stud3nciq

A teraz porównajcie to z remasterami od innych wydawców, gdzie cała interwencja ogranicza się do pacnięcia lepszych tekstur tu i tam, pomajstrowania przy oświetleniu i poprawieniu kilku prastarych bugów - oczywiście za takie poświęcenie będą sobie życzyć tyle samo co za oryginalną wersję albo niewiele mniej. W dodatku w wielu przypadkach takie ingerencje psują grę lub klimat.

CDPR naprawdę jest wzorem tego, jak traktować graczy. Byli też wzorem robienia dobrych gier, ale nie rzucam takim stwierdzeniem bo zaraz będą Cyberpunka wytykać mimo że został połatany.

To już zapomnieliście o pokazie Squadron 42 bodajże z 2024, gdzie wyświetlili starannie wyselekcjonowany fragment w którym było może 10 minut gameplayu, reszta to skrypty i przerywniki filmowe. A i tak wywalił się trzy razy, a pod koniec zbugował się tak, że nie dało się grać xD

https://www.gry-online.pl/newsroom/wyczekiwana-gra-science-fiction-squadron-42-zaliczy-tylko-10-letn

Ta gra nigdy nie będzie działać prawidłowo.

Tylko trzeba pamiętać, że napędy CD-ROM w tamtym czasie nie były tanie, zwłaszcza w Polsce która dopiero co wychodziła z komunistycznego bajora. W 1996 roku napęd CD-ROM 8x kosztował 420 zł, a minimalne wynagrodzenie w tamtym czasie to było 310 zł na rękę.

Ale trzeba przyznać - skok pojemności względem dotychczasowych napędów FDD był ogromny. Żonglowanie kompaktami i niepełne instalacje nie były niczym dziwnym - dysk HDD o pojemności 2 GB (gigabajty, nie terabajty!) kosztował prawie 1000 zł! (cena również z 1996 roku), więc mało kto miał tyle miejsca żeby sobie wszystko zainstalować. Jeszcze po 2000 roku trafiały się gry umożliwiające "częściową instalację", tj. na dysku lądowała tylko część danych, resztę doczytywało z płyty w miarę potrzeby.

Nie mam nic przeciwko wydawaniu gier we wczesnym dostępie, o ile jest to odpowiednio oznaczone i nie próbują sprzedawać niedorobionej bety jako ukończonego produktu. Dla mnie niczym się to nie różni od zwykłego ordynarnego oszustwa. Do przykładów wymienionych w tekście można dorzucić jeszcze np. Stalkera 2 albo Gothic 3.

Wczesny dostęp to obecnie zamiennik Kickstartera, sposób na zebranie funduszy i opinii graczy na temat produktu oraz doszlifowanie go na tej podstawie. I to jest w porządku - konsument ma świadomość że kupuje niedokończony produkt i jest to jego własna decyzja.

Nieraz były takie akcje. W jedną w 2013 zaangażował się Creative Assembly: 24-letni fan ich gier umierał na raka. Marzył, aby przed śmiercią zagrać w Rome 2. Fundacja Willow zafundowała mu wycieczkę do siedziby CA gdzie mógł zagrać w wersję alfa, a zespół zeskanował jego twarz i umieścili w grze jako model wysokiego rzymskiego dowódcy. Facet stał się na swój sposób nieśmiertelny :)

Pewnie czekają na premierę dodatku do Wiedźmina 3 żeby podpiąć swoje cuchnące wydaliny pod hype nakręcony przez dobrą grę.

Bardziej mnie niepokoi bardzo szybka premiera - według doniesień najpóźniej w marcu 2028, czyli trzy lata po premierze "dwójki". To bardzo mało jak na grę AAA. Czyli są trzy możliwości:
1) Gra będzie się toczyła na dużo mniejszym obszarze (trochę słabo, po przygodach Heńka czuję niedosyt takich gier i wolałbym coś większego i/lub dłuższego);
2) Produkcję zaczęli jeszcze przed premierą "dwójki";
3) Nie żartowali z tym wykorzystaniem AI do produkcji gier. Tu w sumie też nie ma się co obawiać, o ile zrobią to prawidłowo.

Na razie nie ma co wyciągać wniosków, bo jest za mało informacji. Pewne jest tylko to, że będzie to produkcja tego samego typu co dwie poprzednie części, czyli zero magii i możliwie wierne odwzorowanie historycznych realiów. Nie ma dla mnie znaczenia czy to będzie kontynuacja przygód Heńka czy dostaniemy coś nowego - mają u mnie kredyt zaufania, wierzę że dowiozą coś dobrego.

Trochę mnie tylko niepokoi bardzo szybki termin premiery - obecne doniesienia mówią o maksymalnie marcu 2028, czyli trzy lata po premierze poprzedniej ich gry. To dość krótki czas, chyba że o czymś nie wiemy i prace nad tą odsłoną zaczęły się znacznie wcześniej. Jeśli korzystają z pomocy AI i robią to zgodnie ze sztuką (czyli jako pomoc, a nie zastępstwo), to też może to przyspieszyć prace.

To wbrew pozorom ma bardzo dużo sensu.

Projektowanie gry pod słupki excela ubija kreatywność i nowe pomysły. Na zasadzie: "tego nie damy bo 70% ankietowanych powiedziało że nie spodobałoby im się to. Tamto zrobimy prosto, bo 83% graczy lubi prosto. A tu trzeba dodać znaczniki i automatyczne celowanie, bo 69% graczy nie lubi zbyt wysokiego poziomu trudności". I tak dalej, i tak dalej.

Postępując w ten sposób zamiast stworzenia dobrej gry skończysz z rozwodnioną papką wykonaną tak, aby zadowolić każdego. A finalnie nie spodoba się nikomu, w dodatku będzie pozbawiona tych ryzykownych fajnych rzeczy i pomysłów które mogłyby ją wyróżnić i pociągnąć do przodu.

Na przykładzie Clair Obscur: gdyby ktoś mi cztery lata temu przedstawił pomysł gry która łączy soulslike z jRPG - to bym taką osobę wyśmiał, potem jeszcze raz wyśmiał, a na koniec znowu porządnie wyśmiał. A w praktyce - wyszło to REWELACYJNIE. Albo inna gra: Minecraft. Pomyślałby ktoś, że prosta gra z kanciastą grafiką, polegająca na zabawie kanciastymi elementami i klikaniu zrobi tak niesamowitą furorę?

Co prowadzi do kolejnego problemu. Gracze też często nie wiedzą, że jakaś gra "zatrybi" i im się spodoba dopóki nie spróbują. Np. taki Kingdom Come Deliverance - w przypadku pierwszej części wiele osób wątpiło w sens powstawania takiej gry i uważała że bez czarów i potworów będzie potwornie nudna. A finalnie sprzedało się bodajże 8 milionów egzemplarzy.

Jeśli jakaś gra nie spełni założeń wpisanych w excelu, to wydawca bez emocji i bez żadnej refleksji ją kasuje. Co prowadzi do kolejnego, bardzo bolesnego dla mnie (i nie tylko) przykładu: Days Gone. Ta gra była bardzo dobra, przedstawiała wyeksploatowany temat apokalipsy zombie w zupełnie nowy sposób i miała gigantyczny potencjał na dalsze części. Ale nic z tego - została zamordowana przez Sony, bo nie przyniosła dostatecznie dużego zysku.

Dlatego "gracze/zapaleńcy tworzący gry, o jakich marzą i w jakie sami chcieliby zagrać" nie ograniczeni przez chciwość wydawców często dają światu prawdziwe perełki. Nie bez powodu do ok. 2010 roku mieliśmy tak ogromny rozwój gier komputerowych i całą masę tytułów które kojarzymy do dziś. Podaję rok 2010 umownie, bo w mojej świadomości mniej więcej od tamtej pory wielkie firmy wydawnicze zaczęły zżerać dobre studia i je rozpuszczać w żrącej chciwości, zmuszając do produkcji uśrednionej papki.

Tylko to z kolei prowadzi do innego problemu i zarazem paradoksu. Studia samodzielne, pozbawione wsparcia owych paskudnych chciwych wydawców często bankrutują z powodów finansowych. Nawet ci najlepsi jak Black Isle, Troika Games, Looking Glass Studios, Altar Interactive i wielu, wielu innych.

Jak najbardziej facetowi kibicuję, ale wybrał sobie niesamowicie trudny cel. Żeby go osiągnąć, nowy silnik musiałby zaoferować coś naprawdę fajnego, czego dotychczasowe nie mają lub nie potrafią zapewnić.

"Prostota obsługi" oraz "duże możliwości" to rzeczy piekielnie trudne do pogodzenia - o ile w ogóle da się je pogodzić. Do tej pory wychodziły mniej lub bardziej udane rozwiązania pośrednie

Np. wspomniany już Unreal Engine ma system Blueprintów które są bardzo proste w obsłudze dla osób nie zajmujących się programowaniem (można sobie po prostu wyklikać skrypt i/lub zachowanie środowiska/assetów), ale zrobienie w nich czegokolwiek bardziej zaawansowanego w rodzaju ekonomii, wyszukiwania trasy, proceduralnego generowania mapy czy choćby zwykłego systemu formacji jednostek - to katorga. Nie mówiąc już o wydajności. Jeśli chcesz zrobić cokolwiek bardziej zaawansowanego - to nadal trzeba blueprinty uzupełniać lub zastępować kodem pisanym w C++.

A to tylko jedna kwestia. Inna to taka, że obecni developerzy dobrze już znają UE i/lub Unity, zachęcenie ich do uczenia się i przesiadki na nowy ekosystem nie będzie proste. Tym bardziej że są to narzędzia darmowe (do pewnego progu przychodów) i mają bogatą społeczność która stworzyła sporo narzędzi i materiałów dostępnych do pobrania/zakupu (Fab dla UE albo AssetSore dla Unity).

###

Ale to tak naprawdę tylko gdybanie. Pierwsze efekty zobaczymy najwcześniej za parę lat, napisanie takiego narzędzia to nie jest prosta sprawa. Zanim to się przyjmie (o ile się przyjmie), zanim powstaną materiały szkoleniowe i pierwsze gry - minie drugie tyle. Zwykły gracz nie ma się czym ekscytować.

No, to szykujcie się na zalew remaków. UbiKacja jest w niezłych finansowych tarapatach, musieli zaprzedać się Chińczykom i sprzedać 25% udziałów Tencentowi (temu samemu Tencentowi który odpowiada za aplikację do inwigilacji chińskich obywateli i jest umoczony w prześladowanie mniejszości chińskich).

Teraz na gwałt szukają ratunku z sytuacji w którą sami z rozmysłem się wpakowali. Skoro klepanie remaków i odcinanie kuponów od starych dobrych produkcji jest dobrą opcją - to zostanie to wykorzystane.

Dla graczy to może być dobra wiadomość. Jeśli remaki będą na takim samym poziomie jak Black Flag Resynced, to w sumie czemu nie? Problem będzie z grami które wymagają większych zmian. Np. nie wyobrażam sobie remake pierwszego Assassin's Creed bez kompletnej przebudowy struktury gry - podstawka była mega schematyczna i nie obsługiwała napisów, był tylko dubbing. Nigdy nie dałem rady jej ukończyć mimo wielokrotnych prób. Far Cry 2 miał rewelacyjną fizykę i system strzelania jak na tamte czasy, ale resetujące się posterunki i przeklęta malaria skutecznie zniechęcały do wszystkiego.

Przeczytajcie pełen tekst tego "zaprzeczenia". To zwykłe lanie wody, nigdzie nie padło stwierdzenie że podana przez Grygorovycha kwota jest nieprawdziwa.

To przesądza wszystko. Nie ma mowy żebym kupił od cokolwiek. Zgarnęli forsę, wypuścili skleconego naprędce bubla i nawet go nie połatali do końca. Pamiętacie roadmapę 2025? Dodali może połowę tego co było tam wymienione, a od pół roku jest grobowa cisza, trzeba klecić dodatek i znowu wyciągać pieniądze od frajerów.

A, takiego...

Kiedyś cieszyłbym się jak głupi - dzisiaj mam spore wątpliwości.

Kiedyś ludzie z Obsidianu tworzyli gry bardzo wysokiej jakości - każdy kto grał w KoToR 2, NWN2, Alpha Protocol, Fallout: New Vegas, Pillarsy czy Tyranny chyba to wie. To byli ludzie z pasją, którzy nie bali się próbować i eksperymentować.

Jednak od 2018 roku gdy przeszli pod skrzydła MicroShitu - wygląda jakby czegoś im zabrakło. Odszedł Chris Avellone (legenda gier RPG), John Gonzalez (to on odpowiadał za scenariusz F:NV) czy Eric Fenstermaker (utalentowany scenarzysta). No i jakość gier bardzo zauważalnie spadła. Outer Worldsy, Grounded czy Avowed to nie są żadne kaszany, ale nie dorastają do pięt ich starym produkcjom. W dodatku oberwali kolejną falą zwolnień - stracili jakieś 25% załogi. Ciekawe czy pozbyli się ludzi zatrudnionych z klucza czy raczej wywalili kolejnych utalentowanych ludzi.

Jestem niemal pewien że nie dostaniemy godnego następcy Fallouta: New Vegas. Na pewno będzie to coś lepszego od Starfielda, ale co z tego? :/

Sony ostatnio podejmuje cały szereg złych, antykonsumenckich decyzji - zamykają studia które robią dobre gry, chcą przestać wydawać "ekskluzywne" tytuły na PC, usuwają zakupione filmy, uparcie próbują się wepchnąć w gry-usługi. Wtopili sporo hajsu w nieudane projekty, anulowali produkcję wielu obiecujących gier. Zapowiada się, że PS6 będzie miało rekordową cenę i że tym razem Sony odejdzie od starego modelu sprzedaży (dokładanie do produkcji przez pewien czas, aż koszty nie spadną). A teraz kolejna: nie będą już sprzedawać fizycznych gier.

To jest dla mnie zupełnie niezrozumiałe. Żadne z wyżej wymienionych posunięć nie jest uzasadnione zdrowym rozsądkiem, żadna z tych decyzji nie przyniesie im w długim terminie wymiernych korzyści - chyba że o czymś nie wiem?

Wygląda wręcz na coś zupełnie przeciwnego - że przez swoje posunięcia mocno oberwą. Już teraz ludzie wylewają na nich wiadra cuchnących pomyj - i niestety mają w tym słuszność. Sony zachowuje się jakby rządziła nimi banda szaleńców uważających resztę ludzi za bezmyślnych idiotów, którzy łykną wszystko co im sprzedadzą :/

Jak wam się gra magiem? We wszystkich częściach zawsze grałem wojownikiem pod miecze dwuręczne, w czarowaniu odrzucał mnie brak regeneracji many (nawet powolny) i duże jej zużycie. Po zakupie remaku gram magiem ognia. I zaczynam mocno żałować, że nie poszedłem starą ścieżką.

Na razie mam trzeci krąg, szukam właśnie Xardasa. Czarowanie jest na razie do chrzanu. Gdyby nie to że wcześniej rozwinąłem umiejętność walki mieczem jednoręcznym i trochę podbiłem siłę - miałbym przechlapane. Przeciwnicy mają wysokie progi odporności i ogniste/lodowe strzały prawie nic im nie robią, kula ognia i piorun kulisty ładują się pół roku i przy wielkim szczęściu rzucisz je dwa razy - a potem i tak trzeba iść na zwarcie. O ile trafisz wroga - ten szajs lubi wybuchać na byle czym i nawet nie doleci do wroga :/

Co ciekawe - na manę nie narzekam. Ale w żadnej innej grze nie chodziłem tak ujarany jak tu bagiennym zielem xD

Frustruje to, bo żeby zostać magiem ognia musiałem nieźle się nabiegać i nagłówkować - facet nawet nie raczył powiedzieć jak wyglądają te kapliczki. Na szczęście jedną znalazłem wcześniej - dziękować Innosowi że jej nie odpaliłem wtedy bo bym sobie zablokował grę.

Bardzo dobry remake (na chwilę obecną 8/10), ale wymaga wielu szlifów i poprawek bo sporo rzeczy działa nie do końca poprawnie. Przykłady?

- niezbalansowane skrzynki i głupie zamki. Wiele jest absurdalnie pomotanych (dużo połączeń krzyżowych między zapadkami) - a gdy je jakimś cudem ustawisz, to znajdujesz jakieś śmieszne śmieci. Trafiają się zamki niemożliwe do otwarcia, nawet z umiejętnościami mistrzowskimi - dwie zapadki połączone przeciwbieżnie, bez jakiegokolwiek połączenia z innymi zapadkami - nie da się tego w żaden sposób ustawić. To jest generowane losowo, czy jak? Jeśli tak - to generator jest do poprawy.
- niezbalansowany drop. Po kilkunastu godzinach mamy w ekwipunku sterty niepotrzebnych rzeczy, ale to co się naprawdę przydaje - np. cebula i ziemniaki - występuje w ilościach homeopatycznych. Regeneracji tu zgodnie z oryginałem nie ma, sen znerfiono potężnie i odżywianie się jest krytycznie ważne.
- ekonomia do poprawki. Przy próbie sprzedaży kilku egzemplarzy tej samej broni jej wartość drastycznie spada. Trofea na chwilę obecną są stratą czasu, nie warto uczyć się tych umiejętności - nie dość że prawie nic za nie nie dostaniesz, to jeszcze wchodzi mechanizm spadającej wartości i finalnie zarobisz tylko ułamek :/
- trafiają się bugi krytyczne, blokujące postęp. Np. jeśli zapalisz którykolwiek znicz Innosa (np. pochodnią) - to nie zostaniesz magiem ognia bo nie zaliczy ponownego odpalenia. Postać niezależna która ma nas gdzieś zaprowadzić potrafi wpaść pod mapę i trzeba wczytywać.
- masa pomniejszych bugów. Trupy wpadają pod mapę, postać blokuje się permanentnie na elementach krajobrazu, glitche, pełno nieprzetłumaczonego tekstu. Glosariusz - do poprawki, prawie zawału dostałem gdy miałem znaleźć pewną postać i zobaczyłem ją oznaczoną jako "trup" :/
Dziwne zachowania NPC i potworów to osobny temat. Torrez (mag ognia) do szału doprowadza: łazi sobie jak chce w losowe miejsca i trzeba debila cały czas szukać, bo nieraz jest potrzebny.
Detekcja zachowań kuleje. Przykład: Cor Angar każe mi walczyć ze swoim uczniem żeby udowodnić że nadaję się na pełzacze. Pokonuję ucznia, natychmiast chowam broń i nie zabijam go, stoję grzecznie i absolutnie niczego nie robię. Ale wtedy reszta widzów natychmiast rzuca się na mnie z bronią, uznając to za napad na swojaka :/ Tyle dobrego, że po spuszczeniu łomotu poszli sobie w diabły i nawet mnie nie okradli. A potwory? Potwory potrafią pobiec sobie w cholerę z niewiadomych powodów i trzeba za nimi gonić.
- problemy z wydajnością. Posiadacze topowych sprzętów mają luz, ale naprawdę potrzeba tu optymalizacji na normalne PC. Przynajmniej chodzi to lepiej niż Gothic 3, który skacze na każdym dostępnym sprzęcie.

Na chwilę obecną dopiero zaczynam jako mag - i rzuciło mi się w oczy że nie mogę rzucać czaru w dół (np. na przeciwnika stojącego niżej) - Bezimienny to najwyraźniej czołg, bo nie potrafi opuścić lufy :/

Jeśli to ma być remake na takim poziomie jak jedynka - to jestem jak najbardziej ZA. Tym bardziej że dwójka uchodzi za najlepszą część cyklu. Dodatkowo przemawiają za tym... koszty. Gothic 1 Remake powstawał bardzo długo i przepalono na tym ogromne pieniądze. Teraz mają utartą ścieżkę i wypracowane rozwiązania, nie muszą znowu robić od zera - wystarczy to pociągnąć dalej, koszty realizacji będą dużo niższe i gra szybciej się zwróci.

Remake trójki (wiem, wiem, mocno wybiegam w przyszłość) byłby najbardziej problematyczny. Trójka jest bowiem trapiona przez całą masę problemów, zaczynając od samych podstaw (czyli od silnika gry, mapy i fabuły), a bugi wyszły na nowy poziom. Nie wiem czy cokolwiek dałoby się uratować - ani czy warto to robić. Trójka z całą pewnością posiadała KLIMAT, na pewno grało mi się bardzo fajnie pomimo jej wszystkich wad i niedostatków, pomimo sterty bluzgów rzucanych w ekran.

No właśnie - sam sobie wyjaśniłem że na razie warto skupić się na tym żeby powstał Gothic 2 Remake (koniecznie z NK) xD

Problem polega na tym, że niektóre zamki mają stanowczo za dużo połączeń krzyżowych między zębatkami. W takich wypadkach poziom komplikacji rośnie bardzo mocno i trzeba być naprawdę bystrym i mieć dobrą pamięć żeby to rozwikłać. W pozostałych wypadkach pozostaje metoda małpy, tj. ustawiać te przeklęte zapadki aż w końcu jakimś cudem wszystko wskoczy.

Rozumiałbym to w pełni, gdyby taka skrzynia skrywała skarby. Ale tak nie jest - dużo jest idiotycznie pomotanych zamków gdzie jedna zapadka porusza dwie inne. A po otwarciu okazuje się, że zawierają kupę SZMELCU.

Do tego dochodzi tzw. jumpscare. Skupiasz się w pełni na otwarciu zamka, zapamiętaniu kombinacji połączeń i wybieganiu kilka ruchów naprzód żeby to wskoczyło - i znienacka dostajesz z pały w mordę bo właściciel się zorientował. Nic dziwnego że gracze to wywalają i na to narzekają. Nie ma sensu przytaczanie przykładu przygodówek, bo tam miałeś czas rozkminić wszystko na spokojnie.

Dziwne, że to stosują. Przecież degunwo jest w tej chwili bezużyteczne, a piraci zagrają bardzo szybko - a często nawet wcześniej niż nabywcy licencji. Mało prawdopodobne żeby Irdeto tak szybko opracowało nową wersję która radzi sobie z HV (o ile to w ogóle możliwe).

No chyba że umowa została zawarta dużo wcześniej - a teraz po prostu ją realizują. Co tym gorzej świadczy o wydawcy i wzmaga niepokój względem gry - skoro chcieli ją schować na tym szajsem to znaczy że nie są pewni swojego produktu i spodziewają się krytyki graczy.

Gdy tylko pojawia się gra jakiej brakowało mi od zawsze - to robią ją pod multi i w pojedynkę nie zagrasz :/ Wielka szkoda, bo widać że tworzą ją prawdziwi pasjonaci. Wspomagani przez innych pasjonatów - próg zbiórki na Kickstarterze został przekroczony kilkakrotnie, zamiast zakładanych 80 tysięcy funtów zebrali ponad 650 tysięcy.

Jeśli nie zrobią trybu gry dla pojedynczego gracza (albo chociaż nie umożliwią granie w pojedynkę przez multi) - to niestety sobie nie pogram. Na szczęście jest jeden konkurent - La Mer La Guerre, też w produkcji. Gier marynistycznych jest więcej, ale prawie wszystkie są pełnoletnie i mają liczne ograniczenia techniczne pomimo prób odświeżania.

Ocena dotyczy gry w obecnym stanie. Od razu zaznaczę, że spodziewam się, iż mocno wzrośnie w miarę jak będzie rozwijana i dopracowywana. Moim zdaniem została wypuszczona trochę zbyt wcześnie, ale zgaduję że odbyło się to pod presją premiery Black Flag: Resynced - remake od UbiKacji zabiłby sprzedaż Windrose. Ale przynajmniej postąpiono uczciwie - w przeciwieństwie do np. Stalkera 2 który też jest we wczesnym dostępie, tylko sprzedawali to jako pełnoprawny produkt.

Mamy tu całkiem udany miks wybranych mechanik i gatunków znanych z różnych gier:
- AC: Black Flag - mechanika żeglowania, sposób strzelania z armat okrętowych oraz system przemieszczania się po mapie.
- Conan Exiles i podobne - wydobywanie surowców, budowanie, crafting wyposażenia, mikstur i w zasadzie niemal wszystkiego czego używamy.
- soulslike - bardzo wysoki poziom trudności przez cały czas, zwykłe moby potrafią solidnie dokopać, bossowie mają pasek zdrowia dłuższy niż trasa Warszawa-Gdańsk i dysponują debilnymi atakami typu "ręka noga mózg na ścianie". Zresztą, zwykłe moby też potrafią solidnie dokopać, powszechnie spotykany "wściekły dzik", "kozioł alfa", "wilk alfa" czy krokodyle sami w sobie są minibossami których trzeba rozgryźć. Gra nie wybacza błędów i bardzo łatwo jest zginąć.
- sporo elementów fantasy - w tym świecie "złota era piractwa" nie skończyła się, Czarnobrody dorwał się do jakiegoś artefaktu i zapełnił Karaiby hordami nieumarlaków, zniszczył brytyjską flotę i narobił szeroko rozumianego burdelu na kółkach.

Co w tej grze uważam za źle zrobione lub nadające się do poprawy?
- gra offline zachowuje się jak online. Nie ma tu żadnej pauzy. Nie można zapisać ani wczytać gry - po śmierci lądujesz w "punkcie odrodzenia". Jeśli musisz gdzieś na chwilę wyskoczyć, to trzeba wyłączać grę. Gra "biegnie" nawet wtedy gdy ją wyłączymy - po ponownym uruchomieniu porównuje zapisy z bazy do aktualnego czasu. Jeśli miałeś spożytą żywność - to efekt znika. Jeśli miałeś ustawioną kolejkę produkcji - została wykonana, o ile upłynęło odpowiednio dużo czasu od wyłączenia gry. Zasoby odnawialne (kopalnie, rośliny) resetują się. I tak dalej.
- nawigacyjny koszmar. Cała mapa gry jest zakryta "mgłą wojny" - DLACZEGO?! Musisz wszystko odkrywać samodzielnie. Nie ma opcji kupienia nawet najprostszej mapy od kogokolwiek ani zapytania o drogę, "punktów synchronizacji" też nie ma - pozostaje żmudne oranie okrętem przez wody oceanu z nadzieją że coś tam zamajaczy na horyzoncie i że będzie to coś sensownego :/ Czasem pomagają znaczniki zadań - wiadomo że tam gdzie są, tam musi być jakiś ląd. Ale to tylko podkreśla absurdalność sytuacji - wszyscy wszystko wiedzą, ale nikt ci nic nie powie. Oficjalna "mapa interaktywna" jest bezużyteczna (bo nieaktualna), poradniki na YT są bezużyteczne - gracz pokaże ci fragment "rozdrapanej" wyspy spróbuj tego puzzla dopasować :/
- idiotyczny system expienia. Za walkę nie dostajemy doświadczenia. Za bitwy morskie nie dostajemy doświadczenia. Za zdobywanie statków nie dostajemy doświadczenia. Za crafting i wydobywanie surowców nie dostajemy doświadczenia. Za odkrywanie mapy nie dostajemy doświadczenia. Jedyną drogą zdobycia bezcennych punktów jest czyszczenie znaczników na mapie (tj. otwarcie wszystkich skrzyń w danym miejscu) oraz wykonywanie zadań. Rozumiem, że twórcy chcieli zmusić do eksploracji i przeciwdziałać stworzeniu zbyt mocnych postaci - ale metodę wybrali beznadziejną. Czuję się jakbym znowu w pierwszego Baldura grał, tam awans na kolejny poziom świętowało się jak narodziny dziecka, bo zdarzał się równie rzadko. Walka szybko staje się uciążliwością, a nie przyjemnością, bo nie ma z niej nagrody. No, chyba że szukasz zasobów które "wypadają" z danego zwierzaka/potwora. Ganianie po ruinach i szperanie za skrzynkami też potrafi znużyć.
- gracz jest trzymany w kagańcu. Mamy tu sztywny podział świata na poziomy i sztuczne blokowanie postępów. Mapa jest podzielona na obszary w których występują przeciwnicy o określonym poziomie. To jeszcze dałbym radę zaakceptować - ale dotyczy to również surowców. Żeby np. zbudować sobie bryg albo ulepszać broń powyżej pewnego poziomu, potrzebne są Bardzo Egzotyczne Materiały dostępne w obszarach o wyższym poziomie. A żeby odblokować warsztaty do przetworzenia tych materiałów (np. twarde drewno na tarcicę) - musisz najpierw zabić bossa w poprzednim rejonie. Bez tego - nawet jeśli znajdziesz te super materiały, to niczego z nimi nie zrobisz! Tu nawet nie można zwykłych porów zasiać bez długotrwałego grindu i ubicia dwóch bossów!!!
- wpieniające umieranie. Nie mam nic przeciwko temu że gra jest niedorzecznie trudna (soulsy niestety odcisnęły trwałe piętno na grach i trzeba się z tym pogodzić), ale karą za śmierć jest konieczność zasuwania z powrotem przez całą mapę po swój ekwipunek. A zasuwać musisz, bo po śmierci gubisz wszystko poza pieniędzmi, najważniejszymi przedmiotami i tym co masz na sobie. Na początku rozgrywki jest to EKSTREMALNIE wpieniające, bo zamiast okrętu mamy łupinę kokosa z chusteczką na patyku, a każdy napotkany potwór jest ogromnym wyzwaniem. Giniesz często i tracisz masę czasu na powrót - jeszcze więcej, jeśli po drodze trafią się wrogie okręty do ominięcia/zniszczenia.
Jeśli dotrwasz do dalszych etapów to zgromadzisz wystarczająco materiałów żeby stawiać "dzwony szybkiej podróży" na każdej wyspie i to po części omijać - ale przyznam, że czasem wyłem z frustracji i byłem bliski rzucenia tego w diabły. To już nawet soulsy nie są tak wpieniające, bo tam nie ma takich dystansów do pokonania.
- słabo rozwiązany handel. Tu prawie niczego przydatnego nie da się kupić - prawie wszystkie materiały do budowy statków musisz zdobywać na własną rękę. Ze sprzedażą jest bardzo podobnie - można sprzedać tylko konkretne rzeczy i tylko konkretnej frakcji. Np. przemytnicy kupią wyłącznie kosztowności znajdowane w ruinach i wyrzucane przez umarlaków, uciekinierzy z Tortugi kupią tylko skrzynie z zaopatrzeniem, bukanierzy tylko skrzynie z luksusami - i tak dalej. Nie sprzedasz nigdzie swoich wyrobów. Z jedynym wyjątkiem: można sprzedawać zestawy naprawcze do okrętów. A te możemy wyrabiać samodzielnie. Aha - oczywiście statków też nie da się kupować, nie można też zdobyć abordażem, jest obowiązkowo zatapiany. Chcesz mieć lepszy okręt - to se go zbuduj. O ile gra pozwoli ci zdobyć materiały :/
- przesadzona mechanika wody. Tu praktycznie nie ma czegoś takiego jak "spokojny ocean". Fale przez większość czasu są wręcz sztormowe. Wygląda to po prostu głupio, a poza tym przeszkadza w graniu i celowaniu. Statek oddalony dosłownie o rzut trikornem może być całkowicie zasłonięty masą wody. Czasem to nawet bawi (gdy wróg walnie salwą i wszystko trafi w taką wodną ścianę), ale częściej frustruje i przeszkadza.
- fabuła na niskim poziomie. Nie jest to totalne dno jak w innych niszowych grach które testowałem, ale też niczym nie porywa, pełno tu klisz i ogranych rozwiązań. To jeszcze dałoby się zaakceptować, gdyby nie jedna rzecz: musisz odbębniać te wszystkie kretyńskie zadania, inaczej nie dostaniesz doświadczenia, nie odblokujesz bossa etc., etc.
- brak udźwiękowienia dialogów, kiepskie animacje bohatera, brak animacji NPCów. Rozmowy to proste przeklikiwanie tekstu. Animacje postaci to podstawy podstaw - nasz protagonista nie jest nawet w stanie podciągnąć się na niską półkę skalną, a o wyczynach Edwarda Kenwaya można spokojnie zapomnieć. Na statek po prostu się teleportujemy, żadnej wspinaczki po kadłubie tu nie doświadczysz. Zmusza to do kombinowania - jeśli w kopalni chcesz dobrać się do rudy położonej pod sufitem, to musisz sobie zbudować rusztowanie.
- taka sobie muzyka. Motyw bitewny już dawno mi się przejadł, w dodatku odpala się nawet wtedy gdy nie ma bitwy.
- interfejs daje mało informacji. Np. nie mam pojęcia jak rozdawane punkty i ulepszana broń wpływają na obrażenia. Kieruję się po prostu zasadą: pakuję punkty w to, co jest związane z używaną bronią. Im więcej - tym lepiej. I tyle. Na internetach też nie mają pojęcia jak to wszystko działa - a testy na nic się nie zdają bo w każdym patchu twórcy mieszają w mechanice.
- wymagania sprzętowe są wysokie jak na jakość oferowanej grafiki. Jest ładna, ale tyłka nie obrywa. Standard w przypadku gier na UE5 :/
- nie do końca odpowiada mi konwencja i świat. To jest gra PIRACKA, a tymczasem nie ma tu nawet jednego statku potęg kolonialnych który możemy zdobyć i złupić. Walczymy wyłącznie z innymi piratami i nieumarlakami, napadamy na pirackie transporty. Takie to jakieś, no nie wiem :| Zdecydowanie wolałbym klasyczny świat bez czarów i z normalnymi frakcjami. Ale to moje osobiste zdanie.
- mało okrętów. Niby mamy cztery typy, z czego trzy w trzech odmianach. W praktyce mamy trzy. Początkowa łupinka to ciekawostka. W pozostałych trzech poszczególne odmiany niczym się od siebie nie różnią wizualnie. Między brygiem i fregatą zieje ogromna przepaść w wytrzymałości i sile ognia.

Co w tej grze już teraz jest fajne?
- całokształt. Grę stworzył niewielki zespół (15 ludzi) z niewielkim budżetem (~1-2 mln dolarów). Rezultat wygląda dobrze - i ma naprawdę wielki potencjał.
- cena. Jest bardzo niska jak na jakość i grywalność którą mimo wszystko oferuje już teraz. A jeśli poprawią niedociągnięcia, dociągną balans i dodadzą to czego brakuje - to może to być jedna z najlepszych gier pirackich w historii.
- mała ilość błędów. Nie napotkałem żadnego który by zepsuł rozgrywkę - tylko kilka drobnostek.
- grywalność. Pomimo wszystkich wymienionych wyżej braków i niedociągnięć ta produkcja piekielnie mocno wsysa i naprawdę chce się ją odpalać jeszcze raz.
- klimat! Tu jest wszystko co trzeba - fajne widoczki, dające się wręcz poczuć podmuchy wiatru, zachodzące słońce...
- mechanika budowania i ogromna swoboda. W internecie można znaleźć sporo nagrań i screenów z imponujących konstrukcji które wznosili sobie gracze. Rezydencje, zamki, nadmorskie pałace. Ktoś sobie postawił kościół, paru graczy zbudowało imponujące miasteczko na wyspie. Jeśli ktoś ma zdolności architektoniczne - to może naprawdę poszaleć.
- mimo wszystko - system żywności. Zamiast standardowego "głodu" mamy tu po prostu bonusy dodawane przez jedzenie. Te bonusy są tak duże, że nawet nie ma się co zastanawiać, pichcenie jest absolutnie obowiązkowe. Dlaczego piszę "mimo wszystko"? Bo jedzenie ma skandalicznie krótki czas działania: na początku 7-15 minut. To sprawia, że kończy się bardzo szybko i trzeba ciągle pilnować odnowienia. Dopiero w dalszych etapach dostajemy przepisy na żarcie trwające 30 minut - tak to już można jakoś żyć.
- mimo wszystko - walki morskie. Paradoksalnie są dużo prostsze i nigdy mi nie zatopili okrętu mimo wybierania wariantu "Czarnobrody" - niska wytrzymałość kadłuba w zamian za możliwość montażu mocniejszych dział. Rąbanie do wrogów daje dużo radochy.

Podsumowując: gra ma olbrzymi potencjał, wystarczy to wykorzystać. Dodać nowe okręty, więcej zawartości, przerobić irytujące mechaniki i inaczej je zbalansować.

A co innego miałby gadać? Facet jest prezesem firmy produkującej sprzęt do obliczeń AI - nie powie przecież że to bańka albo pułapka bo to źle wpłynie na jego firmę. Zatem nawija jakie to fajne wszystko i cudowne.

Od zawsze problemem był sadystyczny dobór lektur - po prostu nie można tego określić kulturalnymi słowami, a te wszystkie czytadła z chęcią wepchnąłbym polonistkom do układu pokarmowego, od strony wejściowej i wyjściowej jednocześnie. Zmuszanie dzieci do katowania mózgu nad czymś czego się nie lubi, nie trawi i po prostu nie chce znać - nie "zniechęca" do czytania, tylko po prostu skutecznie zabija wszystkie chęci. Oczywiście wszelkie "bryki" i streszczenia były zawzięcie zwalczane i konfiskowane, polonistki same je dokładnie czytały po to żeby zadawać pytania o totalnie nieistotne pierdoły których w "brykach" nie było. Na następną wojnę trzeba wysłać polonistki, każdy wróg ucieknie z płaczem.

"Za moich czasów" (no co, mam już tyle lat że wolno mi tak mówić - niestety...) problemem zaczynały być też komputery. Granie i pisanie pierwszych programów bardzo skutecznie odciągało od czytania. Na szczęście młodość miała swoje zalety - mogłem zarwać nockę nad "Zapłatą" Philipa Dicka, a potem iść do szkoły jak gdyby nigdy nic.

Teraz wychodzą na jaw coraz większe problemy ze smartfonami i mediami społecznościowymi. A to ma wpływ jeszcze większy, bo wchodzimy tu w sferę socjotechniki i celowego uzależniania ludzi od danego produktu. Kiedyś korporacje tytoniowe i alkoholowe celowo uzależniały swoich klientów, reklamy i slogany projektowali tak aby trafiały do dzieci których wychowywali sobie na wiernych klientów. Dzisiaj to samo mamy z mediami społecznościowymi. Tiktoki i inne portale z krótkimi intensywnymi filmikami robią młodym ludziom dopaminową siekę z mózgu, po czymś takim zwykłe czytanie książki staje się jeszcze nudniejsze.

W skrócie: bardzo dobry RTS kładący ogromny nacisk na taktykę, myślenie i zarządzanie zasobami. Wielu może się odbić przez wysokim poziom trudności. 

Gra jest osadzona - jak tytuł wskazuje - w linii czasowej Dark Fate. Po filmie Terminator 2 uniwersum zaczęło się rozłazić, filmy i seriale zaczęły ciągnąć każdy w swoją stronę, dorabiać do uniwersum rozmaite odnogi i wariacje wydarzeń. Tak samo jest i tutaj. Punkt wyjścia to Terminator 2 - udało się zapobiec stworzeniu Skynetu. Sztuczna inteligencja nadal powstaje, ale w zupełnie innym tempie. Około 2020 roku nowa obronna SI - tym razem pod nazwą Legion - zyskuje samoświadomość i uruchamia swoją wersję Dnia Sądu. Nie jest on tak dewastujący jak w pierwszych dwóch Terminatorach, ale wojna cybernetyczna, zniszczenie internetu i przerwanie łańcuchów dostaw i tak powoduje śmierć miliardów ludzi. Legion nie jest tak potężny i dominujący jak Skynet, ale i tak powoli wygrywa wojnę. 
Dla miłośnika filmów najważniejsze będzie to, że nie ujrzymy ani jednej sztuki z bogatej gamy terminatorów serii T, zamiast nich będą z nami walczyły "homunkulusy" serii Rev - niby to samo, ale tak nie do końca. Wspomagają je różnego rodzaju pojazdy naziemne wyposażone w broń maszynową i plazmową. Niektóre z nich są naprawdę potężne - tak, że wyzwanie jak najbardziej będzie. 

Główna kampania koncentruje się wokół Foundersów - jest to organizacja zrzeszająca resztki armii USA które nie poddały się i nadal toczą walkę z maszynami. Zachowali wojskowe stopnie, organizację i uzbrojenie. Znany z filmów Ruch oporu również spotkamy, podobnie jak wiele innych organizacji których interesy niekoniecznie muszą być zbieżne z naszymi. 

Prolog zaczyna się krótko po Dniu Sądu, w ruinach zdewastowanego Atlantic City. I od razu zalewa nas ciężki klimat. Ciemna noc, wypalone ruiny wieżowców, sterty gruzów. Przedzieramy się przez pole bitwy, słychać serie wielkokalibrowych karabinów maszynowych i charakterystyczne odgłosy broni plazmowej używanej przez nacierające maszyny. Powietrze przecinają charakterystyczne fioletowe smugi. W tle przygrywa klimatyczna muzyka nawiązująca do filmów Camerona. Jeśli ktoś jest ich fanem - to momentalnie wsiąknie. Niestety, następna misja i właściwa gra dzieją się dziesięć lat później, głównie za dnia. Lądujemy w skórze świeżego porucznika Alexa Churcha, obejmujemy dowodzenie nad swoim oddziałem i ruszamy na pierwszą misję. 

I tutaj niestety klimat zaczyna zanikać. O ile początkowo czuć strach przed potęgą maszyn, towarzyszy nam niepewność i poczucie ciągłego zagrożenia - to w dalszych etapach zaczyna to blaknąć. A gdy wdajemy się w konflikt z innymi organizacjami - klimat siada całkowicie. W tej linii czasowej Ameryka nie została bowiem całkowicie spalona - tylko niektóre miejsca będą wyglądały tak jak w pierwszej misji. Pozostałe mapy bardziej przypominają The Last of Us, czyli opuszczone - ale nie zdewastowane! - miasta i dzielnice w których napotykamy instalacje Legionu. 

Początkowo dowodzimy odgórnie narzuconymi siłami, ale szybko zyskujemy swobodę. Zarządzamy swoim oddziałem na dwóch płaszczyznach, podobnie jak seria Wargame czy Warno. Na mapie globalnej zajmujemy się żołnierzami, pojazdami i ich wyposażeniem, szkolimy ludzi, uzupełniamy zasoby, zmieniamy broń (jeśli mamy), kupujemy ulepszenia i zasoby (jeśli mamy za co). To wbrew pozorom bardzo ważny aspekt - zasobów jest wiecznie za mało, a wojsko każdego dnia zużywa spore ilości. Nieraz byłem zmuszony sprzedawać mniej przydatne pojazdy i oddziały, bo nie wystarczało zasobów na przemarsz. Równie ważne są "punkty dobrej woli" za które odblokowujemy nowe zdolności naszych ludzi, kupujemy sprzęt i wyposażenie. Można też za to nabyć zapasy i rekrutów. No właśnie - rekruci. Żeby uzupełnić oddziały które poniosły straty musisz mieć kim. Walka z zasobami i gospodarowanie nimi nieraz stawia przed trudnymi dylematami gdy nie starczy "do pierwszego". 

Gdy już uda się dotrzeć na misję - problemy nawarstwiają się jeszcze mocniej. Zadania stawiane przed graczem jest tylko z pozoru proste - bardzo szybko cele misji zaczynają się mnożyć jak króliki, często trzeba je wykonać jednocześnie i/lub w bardzo ograniczonym czasie, a potem podtrzymywać. Np. zdobycie wyznaczonego budynku czy punktu nie kończy bowiem sprawy, trzeba go jeszcze utrzymać do końca. Gra zmusza do rozdzielania sił i bardzo uważnego planowania posunięć. Co prawda wiele celów jest całkowicie opcjonalnych, ale zignorowanie ich zemści się na jeden z kilku sposobów: 
- stracisz okazję zdobycia dobrego sprzętu lub zasobów; 
- wkurzysz przydatną frakcję i utracisz dostęp do jej sklepu lub zasobów; 
- wróg dostanie bonus w postaci dodatkowych posiłków; 
- na mapie pojawi się nowy wróg. Inna możliwość: frakcja która do tej pory była neutralna lub przyjazna stanie się wroga - i masz nowy problem; 
Przy czym wiele z tych konsekwencji rozciąga się na przyszłe misje i potrafi tam bardzo mocno utrudnić grę. 
Do tego dochodzi system wyborów i rozgałęzienie kampanii. W trakcie misji i na mapie globalnej w wielu momentach możesz podejmować decyzję czy coś zrobić, gdzieś pojechać i po czyjej stronie stanąć. Każdy ten wybór ma swoją cenę której nie poznasz dopóki sam się nie przekonasz na własnej skórze. 

Misje mają rozmaitą konstrukcję - to, co je wszystkie łączy, to "system posiłków". Na początku każdej rozgrywki jesteś w stanie wprowadzić do akcji tylko niewielką część swoich sił (i to tych lekkich - zapomnij o czołgach!). Dopiero w miarę postępów w grze odblokowywany jest "panel posiłków" dzięki któremu można stopniowo sprowadzać na mapę resztę wojsk. Niektóre misje w całości lub części musimy wykonywać niewielkimi siłami i zgromadzona z takim trudem armia po prostu się kisi. Tu zdania są podzielone - jedni takie misje kochają, bo wymagają bardzo uważnego zarządzania siłami i wykorzystywania wszystkich ich możliwości. Inni ich nienawidzą. 

Gra tylko na początku wydaje się prosta - następne etapy robią się bardzo wymagające. Wróg zawsze posiada przytłaczającą przewagę liczebną i atakuje falami albo siedzi w mocno ufortyfikowanych obozach. Atak na szeroko rozumianą "pałę" zawsze kończy się ogromnymi stratami - a na to absolutnie nie można sobie pozwalać. Nie można też sobie pozwalać na siedzenie w miejscu: wróg w wielu misjach potrafi przywoływać posiłki spoza mapy i one nie mają ograniczenia ilościowego: jeśli odstawisz obronę Częstochowy to prędzej czy później wyprztykasz żołnierzy z amunicji i przegrasz. 
Oddziały i pojazdy wyprowadzone z jednej misji mogą być użyte w następnej, co sprawia że każdy utracony pojazd mocno boli. W przypadku drużyn piechoty sprawa jest nieco lepsza: jeśli ocalał chociaż jeden żołnierz, to można ten oddział odtworzyć zachowując jego umiejętności i doświadczenie. Ale i tak trzeba uważać, bo jeśli wyposażysz go w np. broń plazmową, a przenoszący ją człowiek zginie - to stracisz tę broń, chyba że podniesie ją inny oddział. 
No właśnie, to jest spora wada - nie mamy możliwości "posprzątania" pola po wygranej bitwie. Zostają za nami sterty uzbrojenia warte masę punktów i nic z tym nie zrobisz. Kupowanie nowego sprzętu nie jest takie proste - asortyment jest ograniczony, a każda rzecz i każdy pojazd mają wysoką cenę (Dzień Sądu zakończył produkcję w fabrykach) i nawet mając ogromne fundusze nie zbudujesz dużej armii (a nawet gdyby - koszty utrzymania ją zarżną). Sklepy ze sprzętem i punkty rekrutacji nie stoją na każdym rogu ulicy, trzeba je odszukać - a jeśli prowadzi je frakcja która nas nie lubi, to niczego nam nie sprzedadzą. 
Prawie wszystko czym dysponowałem zdobywałem bezpośrednio na polu bitwy. Czasem uda się znaleźć nieobsadzone pojazdy które można zgarnąć. Przy odrobinie szczęścia można przejąć maszyny wroga: trzeba je najpierw uszkodzić na tyle żeby załoga uciekła (ale nie zniszczyć), po ugaszeniu pożaru można je obsadzić własną załogą i odremontować. 

I tu wchodzimy do najbardziej soczystego elementu gry, czyli do samej walki. Trzeba przyznać, że jest zrealizowana naprawdę efektownie, ludzie od efektów i dźwięku odwalili kawał dobrej roboty. Czołgi kruszą słabe przeszkody i płoty, piechota sprawnie porusza się w trudnym terenie, a gdy pierdyknie z armaty - to czuć że żarty się skończyły.
Jeśli ktoś grał w Wargame, to poczuje się tu jak w domu. Mechanizmy znane z tej gry zostały mocno ulepszone i dostosowane do mniejszej skali potyczek. Piechota nie teleportuje się do domu tylko normalnie do niego wchodzi przez drzwi, co zajmuje trochę czasu. Jeśli budynek jest wielopiętrowy, to muszą przedostać się na dach. I nie mają automatycznego pola ostrzału 360 stopni - żołnierze muszą przemieścić się na drugą stronę budynku aby móc strzelać do wroga podchodzącego z drugiej strony! Budynki mają różne klasy wytrzymałości i pojemność - drewniany barak ochroni gorzej niż betonowy wieżowiec. W trakcie przemieszczania się można korzystać z osłon i budowli - płotek albo nasyp potrafią bardzo mocno utrudnić przeciwnikom zadanie i ochronić naszych żołnierzy. 
Bardzo fajnie zrealizowano system destrukcji otoczenia. Gdy pocisk artyleryjski rąbnie w pobliżu wieżowca - polecą szyby. W miarę ostrzału budynek się kruszy, odsłaniają się kolejne elementy wnętrza - a to ma wpływ na ochronę i zachowanie jednostek które znajdują się wewnątrz! Artyleria w tej grze jest potężna - salwa dwóch HIMARS-ów robi bardzo efektowną (i bardzo efektywną) mielonkę, rąbnięcie pocisku 155 mm naprawdę widać, słychać i czuć. Niestety, zżera to zasoby w strasznym tempie. 
Nie ma tu pojazdów naprawczych. Jeśli maszyna zostanie uszkodzona - można ją naprawić, jeśli tylko jest w niej odpowiednia ilość części zapasowych. Nie można ich uzupełniać w trakcie misji ani pożyczyć od kolegi, więc jeśli np. czołg będzie uszkadzany zbyt często i mocno, to w końcu trzeba będzie go porzucić. Na szczęście to się prawie w ogóle nie zdarza (prędzej załoga zostanie wybita niż zabraknie części). Porzucanie dotyczy głównie maszyn które znajdujemy w trakcie gry, a które już w momencie znalezienia są mocno uszkodzone i ogołocone z zasobów. 
Nie ma też jednostek medycznych. Jeśli oddział odniesie rany, to w trakcie odpoczynku (aktywuje się automatycznie gdy jednostka pozostaje przez pewien czas bez ruchu) ich zdrowie zacznie się regenerować. Ale jeśli ostrzał będzie mocny i ktoś z oddziału zginie - to pozostanie martwy. Jedyną możliwością naprawienia tego to uzupełnienia stanu osobowego na mapie globalnej po misji - do tego trzeba mieć oczywiście wolne zasoby ludzkie. 

Ogólny poziom trudności jest bardzo wysoki. Grałem na "normalnym" i nie pamiętam żebym przez ostatnie 10 lat tak często walił "quick load". Gra nie wybacza żadnych błędów - każdy, nawet najmniejszy mści się bardzo szybko i/lub bardzo boleśnie. Wolę nawet nie sprawdzać jak jest na wyższych poziomach, ale ułomność AI paradoksalnie bardzo pomaga. Gdyby żołnierze wroga zaczęli zachowywać się rozsądnie, częściej korzystać z osłon budynków, minować drogi, stawiać zasłony dymne, wykorzystywać pojazdy zaopatrzeniowe - to gra stałaby się niemożliwa do przejścia. 

Jest też, niestety, trochę poważnych wad. Znaczna ich część została usunięta w kolejnych patchach (zwłaszcza jeśli chodzi o balans czy przesadną trudność niektórych misji), ale niektóre pozostały.
Sztuczna inteligencja oddziałów nadal szwankuje. Czołgi często ignorują przeszkody terenowe i np. usilnie próbują rozwalić wroga znajdującego się za murem czy budynkiem. Jeśli w tym budynku znajduje się własna piechota - to będzie miała wesoło. Artyleria to już w ogóle nie zwraca uwagi na nic i potrafi przyrżnąć w sam środek własnego zgrupowania jeśli wyliczy że tam znajdzie się za chwilę nasz przeciwnik. Piechota czasem blokuje się w budynkach albo ruinach - parę razy musiałem z tego powodu wczytywać stan gry bo nie dało się ich wyciągnąć. 
Interfejs nie udziela zbyt wielu informacji. Nie wiadomo jakie obrażenia zadaje dana broń, jaką ma przebijalność, jaką ochronę zapewnia pancerz... Wszystko odbywa się na wyczucie. Gra nie informuje nas nawet o szansach na trafienie, przez co nie jestem w stanie stwierdzić czy wbijanie poziomów doświadczenia daje coś więcej niż odblokowanie perków. Samouczki nie wyjaśniają wszystkiego. Sam np. nauczyłem się korzystać z granatów dymnych do zakłócania naprowadzania pocisków przeciwpancernych dopiero gdy zobaczyłem że przeciwnik to robi. 
Szkolenie żołnierzy jest dość trudne - zdobywają doświadczenie irytująco powoli. Wbicie trzeciego poziomu (jest pięć) to niezły wyczyn i wymaga angażowania jednostki w ciężkie walki w każdej misji. No, chyba że wsadzisz ich do jednostki artylerii albo przeznaczysz do kierowania wozami bojowymi biorącymi udział w największej naparzaninie - wtedy exp leci w miarę sprawnie. Niestety, wiele jednostek nie potrafi żadnej z tych rzeczy :/ 
Tutaj prawie nie ma pojęcia szyku/formacji. Żołnierzy i maszyny można ustawiać "na krzyż" - i tyle. Jakakolwiek bardziej zaawansowana forma, np. piechota posuwająca się pod osłoną czołgów wymaga ręcznego klikania i kierowania każdym pojazdem oraz żołnierzem z osobna. Gdy tych pojazdów i żołnierzy zrobi się więcej - staje się to MOCNO upierdliwe. Zwłaszcza gdy trzeba wozy przeprowadzić wąską dziurą w polu minowym. 
No właśnie - pola minowe. Brakuje tu dedykowanej jednostki do niszczenia lub rozbrajania min i jeśli nie wybrałeś Rangersom odpowiedniej umiejętności na czas to trzeba będzie zapory forsować przemocą. Tzn. poświęcić pojazdy albo tłuc artylerią 155 mm - ale ona nie zawsze jest dostępna w potrzebie. 
W grze mamy kilka ważnych oddziałów reprezentujących "jednostki bohaterskie" (tj. takich, w których znajduje się ważny NPC) - niestety, nie zostały one w żaden sposób wyróżnione żeby można było ich pilnować. Przez to w głupi sposób straciłem jednego ważnego bohatera i nawet tego nie zauważyłem - przez to z kolei spartoliłem sobie jedną z fajniejszych misji w grze. I nie mogłem nic z tym już zrobić, bo musiałbym się cofnąć prawie do samego początku gry :/ 
Nie ma polskiej wersji językowej. Próbowałem ją samodzielnie opracować (teksty są w formacie XML), ale napotkałem na problem w postaci zaszyfrowanych czcionek których nie rusza żaden znany mi program. Na szczęście fabuła i dialogi nie są zbyt trudne i ktoś ogarniający podstawy angielskiego połapie się bez problemu. 

Podsumowując: to bardzo dobry RTS, ale taki sobie Terminator. I wciąż można tu sporo poprawić.

Poprawiona wersja zbiera dużo lepsze oceny. Ale co z tego - szkoda już się stała i sequela jak nie było, tak nie ma :/

Jaki jest "cost of hope" (w złotówkach) - i jak mocno bolą zawiedzione nadzieje - to ja już się przekonałem w listopadzie 2024.

Do tej gry jeszcze wrócę - ale na pewno nie z powodu dodatku. Za dużo mają jeszcze do zrobienia, a najważniejsze elementy - upgrade silnika Unreal Engine i aktualizacja narzędzi moderskich - nadal nie zostały wykonane mimo że były rozpisane na 2025 rok. AI nadal trzeba usprawnić - z tego co piszą moderzy, NPC-e nadal nie mają "prawdziwego słuchu", tłumik jest ozdobnikiem, w niczym nie pomaga i nie chroni przed wykryciem.

Tym, którzy czekają na dodatek również odradzam rzucanie się zaraz po premierze - jestem całkowicie pewny że będzie miał całą masę bugów które potem będą na chybcika łatać.

Według Zura należy on do najbardziej kreatywnych osób w branży

No i oplułem monitor :/ 

Todd Howard nie jest żadnym "artystą" ani "wizjonerem". To zwykły rzemieślnik który snuje plany daleko przekraczające jego możliwości. Przez to jego produkty są mocno zabugowane, nie mają duszy i prawie w ogóle nie czuć w nich klimatu. Tworzy wielkie światy wypełnione przedmiotami - ale nie potrafi tchnąć w nie życia. Potrafi robić marketing i nakręcać fanów, to trzeba mu przyznać. Taki trochę Peter Molyneux. Ale to jedyne co dobrego mogę o nim powiedzieć.

Jego firma nie upadła, bo zdołali dokonać jednej, bardzo ważnej rzeczy - zgromadzili ogromną społeczność moderską, a nexus i moddb pękają w szwach od jej twórczości. Dzięki temu gry Bethesdy nie są nudnymi jednorazówkami, lecz można je w dużym stopniu dostosować pod siebie i swoją wizję. Jest to rzecz jasna ograniczone, mody nie ruszą samych podstaw które są ułomne - ale przynajmniej da się zapełnić ogromny świat ich gier czymś ciekawszym albo zrobić coś zupełnie nowego (patrz: Fallout London). Mają więc spore grono fanów i zarabiają niemałe pieniądze.

Tyle, że to ostatnio siada. Kiedyś mogli się bronić techniką - Daggerfall oferował gigantyczny świat, Morrowind i Oblivion były graficzną petardą, zarzynały topowe konfiguracje ale wyglądały obłędnie. Te lata już minęły, teraz jedyną ich siłą są moderzy. Ale i to zaczyna podupadać. Bethesda po prostu zostaje w tyle - gdy inne studia idą do przodu, oni nadal klepią swoje nudne i bezpłciowe produkty bez duszy. Szkoda, bo mieli ogromny potencjał.

Kupiłem kiedyś na ogromnej zniżce i obecnie ogrywam. Pierwsze ogromne rozczarowanie - ta gra ma potężne problemy z wydajnością. Na 13600K, 64 GB RAMu i RTX 4090 na mapie mam... 24 fps?! Wykorzystanie procesora i karty jest na minimalnym poziomie i nie mam pojęcia jak to naprawić. Silnik gry to niesamowity rupieć, nie potrafi wykorzystać więcej niż 3 GB pamięci graficznej :/

Druga sprawa: kupiłem ją głównie z myślą o ograniu na modach typu Medieval Kingdoms żeby pograć w średniowieczu. Jednak ku mojemu bezbrzeżnemu zdziwieniu, te modyfikacje są NIEDOSTĘPNE! Tj. można je pobrać jeśli ma się wersję Steam - a ja mam z GOG-a :/ Da się w ogóle pobrać te mody? Na razie ogrywam państwem Franków (wczesne średniowiecze to również bardzo ciekawy okres i realia), ale naprawdę wolałbym Polską.

Gra jako taka nie ma nic wspólnego z Homeworldem - na wszystkich filmach jakie oglądałem akcja rozgrywa się w dwóch płaszczyznach. Takich strategii jest do wypęku, nie mam pojęcia czym oni chcą się wyróżnić.

Kiedyś się na nią napalałem, ale dziś mam coraz większą pewność że okaże się zwykłym scamem albo bublem na miarę Homeworlda 3. Od pierwszego trailera mija 5 lat - to bardzo długo jak na grę AA - i do dzisiaj nie wiadomo absolutnie nic na temat daty premiery. Twórcy gry zapodają tylko kolejne informacje "to przerabiamy, tamto zmieniamy", ale nie ma nawet jednej konkretnej informacji.

Pozostaje tylko machnąć ręką.

ODRADZAM ZAKUP.

Dodatek jest krótki i mega nudny. Nie ma tu nawet jednego ciekawego questa - dostajemy sztampową i liniową historyjkę detektywistyczną, w której od razu można się połapać i żadnego zaskoczenia nie ma. Gra wrzuca nas do nowej, całkowicie odciętej lokacji, gdzie już na samym starcie musimy oddać cały bojowy ekwipunek, ponieważ z zupełnie niezrozumiałego powodu byle robotnik może mieć uzbrojenie, byle szlachciura-wycieruch może mieć miecz, bracia zakonni mogą pomykać w pełnych zbrojach - ale ja nie. Ruszamy jako eskorta medyka i nie mamy broni - no świetnie to sobie wymyślili, nie ma co.

Rozgrywka polega na masie uciążliwego skradania się, nudnych pogawędkach w celu popchnięcia do przodu idiotycznych questów przynieś/podaj/pozamiataj za które nie dostajemy żadnej nagrody. Dodatek nie wprowadza żadnych nowych przedmiotów poza paroma bezużytecznymi śmieciami. Jeśli chodzi o lokacje, to dostajemy jedną, osobną (tj. osobno wczytywaną) lokację klasztorną. Jest ona nawet ładnie zrobiona, ale bardzo mała i pozbawiona jakichkolwiek aktywności. Po ukończeniu głównego wątku można tam wrócić - ale zupełnie nie ma po co. Poza tym nie ma żadnych nowości - kościoły i obiekty sakralne w świecie gry nadal są zamknięte na głucho, co mocno razi każdego kto ukończył pierwszą część.

Najśmieszniejsze, że nowa lokacja i wątek może i są małe - ale za to zabugowane xD Przy czym jeden błąd naprawdę mocno utrudnia granie: jeśli kogoś ogłuszysz i ciało zostanie znalezione, to pod koniec wątku klasztornego każdy strażnik będzie cię ścigał chociaż nie powinien. A złapanie kończy grę. I tak oto trzeba się skradać prawie przez cały czas.

Daję najniższą możliwą ocenę - mimo długiego namysłu naprawdę nie jestem w stanie znaleźć tu nawet jednego powodu dla którego warto zakupić ten DLC. Zwykły, ordynarny skok na forsę. Podobnie jak w przypadku malarza - przeszedłem raz i przy następnym podejściu nawet tego nie dotknę.

Warhorse nie potrafi robić dodatków.

Oglądałem gameplaye i demo - wygląda to mało zachęcająco. Nie chodzi tu o woke, to oddzielny temat. Po prostu gra jako taka nie ma niczego fajnego do zaoferowania.

Kobitka machająca mieczem zostałaby bez problemu zaakceptowana gdyby to był świat fantastyczny. Ale robienie gry historycznej kobietą w rycerskiej zbroi - to taka sama głupota i proszenie się o finansową klęskę jak czarny samuraj. A tu w dodatku dołożono wyraźne wątki woke, czyli coś czego znaczna część graczy nie lubi, nie chce i nie trawi.

Nie zdziwię się jeśli gra okaże się ogromną klapą, a twórcy gier sprują się nad "nietolerancją" paskudnych graczy. Bo jak powszechnie wiadomo - to gracze są zawsze winni.

Może to niepopularna opinia, ale z ogromną chęcią zagrałbym w KDC z interfejsem, mechanikami i walką z "dwójki". Bo tam po prostu były dużo, dużo, dużo lepiej zrealizowane. Interfejs w pierwszej części był niesamowicie toporny, zmiana zbroi na ciuchy do skradania była mega problematyczna i łatwo było przypadkiem sprzedać nie to co trzeba. Brak możliwości podniesienia przyłbicy wybijał z klimatu dialogów, alchemia była problematyczna, nie mieliśmy kowalstwa ani kusz, strzelanie z łuku to był żart... Dwójka wprowadza sporo przydatnych rzeczy, choćby możliwość umycia się w balii albo stopniowanie jakości przedmiotów.

Potem już tylko parę modów - m.in. na realistyczne leczenie ran (czytaj: duuużo dłuższe i wymagające lekarstw), rebalans ekonomii (więcej ekwipunku różnego rodzaju, zmniejszenie nagród, droższe naprawy i mocne utrudnienie wzbogacenia się) i będzie można zanurzyć się na powrót w tym niesamowitym świecie.

Tu naprawdę nie ma czego oczekiwać. Silnik pozostanie ten sam, pokawałkowanie przestrzeni jest w nim osadzone bardzo głęboko i nie da się tego usunąć bez bardzo poważnych zmian. Tak poważnych, że oznaczałyby w zasadzie przepisanie go na nowo.

Ekrany ładowania nie znikną, zostaną - i to pewnie w tych samych miejscach co były, może połączą lub zmienią kilka lokacji żeby było mniej przeskoków. Ale na cuda nie ma co liczyć, postarają się może jakoś to zamaskować, zoptymalizować ładowanie plików pod możliwości współczesnych dysków SSD, wrzucić małe aktywności lub przymusowe czynności w trakcie ładowania - ale to nie zmieni faktu że ono nadal będzie miało miejsce.

To, że ta gra dostała 8,5/10 na GOLu - tyle, co Wiedźmin 3 - to jedno wielkie nieporozumienie i kolejny dowód na to że recenzje dużych portali można sobie między pośladki wsadzić.

Jedna z najwybitniejszych gier komputerowych w historii - i jedna z najlepiej sprzedających się, ponad 60 milionów egzemplarzy. Rekordzista w ilości zdobytych nagród. Produkcja, która na wiele lat stała się niedoścignionym wzorem i wyznaczała nowe standardy w branży gier RPG, dobitnie potwierdziła miejsce Polski w światowej lidze tworzenia gier, rozreklamowała polską literaturę fantasy i stała się inspiracją dla całej masy komiksów, filmów animowanych i seriali. Że nie wspominając o równie fenomenalnych dodatkach które zawstydzały niejedną grę AAA, kosztując ułamek ich ceny.

I taki portal wystawia jej z wielką łaską 8.5/10, czyli dokładnie tyle samo ile dostał niedorobiony symulator pustych przestrzeni i ekranów ładowania z marną fabułą - Starfield. Co ciekawe: paskudny ME: Andromeda który trafił do zestawienia "nie warto było" też dostał 8.5/10 - i tutaj recenzentowi jakoś nie przeszkadzała katastrofa techniczna i bugi.

Ta recenzja jest skrajnie obrzydliwa i niesprawiedliwa. Ale, paradoksalnie - jest też bardzo potrzebna. Stała się jednym z najbardziej jaskrawych symboli tego, że recenzje komercyjnych gazet i portali są absolutnie nic nie warte, należy do nich podchodzić jak do ciekawostki i nie przywiązywać do nich żadnej wagi. Regularnie, w różnych dyskusjach podsyłam link do tej recenzji (i kilku innych, podobnie stronniczych i niesprawiedliwych) w ramach przykładu.

Co ciekawe, w reakcji na pochwały wobec wspomnianego REDengine 4, jeden z użytkowników zapytał się, dlaczego zatem został on porzucony na rzecz Unreal Engine 5. Reżyser skwitował to stwierdzeniem, że studio chce robić gry, a nie silniki.

No i właśnie tutaj nie do końca. Przede wszystkim osoby które stworzyły i ogarniały REDengine po prostu odeszły z tego studia. Trzeba było na szybko znaleźć coś na zastępstwo - i tutaj UE5 spada z nieba.

Widać, że będą chcieli go wykorzystać w pełni, a nawet rozwijają we własnym zakresie i wiele z opracowanych przez nich rzeczy zostanie dodanych do silnika. Nie bez powodu podpisali z Epicem specjalną umowę - to nie jest prosta współpraca jak w przypadku innych firm, Redzi głęboko zaangażowali się w rozbudowę i rozwój silnika.

https://www.gry-online.pl/newsroom/wiedzmin-4-znamy-rezysera-i-szczegoly-o-przesiadce-na-unreal-engi/z321835

Pierwsze efekty już widać, na trailerze pokazali parę rzeczy (np. system poruszania się konia) którego silnik do tej pory nie posiadał, a który pewnie trafi do którejś wersji.

Przecież w Diablo 2 dało się zrobić coś dokładnie takiego. Build nazywał się "tesladin" i był mało popularny ponieważ wymagał piekielnie drogiego ekwipunku żeby być naprawdę skutecznym.

https://www.youtube.com/watch?v=pnzrI16xh3U

Lanie wody. Patch 2.0 nie ruszył żadnej krytycznej wady WoT-a, za to dodał całą masę nowych problemów i/lub spotęgował istniejące. Wprowadzili go wyłącznie w celu ratowania budżetu - gracze, tak jak napisano, masowo odchodzą, a nowe projekty WG nie wypalają. Steel Hunters zostało bardzo szybko zamknięte, utopili w tym sporo pieniędzy. World of Tanks: Heat (znane też jako Project CW) na lutowych testach wyglądało bardzo słabo - gorzej niż Armored Warfare.

W World of Tanks ta różnica nie jest tak duża, jak może się wydawać. Jakiś czas temu oglądałem streamera Dakillzora... Daj mi najlepszy ekwipunek na tym świecie, daj mi wszystko, co możesz sobie wyobrazić, a i tak nie będę w stanie mu dorównać.

Dajcie mi bolid Formuły 1, a i tak za nic w świecie nie dorównam Lando Norrisowi. Brzmi bezsensownie? Słowa dyrektora WG też.

Ulepszony ekwipunek i złota amunicja dają bardzo odczuwalną różnicę i to potwierdzi każdy kto kiedykolwiek spróbował gry "na bogato". Zwykłe dodatkowe racje bojowe potrafią odczuwalnie zwiększyć zasięg widzenia, mobilność i celność. Pociski dużo częściej lądują w środku kółka i częściej trafisz w słabe punkty pojazdu. Złota amunicja ma dużo większą penetrację od standardowych i masz szansę przebić tam, gdzie zwykły pocisk by się odbił. Duże zestawy naprawcze regenerują się szybciej, przyspieszają naprawę i dodają ochronę załogi.

Tyle że po jednej sesji takich bitew "na bogato" można całkowicie wyczyścić konto z waluty.

Topowi gracze na biednym ekwipunku również osiągną znakomite efekty, bo po prostu ogarniają mechanikę i mapy, wiedzą gdzie pojechać i jak się ustawić, potrafią wykorzystać zalety maszyny, wypracować dobrą pozycję do strzału i nabijania obrażeń. Z tym, że efekty takiej gry będą zauważalnie słabsze z powodu słabszych możliwości pojazdu i słabszej amunicji. Podam przykład. Jeden z absolutnie topowych graczy WoT, Skill4ltu, założył jakiś czas temu "darmowe" konto na którym gra na normalnym ekwipunku (nazwa konta: Skilll4Free). Na głównym koncie masowo wbijał na czołgach 3 znaki biegłości - dostaje się je za konsekwentne zadawanie wyższych obrażeń niż 95% użytkowników danego czołgu, w dość długim ciągu bitew. Na darmowym koncie udało mu się to osiągnięcie na razie na jednej maszynie :|

Na razie doszło do tego, że czołgi nie są już balansowane pod srebrną amunicję - tylko pod złotą.

A w tym wpisie poruszyłem tylko niewielką część patologii trawiących WoTa. Ale szczerze mówiąc, nie chce mi się popełniać kolejnego ogromnego artykułu którego nikt nie przeczyta. Grać w WoTa też mi się nie chce. Po prostu przykro mi patrzeć, jak strasznie stoczyła się gra którą kiedyś bardzo lubiłem.

Ogrywałem to w 2009 i było dobrze - w tamtych czasach gry od Creative Assembly były jedyne w swoim rodzaju i można było się przy nich naprawdę znakomicie bawić. Seria nabrała rumieńców gdy odeszli od mapy opartej na prowincjach i żetonach (pierwszy Shogun i Medieval) na prawidłową mapę 3D, a sprite'y zostały zastąpione przez trójwymiarowe postacie.

Powrót po latach to niestety strzał w pysk. Jasno i wyraźnie widać, jak źle pomyślana i zrealizowana jest ta gra. Kiedyś dałbym jej 9/10, dzisiaj 6/10 - a i to z sentymentu, bo tak naprawdę powinien być co najmniej jeden punkt mniej. ETW zestarzał się naprawdę paskudnie.

Wady, które tak mocno mi doskwierały to:
- kretyńskie AI komputera. Nie ma znaczenia czy to podstawowa wersja czy ETWII w wersji 4.5 - próba flankowania kawalerią (banalnie prosta do zneutralizowania) to szczyt tego na co stać skrypty sterujące wojskami. W obu wersjach normą są błędy krytyczne - jakaś jednostka blokuje się np. na domu albo górce i przez to cała armia wroga staje w miejscu bo próbują za wszelką cenę trzymać szyk. Albo: wróg dokonuje ataku na twoją armię, a na planszy bitewnej... stoi w miejscu, w rezultacie wystarczy przeczekać czas bitwy i mamy zwycięstwo w kieszeni.
- niesamowicie upierdliwe i wpieniające stada oddziałków wroga (często liczące tylko jeden regiment piechoty lub kawalerii) biegające po naszym terytorium jak karaluchy. I trzeba za nimi ganiać jak za karaluchami, bo tutaj akurat - jak na złość! - zachowują się wyjątkowo przebiegle, plądrując nam wioski i podkopując dochody. Mało co odbiera przyjemność z gry jak konieczność pozbywania się tego draństwa. Wyeliminowali to dopiero w następnej odsłonie - a ja się pytam, DLACZEGO nie zrobili tego w Empire za pomocą patcha?! Nawet mody tego nie usuwają, więc to kretyństwo musi być mocno zakorzenione w silniku. Zerwali z tym bodajże dopiero w Rome 2, tam każda armia musi mieć generała którego nie tak prosto jest pozyskać.
- wrogiej armii nie da się rozbić w jednej bitwie. Nie ma znaczenia że zamordujesz wrogiego generała (ani to że armia nie ma generała) i urządzisz rzeźnię jego oddziałów - wróg po klęsce odskoczy o parę pól, często poza twój zasięg i dalej będzie aktywny. Dopiero po drugiej klęsce Z REGUŁY zdechnie definitywnie. W trakcie drugiej bitwie może mieć choćby i kilkunastu ludzi (bo tylu ocalało po pierwszej) - ale będzie istniała. I trzeba takiego gada ścigać, bo inaczej będzie niszczył, palił i rabował :/ I nie zawsze zdychają po dwóch bitwach. Rekordzista który doprowadził mnie do czerwonej gorączki to pewien rosyjski oddział bez generała który przetrwał dwie klęski - po czym zaczął ganiać po całej Polsce robiąc szkody których naprawa kosztowała prawie 15 000 zanim udało mi się gada w końcu dogonić i ubić. Weź tu za takim biegaj gdy masz wojnę na ogromnym terytorium rosyjskim i trzeba pilnować żeby szarańcza nie rozlazła ci się po kraju. To nie jest ani fajne ani przyjemne :/
- komputer gra nieuczciwie - dostaje potężne zastrzyki gotówki znikąd, wystawia armie na które nie powinien móc sobie pozwolić. Czasem jest to naprawdę rażąco nieuczciwe, np. państwo mające jedną prowincję z dochodami 2000 i bez portów (czyli 700 na turę max) nagle zaczyna produkować nowe jednostki jak zwariowane i wystawia przeciwko mnie pełną armię której samo utrzymanie kosztuje 2500 na turę (liczyłem), a koszt pewnie 20 000 - skąd oni mieli na to pieniądze? Żydowscy bankierzy???
- nie mamy prawie żadnej kontroli nad rekrutacją i absolutnie żadnej nad rozwojem naszych agentów. Nie da się ich kupić - kondensują się z powietrza na podobieństwo pary wodnej. Serio, po prostu w pewnym momencie dostajemy informację o pojawieniu się szpiega albo naukowca. Można to pobudzać poprzez budowanie karczem i uczelni, ale gwarancji brak.
- wpieniający agenci - nasi i wroga - których nie ma jak neutralizować. Ktoś ci kradnie badania? To próbuj pojednku, śmiało - szansa na zwycięstwo to zawrotne 16% xD. Podobnie z sabotażystami. Będą ci rozwalać budynki, a sami będą praktycznie nie do ubicia. Za to jeśli Ty spróbujesz kraść badania albo sabotować wroga - to nagle się okazuje że pracuje dla ciebie banda patałachów którym nigdy nic się nie udaje. To już w pierwszym Shogunie było to lepiej rozwiązane...
- dyplomacja jest kretyńska. Jeśli ktoś atakuje, to nawet po obskoczeniu sążnistego łomotu i utracie paru armii oraz sporej połaci terytorium dalej będzie uparcie odmawiał zawieszenia broni. Państwa potrafią zaatakować nas i siebie ot tak, bez powodu - to jeszcze bym zrozumiał, ale oni bardzo często porywają się z motyką na słońce. Ale prawdziwa zabawa zaczyna się, gdy my kogoś zaatakujemy. Biedna bolandia którą zawsze gram nie może liczyć na nikogo, za to po stronie kacapów stają wszyscy ich sojusznicy. O takich nic nie znaczących rzeczach jak odrzucanie bardzo korzystnych transakcji to już nawet nie wspominam.
- artyleria która jest bezużyteczna przez bardzo długi czas. Spowalnia poruszanie się armii, a sama nie jest w stanie zrobić zbyt wiele. Dopiero pod koniec gry, po odblokowaniu szrapneli, pocisków eksplodujących i artylerii konnej oraz ogólnie szybszego przemieszczania wojsk - staje się bardzo ważnym elementem gry.
- kretyński system handlu morskiego - jeden malutki dziadowski okręcik wojenny jest w stanie zablokować cały szlak handlowy równie skutecznie jak eskadra liniowa.
- interfejs zestarzał się równie źle jak sama gra. Nie skaluje się i jest dostosowany wyłącznie do niskich rozdzielczości. Jeśli grasz w 2560x1440 i wyżej - to mod na powiększenie czcionek jest konieczny, inaczej oczy wypłyną od wpatrywania się w mikroskopijne napisy. Sam ogrywam na 3840x1600 i po prostu bez moda się nie dało.

Mógłbym tak długo wymieniać, ale szkoda mi czasu.

Same bitwy są... nudnawe. Wojska stoją naprzeciw siebie w pozycji wyprostowanej, tłuką z niecelnych muszkietów, kto pierwszy pęknie ten przegrywa. Bardzo szybko wszystko zaczyna toczyć się na jedno kopyto, zwłaszcza że sztuczna inteligencja to tak naprawdę sztuczna głupota i popełnia masę kretyńskich błędów, a do tego zawsze atakuje w ten sam sposób. To i schemat wygrywania staje się ten sam: dopuścić wroga do siebie, związać ostrzałem, zrobić swoimi oddziałami literę "U" i wystrzelać do końca. W późniejszych fazach dochodzi przygotowanie artyleryjskie które czasem potrafi rozstrzygnąć sprawę- wróg wpadnie w panikę pod ostrzałem i ucieknie.

Po tym co odwalili z podstawką - na pewno nie kupię. Żeby jeszcze postąpili jak CD-Projekt który najpierw sumiennie grę naprawiał i balansował - i dopiero po wydaniu patcha 2.0 wszedł ogromny dodatek.

A tutaj nie dość że wciąż mają kupę rzeczy do zrobienia, to jeszcze dodatek zapowiada się co najmniej mętnie - dużo lania wody, dużo zachwytów i żadnego konkretu. Marnie to wygląda.

Wygląda to fajnie, ale patrząc na roadmapę - zapowiedź dali stanowczo za wcześnie, przed nimi jeszcze bardzo dużo pracy. Kompletnego tytułu doczekamy się gdzieś koło roku 2030. To bardziej film reklamowy dla ewentualnych inwestorów lub wydawców, a nie dla graczy.

Dobra gra eksploracyjna, ale Fallout z niej beznadziejny.

Zalety:
- wygląd i mechanika pancerza wspomaganego. Nie jest to może pełne odczucie z pierwszych dwóch części - tutaj nadal redukcja obrażeń jest procentowa, nie ma progu obrażeń jak w podstawkach - ale i tak nareszcie czuć jakąś różnicę i potęgę gdy wskakujemy do takiego potwora.
- typowy dla gier Bethesdy ogromny otwarty świat, bogato zapełniony lokacjami, przedmiotami i znajdźkami. Tu naprawdę jest gdzie chodzić i jest co odkrywać.
- silnik otwarty na modyfikacje, a samo studio wypuściło dedykowane narzędzia do tworzenia modów. Dodatkowo jest on dobrze poznany przez graczy i ma dużą społeczność co powoduje że na ilość ani jakość modów nie ma co narzekać. To naprawdę wielka zaleta, mody ciągną tę grę - bez nich nikt by już w to nie grał.
- dodano system modyfikacji broni - w połączeniu z modami pozwala to na bardzo szeroką "customizację" arsenału. Tu naprawdę każdy znajdzie coś dla siebie.
- dostaliśmy system budowy osady i fortyfikacji. Jeśli komuś się to nie podoba, to może to olać - a jeśli ktoś lubi, to znajdzie w tym sporo frajdy i dorobi się we Wspólnocie sieci dobrze zorganizowanych społeczności które będą produkowały i dostarczały zasoby.
- w swoim czasie - fajny pomysł z aplikacją Pip-Boy na smartfonie połączoną z grą. Szkoda, że realizacja była już gorsza i mało kto z tego korzystał.

Wady:
- nie ma tu już żadnego falloutowego klimatu, to po prostu zwykła strzelanka w realiach postapo w której całkowicie zagubił się klimat pierwszych dwóch części. Gra została wykastrowana z wszelkich niepoprawnych politycznie elementów, nie ma tu żadnych kontrowersyjnych czy niemoralnych rzeczy. Dzieci mogą w to śmiało grać, oderwane kończyny i krew to dzisiaj nic szczególnego.
- wyrzucono system SPECIAL i profity, zastępując go jakąś niedorobioną tabelką :/ To samo jeśli chodzi o umiejętności. Nie ma już gospodarowania przydziałem punktów, nie ma zastanawiania się ani myślenia.
- co najwyżej przeciętna fabuła - z paroma dobrymi momentami, ale bardzo rozczarowującym finałem. Pokrzywdzono tu zwłaszcza Bractwo Stali które w wizji Todda Howarda zamieniło się w bandę faszystów i technofobów.
- zadania poboczne to powtarzalne, prostackie i schematyczne bieganiny wypluwane z generatora. Możesz jedną lokację wyzwalać nawet po kilkanaście razy jeśli odpowiednio często będziesz brał te aktywności - za każdym razem wrogowie pojawią się magicznie z powietrza. Nie bez powodu Preston Garvey jest postacią najbardziej znienawidzoną przez graczy - ten przeklętnik seryjnie wypluwa zadania na jedno kopyto.
- dialogi to skandal. Spłycono je do czterech opcji na krzyż (tak/nie/sarkazm/nie wiem), przecież to całkowicie zabija ich sens - równie dobrze mogliby dać przerywnik filmowy bez możliwości interakcji. Jeśli ktoś oczekuje doświadczeń jak w przeszłości gdzie nasze współczynniki i umiejętność rozmowy pozwalały wyciągać informacje od wrogów albo doprowadzać do rozwiązania questa bez walki - to tutaj może o tym spokojnie zapomnieć.
- silnik gry to archaiczna padaka. Dosłownie co chwilę witamy się z przeklętym ekranem ładowania, bo to barachło wywodzi się z lat 90 kiedy nikt nawet nie marzył o dyskach SSD i prawie każdy dom czy jaskinia jest tu oddzielną planszą. Kuleje tu gospodarka zasobami - po paru godzinach gry kolejne lokacje wczytują się naprawdę bardzo długo mimo dobrego procesora i szybkiego dysku nvme.
- słaba grafika i koślawe animacje. W 2008 (premiera Fallout 3) to by jeszcze dawało radę, w 2015 wyglądało to słabo, dzisiaj w 2025 jest to po prostu odrażajace drewniane guano. Mody trochę to poprawiają, ale możliwości silnika są ograniczone.
- "updaty" gry które tak naprawdę są splunięciem graczom w twarz - bo nie wprowadzają prawie żadnych konkretnych nowości, za to powodują problemy z modami. Szczególnym rozczarowaniem był "next-gen" patch, po którym gracze obiecywali sobie bardzo wiele, może ulepszenia grafiki albo silnika do poziomu Starfielda. A dostali parę poprawek, tryb ultra-wide i zepsucie modów xD
- znowu ten przeklęty level scaling. Np. dostępność przedmiotów i rodzaj znajdowanego pancerza jest ściśle uzależniony od aktualnego poziomu postaci. Bossowie i silniejsi wrogowie na wyższych poziomach naszej postaci zamieniają się w gąbki na pociski.

Do gry może kiedyś wrócę gdy wyjdzie Project Arroyo. Ale do podstawki, nawet mocno zmodowanej - po prostu nie mam siły.

Razem z Warbandem - gry jedyne w swoim rodzaju. RPG w którym możesz rozwijać własną postać i prowadzić armie, poruszać się swobodnie po olbrzymiej mapie i rozgrywać naprawdę wielkie bitwy (do tysiąca postaci, z modami nawet więcej).

Pomysł na pierwszy rzut oka - znakomity. Tworzymy swoją postać, wybieramy rodowód i ruszamy do boju. Mamy do dyspozycji bardzo bogaty arsenał broni, pancerzy, koni i wszelakiego dobra. Można udać się dokąd tylko chcemy i robić co tylko chcemy. Chcesz zostać najemnikiem? Proszę bardzo. Chcesz handlować? Droga wolna. Chcesz być przemysłowcem i po prostu kupować i rozwijać warsztaty w całym kraju? Jak najbardziej. Oczywiście tylko pozornie, bo tutaj wszystko kręci się wokół zostania lordem, toczenia bitew - a potem może założysz własne królestwo?

System walki jest dość prosty, wymaga sporo praktyki i ćwiczeń - ale finalnie jest satysfakcjonujący i daje sporą frajdę przez pierwsze kilkadziesiąt godzin. Podobnie bitwy: pierwsze potyczki i starcia są niesamowite, w dalszej fazie również dają sporo radości. Potem niestety to wszystko siada i zaczyna nużyć.

Spędziłem w tej grze wiele dziesiątek godzin, ale tylko i wyłącznie z powodu którego wymieniłem w pierwszym akapicie: nie ma innej gry tego rodzaju. Być może nadchodzący Chronicles: Medieval coś zmieni, ale na razie prawie nic o nim nie wiadomo. M&B ma bowiem bardzo wiele wad przez które już dawno bym tę serię zarzucił - gdyby na rynku było cokolwiek innego w tym rodzaju. Na szczęście mamy do dyspozycji sporo modów które chociaż odrobinę pudrują smutną rzeczywistość.

- fabuła jest ekstremalnie słaba. Podobnie zadania które nam gra przydziela - to jest prosty generator losowy, przynieś, podaj, pozamiataj (a czasem zabij). To zdecydowanie nie jest najmocniejszy element tej produkcji, traktować ją należy jako samouczek, a później nie zawracałem sobie nawet głowy.

- tu nie ma prawie żadnej dyplomacji ani głębi społecznej. Wypowiedz wojnę, zawrzyj pokój i... no, i tyle. Żadnych rozejmów, sojuszy, aliansów, współpracy przeciwko wspólnemu wrogowi... NIC. Religia nie odgrywa żadnej roli więc nie będzie żadnych pogan ani innowierców. Nie ma buntów w oddziale, chorób, epidemii etc., etc.
Szczególnie mocno kłuje to w modach które przenoszą grę w rzeczywistość europejską (AD 1100, Anno Domini 1259). Polska która była wtedy porozbijana na księstwa zachowuje się jako jedno państwo i drze koty ze wszystkimi dookoła, chrześcijaństwo i islam to ciekawostki, papież nie odgrywa żadnej roli - płaskość straszliwa, bo po prostu gra takich skomplikowanych rzeczy nie przewiduje.

- fatalny interfejs sterowania w bitwie wymagający długiego treningu i praktyki. Jeśli stosujemy prostą taktykę "PASZLIM!!!" to jeszcze pół biedy, ale bardziej skomplikowane manewry są piekielnie trudne do przeprowadzenia. Np. zmiana ustawienia - kolory są tak dobrane, że nie widać tych przeklętych chorągiewek na zielonym gruncie i trudno określić jak wyjdzie. Oddziały nie są ponumerowane i zaznaczam je klikając w losowe klawisze. Wydawanie rozkazów jest tak nieintuicyjne, że przypadkowo wciśnięty klawisz F1 kilka razy rozwalił mi wypracowane z trudem ustawienie pod zasadzkę :/ Jeśli ktoś się przyzwyczaił do wygodnego i fajnego sterowania z serii Total War - to tutaj może o tym spokojnie zapomnieć.

- idiotyczne ograniczenie liczby jednostek które możemy mieć w swoim oddziale. Nie ograniczają nas finanse ani dostępność rekruta (tak jak to było w rzeczywistości) - a tylko ten kretyński limit. A to z kolei wymusza konkretny styl rozgrywki. Nie możemy robić normalnej armii złożonej z dużej liczby zwykłych żołnierzy niższych rang, łuczników i garstki elity lub kawalerii (to w realu było najbardziej efektywne w przeliczeniu na koszty). Przeklęty limit zmusza nas do pójścia w jakość, nie w ilość. Przez to gram wyłącznie ciężkozbrojną kawalerią, jak najszybciej rozwijaną do najwyższego poziomu.

- kretyńska SI, zarówno własnych żołnierzy jak i wroga. Ot, taki przykład: żołnierz kawalerii który straci konia automatycznie staje się "piechotą", automatycznie wliczaną do stojącego pół kilometra dalej oddziału. Przez to moje wojska które rozbiły wrogą kawalerię i dostały rozkaz ataku na piechotę - rozłażą się po całej mapie. Często jest ogromny problem ze znajdowaniem ścieżki do celu - z tego powodu nienawidzę walk w wioskach.
Na mapie strategicznej panuje całkowite szaleństwo pozbawione zasad. Moje państwo i wasale wypowiadają wojny na zasadzie zupełnego przypadku, często w głupi sposób - walczymy z jednym przeciwnikiem, a oni ot tak z niczego wypowiadają wojnę komuś 2x silniejszemu, po drugiej stronie :/ Zdobywanie miast i zamków już dawno sobie odpuściłem, bo nie ma sensu: napracujesz się przy oblężeniu i zdobywaniu bo potrzebujesz źródła dochodu, a ta banda niewdzięcznych kretynów przydzieli miasto komuś, kto ma 50 innych, a ciebie nawet nie wezmą do ankiety i nie masz szansy na wykorzystanie wpływów :/

- monotonia i nuda w dalszych etapach, gdy już zbudujemy klan i staniemy się czyimś wasalem. Nieskończone wojny i bitwy rozgrywane w zasadzie na jedno kopyto.

- system rozwoju miast. Tu prawie żadnego nie ma, możesz co najwyżej postawić jakąś budowlę. Do tego dochodzi przeklęty współczynnik niezgodności kulturalnej który szybko prowadzi do buntu. Można to załagodzić siedząc w mieście - ale wtedy nie powalczysz na wojnie :/

- wiele niedostatków w interfejsie. Sprzedając łup trzeba bardzo mocno się pilnować żeby:
a) nie sprzedać przypadkiem cennego przedmiotu który trzymasz na podmianę albo dla towarzysza
b) nie sprzedać więcej niż może kupić handlarz bo stracimy kupę forsy
Czasem bardzo trudno jest trafić kursorem w miasto/zamek/wioskę żeby zobaczyć co tam się dzieje. Wyszukiwanie ścieżki kuleje - czasem z niewiadomych powodów nasza grupa wybiera drogę okrężną zamiast iść skrótem i trzeba go pojedynczo wyklikać.

- rozwijanie niektórych umiejętności to mordęga. Np. kowalstwo. Z drugiej strony - niektóre "robią się" same. Gdy zacząłem odstawiać pokonanych lordów do najbliższego zamku bo nie chciałem ich tachać ze sobą - Urok leciał jak zwariowany. Szkoda tylko że to jest jedna z mniej przydatnych umiejętności.
Do tego dochodzi idiotyczny system punktów skupienia i atrybutów - tych punktów jest cały czas za mało i cały czas musiałem się zmagać z blokadą rozwoju umiejętności z powodu zbyt niskich mnożników. A im dalej w las - tym wolniej awansujemy.

- umiejscowienie akcji. Gra "siedzi" w fikcyjnym uniwersum. Tymczasem cała masa ludzi wolałaby rzeczywistą średniowieczną Europę - dla mnie obojętne czy to okres Karolingów czy schyłek, ale większość pewnie wolałaby rycerzy w zbrojach płytowych - czyli co najmniej XIV wiek. Stąd tak wielka popularność modów które zmieniają mapę. Ale tutaj ujawnia się kolejna wada, czyli

- silnik który jest podatny na modowanie, ale nie do końca sobie z tym radzi. Zapodanie mapy średniowiecznej Europy i większej ilości państw powoduje bardzo długie wczytywanie i przycięcia, a liczba elementów możliwych do zmodowania jest ograniczona. Nie da się np. wprowadzić państwa książęcego ani systemu religii.
Z modami jest też ten problem, że każdy patch do gry to w zasadzie gwarancja wywalenia się modyfikacji. Dlatego wielu ludzi miesiącami tkwiło na starszych wersjach aby nie utracić możliwości grania.

- grafika. Wiem, że to nie jest najważniejszy element gry, dlatego wymieniłem ją na ostatnim miejscu. Ale wymienić trzeba, ponieważ jest po prostu słaba, a miejscami wygląda gorzej niż w pierwszym Wiedźminie z 2007.

Czekam z wielką nadzieją. Warband i Bannerlord to dobre gry i spędziłem przy nich naprawdę sporo czasu świetnie się bawiąc, ale zdecydowanie potrzebują konkurencji która wniesie powiew świeżości.

To będzie gra dla pojedynczego gracza. Wydawcą jest Wizards of the Coast, właściciele D&D i wydawcy BG3. Ich intencją jest stworzenie kolejnej wielkiej marki, legendarnej gry o której będzie się długo mówić.

Dlatego W TEORII powinni do tego podejść zdrowo. Tj. bez żadnych mikropłatności, to nie będzie gra-usługa, nie powinno tam być żadnej poprawności politycznej i zaimków wciskanych graczom przemocą.

Powtarzam: W TEORII, a jak będzie - to się jeszcze okaże. Ten wydawca ma swoje odpały i skrzywienia - liczy się dla niego przede wszystkim FORSA.

Parę fajnych rzeczy, ale ogólnie - zmarnowany potencjał.

Kowalstwo nie zostało ulepszone tak, jak się spodziewałem. Marzyłem o "podręcznej skrzynce" we własnej kuźni, do której wrzucasz materiały kowalskie i po użyciu kowadła masz je natychmiast dostępne do wykonywania przedmiotów. Albo chociaż żeby była opcja zaznaczenia przedmiotu do wykucia i szybkiego wyciągnięcia przedmiotów ze schowków. Albo żeby chociaż można było otworzyć okienko receptur przy przenoszeniu przedmiotów!
Niestety, nie ma czegoś takiego. Nadal musisz te materiały tachać ze sobą albo na koniu (co go spowalnia). W sumie to jest jeszcze gorzej: trzeba po te materiały gibać na górę, do skrzynki (bo twórcy władowali podręczną skrzynkę na piętro, za dwojgiem drzwi!).
Jeśli chodzi o materiały, to też mamy kuriozum: jesteśmy kowalem, a musimy materiały i receptury kupować od innych kowali. Nie ma tu żadnych szybkich źródeł zaopatrzenia (czeladnicy nie posiadają wszystkiego co potrzebne) ani możliwości zapewnienia sobie regularnych dostaw.

Dodatek wprowadza trochę nowych broni, ale są one ciekawostką. W momencie wejścia na drugą mapę mamy już przecież dostęp do znacznie mocniejszej broni. Spodziewałem się wprowadzenia kolejnego poziomu wykuwania broni o nazwie np. "Henryk" którego osiągnięcie wymagałoby perfekcyjnego wykuwania i drogich lub egzotycznych materiałów - ale i tego nie dostałem. Spodziewałem się możliwości zaprojektowania własnego miecza (w końcu projektowanie tarczy było w poprzednim dodatku!), ale i z tego nic nie wyszło. Taki z Heńka wieczny kowal-amator, robi tylko to co mu inni podsuną, sam niczego nowego nie wymyśli :/

Zmarnowano potencjał aktywności pobocznych. O ile poszukiwania bandytów napadających na karawany rzemieślników mają jakieś rozwinięcie, to pozostałe sprowadzają się do prostego wykonywania kolejnych zadań jak z generatora. Po jakimś czasie i po wymaksowaniu prestiżu po prostu to zarzuciłem bo szkoda gadać. Bezsensowne są zwłaszcza "darowizny" - zwykłe przepalanie pieniędzy. Szkoda, bo potencjał fabularny tych zadanek pobocznych jest ogromny. Np. w zadaniu wykuwania

Można było to ładnie pociągnąć i dodać podobne "gałęzie" do pozostałych zadań, ale nic takiego nie zauważyłem.

Gra umożliwia rozbudowę własnej kuźni i zatrudnienie czeladników. Problem w tym, że aby zaczęli oni robić coś sensownego, należy dostarczyć im schematów których nie da się kupić, trzeba je znaleźć. A są one poukrywane tak, że hardcorowe przygodówki z lat 90 to jest NIC w porównaniu z szukaniem tego szajsu. W dodatku łatwo jest je nieświadomie przeoczyć: jedno z zadań poszukiwania skradzionych dostaw oferuje kilka nagród do wyboru. Ja wybrałem "większy prestiż" - dopiero potem dowiedziałem się z YouTuba, że trzeba było wybrać materiały, bo oprócz materiałów dostaniemy też schemat do kuźni :/

W wersji 1.4 jest sporo błędów. Nieprzetłumaczone dialogi, postać pijąca z pustej ręki, gra w kości której nie można rozpocząć, zdublowane stanowisko alchemiczne (na szczęście "wcześniejsza" wersja tego stanowiska działa prawidłowo) brak możliwości samodzielnego czyszczenia konia mimo że opis stajni na to wskazuje. Część tych problemów rozwiązał hotfix 1.4.1.

Spodobało mi się za to zakończenie głównego wątku, scena naprawy zegara. Można się popłakać ze śmiechu - to po prostu trzeba obejrzeć. Końcowa scena mocno chwyta za serce. W takim stylu powinna się kończyć fabuła KDC2 zamiast

Trochę to wynagradza fakt, że fabuła dodatku jest bardzo krótka.

Ogólnie - dodatek fajny, ale ponownie sprawia wrażenie wyciętej zawartości z podstawki i skoku na kasę. Co dałoby się przełknąć gdybyśmy za te 59 zł dostawali to, co wymieniłem wyżej. No porównajcie to choćby z dodatkiem "Krew i Wino" który kosztował na premierę 79 zł - albo "Phantom Liberty" za 99 zł. Przecież to jest rząd wielkości różnicy jakościowej, oczywiście na niekorzyść czeskiej produkcji.

Nie kupiłbym tego drugi raz, a trzeciego DLC nie kupię już z całą pewnością. Nie zrozumcie mnie źle - podstawkę oceniam bardzo wysoko, zdecydowanie jest to jedna z najlepszych gier w jakie grałem. Ale WarHorse zdecydowanie nie potrafi robić dobrych DLC.

Jeśli komuś przypadła do gustu poprzednia część - to ta spodoba się jeszcze mocniej. Trudograd ulepsza i poprawia elementy które znamy z podstawki - i dodaje kilka nowych.

Fabularnie jest to kontynuacja podstawki. Przygodę rozpoczynamy w tytułowym Trudogradzie, odbierając przez radio odprawę do swojego głównego zadania - znalezienia Bardzo Ważnego Przedmiotu o którym niedawno dowiedzieli się jajogłowi z naszej organizacji. Wbrew pozorom jest to dość ważne zadanie, dlatego może trochę dziwić fakt, że jesteśmy tu sami i nie zapewniono nam żadnego wsparcia poza kpiarskim głosem w radiu. Przyjadą dopiero na gotowe, cwaniury jedne...

Mapa po której będziemy się poruszać jest dużo mniejsza i bardziej zwarta niż w poprzedniku, praktycznie nie ma tu pustych niepotrzebnych przestrzeni. Głównym i największym rejonem jest miasto i jego zaułki oraz nieliczne tereny dookoła. W samym mieście odwiedzimy kilka podstawowych dużych plansz, w trakcie wędrówek możemy losowo trafić na bandę nieprzyjemniaków - ale może to być też czarny rynek na którym zakupimy cenną amunicję i przedmioty. Przydatne, zwłaszcza na samym początku gry. Nie ma już zagrożenia promieniowaniem, jego miejsce zajął mróz - Trudograd jest pokryty śniegiem i panuje potworny ziąb, trzeba robić przystanki na ogrzanie się i ubierać odpowiednią odzież aby uniknąć zamiany w sopel lodu.

Ciekawe jest też to, że w pewnym momencie gra się rozgałęzia - możemy osiągnąć swój cel przystępując do jednej z dwóch frakcji walczących o dominację w mieście. Co prawda poza ideologią różnice praktyczne są niewielkie i jeśli ktoś liczył na dwie osobne gry jak w Wiedźminie 2 to się zawiedzie.

Z nowości pierwsze co się rzuca w oczy to możliwość rozbudowy broni. Możemy wymienić magazynek na większy, przełożyć rękojeść, dołożyć tłumik, celowniki... Bardzo tego brakowało w podstawce gdzie najlepszy karabin miał skandalicznie mały magazynek.
Co ciekawe, zmiany w konfiguracji są widoczne na modelu naszej postaci. Jeśli wymienisz magazynek pudełkowy na bębnowy - to zobaczysz to w grze. Ma to też inne konsekwencje - dodatki zwiększają poziom umiejętności wymagany do użycia broni i zwiększają szansę na zacięcie. Pojawiły się też nowe bronie oraz tarcze. Tych nie używałem z powodu ich masy i ograniczenia noszonej broni do jednoręcznej.

Druga sprawa - w końcu dostajemy pancerze wspomagane. W przeciwieństwie do "zwykłych" pancerzy - te nie są wykonane z kartonu i dają chociaż minimalną ochronę. Nadal jest bryndza, nadal nie jest to ochrona na poziomie Falloutowym - ale są chociaż odrobinę użyteczne. Pancerze wspomagane również można rozbudowywać, montując na nich różne znalezione moduły. Są też naprawdę ciekawe bronie których można używać tylko siedząc w pancerzu. Zasilanie rozwiązano po radziecku: odpowiada za niego mocno kopcący silnik spalinowy który trzeba regularnie uzupełniać paliwem. Żadnych rdzeni atomowych :)

Fabuła nie porywa - nie jest tragicznie, jest po prostu przeciętnie. Brakuje też jakichś wyrazistych i zapadających w pamięć postaci - pogardliwy uśmieszek żołdaka wymuszającego łapówkę pamiętam do dzisiaj, podobnie jak wściekłość i pogardę dla samego siebie gdy w końcu musiałem ją zapłacić. W Trudogradzie nikogo takiego nie spotkałem.

Jest też trochę innych wad. Mapa jest malutka, więc nie mamy tu już swojej bazy ani stałego miejsca w którym możemy przechowywać chwilowo zbędne przedmioty i produkować amunicję. Można zaadaptować do tego pokój hotelowy, amunicję trzeba produkować samodzielnie za pomocą znalezionej prasy do amunicji.
Nie mamy też swojego samochodu, mapa jest na niego po prostu za mała. Nasza dzielna "Pobieda" psuje się zaraz po dowiezieniu nas na miejsce i nie da rady jej naprawić do końca gry. Tracimy w ten sposób "muła" do przenoszenia zbyt ciężkich pakunków i dodatkowej amunicji.

Nie poprawiono też największego mankamentu poprzedniczki - nie mamy pełnej kontroli nad swoimi kompanami w walce, nie możemy optymalnie wykorzystać ich potencjału. A ponieważ pancerze wciąż działają tu umownie - nasi koledzy mogą bardzo łatwo i w bardzo głupi sposób stracić życie. W dalszym ciągu jedynym słusznym rozwiązaniem jest zapodanie im broni precyzyjnej i nakazanie trzymania się z tyłu.

Z gry uleciało też sporo klimatu postapo: miasto jest monotonne, nie ma tu ciekawych klimatycznych miejscówek, odkrywania mrocznych tajemnic przeszłości które doprowadziły do zagłady świata.

Aktualnie kosztuje 25 zł na promocji i pomijając wszelkie względy ideologiczne (w tej firmie pracują też Rosjanie) uważam że to bardzo uczciwa cena.

TheFrediPL
openforu0

Gdzie tam. Nadal są w fazie bety. Powoli dodają rzeczy które wydawały się oczywistą oczywistością i które gra powinna obowiązkowo mieć już na etapie premiery, czyli noktowizory i lornetki.

Ale nadal bardzo wielu rzeczy brakuje - system frakcji i relacji między nimi, identyfikacja postaci, przebudowa ekwipunku i dodanie KONKRETNYCH informacji i przedmiotach, rozbudowany PDA z encyklopedią i historią wiadomości, sensowna latarka, normalny cykl domowy, dynamiczne anomalie przesuwające się po Emisji. I wiele, wiele innych.

Nadal wiele rzeczy działa nie tak jak powinno: A-Life to w dalszym ciągu proteza. Całkiem ładna i nie powinno dochodzić do absurdalnych sytuacji - ale nadal jest to prowizorka. Jeśli ktoś marzy o sytuacjach z Anomaly/GAMMA gdzie różne miejscówki przechodzą z rąk do rąk i czasem wpadamy w sam środek wojny frakcyjnej, albo np. stalker na którego mamy zlecenie przemieszcza się między sektorami i ginie w potyczce albo z rąk/łap mutanta (albo, co gorsza, chowa w obozie wrogiej nam frakcji i trzeba wdać się w wojnę albo cierpliwie czekać aż stamtąd wylezie) - to może o tym na razie spokojnie zapomnieć.
Zadania poboczne to nadal kpina, trzeba je kompletnie przerobić. Sprzęt i apteczki walają się całymi kontenerami. I tak dalej, i tak dalej... Jeszcze dużo wody w Wiśle upłynie zanim doprowadzą tę grę do stanu, w jakim powinna znajdować się na premierę.

A co najważniejsze: modowanie wciąż jest ograniczone, a dostępne narzędzia wymagają rozbudowy. Rosyjska inwazja na Ukrainę spowodowała odcięcie ~80% sceny moderskiej Stalkera (ci ludzie pochodzili z Rosji, Białorusi i Ukrainy, tam takie klimaty są MEGA popularne). Przez to liczba modów jest nadal niewielka - widziałem chyba tylko jeden sensowny dodający broń (dwururka). Cała reszta jest albo partaniną albo skórką na to co już istnieje. Ponownie, jeśli ktoś marzy o arsenale z Anomaly/GAMMA, to lepiej niech idzie gdzie indziej. Tam samych pistoletów (bez odmian specjalnych i skórek) jest więcej niż wszystkich broni w Stalkerze 2.

Porównywanie Stalkera 2 do Cyberpunka to obraza dla Cyberpunka. Bliżej mu do No Man's Sky: dostaliśmy niekompletny mockup posklejany na ślinę z tego, co akurat było gotowe, na starej wersji UE5. Na razie starają się doprowadzić tę grę do stanu premierowego - zobaczymy, czy im się uda.

Z wielką chęcią przeszedłbym tę część jeszcze raz, ale ze wszystkimi ulepszeniami i usprawnieniami mechanik jakie wprowadziła "dwójka". Zestawy ubrań, ulepszona alchemia, dodane kusze i poprawiony system strzelania, dużo lepsza responsywność, informowanie gracza o tym co się dzieje, sensowny interfejs... No i przede wszystkim znacznie lepsza walka.

Tak, zgadza się - walkę z "dwójki" uważam za o wiele lepszą niż w jedynce. W KDC 1 początki są piekielnie trudne, ale po opanowaniu kontrataku (co osiągamy bardzo szybko) gra staje się dziecinnie prosta, a po podniesieniu statystyk w zasadzie przechodzi się sama. W "dwójce" cios mistrzowski nie jest automatyczny i przez całą grę musimy być skupieni oraz patrzeć na to co robi przeciwnik.

Jednak na takie zmiany szanse są niewielkie. Wymagałoby to bardzo dużo zachodu i wielu zmian, które doceniłoby niewielu. Pomarzyć można.

Ale dlaczego ten serial znika z platformy skoro został wyprodukowany przez HBO???

Leniwy remaster w cenie 369 zł i w dodatku bez obsługi języka polskiego? Musiałbym oszaleć żeby to kupić.

Po sprawdzeniu prologu i kilku początkowych misji

Nie ze mną te numery, Bruner. W przypadku STALKERA 2 zrobiliście to samo - ograliście parę pierwszych godzin. I co się okazało? Że Mała Zona była jeszcze jako-tako dopracowana, po premierze się potwierdziło - tyle że potem zaczynała się masakra. Typowy no-refund, dobrze że to powoli łatają (sami z siebie albo zmuszeni przez właścicieli).

https://www.gry-online.pl/newsroom/zagralem-znowu-w-stalker-2-heart-of-chornobyl-i-teraz-wiem-ze-prz/zb2b03d

Nie ma opcji żebym kupił na premierę ani w preorderze. Nie tym razem. Tym bardziej że za tym studiem nie stoi potężny wydawca (Microsoft) tylko mający ostatnio duże problemy Paradox który dodatkowo już raz nieźle wtopił z tym projektem, dając go do robienia developerom bez talentu, a obecni twórcy oberwali zwolnieniami w tym roku. Na pewno nie pomoże to w utrzymaniu jakości gry ani nie zapewni przypływu patchów gdyby gra okazała się niedopracowana na premierę.

Podsumowując: gra może okazać się dobra - bardzo trudno to stwierdzić, skoro wersji demonstracyjnej nie przewiduje się. Swoją drogą: 25 lat temu dema to był standard, CD-Action co miesiąc wrzucało tego sterty na płycie CD. A teraz? Żeby zagrać w demo, trzeba najpierw grę kupić, a potem pilnować zegarka żeby nie utracić możliwości zwrotu.

Tak czy siak - lepiej zaczekać na rzetelne opinie graczy. Oficjalne recenzje uważam za nic nie warte. Świadczy o tym choćby opinia z CD-Action gdzie redaktor czepia się zarówno tego, co trzeba (durna sztuczna inteligencja policji, chamskie wycinanie zawartości na premierę), ale też dużo jest czepialstwa na siłę, które nic nie mówi o samej grze. Tak jakby podchodził do produkcji z odgórnym negatywnym nastawieniem. Nic nowego zresztą, CDA na długo przed GOLem nabiło długą historię idiotycznych recenzji i równie idiotycznych ocen gier.

Z niecierpliwością czekam na premierę GTA 6.

Tj. sama gra średnio mnie interesuje, chodzi o reakcję branży. Podobno wydawcy już przebierają nóżkami - mocno liczą na to że najnowsza produkcja Rockstara podbije pułap cenowy premier na nowy poziom. A wtedy reszta będzie mogła ruszyć tłumnie za nimi i podnieść ceny swoich premierowych pozycji.

Wtedy dopiero będzie zdziwienie - że ludzie nie lecą z wywieszonym ozorem żeby kupić kolejne oklepane, powtarzalne i przesiąknięte ideologią barachło za 100 dolców.