Wiedźmin

Wolfgang Amadeus Mozart - Requiem (1791)
Największe dzieło geniusza muzyki.
https://www.youtube.com/watch?v=Zi8vJ_lMxQI&list=RDEMP1Th0jUjYvsFq-h2usP4WQ&index=10&ab_channel=madhammu

Wolfgang Amadeus Mozart - Rondo Alla Turca (1783)
https://www.youtube.com/watch?v=quxTnEEETbo&list=RDquxTnEEETbo&start_radio=1

Wolfgang Amadeus Mozart - Eine Kleine Nachtmusik (1787)
Kamień węgielny muzyki klasycznej.
https://www.youtube.com/watch?v=oy2zDJPIgwc&list=RDoy2zDJPIgwc&start_radio=1

Space Quest III to świetna gra przygodowa od studia Sierra. Gra została wydana w 1989 roku. Pojawiła się na komputerach Pc, Macintosh, Amiga, Atari ST. Sierra była w świetnej formie pod koniec lat osiemdziesiątych, a dzięki ich grom przygodowym zawsze można poczuć wiele radości. Trójka dorównuje kosmicznym standardom wyznaczonym przez pierwszą część. Space Quest III utrzymuje równowagę między humorem, akcją i napięciem, która w kolejnych częściach (SQ 4-6) była już mocno przechylona w stronę humoru. Do tego opowiada w sumie najfajniejszą historię z sześciu części Space Quest świadczącą o dużym dystansie do siebie programistów Marka Crowe'a i Scotta Murphy'ego, którzy samych siebie wstawili jako postacie do gry video. Fabuła w sumie jest tak absurdalnie śmieszna i niedorzeczna, że jeśli ktokolwiek mógłby sobie pozwolić na takie szaleństwo to właśnie twórcy Space Quest, bo ta seria Sierry pod względem humoru jest najbliższa temu co prezentowały przygodówki wielkiego konkurenta LucasArts.
Gameplay. Wcielamy się ponownie w sympatycznego Rogera Wilco. Trójka kontynuuje wydarzenia z poprzedniej części. Roger Wilco dryfuje przez kosmos w kapsule ratunkowej, która jest wciągnięta przez ogromny frachtowiec. Naszym celem jest zdobycie i naprawa statku kosmicznego, by wyruszyć na podbój kosmosu. Gdy statek jest gotowy do lotu odwiedzamy wedle uznania kilka różnych planet w galaktyce. Stanowi to ogromną różnicę w porównaniu ze ściśle liniową progresją dwóch pierwszych Space Questów, a nawet ma wiele wspólnego z ideologią otwartego świata serii King’s Quest, gdzie również mamy swobodę ruchów przy odkrywaniu świata. SQ 3 dając swobodę w podróżowaniu po kosmosie i eksplowaniu różnych planet w takiej kolejności jakiej chcemy zapewnia prawdziwie kosmiczne doświadczenie i w tej kwestii jest protoplastą dla Star Wars: Knights of the Old Republic (2003) i Mass Effect (2007). Ma to przy okazji inną zaletę, bo Istnieje bardzo mało okazji do utknięcia, bo jeśli ktoś zapomni zdobyć ważny przedmiot na jednej z planet zawsze może wrócić i go odzyskać w dowolnym momencie. Na plus także, że pilotowanie statku jest łatwiejsze niż jazda samochodem w Police Quest. Interfejs co prawda został ulepszony i jest zauważalnie wygodniejszy niż w oryginalnych wersjach poprzednich części, ale nadal wymaga wpisywania komend z klawiatury w celu wykonania danej czynności. To ostatnia część z takim modelem sterowania. Moim zdaniem trójka oferuje nieco łatwiejsze zagadki niż te z poprzednich dwóch części. Pojawia się też kilka obowiązkowych sekwencji zręcznościowych, a te są całkiem przyjemne. Oprócz standardowej rozgrywki dostępne są także różne mini-gry takie jak prosta gra zręcznościowa Astro Chicken. Kreskówkowy ton gry jest całkiem sympatyczny. Większość żartów nadal celuje w popkulturę, klisze science fiction i ordynarny komercjalizm. Warto poznać wszystkie sposoby na jakie Roger Wilco może umrzeć, bo wyobraźnia twórców nie zna granic i w większości przypadków zgony są osaczone humorem. Space Quest III ma najbardziej pomysłowe i satysfakcjonujące zakończenie z gier tej serii zamykając w satysfakcjonujący sposób wszystkie wątki.
Grafika i udźwiękowienie. Gra imponuje porządnymi przerywnikami filmowymi. Wizualnie trójka to zdecydowana poprawa w porównaniu z oryginalnymi wersjami jedynki i dwójki dzięki wyższej rozdzielczości i szerszej palecie kolorów co pozwoliło uzyskać bardziej plastyczne scenerie. Sprite'y wyglądają dobrze szczególnie w zbliżeniach. Projekty kosmitów wydają się być bardzo pomysłowe. Space Quest III osiągnął pewien stopień monumentalności graficznej. Jałowe widoki planety z fioletowymi wydmami czy innej planety o bogatej, czerwonej lawie są szczególnie imponujące. Uważam, że King's Quest IV (1988) i własnie Space Quest III (1989) to dzieła sztuki pixel art, a wraz z grafiką VGA w 256 kolorach przy King's Quest V (1990) czy Space Quest IV (1991), gdzie tła wyglądały jak obraz nowsze części zatraciły pierwiastek wizualnej magii. Dźwięk i muzyka zostały także znacznie ulepszone, bo wreszcie wykorzystano potencjał kart muzycznych. Najlepiej wypada w tej kwestii wersja Amigowa oraz Pc pod warunkiem, że ktoś zakupił bardzo drogi sprzęt muzyczny Roland MT-32. Pierwszą grą obsłującą to cacko był oczywiście King's Quest IV (1988).
Podsumowanie. Szczytowe osiągnięcie serii. Dzieło wyobraźni i kreatywności. Ma wiele asów w rękawie czyli sympatycznego bohatera, przyciagający oko wyrazisty styl wizualny, świetny klimat, przyjemną akcję, wiele fajnych zagadek, jajcarskie postacie, zaskakującą fabułę, liczne nawiązania do popkultury, pomysłowe sceny śmierci, mnóstwo szalonego humoru i jako bonus wreszcie niezłe udźwiękowienie oraz nieliniowy charakter rozgrywki z kilkoma planetami do odkrycia. Wszystko to w idealnych proporcjach. Jedna z najlepszych części wraz z jedynką i czwórką. Space Quest III to koniec pewnej ery. Przygodówki Sierra od 1990 roku zamieniły się w proste point & click z dość znikomą ilością komend na tle konkurencji z LucasArts, gdy przygodówki Sierry z lat 80' z wpisywaniem komend oferują szerszy wachlarz czynności.

Wersja na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=vQJFHlwSrzA
Wersja na komputer Pc:
https://www.youtube.com/watch?v=HnpDSvVei0Y

Max Richter - On The Nature of Daylight z soundtracku dla najpiękniejszego filmu ubiegłego roku "Hamnet".
Dziś obejrzałem ten film. Chloe Zhao podążając za literackim źródłem Maggie O'Farrell podejmuje się genezy powstania jednego z ikonicznych dzieł poetyckich Szekspira - Hamlet. „Hamnet" to dzieło bogate w treść oraz wzmocnione aktorskim magnetyzmem Jessie Buckley. Film opowiada o miłości, stracie i więziach rodzinnych w złotym wieku Anglii dynastii Tudorów podczas głębokich przemian religijnych i politycznych. Głęboko emocjonalne przeżycie, które porusza subtelnie i wytrwale drobnymi gestami, zapadającymi w pamięć spojrzeniami, chwilami ciszy i rodzinną bliskością. Angielska wieś niemal tętni życiem, cicho czuwając nad rodziną, a historia pokazuje, że ludzkie emocje jak żal, troska, nadzieja są ponadczasowe. Świetny został przedstawiony kontrast między parą zakochanych. Agnes jako strażniczka starożytnych tradycji uzdrawiania całkowicie oddana symbiozie z naturalną przestrzenią, która nie została jeszcze skolonizowana przez rodzącą się miejską burżuazję jest całkowicie oddana rodzinie. William natomiast skierowany ku zepsutemu światu miejskiemu, który bardziej niż cokolwiek innego jest źródłem inspiracji dla jego twórczości woli poświęcić się londyńskiemu teatrowi niż bliskim. Sam kontrast między odmiennymi koncepcjami na życie obojga małżonków jest tak silny, że wpływa również na ich społeczną tożsamość, która staje się zalążkiem tragedii. Śmierć jest wszechobecna, ale jednocześnie nierozerwalnie związana z siłą życiową, która eksploduje na ekranie. Kiedy nadchodzi tragedia cała ta energia zamienia się w nieznośny koszmar żałoby, który przykleja się do skóry nawet po napisach końcowych. Witalna siła irlandzkiej aktorki Jessie Buckley odnajduje swój idealny ton w finałowej części filmu w symbolicznym i emocjonalnym zjednoczeniu życia i sztuki w najszerszym znaczeniu tego słowa. Scena w teatrze to emocjonalna teza filmu. Staje się pogrzebem w przebraniu. William w końcu żegna się z Hamnetem poprzez jedyny język, któremu ufa. Smutek staje się sztuką, ale sztuka nadal nie może przywrócić życia zmarłym. Moim zdaniem Jessie Buckley za tę rolę ma dużą szansę wygrać oskara. Film wyróżnia się także rewelacyjnymi zdjęciami w plenerach oraz piękną muzyką Maxa Richtera. Zwłaszcza duże wrażenie zrobił na mnie utwór - „On The Nature of Daylight", który pojawia się w finałowej scenie i go podlinkowałem.
https://www.youtube.com/watch?v=b_YHE4Sx-08&list=RD_Gd96mSMHfI&index=2

Space Quest 2 to udana przygodówka od studia Sierra z 1987 roku. Gra została wydana na komputerach Pc, Macintosh, Apple II, Amiga, Atari ST. Sequel w zestawieniu z błyskotliwym poprzednikiem w gruncie rzeczy oferuje więcej tego samego z kosmetycznymi ulepszeniami. Nic rewolucyjnego. Gra ma jednak tak absurdalnie zabawną fabułę, że jeśli miałbym wskazać przygodówkę, która przedstawia porównywalnie dziwaczną opowieść to pierwsze co nasuwa się mi na myśl to Day of the Tentacle (1993) od LucasArts.
Gameplay. Wcielamy się ponownie w Rogera Wilco. Musimy uratować świat przed stereotypowym, megalomańskim arcyłotrem planującym inwazję. Akcja jest przedstawiona w typowym dla Sierra stylu. Przemieszczamy się po wrogim środowisku i wpisujemy komendy tak jak w każdej przygodówce z lat 80' z wprowadzaniem tekstu. Inaczej ma się sprawa w fanowskim remake'u. Większość zagadek, które musimy rozwiązać po drodze jest dość zabawne, ale zarazem bardzo wymagających na tle współczesnych standardów. Prawie zawsze wskazane jest myślenie nieszablonowe i łamanie konwencji. Dochodzą do tego liczne pułapki terenowe zmuszające nas do ostrożnego stawiania kroków oraz sekwencje zręcznościowe, gdzie do sukcesu wymagane jest wyczucie właściwego momentu. Praktycznie na każdym ekranie możemy zginąć. Wiele zgonów jakich możemy doświadczyć podczas przygody jest przejawem kretywności twórców i generalnie warto je zobaczyć, bo są przedstawione w bardzo humorystyczny sposób. Zabawny charakter produkcji, dużo fajnych zagadek i mnóstwo zróżnicowanych okazji do zgonu to znak rozpoznawczy sequela. Jak dla mnie w dwójce za dużo czasu spędzamy w dżungli na planecie Labion, a gra przez to nie posiada tak wspaniałego klimatu jak poprzedniczka, która dużo mocniej wzorowała się na Gwiezdnych wojnach.
Grafika i udźwiękowienie. Od strony technicznej dwójka prezentuje się podobnie jak jedynka. Gra ma bardzo efektowną bagienną prezentację. Każda scena w sumie jest starannie narysowana. Bardzo trudno wyobrazić sobie jakikolwiek inny styl grafiki, który działałby tak samo dobrze na wyobraźnię. Duże wrażenie robi animacja artyłotra w prologu ze zbliżeniem na jego wydatny brzuch i przerażającą mimikę. Po raz pierwszy widzimy też samego Rogera Wilco z bliska, gdy próbuje pilotować porwany wahadłowiec. Efekty dźwiękowe w oryginalnej wersji ograniczają się do sporadycznych efektów, a jedyną muzyką jest już znany motyw przewodni Space Quest na początku i na końcu. W 2012 roku pojawił się fanowski remake dwójki, który graficznie i dźwiękowo prezentuje zbliżony poziom do oficjalnego remake'u pierwszej części.
Podsumowanie. Space Quest II to fajna kontynuacja, która potrafi zapewnić ogrom frajdy! Mimo sympatii do tego sequela z czasów Amigowych to zawsze bardziej podobała się mi jedynka, trójka i czwórka. Poza tym SQ II jest dla mnie chyba najbardziej hardkorową grą przygodową Sierry pod względem zagadek. Na szczęście trójka i czwórka to powrót do najwyższej formy. Obecnie, by poznać dwójkę najlepiej sięgnąć po fanowski remake, który posiada grafikę VGA, wygodniejsze sterowanie i łatwiejszy w obsłudze interfejs.

Wersja na komputer Amiga z 1988 roku:
https://www.youtube.com/watch?v=I1VQihSvye4
Wersja na komputer Pc z 1987 roku:
https://www.youtube.com/watch?v=Fltj9y4PsEk
Fanowski remake z grafiką VGA z 2012 roku:
https://www.youtube.com/watch?v=KmOKgGQX8KY&pp=ygURU3BhY2UgUXVlc3QgSUkgUGM%3D

Vivaldi - Four Seasons (1725)
Wiosna od 00:00. Lato od 10:31. Jesień od 20:59. Zima od 32:48
Wybitne dzieło Vivaldiego. Największą miłością darzę Lato. Kulminacyjny akt Lata pojawia się między innymi w znakomitym francuskim dziele Portret kobiety w ogniu (2019), gdzie scena z muzyką Vivaldiego w epilogu jest najlepszą w filmie.
https://www.youtube.com/watch?v=GRxofEmo3HA

Space Quest to przezabawna gra przygodowa od studia Sierry, która wyszła z rąk Scotta Murphy'ego i Marka Crowe'a, którzy byli już trochę znudzeni pracą przy serii King's Quest w klimatach fantasy z krystalicznie porządnym protagonistą, bo prywatnie kochali zwariowane filmy i komiksy sci-fi. Gra została wydana w latach 1986-1987 na pięciu platformach. Pojawiła się na komputerach Pc, Macintosh, Apple II, Amiga, Atari ST. W zasadzie to parodia filmów science fiction wypełniona po brzegi kapitalnym humorem nie odstającym zanadto od tego co później prezentowały najlepsze przygodówki LucasArts z lat 80'/90' będące przecież najbardziej zabawnymi grami jakie widział świat. Gameplayowo Space Quest przypomina Kings Quest, ale w klimatach sci-fi oraz z dużo większą dawką humoru. Wyjątkowe doświadczenie, które jest częścią historii gier video. Produkcja zbierała bardzo dobre recenzje. Pamiętam, że solucja tej gry pojawiła się w jakimś numerze polskiego czasopisma Top Secret, gdzie nie tylko był opis przejścia całej gry, ale także wszystkie komendy, które wpisujemy po angielsku co zapewne dla wielu fanów przygodówek niezaprawionych z grami Sierry było na wagę złota. Tak epicka gra oczywiście z miejsca stała się hitem sprzedażowym Sierry i uplasowała w tej kwestii zaraz za plecami gier z serii King's Quest. Dawno minęły złote czasy gier przygodowych w klasycznym stylu, które przypadły na lata 80' i 90'. Dzisiejsze gry z pompą stawiają głównie na efektowną grafikę i powtarzalną bezmyślną akcję, a ludzie przyzwyczaili się do stawiania ostrości obrazu ponad wyobraźnię. Gry takie jak Space Quest pozwalały nie tylko pracować wyobraźni na bardzo wysokich obrotach, ale też używać mózgu w celu rozwiązania zagadek, a jednocześnie bawiły nas subtelnymi żartami i sytuacyjnym humorem oraz zapewniały poczucie epickiego spełnienia na końcu wielkiej kosmicznej przygody.
Gameplay. Początek świetnej i zabawnej serii przygodowej w klimacie space opery. Wcielamy się w dość fajtłapowatego woźnego Rogera Wilco, który dba o porządek na dużym statku kosmicznym Arcada. Niestety Arkada zostaje zaatakowana przez grupę złowrogich kosmitów, która zabija większość załogi, a nasz Roger przypadkowo wplątuje się w międzygalaktyczną intrygę i staje się kosmicznym bohaterem. Co ciekawe nasza postać może nazywać się inaczej jak przykładowo Janusz, bo mamy możliwość zmiany jego imienia na jakie chcemy. Sterowanie jest identyczne jak w pierwszych częściach King's Quest więc poruszamy się strzałkami, a interakcje z otoczeniem wykonujemy poprzez wpisywanie odpowiednich komend z klawiatury. Wszystko dzieje się w czasie rzeczywistym łącznie podczas wpisywania liter z klawiatury co powoduje, że czasem trzeba wykazać się refleksem, by uratować Rogera przed śmiercią. Odświeżona wizualnie wersja z początku lat 90' ma wygodne sterowanie oparte wyłącznie na myszce i jest zdecydowanie łatwiejsza. Rozgrywka w obu wersjach jest bardzo orzeźwiająca i zabawna na czele z odkrywaniem nowych planet, kontaktem z obcymi istotami i ratowaniem wszechświata przed zagładą. Największą siłą są komediowe akcenty pod postacią dialogów, gagów sytuacyjnych, komunikatów po uśmierceniu naszego bohatera i scen parodiowania słynnych filmów. Pomogło to Space Quest wyróżnić się na tle innych gier przygodowych Sierry. Poniekąd najsłabszym ogniwem gry mogła stać się jej czysto liniowa rozgrywka bez rozgałęzień znanych z oryginalnych wersji pierwszych części King's Quest, ale moim zdaniem stało się to zaletą, że po prostu tutaj można czerpać ogromną satysfakcję z przechodzenia od jednej zagadki do drugiej. Ta kultowa gra przygodowa mimo, że jest bardziej liniowa od King's Quest to oczywiście ma porównywalnie wysoki poziom trudności, ale tak wymagająca była większość gier przygodowych według standartów z 1986 roku. Od początku jesteśmy wrzuceni na głęboką wodę. Początkowe lokacje są dość trudne, bo trzeba unikać pułapek i niebezpieczeństw, które są trudniejsze niż same łamigłówki. Gra oferuje kilka zabawnych minigier. Krótka sekwencja zręcznościowa jest dość trudna do opanowania. Automat do gry w barze Ulence Flats bije wszystko na głowę. Ta lokacja zresztą jest pełna zabawnych nawiązań do znanych filmów science fiction. Uwielbiam zwłaszcza wszystkie nawiązania do Gwiezdnych Wojen i Star Trek. Postacie, które poznajemy w grze są bardzo zróżnicowane. Zaczynając od oślizgłego sprzedawcy używanych rakiet po ponurego pracownika magazynu, a kończąc na kosmicznym alfonsie. Jak to w grach Sierry także i tutaj możemy umrzeć na szereg widowiskowych sposobów. Zgony są tak kreatywne, że istnieje pragnienie, by spróbować dowiedzieć się jak umrzeć zamiast tego uniknąć. Zaryzykuje stwierdzenie, że jedyna gra w historii, która przebiła serię Space Quest pod tym względem to Elvira: Mistress of the Dark (1990), która prezentuje niezwykle pomysłowe i makabryczne sceny śmierci odkrywając kolejne krwawe wizualizacje, która zaskakują. Samo zakończenie Space Quest jest również bardzo satysfakcjonujące. Mogę być nieco stronniczy, ale uważam, że przygody Rogera Wilco są dużo bardziej zabawne niż perypetie miłosne Larry'ego z dużo bardziej prymitywnym humorem z cyklu Leisure Suit Larry. Poza tym Roger Wilco stał się jedną z najpopularniejszych postaci w grach przygodowych obok Guybrusha Threepwooda, Gabriela Knighta i George'a Stobbarta. Zdecydowanie Roger Wilco jest kimś z kim łatwo sympatyzować.
Grafika i udźwiękowienie. Graficznie prezentuje się elegancko i klimatycznie. Technicznie dość podobnie jak trzecia część King's Quest i pierwsza część Police Quest. Uźwiękowienie nie jest zbyt spektakularne. Muzyka jest praktycznie nieobecna. Oficjalny remake, który został wydany na początku lat 90' ma znacząco ulepszoną grafikę i dźwięk. Zwłaszcza imponująca wizualnie jest nowsza wersja VGA w 256 kolorach na Pc. Technicznie dość porównywalna z King's Quest V (1990) i Space Quest IV (1991).
Podsumowanie. Oceniam 8,5+/10 z powodu sympatii. Ta gra jest dowcipna, kreatywna i zapewnia mnóstwo frajdy. Ma przyzwoitą fabułę i doskonałą rozgrywkę. Klasyczna gra przygodowa, która zawsze potrafi mnie rozśmieszyć. Integralna część każdej ambitnej kolekcji fanów gier science fiction. Space Quest ma tak zajebiście sarkastyczny charakter, którym zdobyło rzeszę fanów, że pojawiło się w niecałe 10 lat jeszcze pięć sequeli. Uważam, że zwłaszcza Space Quest 1-4 to bardzo udane przygodówki z czasów świetności Sierry, gdy tworzyli gry z pasją i ogromnym luzem. Mam trochę mieszane uczucia co do piątki i szóstki, które powstały już w czasach, gdy Sierra działała jak typowe korpo. W dość podobnych klimatach sci-fi jak Space Quest 1-6 jest przygodówka Revolution Software - Beneath a Steel Sky (1994).

Główną serią Sierry w latach 80' było King's Quest, a pobocznymi cyklami Space Quest, Police Quest i Leisure Suit Larry, gdzie to właśnie Space Quest najmocniej rywalizował z KQ. Pod koniec lat 80' i początku lat 90' rękawice King's Quest i Space Quest rzuciło Quest for Glory (pierwotnie miała nazywać się Hero Quest) w walce o miano najlepszej serii Sierry. Ostatecznie wszystkich pogodził Gabriel Knight, który wysunął się na czele peletonu. Zawsze, gdzie dwóch się bije tam trzeci korzysta :)

Oficjalny remake na komputer Pc z 1991 roku:
https://www.youtube.com/watch?v=BvrIMwCFJUc
Oficjalny remake na komputer Amiga z 1991 roku:
https://www.youtube.com/watch?v=gdX4HjRFiKM
Wersja oryginalna na komputer Pc z 1987 roku:
https://www.youtube.com/watch?v=UboQ_Td7NIk
Wersja oryginalna na komputer Amiga z 1987 roku:
https://www.youtube.com/watch?v=YZW3dmfzmiI&t=2194s

Nick Cave & Bryce Dessner - Train Dreams (2025)
Piosenka skomponowana dla filmu pod tym samym tytułem Train Dreams (2025). Wczoraj obejrzałem. Film to panteistyczna oda do życia, która podkreśla kruchość istnienia. Głęboki smutek emanujący z ekranu oddaje potęgę natury obojętnej na los ludzkości. Szczęście, gdy się pojawia jest kruche i ulotne. Główna rola Joela Edgertona jest powściągliwa i właśnie dlatego staje się druzgocąca. Duże wrażenie robią zdjęcia Adolpho Veloso wyświetlane w nietypowym formacie, które przypominają mi stare rodzinne fotografie. Zdjęcia sprawiają, że krajobraz staje się żywy, a każda klatka filmu niesie ze sobą nieustanną mieszankę piękna i melancholii. Film Clinta Bentleya to delikatne, piękne i głęboko smutne dzieło o zanikającym stylu życia, które potrafi poruszyć do głębi. Zakończenie przy akompaniamencie Nicka Cave'a idealnie przypieczętowało to melancholijne doświadczenie. Już kiedyś wstawiłem coś od Nicka Cave'a przy okazji demonstracji repertuaru słynnej Kylie Minogue. Oczywiście chodzi o piosenkę "Where The Wild Roses Grow" z 1995 roku, którą wspólnie zaśpiewali w duecie.
https://www.youtube.com/watch?v=NNGEkvT2XlI&list=RDNNGEkvT2XlI&start_radio=1

King's Quest VI to znakomita gra przygodowa od Sierra. Gra została wydana w 1992 roku na komputerze Pc, a w 1994 roku pojawił się bardzo dobry port Amigowy przygotowany przez zewnętrzne studio Revolution Software. Fabuła bardzo przypomina drugą część sagi z podbojem miłosnym króla Grahama. W szóstce jego syn, książę Aleksander nie może przestać myśleć o księżniczce Cassimie, którą poznał w poprzedniej części więc płynie statkiem do Krainy Zielonych Wysp, by odnaleźć młodą damę. Niespodziewana burza niszczy jego statek z załogą, a książę jest jedynym ocalałym rozbitkiem. Na domiar złego wyspiarskie królestwo stoi na krawędzi wojny, a poszukiwania Cassimy są bezowocne i zamieniają się w epicką przygodę pełną ekscytujących zwrotów akcji. Za scenariusz po raz pierwszy nie odpowiadała sama Roberta Williams, bo powstał przy jej współpracy z pisarką Jane Jensen, która później pisała znakomite scenariusze dla innych przygodóek Sierra Gabriel Knight 1-3, a wiele lat później dla świetnej gry przygodowej Gray Matter innego studia Wizarbox. Także to ona stoi za fabułą pięciu znakomitych przygodówek.
Gameplay. Wcielamy się w księcia Aleksandra i podróżujemy między magicznymi wyspami z których każda jest oparta na mitach i baśniach. Sterowanie jest tak proste jak w piątej części i odbywa się wyłącznie za pomocą myszy, którą wybieramy polecenia. Nasza postać posiada podręcznik magika dzięki czemu możemy przygotować kilka przydatnych czarów co jest ukłonem w stronę trzeciej części, gdzie również graliśmy Aleksandrem, który potrafił czarować. To zdecydowanie najdłuższa i największa część sagi. Z licznymi wyspami do odkrycia i ciekawymi postaciami do poznania idzie łatwo zatracić się w tej przygodzie. Do rozwiązania mamy mnóstwo fajnych zagadek. Tak jak w poprzednich grach Sierry także tutaj możemy zginąć na wiele różnych sposobów. Gra ma w sumie trzy różne zakończenia. Uwielbiam baśniowy klimat i humor tej przygodówki. Ta gra to jeden ze skarbów mojego dzieciństwa. Ulubiona część wraz z odświeżeniem fanowskim dwójki. Niestety KQ VI to była ostatnia gra Sierra, która pojawiła się na Amidze.
Grafika i udźwiękowienie. Grafika VGA w 256 kolorach na Pc jest bardzo kolorowa. Największe wrażenie robią bajeczne tła z bujną zielenią z pierwszej wyspy tak jakby twórcy szczególnie przyłożyli się do efektu pierwszego wrażenia. Grafika błyszczy również w scenach dialogów między Aleksandrem, a ważnymi postaciami. Jego twarz podobnie jak wszystkich innych ważnych postaci jest pięknie animowana w ramkach, a usta poruszają się dokładnie w rytm mowy. Szósta część jako pierwsza odsłona oferuje profesjonalny dubbing angielski co również przyczyniło się mocno do tego, że to właśnie ta część jest uznawana za szczytowe osiągnięcie tej sagi. Aktorzy głosowi w tej grze są znakomici, a ich głosy idealnie pasują do każdej postaci. Narrator opowieści jest znakomity i wypowiada wszystkie kwestie z takim entuzjazmem jakby grał w przebojowym przedstawieniu w jakimś słynnym teatrze. Narrator z szóstki posłużył jako wzór dla fanowskich odświeżeń KQ 1-4. Znakomity port Amigowy przygotowało zewnętrzne studio Revolution Software, którzy później tworzyli świetne gry przygodowe na czele z Beneath a Steel Sky (1994) i Broken Sword (1996). Wierne przeniesienie wersji PC na komputer Amiga wymagało wydania jej na 10 dyskietkach. Jedynymi minusami tego portu jest mniejsza ilość kolorów, gorsze intro oraz brak dubbingu. Szkoda, że nigdy nie pojawiła się Amigowa wersja AGA w 256 kolorach, bo była taka w planach co sugeruje napis na pudełku oryginalnej wersji Amigowej. Na planach się skończyło, bo Sierra widocznie była bardzo zadowolona z tego co osiągnęło Revolution w wersji ECS i uznano, że druga lepsza wersja Amigowa nie jest potrzebna.
Podsumowanie. Idealne połączenie akcji, dramatu, przygody, humoru, łamigłówek i po prostu czystej zabawy. Najlepsza część kultowej serii. To, co czyni tę grę najlepszą w całej serii KQ to świetna fabuła, fajne postacie, kapitalne udźwiękowienie i praktycznie brak ślepych zaułków, które potrafiły być zmorą poprzedników. Ta kapryśna baśniowa opowieść potrafi pochłonąć bez reszty. Kings Quest VI to jedna z najlepszych gier przygodowych jakie kiedykolwiek powstały. Prawdopodobnie na szóstce zakończę przygodę z serią, bo siódemka z 1994 roku mimo, że jest do dziś prześliczna wizualnie dzięki grafice SVGA, stylowi artystycznemu wzorowanym na animacjach Disneya i kapitalnej animacji postaci to jest dla mnie zbyt infantylna przekraczając granice mej tolerancji na lukier, a ósemka z 1998 roku to przeciętna gra akcji w 3d, a nie przygodówka w klasycznym stylu. Wolę odświeżyć sobie pierwsze części Space Quest, Police Quest i Quest for Glory, które są świetne.

Z wszystkich przygodówek Sierra najmocniej doceniam Gabriel Knight 1-3 oraz właśnie King's Quest VI. Bardzo lubię też pierwsze części Space Quest, które mają magnes przyciągania. Ciekawa jest też seria Quest for Glory, która jest świetnym połączeniem przygodówki i RPG. Oczywiście opus magnum Sierry to druga część Gabriel Knight czyli The Beast Within: A Gabriel Knight Mystery (1995) w technice FMV, która jest mocnym pretendentem do miana najlepszej przygodówki w historii gier.

Wersja oryginalna na komputer Pc w 256 kolorach:
https://www.youtube.com/watch?v=EvrZ5haT9rE
Wersja na komputer Amiga w 32 kolorach:
https://www.youtube.com/watch?v=3Kga_0k5xw4

Johannes Bjerregaard & Reyn Ouwehand - muzyka z gry platformowej Flimbo's Quest (1990) w wersji na komputer Commodore 64
Flimbo's Quest to bardzo elegancki produkt od studia System 3, który doskonale wykorzystywał możliwości niezawodnego 8-bitowego komputera C-64. Kolorowa platformówka z dobrze zaprojektowanym i wizualnie atrakcyjnym projektem poziomów, rewelacyjnym udźwiękowieniem oraz ultrapłynnym przewijaniem sprite'ów. Tła z efektem paralaksy robiły ogromne wrażenie w wersji na C-64 na dużym kolorowym TV, bo tego typu ekranowe sztuczki to była domena 16-bitowej Amigi, a rzadziej 8-bitowego C-64. Huczna muzyka i cudne efekty dźwiękowe świetnie budują klimat. Grało się w to jak marzenie. Produkcja z kilkoma miłymi akcentami. Wersja C-64 z natychmiastowym ładowaniem z kartridża to wisienka na torcie, bo jednak zdecydowana większość gier na ten komputer było wydawanych jedynie na kasetach i dużych dyskietkach 5,25". Posiadałem właśnie taką wersję. Oczywiście największe hity studia System 3 to najlepsza bijatyka 1 vs 1 lat 80' International Karate (1986) pod C-64 i małe Atari, najlepsza bijatyka z wszystkich podgatunków mordobić z lat 80' International karate + (1987) pod Amiga i C-64 oraz genialne action-adventure w rzucie izometrycznym The Last Ninja (1987) i The Last Ninja 2 (1988) pod C-64, które sprzedały się najlepiej z wszystkich gier z lat 80' wydanych na komputery, ale platformówki z ich portfolio Flimbo's Quest (1990) pod C-64 i Amiga oraz Putty (1992) pod Amiga też mają w sobie iskierkę magii oraz przynajmniej było to coś nowego w przeciwieństwie do The Last Ninja 3 (1991), który okazał się dość wtórny.

Muzyka z wersji na komputer C-64:
https://www.youtube.com/watch?v=qQ5SXata_T4&list=RDqQ5SXata_T4&start_radio=1
Gameplay z wersji na komputer C-64:
https://www.youtube.com/watch?v=hIEt80ueMYY
Gameplay z wersji na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=M0fyrobO4Tc

Chris Hulsbeck - muzyka z kultowej gry platformowej Great Giana Sisters (1987) w wersji na komputer Commodore 64
Great Giana Sisters to rewelacyjna gra plaformowa od Time Warp Productions autorstwa Armina Gesserta i Manfreda Trenza. Kapitalna platformówka z superpłynnym scrollingiem, bardzo dobrą grafiką, rewelacyjnym sterowaniem na Joysticku oraz mistrzowską kompozycją tytułową uznanego muzyka Chrisa Huelsbeck’a w aranżacji orkiestry symfonicznej. 33 poziomy 8-bitowego platformowego orgazmu wzorowane na przygodach wąsatego hydraulika, ale z jeszcze bardziej szczegółową grafiką, która jest pierwszorzędna i przede wszystkim znacznie lepszą muzyką znakomicie odtwarzaną na kultowym układzie dźwiękowym SID. Motyw przewodni słynnego Chrisa Hulsbecka jest tak nietuzinkowy, że z miejsca stał się klasykiem. Giana wykorzystywała znakomicie wszystkie możliwości jakie oferuje ten gatunek. Poziomy są bardzo dobrze zaprojektowane i mają świetny balans dzięki czemu stopniowo stają się trudniejsze w miarę postępów. Grywalność na Joyu w tej grze to poziom Mount Everest. Gra dosłownie zawładnęła umysłami posiadaczy Commodore. The Great Giana Sisters łudząco przypominało wydane przez Nintendo w 1985 roku Super Mario Bros. Podobnego zdania byli prawnicy japońskiego giganta, którzy doprowadzili do zniknięcia opisywanego tytułu ze sklepowych półek bojąc się konkurencji komputerowej, który był lepszy od ich hitu konsolowego, ale niemiecka gra i tak stała się kultowa na C-64 dzięki pirackim wersjom. Gra, która w pełni zasługuje na swój legendarny status. Klasyk, którym można cieszyć się bez końca. To kwintesencja gier platformowych, a kultowa wersja z C-64 to pozycja obowiązkowa dla każdej osoby lubiącej ten gatunek. Wiele było świetnych gier platformowych wydanych na komputerze C-64 na czele z Bruce Lee (1984), Mission Impossible (1984), Bubble Bobble (1986), Rick Dangerous (1989), Rick Dangerous II (1990), Turrican (1990), Turrican II (1991), Creatures (1990), Creatures II (1992), Mayhem in Monsterland (1993), ale stawiam dolary przeciwko orzechom, że najbardziej popularną było jednak Great Giana Sisters mimo wycofania gry z legalnej sprzedaży. Z wszystkich gier jakie miałem na C-64 najwięcej razy przeszedłem Bruce Lee i właśnie Great Giana Sisters. Mocne kilkadziesiąt razy, bo są niesamowicie grywalne, a przy tym bardzo konkretne więc nie ma zmęczenia materiału. Wersja Amigowa też niezła, ale nie tak zjawiskowa jak ta z C-64. Kiepska wersja na Amstrad i fatalna na 16-bitowe Atari ST, gdzie nie tylko mocno odstaje dźwiękowo od C-64 i Amigi, ale też obraz nie przesuwa się płynnie, a jest skokowy. Katastrofa z takim rozwiązaniem na Atari ST.

Legendarna muzyka z intro z wersji na komputer C-64:
https://www.youtube.com/watch?v=Ne-09Bs_bRo
Gameplay z kultowej wersji na komputer C-64:
https://www.youtube.com/watch?v=QL3fje5WRrY

King's Quest V to przyjemna gra przygodowa od studia Sierra. Gra została wydana w 1990 roku na komputerach Pc, Macintosh, Amiga. Seria King's Quest uosabiała gatunek gier przygodowych w które uwielbiali grać ludzie w każdym wieku, a KQ V jest najbardziej rewolucyjną odsłoną serii pod względem czysto technicznym. W obliczu rosnącej konkurencji ze strony LucasArts studio Sierra postanowiło zaoferować grafikę w trybie VGA wyświetlającą 256 kolory, pełne udźwiękowienie dialogów oraz całkowicie nowy interfejs point & click bez ręcznego wpisywania komend. Sama fabuła jest za to obrzydliwie ckliwa i generalnie dość poprawnie polityczna czyli typowy amerykański produkt. W piątej części wyleczony król Graham z Daventry rusza w pogoń do odległej krainy za złym czarodziejem Mordackiem, który właśnie porwał zamek z całą jego królewską rodziną. Okazuje się, że Mordac jest bratem Mannanana (złego czarodzieja z King's Quest 3), który został zamieniony w kota przez księcia Aleksandra (Gwydiona, bohatera z King's Quest 3) i chce, aby Aleksander przywrócił bratu jego pierwotną postać. Na szczęście król Graham z pomocą starego czarodzieja Crispina i jego sowy Cedrica wyrusza do królestwa Serenii, aby odnaleźć Mordaca.
Gameplay. W King’s Quest V mamy triumfalny powrót króla Grahama jako protagonisty znanego już z pierwszych dwóch części, ale tym razem obdarzonym magicznym darem porozumiewania się z florą i fauną. Przygoda ma miejsce w idyllicznej i gęsto zaludnionej społeczności wokół małego miasteczka Serenia, gdzie zwiedzamy pustynie, góry, miasta, lasy, morza itd. Napotykamy się na mnóstwo dziwacznych postaci takich jak dziwne owady czy czarownice. Mamy także w tej części baśniowe klisze, ale jest ich dużo mniej niż wcześniej, bo tym razem pisarka Roberta Williams postanowiła stworzyć całkowicie oryginalną historię, która nieco mniej opiera się na baśniach. Czuć przy tym jednak pewien efekt wtórności i pewne powtórzenia pomysłów, które pojawiły się już wcześniej w tej serii. Same łamigłówki będą powiedzmy dość oryginalne dla nowych graczy, ale każdy kto grał we wcześniejsze przygody KQ 1-4 będzie dobrze znał tok myślowy Roberty Williams dzięki czemu są one dość łatwe do rozwiązania. Zagadek jest mnóstwo, ale są skonstruowane w taki sposób, że każdy w końcu je rozwiąże. Zawsze miałem wrażenie, że to najłatwiejsza część King's Quest. Należy jednak również zachować ostrożność i dość często zapisywać grę, bo przeoczenie ważnego przedmiotu może prędzej czy później doprowadzić do przedwczesnego ślepego zaułka. Sama różnorodność rodzajów śmierci takich jak ukąszenie węża, utonięcie, śmierć z pragnienia, zamarznięcie na śmierć, atak niedźwiedzia itp. to kolejna przeszkoda. Zasadniczą różnicą tej części w stosunku do poprzedników jest wprowadzenie sowy, która towarzyszy nam przez całą grę. Nocny ptak jest bogatym źródłem informacji, ponieważ doskonale zna najbliższe otoczenie, ale potrafi mocno irytować swoim zachowaniem, a zwłaszcza drażni swoim głosem w wersji z dubbingiem. Dzięki wprowadzeniu przyjaznego interfejsu point & click sterowanie wreszcie stało się niezwykle proste i wygodne również w przygodówkach Sierra. Pozytywnym aspektem jest finałowy segment z pojedynkiem na spryt między Grahamem, a głównym złoczyńcą, który faktycznie jest zabawnym, innowacyjnym i satysfakcjonującym doświadczeniem. Ostatnie pół godziny z tej gry potrafi mocno nas wytrącić z równowagi i zrobić duże wrażenie.
Grafika i udźwiękowienie. Dzięki 256 kolorom w trybie VGA i zastosowaniu również nośnika CD-ROM ta część mocno różniła się graficznie od swoich poprzedników w wersjach oryginalnych. Wszystkie tła i sceny przerywnikowe po raz pierwszy w historii serii wyglądają jak prawdziwe obrazy, a nie jak pikselowa sztuka cyfrowa. Szczególnie podobają się mi tła w mrocznym, upiornym lesie z przerażająco wyglądającymi roślinami i czerwonymi oczami mrugającymi z losowych miejsc na ekranie. Najbardziej klimatycznym miejscem jest zamek Mordacka, gdzie jest pełno pułapek i innych niespodzianek. Jeśli chodzi o animacje sprite'ów to KQ V wprowadził techniki oparte na rotoskopii żywych aktorów, dlatego sprite'y postaci są nie tylko bardziej szczegółowe, ale charakteryzują się też większym i płynniejszym zestawem ruchów. Miłym akcentem jest to, że podczas mówienia większość postaci ma specjalne, ulepszone zbliżenia z dobrze animowanymi ruchami twarzy, które w trybie z dubbingiem są dość płynnie zsynchronizowane z dźwiękiem. W wersji Pc możemy właśnie skorzystać z trybu w pełni udźwiękowionego pozbawionego napisów bądź zagrać z napisami, ale bez dźwięku dialogów. Nie ma chyba sposobu, by to połaczyć jak w KQ VI dzięki odpaleniu gry przez ScummVM. Niestety z powodu braku zaangażowanych profesjonalnych aktorów głosy postaci w KQ V zostały nagrane przez pracowników Sierra i nie brzmią zbyt profesjonalnie, dlatego ludzie bardziej preferowali wariant z napisami. Największa wpadka dubbingowa dotyczy sowy Cedrica, gdzie pracownik zagrał głosem w specyficznym stylu co w połączeniu z irytującym charakterem dało efekt najbardziej znienawidzonej postaci z wszystkich gier Sierra. Efekty dźwiękowe są za to godne pochwały. Przez większość gry towarzyszą nam imponujące dźwięki ćwierkających ptaków, wiatru w górach, szumu płynącej rzeki, fal rozbijających się o brzeg morza itd. Wisienką na torcie jest fakt, że w King’s Quest V po raz pierwszy w historii pojawia się w pełni instrumentalny i wokalny fragment śpiewu w formie melancholijnej folkowej ballady w wykonaniu Debbie Seibert. Port Amigowy KQ V wypada słabiej od wersji Pc w odróżnieniu od KQ VI, gdzie przyłożono się dużo mocniej do wersji Amigowej. Zwłaszcza rozchodzi się mi o kwestię ciągłego wymieniania dyskietek po wejściu do nowej lokacji, jeśli ktoś nie posiadał HDD do przyjacółki. Dość kiepski dobór 32 kolorów z palety 4096 na Amidze 500 nie mogło równać się z 256 kolorami w trybie VGA na Pc. Do tego dochodziło spowolnienie akcji na standardowej A500 z 1 MB pamięci co jest nieakceptowane w grze przygodowej. To wszystko sprawiło, że KQ V na Amidze miało dużo słabszy odbiór od KQ VI, gdzie znakomity port Amigowy przygotowało Revolution Software, którzy później tworzyli świetne gry przygodowe na czele z Beneath a Steel Sky (1994) i Broken Sword (1996).
Podsumowanie. Gra jest przyjazna dla nowych konsumentów nie znających wcześniejszych części i potrafiła przyciągać zarówno nowicjuszy oraz bardziej doświadczonych fanów gier przygodowych. Grafika w KQ V na swoje czasy była technicznie oszałamiająca, ale nie wyglądała jak dla mnie na dzieło miłości jak oprawa graficzna z King’s Quest IV (1988). Dodanie dialogów było niezłym osiągnięciem, ale samo udźwiękowienie postaci pozostawiało wiele do życzenia. Usunięcie rozbudowanego systemu wpisywania komend na rzecz prostego interfejsu point & click z niezwykle ograniczoną ilością opcji było idealną przysługą dla masowego odbiorcy, ale zarazem krokiem w stronę drastycznego osłabienia doświadczania gier przygodowych Sierra. KQ V to punkt zwrotny dla studia Sierra, które zaczęło funkcjonować coraz bardziej jak organizacja biznesowa, a coraz mniej jak grupa fajnych ludzi z pasją, którzy szukali także zabawy jak przy tworzeniu swoich gier w latach 80'. Trzeba jednak mieć na uwadze, że kultowe gry Sierra z lat 80' nie brały jeńców. Było trzeba uczyć się na błędach, ale między innymi właśnie to sprawiało, że ich gry były tak fajne, że rozwiązywaliśmy je samemu. Kwintesencja stylu Sierra.

Piąta część doczekała się też polskiej wersji językowej w postaci napisów.

Rozwiązania graficzne, dźwiękowe i interfejsowe z KQ V pojawiły się w fanowskich odświeżeniach King's Quest 1-4.

Wersja oryginalna na komputer Pc w trybie VGA w 256 kolorach:
https://www.youtube.com/watch?v=JQ2yh0bo550
Wersja na komputer Amiga w 32 kolorach:
https://www.youtube.com/watch?v=L7-lPQqdmzM

Renata Zarębska - Noc z Renatą (1990)
Ze sporym dystansem do siebie i humorkiem.
https://www.youtube.com/watch?v=YM39C04Feyg&list=RDYM39C04Feyg&start_radio=1&ab_channel=MUSICJUICE4K

Zucchero & Paul Young - Senza una donna (1987)
Z babą źle. Bez baby jeszcze gorzej :)
https://www.youtube.com/watch?v=jv8FXN3i0W4

King's Quest IV to wspaniała gra przygodowa od Sierra. Gra została wydana w 1988 roku na komputerach Pc, Apple II, Amiga, Atari ST. Czwarta część sagi to epicka przygoda. Fabuła koncentruje się na Roselli, córce króla Grahama, która musi wyruszyć do odległej krainy, aby zdobyć magiczny owoc, który może uleczyć jej śmiertelnie chorego ojca.
Gameplay. Wcielamy się z kniężniczkę Rosellę, która chyba jest pierwszą kobiecą protagonistką w grach video, która została tak dobrze napisana. Wiele zagadek opiera się na starych bajkach więc ich znajomość bardzo się przydaje. Niektóre zagadki można rozwiązać tylko o okreslonej porze w nocy lub w ciągu dnia. W krainie jaką mamy przyjemność zwiedzać jest pełno cudownych rzeczy takich jak jednorożce, krasnoludy, ogry, magiczne lasy czy nawiedzone domy. Interfejs wpisywania komend na klawiaturze co ma zrobić nasza postać nadal istnieje jak w poprzednich trzech częściach w oryginalnych wersjach, ale stał się bardziej przyjazny. To ostatnia część serii z tak oldschoolowym rozwiązaniem. Dużą zaletą tej części jest, że nie idzie wszystkiego odkryć za pierwszym razem więc fajnie się do niej wraca, by odkryć wszystkie jej sekrety oraz zobaczyć pominięte easter eggi.
Grafika i udźwiękowienie. Zaletami grafiki King's Quest IV są oczywiście jej walory estetyczne, które okazały się na wyraźnie wyższym poziomy niż w pierwszych trzech częściach. Postacie i otoczenie są bardziej szczegółowe. Animacja Roselli jest znakomita. Potrafi pływać i skakać, a kiedy kroczy jej sukienka powiewa za nią, a jej długie warkocze oglądane z tyłu realistycznie kołyszą się na boki. To była jedna z pierwszych gier obok Dungeon Master, która do działania na komputerze Amiga 500 potrzebowała minimum 1 Mb pamięci RAM właśnie z powodu wspaniałej oprawy graficznej na standarty gier przygodowych z 1988 roku. Gra oferuje bogatsze wrażenia dźwiękowe niż w poprzednikach. Muzyka jest dobrze dobrana i nieźle buduje klimat. To pierwsza gra na komputerach Pc, gdzie zamiast dźwięków piszczenia potrafiła generować płynne dźwięki midi pod warunkiem zakupu drogiego sprzętu Roland MT-32, który w tamtych czasach był najnowocześniejszym syntezatorem MIDI. Gra obsługiwała także pierwsze karty muzyczne Sound Blaster z gorszym brzmieniem, ale i tak dużo lepszym niż standardowe irytujące piknięcia na blaszaku.
Podsumowanie. King's Quest IV to urzekająca, baśniowa przygoda z kilkoma magicznymi wydarzeniami. Dla fanów poprzednich części KQ to pozycja obowiązkowa. W 2025 roku niespodziewanie pojawił się fanowski remake czwartej części z dopiskiem Retold z lepszą oprawą graficzną w postaci trybu VGA więc nowa wersja jest w 256 kolorach. Jest to o tyle pozytywne zaskoczenie, że odświeżenia fanowskie pierwszych trzech części debiutowały ponad 20 lat temu i już przestałem wierzyć, że czwórka też będzie w podobny sposób odświeżona. Niestety dopiero wczoraj przypadkowo dowiedziałem się o istnieniu tej nowej wersji dzięki Youtube więc odświeżałem sobie w środku tygodnia i tak standartową, oryginalną wersję Amigową. Pewnie kiedyś zagram w to odświeżenie, by sprawdzić ilość zmian. Na pierwszy rzut oka odnoszę wrażenie, że nowa wersja straciła nieco na uroku, bo nie posiada tak fajnej kreski co pierwowzor i grafika w fanowskim remake'u jest zbyt rozmyta.

Wersja oryginalna z 1988 roku:
https://www.youtube.com/watch?v=vCqDIRMRTTY
Fanowski remake z 2025 roku:
https://www.youtube.com/watch?v=pDOR_YqomT8

Dschinghis Khan - Klabautermann (1982)
Szalona zabawa jak na polskim weselichu. Fajnie było uruchomić wehikuł czasu i przesłuchać ich muzykę disco po ponad 35 latach, a do tego zobaczyć jeszcze jak wyglądały ich występy na scenie. Sprawdzę sobie czy zadziała na mnie teraz włoskie disco Francesco Napoli, które na przełomie lat 80'/90' wydawało się extra.
https://www.youtube.com/watch?v=N7HE1TH_QhY

Dschinghis Khan - Wir sitzen alle im selben Boot (1982)
Marzymy zawsze o tym czego jeszcze nie mamy.
https://www.youtube.com/watch?v=wx4xCYnn3y0&list=RDwx4xCYnn3y0&start_radio=1

Dschinghis Khan - Loreley (1981)
Henriette Heichel jak z tymi oczyskami wygląda to normalnie chłopom obok niej miękną kolana i stają się bezradni jak dzieci. Drewna narąbać? Dom postawić? Wystrzelić rakietę na Księżyc? Zaśpiewać tak romantyczną piosenkę? Nie ma sprawy kobito :):):)
https://www.youtube.com/watch?v=3Lgybgft_YM&list=RDwx4xCYnn3y0&index=11

Dschinghis Khan - Rocking Son Of Dschinghis Khan (1979)
Jak bawić się to na całego :)
https://www.youtube.com/watch?v=pqWc5FABmDY&list=RDmaFlRR-zt4g&index=4

Dschinghis Khan - Dschinghis Khan (1979)
Ciąg dalszy niezwykłego zespołu Dschinghis Khan z RFN, który tworzył w czarodziejski sposób atmosferę radości poruszając się w obrębach wielokulturowego folkloru. Najbardziej kontrowersyjna piosenka "Dschinghis Khan" w ich repertuarze o podbojach bezwzględnego władcy Mongołów zaśpiewana w tak wesoły sposób jak "Moskwa" więc pozytywne fluidy unoszą się w powietrzu. Zakazany owoc smakuje najlepiej :)
https://www.youtube.com/watch?v=kpnLZw6j774

King's Quest III to bardzo przyjemna i nowatorska gra przygodowa od studia Sierra. Gra została wydana w 1986 roku na komputerach Pc, Amiga, Atari ST, Apple II, Macintosh. King's Quest III na wzór pierwszej części wyznaczała nowe standardy w rozwoju gier przygodowych. Gra oferuje mnóstwo fajnych pomysłów na czele z nieliniową rozgrywką opartą na limicie czasowym oraz genialnym zwrotem akcji dotyczącym pochodzenia naszego protagonisty, a także jest prekurorsem dla licznych przygodówek z lat 90' opartych na czarowaniu.
Gameplay. Wcielamy się w w trójce nie w Grahama jak w pierwszych dwóch częściach, a w zupełnie nową postać, a mianowicie niewolnika Gwydiona, który został schwytany przez złego czarodzieja Mannanana.
Musimy znaleźć posób, by uciec z jego domu położonego wysoko w górach i zwiedzić krainę. Gra obejmuje nie tylko ucieczkę z niewoli i zwiedzanie całej krainy, ale także przede wszystkim naukę potężnej magii, która pozwala wykonywać rozmaite rzeczy takie jak przemiana w zwierzęta, wywoływanie burz, rozumienie stworzeń czy stawanie się niewidzialnym.
Oczywiście tak jak we wszystkich grach King's Quest także ta część w dużej mierze opiera się na łamigłówkach inspirowanych klasycznymi baśniami. Gdy grałem pierwszy raz w trzecią część miałem początkowo żal do Sierra, że nie wcielamy się ponownie w Grahama, a w nową postać, gdzie przez większość gry nie widać żadnego związku fabularnego z tym co działo się w pierwszych dwóch częściach. To był jednak sprytny zabieg studia z emocjonalnym opowiadaniem historii, ktory pozwolił na poczucie zupełnie nowych emocji podczas przygody, a ostatecznie sam finał rozwiewa wątpliwości kim rzeczywiście jest Gwydion i ten zwrot akcji daje niespotykaną satysfakcję.

Grafika i udźwiękowienie. King's Quest III to z jednej strony graficzna ekstrawagancja pod względem bogactwa kolorów, animacji i szybszych zmian ekranów względem pierwszych dwóch części, a z drugiej strony graficy doszli do ściany możliwości silnika, bo wiele pomysłów graficznych nie dało się zrealizować.
Ścieżka dźwiękowa zawiera nieźle zaaranżowaną muzykę i zabawne efekty dźwiękowe wzbogacając wymiar rozrywki.
Trójka podobnie jak dwójka dostała ambitny fanowski remake, który ma znacznie lepszą grafikę i udźwiękowienie oraz wygodniejsze sterowanie, a także oferuje zdecydowanie bardziej rozbudowaną przygodę.
Podsumowanie. King's Quest III to jeden z najbardziej dojrzałych i bogatych psychologicznie tytułów z tej serii. Polecam zainteresowanym sięgnąć po fanowski remake, który jest zrobiony tak profesjonalnie jak odświeżenia fanowskie jedynki i dwójki.

Fanowski remake z 2011 roku:
https://www.youtube.com/watch?v=zRRoefOnQm4
Oryginalna wersja z 1986 roku:
https://www.youtube.com/watch?v=oWc30aaevG0

King's Quest II to znakomita gra przygodowa od Sierra. Gra pierwotnie ukazała się w 1985 roku na PC, a później została przeportowana na komputery Amiga, Atari ST, Macintosh, Apple II. Doskonała bezpośrednia kontynuacja przygód Grahama, która utrzymuje bardzo bajkową tematykę pierwszej części. Za scenariusz tak jak w przypadku pierwszej części odpowiada Roberta Williams. Sądzę, że King's Quest II ma lepszą strukturę narracyjną niż pierwsza część King's Quest, a przy tym zachowuje nostalgiczny urok oryginału, który może spodobać się zarówno fanom oldschoolowych gier Sierra z lat 80' i graczom zainteresowanym korzeniami gier przygodowych. Dwójka to moja ulubiona część serii w wersji odświeżonej przez nieoficjalny remake, który fajnie rozbudował ten sequel. W przypadku samych oficjalnych wersji od Sierra najwyżej cenię z tej serii King's Quest VI (1992).
Gameplay. W sequelu ponownie wcielamy się w Grahama, który będąc nowym królem Daventry widzi w zaczarowynym lustrze wizję pięknej młodej kobiety Valanice w niewoli na szczycie wieży. Będąc nią oczarowanym król Graham wyrusza w epicką podróż pełną przygód do świata Kolyma, aby uratować Valanice, gdzie spotykamy wiele legendarnych postaci takich jak Neptun, Czerwony Kapturek czy hrabia Dracula. Rozgrywka w gruncie rzeczy jest taka sama jak w pierwszej części. W oryginalnej wersji poruszamy się za pomocą strzałek i wpisujemy komendy co chcemy zrobić, a w przypadku fanowskiego remake'u obsługujemy wygodnie wszystko myszką. Dwójka przewyższa poprzednią część ciekawszą fabułą, strukturą zagadek i generalnie większą logiką w rozwiązywaniu problemów. Większość fabularnych motywów jest znów zaczerpnięta z bajek. Eksplorując nową krainę wchodzimy w interakcje z mnóstwem postaci od Czerwonego Kapturka po hrabiego Draculę. Podobnie jak we wszystkich przygodówkach Sierry za każde udane działanie dostajemy w nagrodę punkty, gdzie skompletowanie ich uważam za jedną z najfajniejszych rzeczy w przygodówkach tego studia. Wiele łamigłówek ma więcej niż jedno rozwiązanie, ale tylko mamy jedno optymalne rozwiązanie, aby zdobyć maksymalną liczbę punktów. Alternatywne rozwiązania przynioszą mniej punktów lub w niektórych przypadkach powodują utratę punktów. Przykładami alternatywnych rozwiązań są bardziej brutalne podejście do pokonania przeszkody takie jak zabicie lub kradzież. Znalezienie skarbów jest opcjonalne, ale podnosi wynik i daje Grahamowi kilka fajnych drobiazgów do przekazania narzeczonej w finale. Skarby można wykorzystać też do rozwiązania niektórych zagadek, ale ponieważ kosztuje to stratę punktów wymiana skarbów jest zawsze najmniej pożądanym rozwiązaniem. Gra jest też pełna naprawdę fajnych easter eggów i sekretów na które warto zwrócić uwagę. Szczególnie wrażenie robi easter egg promujący inną kultową grę studia Space Quest (1986) oraz ten z osobistą wiadomością od Roberty i Kena Williamsów wyświetlany po śmierci postaci. W końcu jak większość gier Sierra z lat 80' także King’s Quest II oferuje szereg możliwych zgonów naszej postaci więc warto często zapisywać grę. Losowe zagrożenia i możliwość dotarcia do ślepych zaułków to coś co jest naszym największym wrogiem. Fanowski remake drugiej części nie tylko jak w przypadku fanowskiego remake'u pierwszej części poprawił wygodę rozgrywki, bo wszystko obsługujemy myszką i mocno zyskał na grafice i udźwiękowieniu, ale także mocno rozbudował fabułę i relacje Grahama z postaciami zachowujac główny szkielet opowieści, dlatego gruntowne odświeżenie dwójki jest jeszcze bardziej spektakularne niż jedynki.
Grafika i udźwiękowienie. Chociaż oryginalna wersja korzysta z tego samego silnika co jedynka to grafika jest minimalnie lepsza. Sam krajobraz Kolymy jest uderzająco podobny do krolestwa Daventry. Mijamy drzewa i wydrążone kłody, stawy, jaskinie i parę chwiejnych schodów. Kolyma ma jednak kilka unikalnych punktów orientacyjnych takich jak ocean, gdzie fale rozbijają się o skały, trujące bagna otoczone ciernistymi jeżynami, sklep z antykami o bardzo dziwnych godzinach otwarcia oraz dziwaczną alternatywną rzeczywistość w której woda jest fioletowa, piasek błękitny, a niebo różowe. Trzeba też przyznać, że scena z upiorem, który przeprowadza nas przez rzekę została świetnie animowana. King's Quest II była pierwszą grą z serii, która zawierała wprowadzającą scenkę przerywnikową. Udźwiękowienie oryginalnej wersji jest niestety równie oszczędne co jedynki co jest największą piętą achillesową również sequela. W 1990 roku miał powstać oficjalny remake z wszystkimi drobrodziejstwami na miarę King's Quest IV (1988), ale ostatecznie został anulowany. Na szczęście fanowski remake, który pojawił się w 2002 roku oferuje technicznie to co oferowała piąta część w trybie VGA więc mamy duży progres graficzny i odświeżenie oferuje pełne udźwiękowienie dialogów postaci oraz narratora opowieści, a także wygodniejsze sterowanie.
Podsumowanie. Świetna gra przygodowa, która jest zabawna, wciągająca i pełna przygód. Moim zdaniem dwójka to najlepsza odsłona serii obok King's Quest VI (1992), a szczególnie jeśli sięgniemy po znakomity fanowski remake dwójki, który jest dużo lepszy technicznie od oryginału i oferuje bardziej rozbudowany scenariusz, dlatego bardziej polecam odświeżoną wersję, która dużo zyskała. Graham jako grywalna postać powraca później jeszcze w piątej części. W trójce i szóstce gramy jego synem Alexandrem, a w czwórce jego córką Rosellą. Generalnie szóstka ma dość podobny rdzeń fabularny jak dwójka ze zdobyciem ukochanej.

Fanowski remake z 2002 roku:
https://www.youtube.com/watch?v=FHoqApmyqIQ
Oryginalna wersja z 1985 roku:
https://www.youtube.com/watch?v=_jjUaeG9YTw

Edyta Górniak i Krzysztof Antkowiak - Pada śnieg (1995)
Wersja solo Antkowiaka oczywiście była już w 1989 roku, ale bardziej lubię w duecie z Edytą.
https://www.youtube.com/watch?v=Tu6PhXdH2ms&list=RDTu6PhXdH2ms&start_radio=1

King's Quest to słynna gra przygodowa w klimatach fantasy opracowana przez studio Sierra. Gra została pierwotnie wydana w 1984 roku na komputerach Pc i Apple II, a w kolejnych latach przeportowana na komputery Amiga, Atari ST, Macintosh. Za scenariusz odpowiada Roberta Williams, która kochała w młodości filmy oparte na baśniach więc jej komputerowe dziecko King's Quest opowiada o dzielnym rycerzu, który wyrusza na ratunek bajkowemu królestwu. Gra była rewolucyjna i miała duży wpływ na ewolucję gatunku graficznych gier przygodowych wprowadzając co raz bardziej szczegółową grafikę i animację. Wcześniejsze typowe gry przygodowe przedstawiały graczowi wstępnie narysowaną scenę, której towarzyszył opis tekstowy. King's Quest jest bodaj pierwszą grą przygodową, która zintegrowała animację graficzną z widokiem gracza na świat gry. To wszystko sprawiło, że gra stała się ogromnym sukcesem dla Sierra rozkochując tłumy graczy i doczekała się dużej ilości sequeli. Po sukcesie również sequela King's Quest II (1985) studio rozrosło się na tyle, że jednocześnie zajmowali się wieloma chwalonymi seriami, bo także Space Quest, Police Quest, Larry, a jeszcze później także Quest for Glory i Gabriel Knight. Oficjalny remake pierwszej części z lepszą grafiką i udźwiękowieniem został wydany w 1990 roku, a nieoficjalny darmowy remake z grafiką VGA w 256 kolorach, imponującym udźwiękowieniem narratora opowieści oraz wygodnym interejsem w stylu "wskaż i kliknij" w 2001 roku.
Gameplay. W grze wcielamy się w rycerza Sir Grahama, który stara się uratować Królestwo Daventry, które znalazło się w niebezpieczeństwie. Naszym zadaniem jest oczyszczenie ziemi ze zdradzieckiej wiedźmy, przechytrzenie złoczyńców i odzyskanie trzech zaginionych skarbów. Jeśli Grahamowi się uda to odziedziczy koronę i zostanie królem. Problem w tym, że gra ma charakter nieliniowy i zawiera całkiem sporo pułapek podczas przygody. Po wyjściu z zamku możemy swobodnie wędrować po całym królestwie. Możemy iść w dowolnym kierunku i szukać skarbów w dowolnej kolejności. Dla obecnych graczy może to być minusem rozgrywki, że gra w oryginalnej wersji w tak bezczelny sposób wymusza w ten sposób na nas metodę prób i błędów, a w razie podjęcia krytycznie złej decyzji utkniemy bądź uśmiercimy naszą postać. Niektóre potwory pojawiają się losowo na niektórych ekranach. Ich pojawienie się waha od chwilowej uciążliwości po natychmiastową śmierć, jeśli złapią Grahama. Wizytówką gier Sierra z lat 80' było, że zawierały takie pułapki, ale dla twórców tych gier to nie była wada, a wręcz zaleta, bo sprawiało, że gracze spędzali w ich produkcjach dużo więcej czasu, by ukończyć całość. Baśniowy klimat tej gry jest cudowny. Ponieważ cała gra oparta jest na baśniach, jeśli ktoś nie jest zaznajomiony z baśniami rozwiązanie zagadek będzie trudniejsze, ponieważ nie mamy tutaj żadnych podpowiedzi. Gra oferuje mnóstwo zabawnych zagadek i postaci. Prostota tej przygody jest przeurocza. Fajną sprawą jest, że zbieramy punkty za nasze działania. To cecha przygodówek Sierra. Zawsze cieszy zebranie wszystkich punktów. Chociaż istnieje optymalne rozwiązanie, które daje więcej punktów fakt, że istnieje wiele rozwiązań dla jednej konkretnej zagadki zwiększa wartość powtarzalności i sprawia, że odkrywanie innych sposobów na jej rozwiązanie jest przyjemniejsze. W oryginalnej wersji poruszamy się za pomocą strzałek i wpisujemy komendy co chcemy zrobić. Natomiast fanowski remake nie wymaga ręcznego wpisywania komend, bo oferuje dużo wygodniejszy interfejs, gdzie wszystko obługujemy myszką. Najbardziej podoba się mi klimat przygody z jedynki i dwójki, ale całościowo najwyżej cenię dwójkę i szóstkę, które mają najbardziej rozbudowaną przygodę i wiele cech wspólnych. Piątka za to była przełomowa pod względem wprowadzenia grafiki VGA i łatwiejszego w obsłudze interfejsu, który jest także w fanowskich remake'ach pierwszych trzech części. Na Amidze przygodówki King's Quest 1-6 ogrywałem zawsze z twardego dysku. Generalnie wiele różnych przygodówek na Amidze było nagrane na sporej ilości dyskietek (4-15), a częste ich wymiany były przeważnie irytujące więc posiadaczom HDD do przyjaciółki najmocniej przydał się on właśnie do gier przygodowych. Najgorzej pod tym względem prezentował się King's Quest V, bo posiadacze Amigi bez HDD więcej wymieniali dyskietki niż grali :)
Grafika i udźwiękowienie. Grafika na przygodówkę z 1984 roku jest świetna, bo nic nie mogło się wtedy z nią równać w tym gatunku. Gra ma też dobrą animację i jest całkiem kolorowa. Można dostrzec też wiele fajnych szczegółów. Grafika chociaż bardzo pikselowata ma w sobie wiele uroku. Jest również coś uroczego w motywie muzycznym. Oficjalny remake ma dużo więcej szczegółów na ekranie. Fanowski remake z 2001 roku oferuje ogromny progres graficzny i dźwiękowy na miarę King's Quest V (1990).
Podsumowanie. Kultowa przygodówka od której wszystko się zaczęło! Gra, która jest początkiem serii gier stworzonych na niesamowitym silniku. Choć oryginalna wersja z 1984 roku, a także oficjalny remake z 1990 roku są solidne to wydana wiele lat później w 2001 roku fanowska aktualizacja graficzno-muzyczna jest tą po którą najbardziej obecnie warto sięgnąć, ponieważ jest dużo wygodniejsza i usunęła praktycznie wszystkie ślepe zaułki ułatwiając przejście gry nowicjuszom. Co najważniejsze nie wymaga ta nowoczesna wersja już ręcznego wpisywania komend po angielsku co ma zrobić nasza postać, bo posiada wygodny interfejs, który pojawił się dopiero w piątej części. Wadą tego fanowskiego remake'u jest dużo bardziej liniowa rozgrywka. Z tym, że już oficjalny remake w tej kwestii został okrojony względem oryginału, który oferuje najbardziej nieliniową przygodę z trzech wersji, a przy tym największą ilość wrednych pułapek przez które można utknąć na amen, jeśli zapomnieliśmy zapisać stan gry.

Najlepsze gry przygodowe od Sierra to moim zdaniem Gabriel Knight 1-3, Quest For Glory 1, 2 i 4, King's Quest 1-6, Space Quest 1-4, Police Quest 1-3, Leisure Suit Larry 7. Zapewne The Beast Within: A Gabriel Knight Mystery (1995) to był szczyt ich możliwości i to jest mocny kandydat do miana najlepszej przygodówki w historii gier.

Fanowski remake z 2001 roku:
https://www.youtube.com/watch?v=i2zdbVb3hwU
Oryginalna wersja z 1984 roku:
https://www.youtube.com/watch?v=B9AvZbqhtqY
Oficjalny remake z 1990 roku:
https://www.youtube.com/watch?v=y69CtXCyWO4

Soundtrack z serialu Stranger Things (2016-2025).
Piąty sezon już za mną. Szkoda, że to koniec, bo zżyłem się z tymi bohaterami. Największe wrażenie zrobiły na mnie sezon czwarty z najbardziej gęstym klimatem grozy wraz z pojawieniem się Vecny i jego genezą, a zaraz po nim pierwszy, gdy wszystko było takie tajemnicze i poznawaliśmy postacie, a niestety najmniejsze piąty finałowy. Serial ma wspaniale odwzorowany klimat lat 80', fajne postacie jak Mike, Dustin, Steve, Max, Robin, Eddie itd., wartką akcję, rewelacyjną muzykę, humor i mnóstwo smaczków nawiązujących do popkultury lat 1983, 1984, 1985, 1986, 1987, bo każdy sezon ma roczny przeskok.

https://www.youtube.com/watch?v=dNZyw0S6lPs&list=RDdNZyw0S6lPs&start_radio=1
https://www.youtube.com/watch?v=BrA2JUvUOMI&list=RDBrA2JUvUOMI&start_radio=1

Fugees - Ready Or Not (1996)
https://www.youtube.com/watch?v=aIXyKmElvv8&list=RDaIXyKmElvv8&start_radio=1

Terminator 2: Judgement Day to gra akcji na podstawie filmu. Gra została wydana w 1991 roku przez Ocean Software na komputerach C-64, Amstrad, Spectrum, Amiga, Atari ST, Pc. Dla wielu ludzi film Terminator 2 jest najlepszą częścią trylogii. Osobiście chyba wolę brutalnego Terminatora w stylu Tech Noir z pierwszej części niż jego troskliwą, przesadnie wrażliwą wersję z drugiej. W 1991 roku prym wiodła 16-bitowa Amiga, ale scena C-64 nadal była w dobrej kondycji w odróżnieniu od pozostałych 8-bitowców, które zostały całkowicie stłamszone przez 16-bitowce więc adaptacja T2 w formie gry była nieunikniona także na najbardziej popularnym komputerze lat 80' Commodore 64. Ta gra akcji to połączenie brawury bijatyk, chaosu gier wyścigowych, chodzonych strzelanek z widokiem z profilu i geniuszu gier logicznych z rozwiązywaniem zagadek.
Gameplay. Terminator 2: Judgement Day podąża za fabułą filmu. Wcielamy się w przeprogramowanego Terminatora T-800 wysłanego w przeszłość, by chronić przyszłego przywódcę rebeliantów Johna Connora. Złe wieści są takie, że podąża za nami T-1000, ulepszony model z ciekłego metalu, którego misją jest unicestwienie młodego Johna. Gra rozgrywa się na zróżnicowanych etapach, które obejmują bijatyki Terminatorów 1 vs 1, jazdę na motocyklu oraz furgonetką z perspektywy lotu ptaka, układanie puzzli, chodzoną nawalankę (w przypadku C-64) oraz chodzoną strzelankę. Niewątpliwie największym atutem tej gry jest jej poziom trudności, bo oferuje całkiem fajne wyzwanie. Poziom trudności jest wysoki z racji tego, że mamy tylko jedno życie. Ważne jest, aby ukończyć każdy poziom jak najlepiej, ponieważ na kolejnym kontynuujemy z tą samą energią co na końcu poprzedniego. W sumie mamy dziewięć segmentów, a większość z nich to list miłosny do kultowych momentów filmu T2. Sekcje walki wymagają forsownych manewrów joystickiem i pewnych umiejętności manualnych, aby odnieść sukces. Mój ulubiony drugi poziom, który polega na ucieczce na motocyklu przed tirem wymaga dużego refleksu, aby unikać przeszkód podczas poruszania się po szybko przewijającym się ekranie. Musimy przeskakiwać przez rampy, unikać skał, wody i oleju oraz próbować tu i ówdzie zbierać bonusy. Sterowanie na Joysticku jest wystarczająco responsywne, ale na drodze jest zdecydowanie za dużo przeszkód. John może przyjąć tylko trzy uderzenia zanim zostanie wciągnięty pod koła ciężarówki. Najbardziej efektowny etap i zarazem najbardziej hardcorowy. Wiele osób grając uczciwie na jednym życiu nie potrafiło go ukończyć więc zatrzymywało się na tym etapie rozgrywki. Łamigłówki z ułożeniem elementów ręki i twarzy nie są łatwe, ale nie są konieczne do ukończenia, bo pełnią rolę segmentów bonusowych. Jednakże jeśli ukończymy je w wyznaczonym czasie energia T-800 zostanie w pełni przywrócona na następnym poziomie. Etap z chodzoną nawalanką w szpitalu psychiatrycznym przypomina grę pod tym samym tytułem z NESa/Pegasus, która tylko na tym opiera całą rozgrywkę. Ten etap jest na C-64, a nie ma na Amidze. Sekcja strzelaniny na zewnątrz Cyberdyne polega na wyeliminowaniu silnie uzbrojonego oddziału SWAT próbując dotrzeć do ich furgonetki. Uważam poziom strzelankowy za zdecydowanie najsłabszy element tej produkcji, bo najmniej dopracowany, a już zwłaszcza na 16-bitowcach zawodzi tu animacja. Ucieczka furgonetką SWAT jest równie dynamiczna co drugi poziom motocyklowy, ale krótszy więc mniej hardcorowy. Wszystko kończy się kulminacyjnym starciem między uszkodzonym T-800, a T-1000 po którym w nagrodę możemy obejrzeć filmik kończący grę. Ładowanie każdego poziomu na C-64 z wersji kasetowej bądź dyskietkowej zajmowało trochę czasu więc fajną sprawą było, że na tym komputerze gra została wydana również na kartridżu, gdzie wszystko ładowało się błyskawicznie. W Polsce było modne, że w sklepach komputerowych często sprzedawano wersje kasetowe rozbudowanych gier także w formie pociętej, gdzie szło załadować sobie poszczególne poziomy bez konieczności przechodzenia ich po kolei jak na oryginalnej wersji. Ten sposób nagrywania gier z wieloma ładowaniami na kasety stał się dość podpularny u nas, bo kartridż umożliwiał zamrożenie danego poziomu, a dzięki temu mozna było skopiować poszczególne poziomy na taśmę i załadować, które chcemy wedle uznania. Coś idealnego dla słabszych graczy, by poznać całość gry i będące w sumie substytutem dla przechodzenia gier z trainerami typu Unlimited Lives. Dla mnie osobiście gra była trudna głównie na samym początku. Później przechodziłem całość dość płynnie, bo te stosunkowo krótkie poziomy znałem już niemal na pamięć, a w szczególności przydało się znać wymagającą trasę pościgową z drugiego poziomu. Ostatni poziom, gdzie walczymy z T-1000 w hucie stali też jest wymagający. Optymalnym moim sposobem na wygranie tego pojedynku jest uderzanie z główki. Hasta la vista, baby.
Grafika i udźwiękowienie. Grafika zarówno na Amidze i C-64 jest dość kolorowa z dużymi i całkiem dobrze animowanymi sprite'ami. Statyczne ekrany są też dobrze zaprezentowane z kilkoma przyzwoitymi interpretacjami Arniego i T-1000. Wersja Amigowa to zdecydowanie najlepsza wersja 16-bitowa Terminator 2: Judgement Day pod względem graficznym i muzycznym. Ekran wprowadzający na Amidze z narastającą muzyką jest niesamowity. Z drugiej strony jak na ogromne możliwości 16-bitowej Amigi w grach 2d na samym początku lat 90' to nie ma w tej grze zbyt dużo fajerwerków porównując do innych tytułów wydanych na przyjaciółce w podobnym czasie i wcześniej. Za to wersja z C-64 jest imponująca na możliwości 8-bitowców z kolorowymi duszkami, przyzwoitymi tłami i co ciekawe płynniejszym przewijaniem obrazu. Mamy do tego przyzwoite wykonanie utworu przewodniego z Terminatora na chipie SID odtwarzane na ekranie wprowadzającym. I'll be back!
Podsumowanie. W 1991 roku mimo niedociągnięć gra okazała się dość przyjemnym dodatkiem dla fanów franczyzy po obejrzeniu filmu Terminator 2. Przyzwoita adaptacja z różnymi stylami rozgrywki, która pozostaje dość wierna słynnemu filmowi. Dostaliśmy w jednej grze chodzoną strzelankę, chodzoną nawalankę (C-64), trzy bijatyki 1 vs 1, dwie gry wyścigowe oraz dwie układanki logiczne. Jednakże elegancka prezentacja, atrakcyjne statyczne ekrany między poziomami, dość proste sterowanie, zróżnicowanie rozgrywki czy błyskawiczne ładowanie z kartridża na C-64 i HDD na Amidze nic nie znaczą, jeśli gameplay zostaje w tyle, bo jest dość nierówny lawirując między lepszymi i gorszymi stylami rozgrywki. Dlatego też nie było zaskoczeniem, że gra zbierała dość mieszane recenzje, a zwłaszcza dość przeciętnie została oceniana wersja Amigowa od której wymagało się znacznie więcej. Najlepiej z sześciu wersji komputerowych (C-64, Amstrad, Spectrum, Amiga, Atari ST, Pc) została oceniana wersja C-64, gdzie udało się wycisnąć wiele z mocy 8-bitowego sprzętu. Wśród graczy również najlepszy odbiór miała wersja C-64. Również tę wersję komputerową oceniam zdecydowanie najwyżej.

Z gier Ocean Software opartych na filmowych licencjach dużo lepiej wypadły Platoon (1987), The Untouchables (1989) i Batman: The Movie (1989). Zwłaszcza wersje na komputer C-64 są rewelacyjne i zebrały zasłużenie bardzo dobre recenzje. Oczywiście wymienione produkcje Ocean Software wyprodukowało osobiście, a w przypadku Terminator 2 byli tylko wydawcą, bo zlecono pracę nad grą innym programistom. Szkoda, że sami się za to nie zabrali, bo mając większe doświadczenie mieli potencjał, by zrobić to zauważalnie lepiej. Jest takie mądre przysłowie "Jeśli chcesz, aby coś było zrobione dobrze, zrób to sam" :)

Na NES aka Pegasus powstała również gra Terminator 2: Judgement Day, ale była to chodzona nawalanka z całkowicie jednowymiarową rozgrywką, gdzie robiliśmy ciągle to samo. W sumie nic specjalnego, bo kolejny klon bliźniaczych gier z tej konsoli jakich ogrywało się na pęczki na 8-bitowcach. Wiadoma sprawa, że ta konsola nie miała nawet startu wśród 8-bitowców do komputera C-64 ze stacją dysków w kwestii bogactwa biblioteki świetnych gier różnego typu, układu dźwiękowego i wygody grania, bo Joystick jest jednak wyraźnie wygodniejszy od pada przy ogrywaniu gier 2d z lat 80'/90', a klawiatura zdecydowanie na samym końcu dla skrajnych masochistów, ponieważ nie nadaje się w żaden sposób do gier retro. Pamiętam doskonale jak znajomi, którzy mieli Pegasusa dużo bardziej preferowali do mnie przychodzić, by pograć na C-64, gdzie był ogrom świetnych gier i znacznie większe ich zróżnicowanie, a gdy zobaczyli możliwości Amigi to jedyne co mogli zrobić to wyrzucić Pegausua do kosza. Wtedy nic nie miało startu do komputera Amiga, która była zdecydowanie najlepszą maszyną domową do grania w drugiej połowiej lat 80' i początku lat 90'. Mocno zawstydzała graficznie, muzycznie, wygodą sterowania, biblioteką gier wszystkie pozostałe platformy. Najbliżej była konsola Sega Mega Drive, którą bardzo lubiłem, ale jednak miała słabszą bibliotekę gier, gorszy układ dźwiękowy, a sterowanie padem przegrywało z Joystickiem. Ludzie, którzy kupili w ostatnich latach konsolki C-64 Mini i Amiga 500 Mini imitujące słynne mikrokomputery, które mają w zestawie pad jako kontroler i tak wolą podłączyć Joystick, bo to na nim gra się najlepiej. Całe szczęście, że jest taka możliwość.

Mamy też grę automatową Terminator 2: Judgement Day od Midway, która generalnie prezentuje całkiem dobry poziom na standarty 1991 roku. To gra z gatunku rail shooter więc w stylu Operation Wolf (1987), Operation Thunderbolt (1988), Predator 2 (1990), Die Hard 2 (1992), Virtua Cop (1994), Virtua Cop 2 (1995), The House of the Dead (1996), The House of the Dead 2 (1998).

Wersja na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=AELOdYTt5u4
Wersja na komputer C-64:
https://www.youtube.com/watch?v=c3NHiOCu4Gg

Katie Melua - I Will Be There (2013)
https://www.youtube.com/watch?v=7IRIP-hSfJ0&list=RDWoPBFiYxb84&index=7

Fury of the Furries to jedna z najfajniejszych i najbardziej zabawnych gier logiczno-zręcznościowych. Ten hicior wyprodukowało francuskie studio Kalisto Entertainment. Gra została wydana w 1993 roku na komputerach Amiga i Pc. Pojawiła się później też na komputerze Macintosh. To bardzo dobrze wykonana platformówka logiczna powiedzmy w stylu rozwiązań z Lemmings (1991), The Lost Vikings (1992), Morph (1993) i Benefactor (1994), ale z większym naciskiem na fizykę. Po raz kolejny zostałem oczarowany tymi charyzmatycznymi maluchami, które może nie są najszybszymi stworzeniami na dwóch nogach, ale na pewno są najsłodsze. Gra jest pełna tych małych drobiazgów, które dodają wiele atrakcji do tej świetnie zaprojektowanej gry.
Gameplay. Fury of the Furries to wyjątkowa hybryda gatunkowa, bo łączy w sobie elementy gier logicznych, akcji, platformowych i przygodowych. Ta niezwykle zabawna gra oferuje nam zróżnicowane umiejętności naszej postaci, który potrafi przeobrażać się w cztery różne wersje samego siebie w celu zwiększenia różnorodności gameplayu. Każdej wersji postaci towarzyszą też przezabawne animacje. Żółty futrzak może rzucać kulami ognia oraz przechodzić przez płomienie. Niebieski futrzak potrafi nurkować pod wodą i pluć bąbelkami powietrza. Zielony futrzak może rzucić linę i zaczepić się o niemal każdy obiekt i huśtać się unikając niebezpieczeństw niczym Spiderman. Czerwony futrzak potrafi zjeść niektóre elementy otoczenia co jest bardzo przydatne, a zwłaszcza do znajdowania bonusowych pokoi. Natomiast we wszystkich wariantach nasza postać potrafi turlać się i skakać po twardych powierzchniach oraz popychać przedmioty. Naszym zadaniem jest przejście przez szereg zróżnicowanych regionów świata. Odwiedzamy między innymi pustynie, lodowe królestwo, dżunglę i fabrykę w trakcie swojej przygody. Sterowanie jest bardzo precyzyjne, a sam poziom trudności dobrze zbalansowany. Sama rozgrywka jest niezwykle wciągająca, bo oferuje wystarczająco dużo wyzwań, by się szybko nie znudzić. Każdy poziom jest pełen pułapek i wrogów, a do jego pokonania musimy użyć różnych umiejętności. O ile pierwsze kilka poziomów jest banalnie proste pozwalając zaznajomić się nam ze sterowaniem i wszystkimi umiejętnościami to późniejsze etapy to bardzo sprytne łamigłówki wymagające do tego perfekcyjnego wyczucia czasu. Krótko mówiąc palce muszą być równie zwinne co nasz umysł. Na szczęście oprócz kolczastych krzewów, kaktusów i wstrętnych pająków, piranii, robaków i nietoperzy w grze znajdujemy również przydatne teleportery, windy, urządzenia zmieniające kolor, dodatkowe życia, bonusowy czas i dobrze ukryte rundy bonusowe. Układ poziomów i zagadki sprawiają, że gra jest porywająca, ale najmocniej podoba się mi w niej cudny aspekt zespołowy.
Grafika i udźwiękowienie. Mimo, że krajobrazy świata tej gry są niezbyt ekscytujące to są misternie narysowane i wymagają tym samym od nas umiejętności strategicznego myślenia więc szybko pojawia się pewien rodzaj uzależnienia. Ruch postaci jest płynny i efektowny. Grafika jest wykwintna, a dźwięki przesłodkie. Przede wszystkim przyciąga uwagę fajna kolorystyka postaci i zabawne animacje. Zielony futrzak huśtający się na linie to mój ulubieniec. Ścieżka dźwiękowa Frederica Motte'a jest najwyższej klasy. Brzmi po prostu świetnie. Na pochwałę zasługują też urocze przerywniki filmowe.
Podsumowanie. Fury of the Furries to świetna gra logiczna czerpiąca garściami z Lemmings (1991) z dobrą prezentacją, wspaniałą muzyką Frederica Motte'a i doskonałą grywalnością. Posiada też świetnie zaprojektowane poziomy, fajne łamigłówki i idealną krzywą trudności. Zawiera mnóstwo poziomów więc zapewnia rozrywkę na długi czas. Moim zdaniem Fury of the Furries to gra wręcz obowiązkowa dla fanów Lemmings (1991), The Lost Vikings (1992), Morph (1993) i Benefactor (1994). Poczują się tutaj od razu jak ryba w wodzie. Każda z tych pięciu wymienionych gier była popularna, ceniona i lubiana wśród posiadaczy komputerów Amiga.

Najlepsze gry studia Kalisto Entertainment to Fury of the Furries (1993), Dark Earth (1997), Nightmare Creatures (1997).

Wersja na komputer Amiga:
[link]

Jefferson Airplane - White Rabbit (1967)
https://www.youtube.com/watch?v=WANNqr-vcx0&list=RDWANNqr-vcx0&start_radio=1
Wersja koncertowa:
https://www.youtube.com/watch?v=Vl89g2SwMh4&list=RDVl89g2SwMh4&start_radio=1

All New World of Lemmings aka The Lemmings Chronicles to trzecia część kultowej serii gier logiczno-strategicznych. To ostatnia odsłona wyprodukowana przez DMA Design czyli wczesny Rockstar. Gra została wydana w 1994 roku na komputerach Amiga i Pc. Na żadnych innych sprzętach ta część nie pojawiła się. Ta kontynuacja jest generalnie dość mało znana porównując trójkę do popularności poprzedników.
Gameplay. W grze mamy trzy odrębne plemiona. Rozgrywka składa się z łącznie 90 poziomów czyli dokładnie po 30 etapów dla każdego plemienia. Trójka wprowadziła nowe funkcje do serii jak nieograniczone komendy ruchu (Lemingi mogą zmieniać kierunki, blokować drogę lub skakać nieograniczoną liczbę razy), a także mamy możliwość podnoszenia narzędzi niezbędnych do przejścia danego poziomu. Na niektórych poziomach grasują również wrogowie co jest także nowością. Niestety większość zmian jest moim zdaniem na niekorzyść i irytuje. Projekt poziomów robi także dużo mniejsze wrażenie niż w poprzednikach. Surowa lekcja jak zepsuć idealną formułę z Lemmings 1 i 2, którymi zachwycała się cała branża.
Grafika i udźwiękowienie. Lemingi w trójce są dużo większe i tłuściejsze niż w poprzednich dwóch częściach.
Sama grafika jest jednak dobrze wykonana z dbałością o szczegóły, miłą dla oka scenerią i świetnie animowanymi sprite'ami. Muzyka jest nastrojowa w radosnym stylu. Podobają się mi zwłaszcza energiczne rytmy perkusyjne w menu i zabawne intro.
Podsumowanie. Lemmings 3 jest inne niż kultowe Lemmings 1 i Lemmings 2, ale na swój sposób jest również zabawne. Posiada kilka niespodzianek w formule rozgrywki, ale jak dla mnie większość zmian sprawiła, że trójka odstaje poziomem od jedynki i dwójki, które postawiły bardzo wysoko poprzeczkę pod względem gameplayu i frajdy jaką potrafią zapewnić. Trojkę oceniam na 7/10.
https://www.youtube.com/watch?v=m5RMt2lew80

Fajnym spin-offem Lemmings jest platformówka Lomax (1996), która została wydana na Pc i Psx. Maczał przy niej palce Henk Nieborg czyli jeden z twórców kultowych platformówek Lionheart (1993), który jest exem Amigowym i Flink (1994), który pojawił się na Amidze i Sega Mega Drive. Po specyficznym stylu graficznym idzie rozpoznać, że przy wszystkich trzech wymienionych produkcjach pracował grafik Henk Nieborg. Każda z tych trzech gier jest rewelacyjna pod względem grafiki i gameplayu. Jednakże dużą przewagą Lionheart i Flink nad Lomax jest świetna ścieżka dźwiękowa, którą przygotował Matthias Steinwachs.

Amy Macdonald - This Is The Life (2007)
https://www.youtube.com/watch?v=puZAGRkf6xc&list=RDWoPBFiYxb84&index=7

Mortyr był przyjemnym średniakiem na raz. Na tle najlepszych FPSów z lat 90' Mortyr prezentował się dość kiepsko. Oczywiście mam tu na myśli głównie legendarne produkcje ze ścisłej elity gatunku jak Doom (1993), Doom II (1994), Heretic (1994), Duke Nukem 3d (1996), Blood (1997), Dark Forces II (1997), Quake II (1997), Half Life (1998), Unreal (1998) itd. Z drugiej strony pierwsza część Mortyr wypadła dużo lepiej od miernych sequeli i ma fajny klimacik.

Z wszystkich polskich FPSów mnie najmocniej zaskoczyły Cytadela (1995) oraz Pył (1999), bo posiadają niewiarygodny klimat i dość oryginalne rozwiązania, ale ich bolączką była strona techniczna. Cytadela to oczywiście ex Amigowy, który miał udowodnić, że nawet Amiga 500 poradzi sobie z FPSami. Polska odpowiedź na Doom wydana na przyjaciółkę, która częściowo się udała. Genialne intro, klimat gęsty jak smoła, niewiarygodna brutalność na miarę Doom i hardcorowy poziom trudności przy którym konkurencyjne FPSy z pieca były niczym samograje, ale irytowała słabym klatkarzem, obrazem w oknie i niezrozumiałym pomysłem twórców, że tracimy również enegię, gdy odbijemy się od ściany. Ta kultowa polska gra na scenie Amigowej niespodziewanie została odświeżona wizualnie po ponad 25 latach i wreszcie jest płynna od kilku lat. Odświeżona wersja to Citadel Remonstered 2022. W Pył nie da się raczej płynnie zagrać na obecnych sprzętach, a szkoda, bo to również ambitna produkcja.

Lemmings 2 to bardzo udana gra logiczno-strategiczna od studia DMA Design czyli wczesnego Rockstar. Gra została wydana w 1993 roku na komputerach Amiga, Atari ST, Pc oraz konsolach Sega Mega Drive i SNES. Poprzednia część Lemmings (1991) to rewolucyjna gra, która sprzedawała się wybornie i zapoczątkowała dynastię. Doczekała się miliona imitacji, ale żadne nowsze podróbki nie były w stanie dorównać poziomem temu małemu dziełu sztuki. Lemmings 2 (1993) to jeden z tych wspaniałych sequeli, które nie zawodzą. Gra błyszczy pod względem oprawy audiowizualnej oraz pomysłu na zabawę dwunastoma różnymi plemionami lemingów, którzy posiadają 50 różnych umiejętności z których namiętnie korzystamy, by poradzić sobie z licznymi łamigłowkami. Dwójeczka sprzedawała się w ogromnych ilościach na wielu różnych platformach i przyniosła studiu Rockstar niemałe bogactwo.
Gameplay. Typowy sequel "więcej, mocniej, szybciej" co nie znaczy od razu lepiej, bo można przekombinować. Główna różnica między Lemmings 1, a Lemmings 2 polega na tym, że mamy w sequelu do dyspozycji bardzo dużo nowych umiejętności i różne plemiona lemingów do kontrolowania, a każde z nich ma swoją własną osobowość. Większość poziomów przewija się teraz w obu kierunkach, a plemiona mają przyjemnie zróżnicowane tła i wygląd, subtelne animacje i drobne gesty oraz przyjemną muzykę dla każdego z nich. To buduje świetną atmosferę. Projektanci poziomów ewidentnie sprzedali duszę szatanowi, aby zdobyć niektóre z pomysłów na łamigłówki, które pojawiły się w Lemmings 2 i to właśnie sprawiło, że gra stała się prawie tak nieśmiertelnym klasykiem jak pierwsza część Lemmings. Zagadki zdarzają się jeszcze trudniejsze niż w pierwszej części. Do opanowania jest też mnóstwo nowych umiejętności co wydłuża krzywą uczenia się. Świetne jest to, że istnieje wiele rozwiązań dla większości poziomów. Praktycznie zawsze istnieje więcej niż jeden sposób na ukończenie danego poziomu, a to zwiększa jej żywotność, ponieważ warto wracać, aby spróbować uratować jak najwięcej lemingów w jak najlepszym czasie. Najbardziej podobają się mi poziomy w zimowym stylu, które najmilej przechodzi się w okresie świątecznym, żeby poczuć klimacik. Gra jest dość wymagająca, ale sprawia tak olbrzymią frajdę, że nie daje spokoju póki jej nie ukończymy. Prawdziwą siłą napędową po raz kolejny jest niesamowite poczucie zadowolenia z naszych postępów. Jednakże pierwotne Lemmings miało lepiej zbalansowy poziom trudności, który stale wzrastał podczas gdy dwójka obniża go praktycznie do zera na początku każdego nowego świata. W rezultacie liczba naprawdę hardcorowych poziomów w tej grze jest bardzo mała. Dwójeczka zestarzała się bardzo dobrze i jest prawie tak samo przyjemna co pierwsza część Lemmings. Według mnie Lemmings 1 jest lepsze, ale dwójka to także bardzo dobra gra. Nie dorównuje urokowi oryginału, ale oferuje większą różnorodność, a wiele elementów składających się na całość tego dzieła sztuki zadziałało tu niemal idealnie. Aczkolwiek nie wszystko. Szczególnie wersja Amigowa jest kapitalna, bo nie tylko wygląda świetnie, ale brzmi najlepiej.
Grafika i udźwiękowienie. Gra zaczyna się od świetnego intro. Graficznie jest dobrze i widać progres względem pierwszej części. Udało im się zmieścić mnóstwo charakteru w tak niewielu pikselach. Idzie przywiązać się do tych małych gryzoni, a animacje są klasą samą w sobie. Muzyka jest prawie tak rewelacyjna jak w oryginale. Idealnie pasuje do każdego etapu i i potrafi także z miejsca wywołać uśmiech.
Podsumowanie. Szalony i wciągający sequel z nowym, obszernym i różnorodnym zestawem umiejętności dla naszych Lemmingów. Mnóstwo zróżnicowanych plemion, sprytne zagadki i walka o najwyższy złoty medal na każdym poziomie. Uosobienie najlepszych czasów dla komputera Amigi. Moim zdaniem to druga najlepsza część tej kultowej serii po genialnej jedynce, która ma prostszą mechanikę, ale najlepiej przemyślaną. W dwójce czasami można odnieść wrażenie, że nie wszystko jest tak dobrze zbalansowane i przemyślane. Wiele z nowych umiejętności jest mało wykorzystane. Największym moim zastrzeżeniem w stosunku do Lemmings 2 jest i tak brak świetnego trybu dla dwóch graczy z oryginału. Na plus wygodny system zapisu bez konieczności wpisywania haseł do poziomów. Znam oczywiście takie osoby, które wyżej stawiają dwójkę niż jedynkę chociaż to raczej rzadkość.

Wersja na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=nYFL3c1KNHQ
Soundtrack z wersji na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=77pfzm9_pBY&list=RD77pfzm9_pBY&start_radio=1

Ricky Shayne - Mamy Blue (1971)
https://www.youtube.com/watch?v=eS3uVUbx3Vc&list=RD-rrrtxi2wlE&index=16

Lemmings to logiczno-strategiczna gra wideo od studia DMA Design czyli wczesnego Rockstar. Gra została pierwotnie wydana w 1991 roku na komputerze Amiga, a później pojawiła się na większości komputerów i konsol na rynku. Kapitalny pomysł na rozgrywkę, proste i wygodne sterowanie, miła dla oka grafika i niesamowita muzyka sprawiły, że ogrom ludzi zakochało się w Lemmings. Niesamowicie wciągająca i zabawna hybryda gatunkowa, która jest kamieniem milowym w dziedzinie gier komputerowych. Niektóre gry są tak dokonałe, że mocno zapisują się w historii, a Lemmings z pewnością zasłużyło na miano, którym się szczyci czyli jednej z najlepszych gier wszech czasów. Z pewnością to najlepsza gra logiczna jaka kiedykolwiek powstała. Sądzę też bez cienia wątpliwości, że dwie najlepsze gry giganta Rockstar to Lemmings (1991) i Red Dead Redemption 2 (2018).
Gameplay. Lemmings to nietuzinkowa hybryda gry logicznej i strategii. Gdy pierwszy raz odpalamy tę grę od samego początku czujemy podświadomie, że czeka nas coś wyjątkowego. Najmocniejszy atut Lemmingów to pomysłowy gameplay i ciekawie zaprojektowane poziomy. Koncepcja rozgrywki w Lemmings była w owym czasie absolutnie rewolucyjna. Używając myszki wybieramy jaką akcję chcemy wykonać mając wpływ na trajektorię stada. Musimy zaprojektować trasę i strategię w taki sposób, aby przeprowadzić swoje lemingi przez wszystkie niebezpieczeństwa danego poziomu i znaleźć bezpieczną przystań. Na początku każdego poziomu otrzymujemy limit lemingów do uratowania. Jeśli nie uda się go osiągnąć powtarzamy poziom. Na wielu poziomach jesteśmy zmuszeni poświęcić część lemingów w imię uratowania stada. W żadnej innej grze nie widziałem tylu samobójstw! Gra zawiera aż 120 zróżnicowanych poziomów, które potrafią dać mnóstwo frajdy. Z każdym poziomem czuć rosnący poziom trudności. Pod koniec trzeba przyznać jest dość ciężko, bo wymagane jest kilkadziesiąt wręcz idealnych kliknięć z rzędu i mamy malutki margines błędu, a jeden poważny błąd potrafi popsuć cały plan. Poziomy bywają bardzo wymagające, ale po prostu to jedna z tych gier, gdzie jesteśmy skazani na ukończenie ich wszystkich. Historycznie niewiele gier ma tak wiele charakteru jak Lemmings. To niesamowicie miodna gra, która w magiczny sposób potrafi przyciągać uwagę dobrze zaprojektowaną rozgrywką i na długo utrzymać nasze zainteresowanie. Jedna z wielu klasycznych gier, która nigdy się nie nudzi. Wciągająca rozgrywka, która mimo, że jest miejscami wręcz frustrująca, bo poziomy wymagają sporo wysiłku i szybko stają się diabelnie wyczerpujące to jednocześnie rozgrywka jest niewiarygodnie satysfakcjonująca. Dzieje się tak dlatego, bo ukończenie jej wymaga mnóstwa cierpliwości i wiele razy wystawia na próbę inteligencję odbiorcy. Zabijanie wszystkich biednych maluchów też jest świetną zabawą. Nasze gryzonie między innymi mogą radośnie spaść z klifów i rozpaść się, usmażyć się w ogniu, być spłaszczone młotami parowymi czy być uśmiercone na szereg innych sposobów przez liczne pułapki. Genialność oryginalnych lemingów tkwi w projekcie poziomów. Projektanci wykazali się genialnym okrucieństwem, które zachęca graczy do nieszablonowego myślenia, bo tylko wykazując się prawdziwą kreatywnością myślenia można naprawdę osiągnąć mistrzostwo w tej grze. Dodam jeszcze, że tryb dla dwóch graczy na podzielonym ekranie to jedno z najfajniejszych doświadczeń wieloosobowych w jakie grałem na jakiejkolwiek platformie. Na początku króluje przyjazna współpraca. Wkrótce uprzejmości idą w zapomnienie, a na arenie panuje otwarta wojna, a szanse na przeżycie gwałtownie spadają, ponieważ my i nasz przeciwnik jesteśmy bardziej zajęci sabotażem lemingów przeciwnika niż ratowaniem własnych. Walka we dwoje o to kto okaże się sprytniejszy jest zabawna. Stąd tryb dla dwóch graczy jest również kapitalną zabawą, ale wymaga drugiej myszki. Moim zdaniem Lemmings to niewątpliwy hicior, który był obowiązkową pozycją w każdej bibliotece gier na Amigę. Kultowa gra logiczna, która w żaden sposób się nie zestarzała. Czysty geniusz projektowania, ponieważ sercem gry są przede wszystkim genialne łamigłówki. Ta gra to absolutnie niezbędna pozycja dla każdego kto interesuje się historią gier wideo. Można się od niej totalnie uzależnić. Wystarczy, że odpaliłem sobie ponownie tę grę i już na starcie miałem ciarki na myśl o tych długich nocach spędzonych przy Amidze na graniu w Lemmings. Polecam obowiązkowo oryginalną wersję Amigową, która jest najlepsza.
Grafika i udźwiękowienie. Małe duszki gryzoni są bardzo dobrze animowane, a poziomy są przyjemne dla oka. Jednakże grafika mimo, że jest bardzo kolorowa w wersji Amigowej to nie powodowała, że piałem z zachwytu, bo w owym czasie na Amidze widziałem ogrom znacznie śliczniejszych gier. Za to muzyka w tej grze jest absolutnie świetna. Efekty dźwiękowe, które są dobrej jakości są dość minimalistyczne. Ścieżka dźwiękowa i efekty dźwiękowe zostały w mej pamięci już na zawsze.
Podsumowanie. Produkcja niezwykle innowacyjna, pomysłowa, okrutna, przezabawna, diaboliczna, sprytna i wciągająca jak diabli. Zróżnicowana pod względem zaprojektowanych poziomów z przyjemnym połączeniem rozwiązywania zagadek i wymaganego refleksu, a do tego posiada bardzo dobre sterowanie, fantastyczny tryb dla dwóch graczy, boski klimat, rewelacyjny humor, przyjemną oprawę wizualną, urocze efekty dźwiękowe i cudowną muzykę. Najlepsza gra logiczna jaka kiedykolwiek powstała. Zajmuje bardzo wysokie miejsca na listach nie tylko najlepszych gier Amigowych, ale także najlepszych gier wszech czasów. To niesamowity hicior z czasów Złotej Ery gier 2d. Gra tak doskonała, że wszelkie zmiany wprowadzone w sequelach choć same w sobie są całkiem dobre nieuchronnie odwracały uwagę od pięknej prostoty, którą najmocniej czuć w pierwszej części. Oryginalna wersja Amigowa Lemmmings (1991) ma średnią recenzji 92.8/100, a kapitalny sequel Lemmings 2 (1993) mocne 91.6/100.

Najlepsze gry studia DMA Design (Rockstar jeszcze pod starą nazwą) na komputer Amiga to logiczno-strategiczne Lemmings (1991) i Lemmings 2 (1993), gdzie to wersje Amigowe rządzą, świetna stylowa strzelanka Walker (1993) będąca jednym z najlepszych exów Amigowych oraz klimatyczne RPG Hired Guns (1993) z oryginalnym gameplayem i fenomenalnym soundtrackiem. Na piątym miejscu strzelanka Blood Money (1989), która ma świetne intro i rewelacyjną muzykę. Również wersja Amigowa tej gry jest zdecydowanie najlepsza.

Oryginalna wersja Lemmings (1991) na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=6tQHKbCxnGQ
Soundtrack z wersji na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=ZT6vxY9p7yg&list=RDZT6vxY9p7yg&start_radio=1

Pozostałe przytoczone hity DMA Design (Rockstar), które błyszczały na przyjaciółce:

Lemmings 2 (1993) na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=nYFL3c1KNHQ
Walker (1993) na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=pe3loCBMCn4
Hired Guns (1993) na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=GKqfb8QgY-4
Blood Money (1989) na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=qxciUa4YmeY&list=RDqxciUa4YmeY&start_radio=1

Elizabeth "Z" Berg & Keith Carradine - Love Hurts
Ta wersja też jest świetna. Znalazła się w ścieżce dźwiękowej do filmu Strange Darling (2023).
https://www.youtube.com/watch?v=WoPBFiYxb84&list=RDWoPBFiYxb84&start_radio=1

Nazareth - Love Hurts (1975)
https://www.youtube.com/watch?v=Vj2AlaQcW40&list=RDVj2AlaQcW40&start_radio=1

North & South to niezwykle miodna strategia z elementami zręcznościowymi od francuskiego studia Infogrames. Gra pierwotnie została wydana w 1989 roku na komputerach Amiga i Atari ST, a później przeportowana na komputery C-64, Spectrum, Amstrad, Pc. Francuzi z Infogrames zdecydowali się stworzyć grę wideo opartą na belgijskim komiksie „The Bluecoats” z lat 70' o amerykańskiej wojnie secesyjnej, która jest przedstawiona w humorystyczny sposób. Wyszła im niezwykle zabawna i grywalna produkcja, która zwłaszcza błyszczy w trybie dla dwóch graczy. Połączenie strategii z elementami zręcznościowymi to zawsze bardzo ryzykowne posunięcie. Prawdopodobnie nigdy nie zrobiono tego lepiej niż w Defender of the Crown (1986) i North & South (1989). Nowatorskie projekty, gdzie fajne sekwencje zręcznościowe dodały dodatkowego polotu obu strategiom, które są otoczone kultem.
Gameplay. North and South to hybryda gry akcji i strategii skupiająca się na amerykańskiej wojnie secesyjnej. Na pierwszy rzut oka gra wydaje się czysto strategiczna, ale szybko zdajemy sobie sprawę, że potrzebne są również przyzwoite umiejętności obsługi joysticka. Możemy grać po stronie Jankesów lub Konfederatów przeciwko komputerowi bądź drugiemu graczowi co jest najciekawszym wyborem. Wybieramy także zdarzenia losowe oraz rok kampanii (1861–1864) co zmienia trochę sytuację w wojnie domowej i może faworyzować jedną stronę konfliktu nad drugą. Co ciekawe gra pozwala wyłączyć w opcjach sekwencje zręcznościowe (bitwy między dwiema armiami, infiltracje fortu, napady na pociągi). Wtedy mamy czystą grę strategiczną bez minigier. W ten sposob jednak gra traci drastycznie na atrakcyjności czego kompletnie nie polecam, bo to właśnie bitwy, mini-gry oraz losowe wydarzenia czynią tę grę tak świetną jak przykładowo statki niespodziewanie dostarczające posiłki, zasadzka na pociąg z zaopatrzeniem czy moment, gdy Indianie zabijają naszych ludzi itd. Sterowanie zostało zaprojektowane pod kątem joysticka i wyszło świetnie, bo jest bardzo precyzyjne i dość łatwe w obsłudze, a zwłaszcza, gdy poruszamy wskaźnikiem po mapie przemieszczając swoje armie oraz podczas widowiskowych bitew. Nieco gorzej wypada sterowanie podczas dwóch sekwencji zręcznościowych, które dzieją się w fortach i pociągach, bo trudniej je opanować ze względu, że wszystko przebiega bardzo szybko. Czerwone punkty na mapie symbolizują forty z których pochodzi złoto. Jeśli zapełnimy swój bank otrzymujemy dodatkową jednostkę. Gdy dwie wrogie armie na mapie spotykają się pojawia się ekran bitwy. Konflikty zbrojne rozgrywamy wtedy poprzez minigrę na polu bitwy, gdzie kontrolujemy różne jednostki podzielone na trzy kategorie. Piechota porusza się dość wolno, ale może manewrować w dowolnym kierunku. Prowadzi salwę ognia z muszkietów. Kawaleria porusza się bardzo szybko i potrafi zrobić największą różnicę, ale musi zbliżyć się dostatecznie blisko, aby niszczyć jednostki wroga. Armaty są praktycznie nieruchome, ale rekompensują tę słabość będąc absolutnie zabójczymi, bo jeśli trafimy w jednostki wroga rozwalamy piechotę i kawalerię na drobne kawałki. Zwycięstwo nigdy nie jest pewne, a czasami los wojny domowej może zawisnąć na jednym decydującym starciu, gdzie zadecyduje łut szczęścia. W zależności od tego kto wygra obejrzymy jedno z dwóch różnych zakończeń. Spędziłem mnóstwo czasu przy wersji dyskietkowej na C-64, która jest znakomitym portem, a później przy najlepszej oryginalnej wersji Amigowej, którą do dziś lubię odpalić. Niezliczone wieczory spędzone z przyjaciółmi na wysadzaniu się w powietrze i pisaniu historii na nowo pozostaną w mojej pamięci. Najlepsza zabawa jest w trybie dla dwóch graczy, gdzie można rywalizować z inną osobą na jednym komputerze. Widać wyraźnie, że gra najmocniej błyszczy w trybie wieloosobowym. Staje się wówczas jedną z najzabawniejszych i najbardziej grywalnych gier multigatunkowych w historii. Tryb dla dwóch graczy nadał tej grze niemal nieskończone życie. North & South nic nie straciło ze swojej magii po tylu latach. Bezkonkurencyjna klasyka w swoim gatunku.
Grafika i udźwiękowienie. Oprawa graficzna w tej grze jest bardzo kreskówkowa. Pięknie narysowana i przezabawna. Większość elementów graficznych została zaczerpnięta z komiksów. Animacje są również najwyższej klasy na standarty gier strategicznych z lat 80'. W szczególności miniaturowa rzeź jest dobrze przedstawiona z deformującymi się polami bitew i piętrzącymi się zwłokami i gruzami. Mapa z licznymi, uroczymi animacjami jest bardzo ładna, a sceneria dwóch sekwencji zręcznościowych (fort i pociąg) również prezentuje się uroczo. Muzyka użyta w grze idealnie pasuje do komicznego tonu gry. Ta niezwykle żywa muzyka jest po prostu świetna! North and South oferuje także jedne z najlepszych efektów dźwiękowych na Amigę i C-64. W menu głównym można usłyszeć zwariowane parodie hymnów i mnóstwo zwariowanych dźwięków. Wśród efektów dźwiękowych w grze znajdują się grzmiące armaty, rżenie miniaturowych koni, trzask wystrzałów z muszkietów i piskliwe krzyki małych żołnierzyków, którzy są pozbawiani życia. Fantastyczne wrażenia dźwiękowe. Prawdopodobnie jedyna gra video, która ma równie zabawne dźwięki co North & South to International Karate + (1987) od System 3. Oczywiście również w wersjach na komputery Amiga i C-64. Wersja Pc North & South jest dużo gorzej udźwiękowiona od wersji Amigowej i C-64 oraz graficznie wygląda dużo słabiej niż oryginał Amigowy.
Podsumowanie. North & South to bardzo zabawna gra strategiczna oparta na turach z kilkoma minigrami i niezwykłymi elementami rozgrywki. Produkcja z ukrytą głębią. Hit Infogrames potrafiący dostarczyć mnóstwo zabawy. Komiksowa grafika. Fenomenalne udźwiękowienie, które zawsze potrafi rozbawić. Wygodna obsługa. Rewelacyjna grywalność. Ogrom francuskiego humoru. Znakomity tryb dla dwóch graczy. Wyśmienita oryginalna wersja na komputer Amiga i wzorowa konwersja na komputer C-64. Gra najmocniej przypomina genialny klasyk studia Cinemaware o tytule Defender of the Crown (1986), która jest rownież strategią z elementami zręcznościowymi. Samo przemieszczanie jednostkek po mapie także jest podobne w obu produkcjach. Natomiast pod względem humorystycznego stylu, gdzie wojna nigdy nie była tak zabawna to godnym następcą North & South (1989) jest oczywiście Cannon Fodder (1993).

W 2012 roku pojawił się remake o tytule The Bluecoats: North & South, ale nie podoba się mi w tym gruntownym odświeżeniu styl wizualny i udźwiękowienie. Dużo gorzej ten remake prezentuje się od wersji oryginalnej z Amigi. Dwie recenzje dla tego remake'u to fatalne 40/100.

Oryginalna wersja na komputer Amiga z 1989 roku, która jest zdecydowanie najlepsza z wszystkich możliwych wersji:
https://www.youtube.com/watch?v=X-XLxS0Pweo
Wersja na komputer C-64 z 1990 roku, która jest znakomitym portem i najlepszą wersją 8-bitową:
https://www.youtube.com/watch?v=H1j2NujxJrs
Wersja na komputer Pc z 1990 roku:
https://www.youtube.com/watch?v=IJ3B8kUb9TQ
Remake The Bluecoats: North & South z 2012 roku:
https://www.youtube.com/watch?v=BiRDtmvJxXY

The Mamas & The Papas - California Dreamin' (1965)
Chyba żadna piosenka nie pojawiła się w tylu filmach co California Dreamin'.
https://www.youtube.com/watch?v=-rrrtxi2wlE&list=RD-rrrtxi2wlE&start_radio=1

Cannon Fodder 2 to mix strzelanki ze strategią czasu rzeczywistego od wspaniałego studia Sensible Software, które wiodło prym na scenie Amigowej. Gra została wydana pod koniec 1994 roku na komputerach Amiga i Pc. Po sukcesie pierwszej części, która sprzedawała się w sporych ilościach kontynuacja była nieunikniona. Podstawowa rozgrywka pozostała taka sama, ale fabuła tym razem koncentruje się na podróżach w czasie, a nie realistycznych konfliktach wojennych. To co dzieje się w grze jest bardzo chaotyczne. W jednej chwili jesteśmy na Bliskim Wschodzie, a za chwilę w kosmosie. Potem wracamy na Ziemię, ale jesteśmy w czasach średniowiecza, by później trafić do Chicago lat 30' XX wieku. Na końcu wsiadamy na statek kosmiczny i demolujemy ich planetę. W rezultacie sequel jest dużo mniej spójny od pierwowzoru. Cała ta różnorodność w pewnych aspektach osłabia grę. Dla mnie oryginalne mięso armatnie ma więcej sensu.
Gameplay. Generalnie gra zachowała mechanikę i rozgrywkę swojej poprzedniczki. Wygodne i dopracowane sterowanie również pozostało niezmienione. Poruszamy się rojem żołnierzy po izometrycznym terenie sterując nimi w prosty sposób myszką. Oczywiście nadal możemy podzielić swój pułk na mniejsze drużyny i studiować mapę, by obrać optymalną taktykę. Sequel zawiera też taką samą liczbą głównych misji (24) i wszystkich poziomów (72) co oryginał. Zmiany dotyczą głównie projektu poziomów i koncepcji. Zaprojektowane poziomy są jeszcze bardziej wymagające taktycznie. Pierwsza misja to w zasadzie samouczek, a w kolejnych pojawiają się granaty, miny, rakiety, pojazdy i tak dalej. Same poziomy są dość dobrze zaprojektowane, a każda nowa strefa czasowa i misja niesie ze sobą nowe zagrożenia takie jak pułapki. Sequel ma jeszcze więcej podstępnych trików. Poziomy dość często karzą za podążanie oczywistą ścieżką, a nagradzają finezję za spróbowanie mniej oczywistego podejścia. Drogi są zaminowane, a pojazdy kusząco umieszczane w zasięgu ręki, by zwabić drużynę w śmiertelną pułapkę. Skradanie się może nie być zbyt efektowne, ale często jest lepszą taktyką niż ostra szarża. Wiele poziomów zmusza do zastanowienia się zanim ruszymy i próbowania różnych nieoczywistych rozwiązań niczym w grze logicznej. Często łapałem się na tym, że poziomy w CF2 zostały zaprojektowane tak jakby oczywiste rozwiązania najczęściej były najtrudniejszymi, a te sprytne po przemyśleniu strategii działania zdecydowanie łatwiejsze. Ta gra bardzo szybko staje się trudna wraz z pojawieniem się ognia sojuszniczego i pojazdów. Najważniejsze jednak jest to, że pod względem grywalności dwójka także potrafi się bronić. Zwłaszcza misje pustynne są fajne. Szkoda, że pomysł podróży w czasie statkiem kosmicznym nieco odciąga uwagę od pierwotnego motywu militarnego. Wiele z tego co uczyniło Cannon Fodder (1993) nieśmiertelną klasyką przepadło w tej kontynuacji.
Grafika i udźwiękowienie. Na pierwszy rzut oka Cannon Fodder 2 wygląda praktycznie identycznie jak oryginał, a zwłaszcza podczas pierwszych kilku misji. Później sceneria zmienia się wraz z podróżami w czasie. Niezbyt podoba się mi kiczowata fioletowa kolorystyka obcej planety. Pierwsza część jednak bardziej mi imponuje graficznie zarówno pod względem scenerii jak i doboru palety barw. Grafika nadal jest na dobrym poziomie pod względem oryginalności wrogów. To duża sztuka, że kolejny raz ludziom z Sensible Software udało się nadać osobowość duszkom mniejszym niż ziarenko ryżu. Ekran tytułowy nie ma tym razem kontrowersyjnego maku, a granat ręczny. Muzyka w intro nie jest tak spektakularna jak w pierwszej części. Posiada jednak kilka mocnych partii wokalnych i nabrała bardziej tanecznego charakteru. To dobry kawałek, ale po odsłuchaniu go ze dwa razy później zawsze go pomijałem kliknięciem myszy przy ponownych uruchomieniu gry co nie zdarzało się przy pierwszej części, gdzie odsłuchanie za każdym razem genialnej muzyki z intra było czystą radością. Pozostała muzyka w grze i efekty dźwiękowe podczas rozgrywki są identyczne z dźwiękami z oryginalnego Cannon Fodder zaczynając od strzałów z broni palnej po eksplozje i krzyki bólu, gdy nasi wrogowie po trafieniu umierają straszliwą śmiercią. Pod względem brzmienia nie ma tu niczego nowego względem pierwszej części, ale to co gra oferuje jest wystarczająco satysfakcjonujące, by zadowolić większość odbiorców.
Podsumowanie. Gra oferuje niesamowitą kontrolę i wspanialą grywalność. Gra dostarcza mnóstwo frajdy, a przynajmniej do pewnego momentu, kiedy robi się przesadnie dziwna. Sama gra przypomina w dużym stopniu bardziej dysk z bonusowymi misjami do pierwowzoru niż pełnoprawną kontynuację z świeżą rozgrywką, bo jest zbyt wiele podobieństw i za mało różnic, aby ta kontynuacja stała się klasykiem jak kultowy pierwowzór. Największym problemem jest poziom trudności, który jest ustawiony zdecydowanie za wysoko. Jedynka była wystarczająco wymagająca, ale tu przesadzili. W sequelu jest też za dużo dziwactw jak scenariusz z podróżami w czasie i kosmitami. Niektóre pomysły są wręcz głupie jak średniowieczni ludzie używający karabinów maszynowych i bazooki. Dużo mniej mi to leży niż pierwsza część. CF2 straciło spójny klimat pierwowzoru. Sumując to wszystko otrzymujemy coś co nie jest tak genialne jak oryginał mimo nadal fenomenalnej grywalności. Tak czy inaczej to wciąż mięso armatnie. Tylko nie aż tak bardzo. Średnia recenzji wersji Amigowej to 83/100, gdy pierwsza część w oryginalnej wersji Amigowej miała znakomite 92/100 co jak dla mnie dość dobrze obrazuje różnicę.

Najlepsze gry lubianego brytyjskiego studia Sensible Software to Microprose Soccer (1988), Mega-Lo-Mania (1991), Sensible soccer (1992), Cannon Fodder (1993), Sensible world od soccer (1994).

Wersja na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=Tnz73uq2KBE

The Animals - House Of The Rising Sun (1964)
https://www.youtube.com/watch?v=N4bFqW_eu2I&list=RDGMEMQ1dJ7wXfLlqCjwV0xfSNbAVM03gfm8rZfEY&index=2

Cannon Fodder to gra akcji z elementami strategii opracowana przez Sensible Software. Gra została wydana w 1993 roku na komputerze Amiga, a później przeportowana między innymi na komputery Atari ST i Pc oraz konsole Sega Mega Drive i SNES. Jednak wszystkie porty moim zdaniem wypadają zauważalnie słabiej od zjawiskowej oryginalnej wersji z Amigi. Gra w momencie premiery wzbudziła duże kontrowersje z powodu rzekomej gloryfikacji wojny, a mimo to stała się błyskawicznie prawdziwym klasykiem na Amidze dzięki swojemu przebiegłemu, sarkastycznemu humorowi i pozostawiła po sobie niesamowite dziedzictwo w świecie gier video. W gruncie rzeczy ta gra właśnie parodiuje wojnę i wyśmiewa to, że większość rządów traktuje podległych jak mięso armatnie! Cannon Fodder jest dość wywrotowe, ale to właśnie ten prześmiewczy karnawał zabawy przekazuje prosty przekaz, że wojna to kompletna głupota. Ta wielokierunkowa strzelanka Sensible Software to absolutny Mount Everest dla gier video od tych samych ludzi, którzy również zaprezentowali graczom wspaniałe, fikuśne sprite'y i doskonałą rozgrywkę w najlepszej grze piłkarskiej jaka kiedykolwiek powstała czyli wspaniałym Sensible World of Soccer (1994). Sensible Software włożyło w tę grę mnóstwo serducha i to widać na każdym kroku. To były magiczne czasy dla gier, bo nadal tworzyło się tak oryginalne produkcje z romantyzmem, humorem i luzem jak w latach 80'. Oczywiście głównym powodem tego był brak kagańca nałożonego przez kierownictwo co mocno zabija kreatywność wszelkich projektów. Cannon Fodder to prawdziwy pionier wśród strzelanek taktycznych. Obowiązkowa pozycja dla każdego szanującego się Amigowca. Wersja oryginalna z Amigi to ścisły Top najlepszych gier w historii. Produkcja zjawiskowa.
Gameplay. Ta strzelanka taktyczna z widokiem z góry i widocznym celowniczkiem na ekranie ma rozgrywkę w dużej mierze opierającą się na strategicznym podejściu. Wielokierunkowe przewijanie jest wykorzystywane do generowania dużych map na których mali żołnierze mogą wędrować dążąc do osiągnięcia celów. Gra pozwala nam dowodzić małym oddziałem żołnierzy, którzy szarżują przez dwuwymiarowe tła obejmujące dżunglę, arktyczne tereny, a nawet pustynie. Oddziały mogą zostać podzielone na drużyny, a także wskoczyć do pojazdów, gdy jest to konieczne co pozwala na wykorzystanie bardziej strategicznych i taktycznych elementów w późniejszych misjach. Dzieląc swoją drużynę na dwie lub więcej grup pozostawiamy jedną grupę do obrony obszaru lub trasy przypisując kontrolę nad nią sztucznej inteligencji gry, a jednocześnie przejmujemy kontrolę nad drugą grupą. Pozwala nam to przykładowo zapewnić wsparcie ogniowe dla jednej z przemieszczających się grup przez rzekę bądź atak na wroga z dwóch kierunków jednocześnie. Sterowanie za pomocą dwóch przycisków myszki jest niesamowicie wygodne i banalnie proste, a przy tym wszystkie możliwe manewry strategiczne wykonujemy tak błyskawicznie, że czasem nawet nie jesteśmy tego świadomi. Cannon Fodder jednak nie jest tak łatwy jak mogłoby się komuś wydawać na pierwszy rzut oka. Wymaga dużego zaangażowania, aby dobrze grę opanować, a to przekłada się na uzależnienie i długotrwałą zabawę. Chociaż gra zaczyna się od dość prostego podejścia polegającego na bieganiu i strzelaniu na oślep do wszystkich szybko orientujemy się, że ta taktyka sprawdza się tylko na początku i że na późniejszych misjach wymagana jest strategia i finezja. W sumie przechodzimy przez ponad dwadzieścia misji podzielonych na różne fazy obejmujące od dwóch do pięciu różnych scenariuszy co przekłada się na ponad 70 etapów. Misje sprowadzają się do zabijania wrogich żołnierzy, wysadzania budynków, ratowania więźniów, brania zakładników i ochrony cywilów, ale to wszystko wiąże się z zabijaniem tak wielu ludzi, że robi się to czasem wręcz komiczne. Z każdą misją poziom trudności odpowiednio wzrasta i gra zaczyna stanowić co raz większe wyzwanie. To, że wróg zaczyna chować się w dżungli i celuje lepiej niż międzygalaktyczny szturmowiec to dopiero początek tych trudności. Wraz ze wzrostem rozmiarów map i koniecznością radzenia sobie z czynnikami środowiskowymi takimi jak miny, grząski piasek, górzyste klify, śliskie lodowe kry, beczki z ropą czy gruz z eksplodujących budynków zaczyna robić się bardzo niebezpiecznie na każdym kroku. To kolejna niesamowita funkcja gry, bo można wysadzać płoty granatami i niszczyć chaty materiałami wybuchowymi, ale trzeba uważać na odłamki gruzu, gdy wybuch rozsadza obiekt na wszystkie strony. Trzeba też uważać na podejrzane grudki w ziemi, ponieważ wiele poziomów jest usianych śmiercionośnymi pułapkami wszelkiego rodzaju. Wiele poziomów to łamigłówki rodem z Lemmings (1991), a pomyślne ukończenie poziomu zależy w równym stopniu od planowania z wyprzedzeniem co szybkich reakcji. Wiele osób ma problemy już z szóstą i tym bardziej siódmą misją. Dla mnie osobiście gra robi się trudna dopiero od ósmej misji. Musimy chodzić w określony sposób, aby uniknąć trafienia z wrogiego działa i zbliżyć się na tyle, by zniszczyć je za pomocą broni wybuchowej lub przejąć kontrolę nad innym działem i być wystarczająco szybkim, by uniknąć eksplozji. Od mniej więcej dwunastej misji poziom trudności zaczyna być wręcz epicko absurdalny. Czołgi, skutery śnieżne, jeepy i helikoptery strzelające pociskami naprowadzanymi na podczerwień potrafią dać się nam we znaki. My także możemy na pewnych etapach pokierować pojazdami co mocno urozmaica rozgrywkę. Trudniejsze poziomy wymagają dokładnego planowania trasy i strategii działania więc to nie jest to typowa strzelanka typu Walker (1993), a zdecydowanie taktyczna. Potrzeba też czasem szczęścia, bo pewne rzeczy potrafią być też dość losowe. Jednak w większości misji jest wiele sposobów na ich wykonanie więc trzeba spróbować zmienić trasę, aby sprawdzić czy czasem nie będzie łatwiejsza i zawsze pamiętać, że lepiej być w ruchu, bo nie jesteśmy wtedy tak łatwym celem. Kiedyś grając na Amidze mimo systemu zapisu po załadowaniu stanu gry zaczynać trzeba było i tak od samego początku danej misji, bo zapisać postępy szło tylko między misjami więc w najgorszej możliwej opcji było trzeba powtarzać wszystkie fazy danej misji co potrafiło być bolesne. Na emulatorze można zapisać stan gry w dowolnym momencie każdej fazy w danej misji i załadować od konkretnego punktu co ogromnie ułatwia i przyspiesza ukończenie całej gry. Niezwykle fajnym pomysłem w projekcie gry okazało się, że każdy żołnierz z naszego oddziału, który przetrwa misję otrzymuje awans i niewielki wzrost szybkostrzelności, celności i zasięgu. Czuć progres w wyszkoleniu żołnierza z każdą kolejną misją. Przywiązujemy się do lepszych jednostek, dlatego łza się kręci w oku, gdy któryś z naszych bardzo dobrze wyszkolonych żołnierzy pada w ogniu walki. Jeśli stracimy wszystkich swoich ludzi z wysokim stopniem to rekruci z obozu szkoleniowego zajmują ich miejsce i rozpoczynamy etap od nowa z oddziałem świeżaków. Na bardziej zaawansowanych misjach rekruci stają się dosłownie mięsem armatnim gwarantującym nam ślimacze postępy. Oczywiście, gdy skończą się nam wszyscy rekruci to czeka nas game over w przypadku braku zapisywania stanu gry. Zgodnie ze stylem gier Sensible Software (Microprose soccer, Mega Lo Mania, Sensible Soccer, Sensible world of soccer) także Cannon Fodder cechuje się tym samym oryginalnym gameplayem, niekonwencjonalnym humorem i nieprzemijającą dziwacznością co pomaga utrzymać nas w niewiarygodnym zaangażowaniu. Samo obserwowanie jak te małe ludziki ślizgają się po ziemi po oberwaniu przez kulę lub wyskakują w powietrze na absurdalnie dużą wysokość po wybuchu granatu to czysta przyjemność. Wzgórze, które powoli zapełnia się masowymi grobami poległych żołnierzy kontrastuje z rekrutami ustawiającymi się w kolejce na ścieżce wokół wzgórza, aby dołączyć do służby. Są też miłe akcenty humorystyczne w postaciach, które nie są nastawione wrogo, a które od czasu do czasu wędrują po poziomach jak włóczędzy, którzy charczą żebrając od nas kasę. Ta gra to genialny, czarny komiks. Jedna z najlepszych i najbardziej grywalnych gier na Amigę wspaniale uzupełniona znakomitymi efektami dźwiękowymi Richarda Josepha i przejmującą muzyką dzięki której po każdej misji wspominamy poległych. Wojna nigdy nie była tak fajna jak w tej grze video. Ma w sobie coś, że szło się w niej zakochać od pierwszego kontaktu. Już samo intro powodowało opad kopary w 1993 roku, bo było tak spektakularne, a sama rozgrywka to kosmos. Gra niesamowicie pomysłowa, niewiarygodnie grywalna, bardzo zabawna i potrafiąca dać też w kość, bo mimo, że pierwsze misje są powiedzmy dość przyjazne to później staje się całkowitym zaprzeczeniem samograja, bo wymaga dużego refleksu i precyzyjnego planowania jak w rasowej strategii. Satysfakcja z ukończenia jej za pierwszym razem w 1993 roku była ogromna. Prawdziwy hit z najwyższej półki z unikalną i uzależniającą rozgrywką. Szczególnie fajny jest sposób w jaki można podzielić drużynę, aby zmienić strategię ataku, a wygodny interfejs sprawia, że jest to ultra-płynne. Dziedzictwo Cannon Fodder jest żywe w praktycznie każdej grze strategicznej czasu rzeczywistego, która ukazała się później. Pamiętam, że grał w to każdy Amigowiec, a gdy pokazałem w 1993 roku intro z tej gry kuzynom, którzy siedzieli na Pc to zzielenieli z zazdrości :-)
Gra później pojawiła się również na Pc, ale ten port na blaszaka wypada słabiej od wersji Amigowej.
Grafika i udźwiękowienie. Grafika wiernie nawiązuje do stylu graficznego gier Sensible Software, a sprite'y żołnierzy są uroczo reprezentowane przez małe, szczegółowe ludziki, które skutecznie kontrastują ze szczegółowym tłem. Oryginalne sprite'y ludzików w stylu Sensible Soccer połączone z płynnym przewijaniem wielokierunkowym to przykład świetnego formatu graficznego z którego czerpała chociażby seria Command & Conquer. Gra posiada niezwykle oryginalny i inspirujący utwór tytułowy, który został skomponowany przez legendarnego Richarda Josepha. Intro Amigowe stało się absolutnie kultowe i mocno zapisało się w historii gier. Mimo, że intro trwa około dwóch minut to zawiera genialny wokal i zajebiste zdjęcia wszystkich pracowników studia Sensible Software. Znakomicie też oddaje ironiczny, pełen humoru klimat gry. Nie ma to jak zrobić świetne pierwsze wrażenie. Choć efekty dźwiękowe są minimalistyczne to są najwyższej klasy z dobrymi odgłosami karabinów maszynowych, ćwierkaniem ptaków, szumem wiatru, odgłosami owadów i żołnierzami zabawnie krzyczącymi z bólu, gdy są postrzeleni. Każda misja poprzedzona jest porywającym rockowym hymnem, który wprowadza w nastrój na odrobinę krwawej jatki, a po pomyślnym ukończeniu rzezi rozbrzmiewa radosny, tupiący nogami utwór. To właśnie te drobne detale sprawiają, że Cannon Fodder jest tak orzeźwiającą produkcją. Wersja na Amiga CD32 ma alternatywne intro z członkami zespołu Sensible Software wcielającymi się w żołnierzy, którzy biegają z plastikowymi karabinami i pozują na tle półgąsienicowego pojazdu z czasów II wojny światowej. Cały ten teledysk ma bardzo prześmiewczy charakter. Wersja Pc jest znacznie gorzej udźwiękowiona od Amigowej.
Podsumowanie. Cannon Fodder w oryginalnej wersji Amigowej to arcydzieło. Perfekcyjnie zaaranżowana i zrealizowana komedia satyryczna. Najlepsze połączenie strzelanki ze strategią czasu rzeczywistego jakie kiedykolwiek powstało. Jedna z dwóch najlepszych gier Sensible Software wraz z Sensible world of Soccer (1994). Fenomenalne intro z cudowną prezentacją w którym zespół pozował do ironicznych zdjęć i genialną piosenką z nieśmiertelnymi słowami „War Has Never Been so Much Fun”. Przeurocza, przyjemna dla oka grafika. Doskonałe wykorzystanie dźwięku. Wygodna i łatwa obsługa. Kosmiczna grywalność. Humorystyczny klimat. Imponująco obszerna zawartość. Fantastyczny projekt poziomów. Ciekawe niespodzianki w rozgrywce, która przez cały czas zaskakuje czymś nowym. Styl gry jest na tyle oryginalny, miodny i bogaty, że trzyma w napięciu i motywuje do dalszych postępów mimo, że nasi dzielni żołnierze zamieniają się w mielonkę. Każdy szczegół tego projektu i koncepcji gry został przemyślany w najdrobniejszych szczegółach i przedstawiony perfekcyjnie, aż po imiona poszczególnych postaci, które widzimy pierwszy raz w intro. Jools, Jops i Stoo powinni znaleźć się w galerii sław gier. Uwielbiam starać się utrzymać te postacie przez całą grę i zawsze szczerze żałowałem, gdy straciłem chociaż jedną z nich. Z pewnością niewiele jest innych gier wojennych, które są tak niesamowicie miodne, grywalne i zabawne. Cannon Fodder jest z pewnością jedną z najprzyjemniejszych gier jakie kiedykolwiek stworzono na cudowny komputer Amiga. Moim zdaniem Cannon Fodder jest w Top 10 najlepszych gier Amigowych. Oryginalna wersja Amigowa, która jest zauważalnie lepsza od portu Pc ma średnią recenzji powyżej 92/100. Zauważyłem, że najbardziej prestiżowe magazyny oceniały przeważnie na 95/100. Swoją drogą to intra z Another world (1991) i Cannon Fodder (1993) tak pozamiatały, że nic ich nie przebiło. Piosenka w intro Cannon Fodder jest najlepszą muzą jaką słyszałem na Amidze, a na Pc dopiero piosenka "Old Gods of Asgard - Herald of Darkness" z Alan Wake 2 zrobiła na mnie porównywalnie duże wrażenie.

Cannon Fodder dostał też sequel w identycznym stylu, który wyszedł rok później w 1994 roku. Jeśli komuś mało było wycisku przy hardcorowej jedynce dostał w prezencie jeszcze trudniejszy sequel :)

Kultowa wersja oryginalna z komputera Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=1XUqK4l3VAU
Kultowe intro z komputera Amiga z nieśmiertelną piosenką:
https://www.youtube.com/watch?v=Qc2fulUF64w&list=RDQc2fulUF64w&start_radio=1
Alternatywne intro z konsoli Amiga CD32:
https://www.youtube.com/watch?v=xQhLRr0HRGI

The Moody Blues - Nights In White Satin (1968)
https://www.youtube.com/watch?v=p6xMOTjLIaY&list=RD2WVZANICf9g&index=27

The Chaos Engine to genialna strzelanka z widokiem z lotu ptaka od wspaniałych The Bitmap Brothers. Gra została wydana w 1993 roku na komputerze Amiga, a po pojawieniu się w 1994 roku wersji Amigowej pod kości AGA została również przeportowana na komputery Atari ST i Pc oraz konsole Sega Mega Drive i SNES. Koncepcja gry uderzająco przypomina Gauntlet (1985) jednak podstawowa rozgrywka została znacznie ulepszona i nic nie może równać się The Chaos Engine z gier z tym stylem rozgrywki. Akcja została osadzona w retrofuturystycznej, steampunkowej epoce wiktoriańskiej opanowanej przez odrażające hybrydy mutantów. The Bitmap Brothers w piekielnie skuteczny sposób stworzyli niezdrową, mętną i przygnębiającą atmosferę dzięki wyjątkowej grafice, która pieści nasze oczy artyzmem i ogromną dbałością o szczegóły oraz ścieżce dźwiękowej opartej na klimatycznych utworach techno-industrialnych. Ta gra jest niemal synonimem Amigi. Chyba każdy mi znany posiadacz Amigi grał w The Chaos Engine. W końcu to jedna z najlepszych gier z trybem dla dwóch graczy jakie kiedykolwiek powstały. W 1994 roku wyszła bardziej kolorowa wersja pod kości AGA czyli na komputer Amiga 1200 i Amiga CD32 oraz wersja Pc bazująca na tym stylu graficznym. Dla mnie jednak wersja oryginalna pod kości ECS/OCS dla komputerów Amiga 500/600 jest zdecydowanie najlepsza, ponieważ ma bardziej metaliczny wygląd ze stonowaną, przygnębiającą kolorystyką, a dzięki temu ma lepszy nastrój i klimat, który niestety trochę ginie w wersji AGA (Amiga 1200/Amiga CD32) i Pc, które mają więcej kolorów, ale są zbyt jaskrawe, a gra robi się przez to bardziej kreskówkowa. Dochodzi do tego fakt, że wersja oryginalna zaczyna się od świetnego motywu muzycznego z imponującą prezentacją sześciu najemników, a nowsza wersja ma intro, ale brakuje tej muzyki tytułowej, a sama prezentacja osiłków jest mniej efektowna.
Gameplay. Ogólnie rzecz biorąc ta efektowna strzelanka ma niesamowitą głębię. Trzeba w nią zagrać wiele razy, aby odkryć wszystkie jej sekrety. Chociaż gra jest przeznaczona zawsze dla dwóch postaci możemy wybrać między pomocnikiem sterowanym przez komputer, a prawdziwym drugim graczem co znacząco wpływa na rozgrywkę. Wybór postaci z puli sześciu zróżnicowanych zbirów z których każdy ma własne cechy i ulepszenia jest niezwykle nowatorski, jesli mowa o grach akcji. Rozmaite ulepszenia postaci między poziomami wprowadzają ciekawy element strategiczny poprzez zarządzanie zasobami finansowymi. Podobnie jak w prawdziwym RPG również tutaj atrybuty wszystkich postaci można ulepszać w celu skutecznej ofensywy przeciwko hordom potworów. Każdy rewolwerowiec ma określone atrybuty takie jak wytrzymałość, szybkość czy inteligencja, a także zdolności specjalne jak przykładowo seria strzałów, koktajl Mołotowa, mapa, bomba, dynamit, pierwsza pomoc itp. Co więcej możemy odpowiednio ulepszać swoją broń i umiejętności, a także kupować nowe umiejętności specjalne. Jak na grę akcji cała ta mechanika rodem z gier RPG jest dość głęboka i stanowi coś więcej niż tylko iluzję, bo czujemy różnicę między zdolnościami wybranych postaci i progresem przy stopniowym ulepszaniu ich umiejętności. Ta gra jest genialna pod względem czystej grywalności. Rozgrywka w cudowny sposób łączy złożoność z prostotą. Eksploracja poziomów w postaci labiryntowych ścieżek z alternatywnymi drogami i pozornie niedostępnymi pomieszczeniami to uczta dla zmysłów. Potrzeba wielu rozgrywek, by wszystko to rozgryźć. Zadziwiająco dobra sztuczna inteligencja naszego kompana sterowanego przez komputer pozwala z przyjemnością grać w taki sposob, ale gra najmocniej rozwija skrzydła w trybie dla dwóch graczy, gdy jednocześnie z drugim graczem sobie pomagamy i zarazem rywalizujemy o fanty potrzebne do ulepszeń. Dbałość o szczegóły jest również w tej grze wszechobecna. Na przykład szersza broń nie jest w pełni skuteczna w wąskich korytarzach. Sterowanie na Joysticku jest bardzo proste i niezwykle przyjemne. Wszystko działa perfekcyjnie w kwestii poruszania się i strzelania. Generalnie gra ma dużo niższy próg wejścia od trylogii Alien Breed i pierwsze dwa światy nie są zbyt hardcorowe. Dopiero od trzeciego świata akcja robi się zacięta, a wrogowie wykazują się co raz większym sprytem. Trudniej przejść całość w trybie dla jednego gracza, gdy naszym kompanem jest najemnik sterowany przez komputer, a w trybie dla dwóch graczy idzie jak po maśle, a zwłaszcza przy dwóch zgranych graczach. W podstawowej wersji cała gra mieściła się na zaledwie dwóch dyskietkach, ale wymieniało się je tylko raz więc w żaden sposób nie zakłócało to rozgrywki. Nie musiałem nawet fatygować się, by ładować grę z HDD, który najbardziej przydał się mi do dungeon crawlerów, bijatyk i przygodówek. The Chaos Engine to jedna z najlepszych gier w trybem kooperacji z jakimi kiedykolwiek się spotkałem. Równać się z nią mogą w tej kwestii tylko Bubble Bobble (1986) i Dyna Blaster (1990). Do dziś żadne inne gry tak mocno nie zyskują w trybie dla dwóch graczy jak wymieniona trójka. Niewyobrażalny skok miodności między one player, a two player. Reasumując niesamowita oprawa graficzna, rewelacyjna ścieżka dźwiękowa, wygodne sterowanie na Joysticku, dobry balans trudności, fajny rozwój postaci, wiele sposobów na przejście każdego poziomu z przyjemną eksploracją w poszukiwaniu ukrytych fantów sprawiają, że The Chaos Engine to gra do której zawsze fajnie się wraca w trybie dla dwóch graczy. Wielokrotnie odpalałem Amigę, by z kimś zagrać i do dziś sprawia mi ta gra w oryginalnej wersji Amigowej mnóstwo radochy. Piekielnie fajna zabawa! Czołówka gier Amigowych.
Grafika i udźwiękowienie. Uwielbiam stylistykę steampunkową, a ta gra jest nią wypełniona po brzegi. Metaliczna, przygnębiająca paleta barw z miejsca przyciąga uwagę stylem i nawet obecnie wygląda to bardzo atrakcyjnie. Styl futurystycznej epoki wiktoriańskiej charakteryzuje się ogromną dbałością o szczegóły. Budynki przemysłowe, kotły parowe, rozdzielnice elektryczne, ubrania postaci, a na koniec ekrany od menu po drzewko rozwoju postaci zostały znakomicie przedstawione przez grafików. Naturalne tereny jak las i mokradła z początkowej fazy gry również prezentują się wspaniale. Piękne drzewa, surowe formacje skalne i klify, liczne kamienne schody, bulgoczące bagna i lśniące strumienie wyglądają wspaniale. Ogromne poziomy są zaskakująco przejrzyste i czytelne, a sama gra toczy się w zawrotnym tempie. Wrogowie są świetnie zaprojektowani od mutantów i robotów po naprawdę przerażające przezroczyste kule. Uwielbiam późniejsze poziomy z tymi wszystkimi retro-futurystycznymi maszynami. Amiga w najlepszym wydaniu. Oryginalna wersja Amigowa ECS/OCS jest dla mnie najbardziej atrakcyjna wizualnie, bo ma najciekawszą kolorystykę świetnie pasującą do ponurego klimatu, gdy wersja Amigowa AGA i Pc mają tła i sprite'y zbyt kolorowe. Ścieżka dźwiękowa, która doskonale podkręca napięcie jest fenomenalna. Muzykę skomponował legendarny Richard Joseph czyli geniusz muzyki z epoki 8-bitowej i 16-bitowej. Cechą charakterystyczną tej dynamicznej ścieżki dźwiękowej jest to, że muzyka zmienia się w czasie rzeczywistym wraz z akcją na ekranie, a więc jest adaptacyjna co było nie lada zaskoczeniem. Efekty dźwiękowe są również świetne. Duże wrażenie robią odgłosy w tle przypominające eksplozje, krzyki bólu potworów po trafieniu, cudowny brzęk monet po zebraniu i krótkie, ale niezwykle fajne sample głosowe. Uwielbiam te zdigitalizowane głosy. Wersja na Atari ST nie ma muzyki więc lipa. Wersja Pc z lat 90' gorzej brzmi od obu wersji Amigowych.
Podsumowanie. To niemal idealna hybryda gatunkowa łącząca elementy akcji, RPG i przygody tworząc unikalne doświadczenie, które wciąga jak bagno. Doskonała gra pod każdym względem. Najlepsza chodzona strzelanka z widokiem z lotu ptaka jaka kiedykolwiek powstała bijąc trylogię Gauntlet w wersjach automatowych, kultową wersję Commando z C-64 i trylogię Alien Breed w wersjach Amigowych. The Chaos Engine to absolutnie niezbędny element każdej kolekcji gier na Amigę. Rewelacyjna grafika i udźwiękowienie. Świetny projekt poziomów i wrogów. Zróżnicowane postacie do wyboru, a ponieważ działają one w parach można tworzyć różne ciekawe kombinacje. Niesamowicie miodny tryb dla dwóch graczy. Unikalny klimat. Dobrze zaprogramowane AI. Świetny rozwój postaci. Wygodne i przyjemne sterowanie. Niewiarygodna grywalność i ogromna głębia. Niewyobrażalnie wysoki stopień regrywalności, bo do tego tytułu można wielokrotnie wracać i za każdym razem dobrze się bawić. Niemal perfekcyjne dopracowanie. Prawdziwe arcydzieło akcji! To po prostu najlepsza gra The Bitmap Brothers wraz z Speedball 2 (1990), jeśli bierzemy pod uwagę oryginalne wersje Amigowe.

Wielka szkoda, że The Chaos Engine 2 wydany w 1996 roku okazał się kiepską kontynuacją. Mnie rozczarowała dwójka. W przeciwieństwie do swojego poprzednika dwójka jest deathmatchem na podzielonym ekranie pomiędzy dwoma graczami z których jeden może być kontrolowany przez komputer. Nie ma dostępnego trybu kooperacji jak w pierwszej części.

Pierwsza część The Chaos Engine dostała też oficjalny remaster na Pc w 2013 roku, który co prawda muzycznie wreszcie brzmi porównywalnie dobrze jak na Amidze, ale to koniec plusów tego wydania. Otwarcie gry jest skopiowane z oryginalnej wersji Amigowej ECS/OCS, a kolorystyka z wersji Amigowej AGA za którą nie przepadam, bo prezentuje się to zbyt kolorowo. Rzadko spotykam się z takim zabiegiem, by przy odświeżaniu gry twórcy robili mix rozwiązań z różnych bazowych wersji. Nie podoba się mi przy tym remasterze także to, że obraz dziwnie świeci przy strzelaniu i przy wybuchających przeciwnikach. Kiepsko to wygląda. Generalnie przy tym odświeżeniu nie widzę żadnych ulepszeń, a jedynie wady. Największa wada to oczywiście sterowanie na klawiaturze, które jest tragiczne w porównaniu do tego jak się gra wygodnie na Joysticku w wersję Amigową. Zremasterowana wersja Pc jest kiepska. Dużo mocniej polecam sięgnąć po oryginalną wersje Amigową, która jest zjawiskowa pod względem metalicznej oprawy wizualnej, która była wizytówką gier The Bitmap Brothers i obowiązkowo zagrać we dwóch graczy na Joystickach. Oryginalna wersja Amigowa ma średnią recenzji 89/100, gdzie większość najbardziej cenionych magazynów growych oceniało wyraźnie powyżej 90/100. Recki remastera Pc to fatalne 40/100. Dość podobna sytuacja z ogromną rozbieżnością w recenzjach była z inną grą The Bitmap Brothers - Gods. Oryginał Amigowy Gods z 1991 roku ma też bardzo wysoką średnią recenzji 89/100, gdy kiepski remaster Pc z 2018 roku ma zaledwie 56/100 i także nowsza wersja robi dużo mniejsze wrażenie.

Najlepsze produkcje legendarnego brytyjskiego studia The Bitmap Brothers słynących z najwyższej jakości gier Amigowych i specyficznej metalicznej oprawy graficznej to futurystyczna piłka Speedball 2: Brutal Deluxe (1990) i strzelanka z widokiem z góry The Chaos Engine (1993). Dzieła sztuki w swoim gatunku. Rewelacyjne są też strzelanka pionowa Xenon II (1989), przygodówka Cadaver (1990), nietypowa platformówka, która ma cechy gry przygodowej Gods (1991) i strategia Z (1996), która wyszła tylko na Pc. Swoją drogą zadziwiające jest jak dobra jest sztuczna inteligencja w oryginalnych wersjach Speedball 2 (1990), Gods (1991) i The Chaos Engine (1993). Ostatnimi czasy nabrałem jeszcze większej pewności co do tego, że AI w tych grach fajnie wyróżnia się.

Wersja oryginalna na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=dWrGA-g17qg
Wersja AGA na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=Uq8Nmwn4IQ0
Rewelacyjny soundtrack z wersji na komputer Amiga autorstwa Richarda Josepha:
https://www.youtube.com/watch?v=zH6cfRaXxXY&list=RDzH6cfRaXxXY&start_radio=1

Electric Youth & College - A Real Hero - Soundtrack z Drive (2011)
https://www.youtube.com/watch?v=XoHI6Zus2UI&list=RDXoHI6Zus2UI&start_radio=1&ab_channel=clarencito

Kavinsky - Nightcall - Soundtrack z Drive (2011)
Dzięki tym dwóm utworkom "Drive" wiele zyskał. Film pięknie nawiązał do tak klimatycznych klasyków drogi jak Pojedynek na szosie (1971), Znikający punkt (1971), Mistrz kierownicy ucieka (1977), Konwój (1978), Kierowca (1978) itd. Oczywiście najwięcej ma wspólnego z tym ostatnim.
https://www.youtube.com/watch?v=30jrmzzgHLc&list=RD30jrmzzgHLc&start_radio=1&ab_channel=BazyxRustyShackleford

Alien Breed: Tower Assault to doskonała strzelanka z perspektywy lotu ptaka od studia Team 17. Gra została wydana w 1994 roku na komputerach Amiga i Pc. To trzecia część serii po bardzo dobrze przyjętych Alien Breed (1991) i Alien Breed II (1993). Ma wszystkie zalety prequeli, a do tego jest dopieszczona do granic możliwości 16-bitowej Amigi. Co najważniejsze zapewnia jeszcze więcej wybornej zabawy. Niesamowite doświadczenie z możliwością przechodzenia gry na wiele różnych sposobów co sprawia, że gra za każdym razem jest trochę inna. Team 17 wykonało kawał dobrej roboty przy tej grze o Obcym. Wspaniale było wrócić do tej niezwykle klimatycznej trylogii, która aż kipi od fajności. Prawie każdy mi znany Amigowiec znał i grał.
Gameplay. Wcielamy się w żołnierza należącego do oddziału wysłanego na obcą planetę w odpowiedzi na wezwanie o pomoc. Po dotarciu na miejsce wszyscy żołnierze zginęli, a my jesteśmy jednym z zaledwie dwóch ocalałych. Na początku gry znajdujemy się na zewnątrz ogromnego kompleksu i musimy znaleźć drogę do budynków unikając jednocześnie ataków ze strony automatycznych systemów bezpieczeństwa. Planeta jest zaskakująco duża. Składa się z wielu obszarów zewnętrznych, które możemy przemierzać, a także różnorodnych budynków z których wiele ma kilka pięter i są wypełnione po brzegi kosmitami. Zaczynamy co prawda z dość przyzwoitą bronią, ale dopiero w miarę zgromadzenia większej ilości kredytów kupujemy potężniejszą broń i uzbrojenie. Po wejściu do danego ośrodka trzeba go zbadać. Eksplorując pomieszczenia zbieramy kredyty i klucze oraz walczymy z kosmitami. Każdy kompleks ma też jasno określony cel do osiągnięcia taki jak zniszczenie określonej maszyny lub znalezienie konkretnych przedmiotów. Grywalność jest równie imponująca co w pierwszych dwóch częściach, a sterowanie na Joysticku tak samo przyjemne. Grając solo walka z obcymi nadciągającymi z każdej strony nie jest łatwa. Gra jest trudna do ukończenia w pojedynkę, ale zarazem niewiarygodnie wciągająca. W zasadzie każda część tej trylogii to gra idealna pod dwóch graczy, gdzie jest od razu łatwiej, przyjemniej i to w tym trybie najmocniej błyszczy ta seria. Gdy gra się we dwójkę idzie opracować strategie, by chronić skutecznie tyłów kompana. Oczywiście nie ma mowy o tym, by przejście we dwójkę było tak łatwe jak spacerek po parku. Najstraszniejsze momenty w grze, gdy polujemy na Obcych w ciemności z latarką :)
Grafika i udźwiękowienie. Grafika jest najwyższej klasy. Szczegółowa, bogata w kolory i ładnie animowana. Wizualnie Alien Breed: Tower Assault przebiło drugą część, która graficznie również błyszczała. Widok z góry jest jeszcze bardziej szczegółowy, a sama gra zajmuje niemal cały ekran. Główny bohater jest szczegółowo przedstawiony. Wrogowie wyglądają jak kosmici, których za wszelką cenę lepiej unikać, a bogate tła są kolorowe i pełne detali. Trzecia część wizualnie wyróżnia się także tym, że jest brutalniej przedstawiona od poprzednich części i widzimy rozszarpane ciała oraz mnóstwo krwi dookoła co budzi wręcz skojarzenia z prologiem Ultima VII (1992) i słynnym śledztwem dotyczącym rytualnych zabójstw. Intro jest imponujące na swoje czasy i zapada w pamięć. Muzyka w menu jest całkiem niezła, jeśli chodzi o budowanie odpowiedniego nastroju, ale moim zdaniem nie dorównuje genialnej ścieżce dźwiękowej z pierwszych dwóch części, które pewnie odsłuchałem w całości blisko sto razy. Za to dźwięki podczas rozgrywki są rewelacyjne. Od dźwięków obcych, strzałów i maszyn po komputerowy kobiecy głos, który podpowiada co robić dalej. Dźwięki otoczenia są dokładnie tym czego potrzeba, aby stworzyć przerażające, obce środowisko.
Podsumowanie. Ogólnie rzecz biorąc Alien Breed: Tower Assault czyli trzecia część serii to gra rewelacyjna. Połączenie akcji i przygody ze świetną grafiką i dźwiękiem oraz fenomenalną grywalnością. Do tego rewelacyjny tryb dla dwóch graczy z czego również słynie ta trylogia, świetny projekt poziomów, klimat wylewający się z ekranu i perfekcyjne dopracowanie techniczne. Dla wielu osób Tower Assault to najlepsza część tej kultowej trylogii, ponieważ jest technicznie doskonała. Lepsza gra tego typu dla mnie to w zasadzie tylko The Chaos Engine (1993), która ma niższy próg wejścia, wybitny soundtrack, unikalny klimat steampunkowy i genialny tryb dla dwóch graczy, który przebija ten z trylogii Alien Breed.

Wersja na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=-ajcaNEAlJo
Klimatyczna muzyka z komputera Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=-mTWslIK5SU&list=RD-mTWslIK5SU&start_radio=1

Allister Brimble - Soundtrack z Assassin (1992) z komputera Amiga od studia Team 17.
https://www.youtube.com/watch?v=b9uN6okempo&list=RDb9uN6okempo&start_radio=1

Allister Brimble - Soundtrack z Full Contact (1991) z komputera Amiga od studia Team 17.
https://www.youtube.com/watch?v=c7c5QdTO4A8&list=RDc7c5QdTO4A8&start_radio=1

Allister Brimble - Soundtrack z Alien Breed (1991) z komputera Amiga od studia Team 17.
https://www.youtube.com/watch?v=BQgVwM3aEt0&list=RDBQgVwM3aEt0&start_radio=1
Allister Brimble to legenda, bo autor niezliczonych, rewelacyjnych soundtracków do gier video. Zwłaszcza imponował na scenie Amigowej. Odpowiada między innymi za ścieżkę muzyczną do wersji Amigowych Fantasy World Dizzy (1989), Full Contact (1991), Alien Breed (1991) The Lost Vikings (1992), Project-X (1992), Mortal Kombat (1992), Mortal Kombat II (1993) Alien Breed II (1993), Superfrog (1993). Za czasów największej popularności komputera Amiga pracował dla Team 17 czyli studia, które podobnie jak The Bitmap Brothers i Sensible Software do końca życia Amigi tworzyli gry z myślą o tym cudownym komputerze i to oryginalne wersje Amigowe często najmocniej błyszczały. O wrażeniach z kultowych gier Alien Breed (1991) i Alien Breed II (1993) pisałem w wątku pierwszej części serii więc podlinkuje.
https://www.gry-online.pl/gry/alien-breed-1993/komentarze/z63586#post0-16821313

Alien Breed to kapitalna strzelanka z widokiem z góry od uwielbianego brytyjskiego studia Team 17 błyszczącego na scenie Amigowej. Gra została wydana w 1991 roku na Amidze, a w 1993 roku przeportowana na Pc. W 1992 roku pojawiła się też na Amidze wersja Special Edition, która zawierała nowe etapy, a sama rozgrywka została ulepszona. Należy pochwalić zespół Team 17 za wysłuchanie opinii Amigowców, którzy wskazali pewne rysy oryginalnej wersji i autorzy poprawili przynajmniej część z nich w tej reedycji Amigowej. Gra oczywiście była wzorowana na trylogii Gauntlet z lat 80', ale zamiast klimatów fantasy dostaliśmy tym razem sci-fi łudząco przypominające uniwersum Obcego. Każdy kto myślał, że Alien Breed to jakiś tani klon Gauntlet i z tego powodu nie zagrał tracił jedną z najlepszych gier na Amigę. Alien Breed był pierwszym z wielu głośnych hitów studia Team 17 na Amigę. Praktycznie każdy posiadacz Amigi słyszał o Alien Breed i jego kontynuacjach. Pierwsza część pięknie oddaje grozę uwięzienia na pokładzie stacji kosmicznej opanowanej przez potwory. Cała trylogia Alien Breed zaoferowała też jeden z najfajniejszych trybów kooperacji dla dwóch graczy i mogła pod tym względem konkurować z Bubble Bobble (1986), Dyna Blaster (1990) czy później wydanym The Chaos Engine (1993). Alien Breed 1-3 to najlepsze gry komputerowe inspirowane filmami „Alien” i „Aliens” w tamtych czasach. Świetny przykład klimatycznego designu gry. W kosmosie nikt nie usłyszy naszego krzyku :)
Gameplay. Ta świetna strzelanka z widokiem z góry z bardzo łatwym sterowaniem pozwalalającym na poruszanie się i strzelanie w każdym możliwym kierunku zmusza nas do przemyślenia każdej sytuacji z którą możemy się spotkać. Generalnie rozgrywka jest czytelna, bo chodzimy po labiryntach i strzelamy do kosmitów. Oprócz strzelania klucze są najważniejszą częścią rozgrywki. Każdy klucz jest na wagę złota, bo wszystkie drzwi, które widzimy wymagają klucza, a ponieważ gra jest naprawdę skąpa w ich rozdawaniu początkowo każdy ruch lepiej przemyśleć. Możemy rozwalić też drzwi strzelając do nich, ale zużyjemy na to zbyt dużo amunicji co mija się z celem. Trzeba więc myśleć strategicznie. Używać kluczy i amunicji w określony sposób, aby nie zostać bez amunicji i kluczy w tym samym czasie. Chociaż możemy kupić klucze znajdując komputery pełniące rolę sklepów kosztują one bardzo dużo, a gotówki potrzebujemy na lepsze uzbrojenie, które zrobi później różnicę. Punkty z komputerami pozwalają nie tylko kupić lepszy sprzęt i niektóre narzędzia, ale także dają nam system radarowy, który pozwala zobaczyć cały układ bieżącego poziomu i naszą aktualną lokalizację. Gra jest trudna zwłaszcza w trybie dla jednego gracza, ale daje nam wszystkie narzędzia potrzebne do przetrwania w piekle kosmitów i nagradza nas za eksplorację w postaci soczystych nagród. Nie warto zabijać też wszystkich obcych, a jedynie te, które są na naszej drodze, bo z takich otworów wentylacyjnych i dziur w ziemi maszkary potrafią wychodzić bez końca. Sztuczna inteligencja obcych też potrafi zaskoczyć. Wrogowie potrafią przyczaić się nieruchomo w rogu i szybko nas dopaść w skuteczny sposób. Chyba najbardziej przytłaczającą rzeczą w AB jest to, że na pewnych poziomach trzeba się spieszyć, gdy zaczyna się odliczanie do zniszczenia, a my w panice szukamy wyjścia. Licznik czasu ucieka co powoduje presję i duże emocje. Wzorowane jest to na pewnych kultowych fragmentach z filmów Alien i Aliens, gdzie Ripley musiała mierzyć się z podobną sytuacją. Coś podobnego było też później w grze Resident Evil 2 (1998). W ulepszonej wersji Special Edition znajduje się fajny zestaw doskonałych misji, nieco łatwiejszych niż w poprzedniku, ale wciąż wymagających. Każda ma wprowadzenie, które szczegółowo opisują aktualną sytuację i cel. To przydatna funkcja, która z pewnością pomaga. W każdym razie doświadczanie tej gry jest wyjątkowe. Przytłaczająca atmosfera, bardzo ograniczone zasoby amunicji i kluczy, nieskończona liczba wrogów. Grywalność jest rewelacyjna, a w trybie kooperacji, który jest genialny jest jeszcze przyjemniejsza. Świetna zabawa dla dwóch graczy. Najlepsze co możemy zrobić grając we dwóch to podążać za kompanem wąskim korytarzem i zablokować mu celowo drogę, gdy zaatakują go hordy kosmitów dla zabawy. Nie jest to gra idealna, ale jest technicznie znakomita, ma niepowtarzalny klimat i chociaż jest trudna, a momentami wręcz niesprawiedliwa to jest niewiarygodnie wciągająca. Na szczęście wersja SE jest łatwiejsza do ukończenia od oryginalnej wersji, która jest nieco bardziej hardcorowa. Polecam poznać grę w wydaniu Special Edition.
Grafika i udźwiękowienie. Grafika i dźwięk to wisienka na torcie. Przepiękna grafika pikselowa sprawia, że gra z miejsca przyciągała uwagę. Otoczenie i sprite'y są niezwykle szczegółowe, a przewijanie obrazu w wielu kierunkach jest super płynne. Z kolei muzyka Allistera Brimble'a to prawdziwa uczta dla uszu i świetnie buduje nastrój. Dźwięki broni są rewelacyjne, a odgłosy umierających kosmitów są po prostu świetne. Kiedyś na komputerze Amiga często włączałem Alien Breed 1 i Alien Breed 2 nie tylko, żeby pograć, ale także po to, żeby usłyszeć ponownie wspaniałą muzykę tytułową.
Podsumowanie. Ocena 9+/10 za wersję na sterydach Special Edition. Imponująca oprawa wizualna, porządne udźwiękowienie, wciągająca rozgrywka, satysfakcjonujący tryb dla dwóch graczy i niesamowita atmosfera. Klimat idealnie spaja wszystko w całość. Kiedy poznamy w pełni mechanikę gry można dojść do wniosku, że wyprzedzała ona swoje czasy, bo mocno rozwinęła pomysł na rozgrywkę z Gauntlet. Ogólnie rzecz biorąc Alien Breed SE w pełni zasługuje na status kultowego klasyka. Ulepszona wersja pierwszej części gry zachowowała cały jej wspaniały klimat i techniczne dopracowanie, a dodała nowe poziomy wraz z hasłami, subtelne nowości, a nawet komputer w grze został nieznacznie ulepszony. Klasyk, który jest jedną z kilku gier, które zapoczątkowały gatunek survival horror z taką perspektywą z której czerpał chociażby Darkwood (2017). Cała trylogia Alien Breed z lat 1991-1994 doskonale oddaje klimat filmów z serii "Obcy". Kipią od fajności. Uważam, że lepsza gra tego typu od tej cudownej trylogii to jedynie The Chaos Engine (1993) od The Bitmap Brothers.

Wersja Special Edition na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=CfZtX8Vj4s0&pp=ygURYWxpZW4gYnJlZWQgQW1pZ2E=
Wersja oryginalna na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=ttwji9DjF3U
Klimatyczna muzyka z komputera Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=BQgVwM3aEt0&list=RDBQgVwM3aEt0&start_radio=1

Przy okazji napiszę o drugiej części, która wyszła tylko na Amidze, bo odświeżam sobie też oba sequele z identycznym stylem rozgrywki.

Alien Breed II – The Horror Continues to rewelacyjny sequel od Team 17. Gra została wydana w 1993 roku tylko na Amidze. Do dziś pozostaje jednym z najlepszych exów Amigowych. Świetna kontynuacja, która rozwija kilka aspektów na czele z estetyką grafiki z bogactwem detali na ekranie oraz zaprojektowanymi poziomami na których dzieje się dużo więcej. Sama gra zyskała też na dynamice rozgrywki.
Gameplay. Próbując przetrwać ponownie zbieramy klucze do otwierania drzwi i kredyty, aby kupić sobie zapasy i broń. Mamy fajny arsenał broni od karabinu maszynowego po granatnik do zabijania niezliczonych kosmitów. Absolutnie wciągająca rozgrywka. Czuć w tym wszystkim jeszcze większą epickość i doskonałość techniczną. Aspekt eksploracyjny jest bardzo ciekawy. Mamy ogromne mapy do przeszukania i zawsze mile widziane jest znalezienie dodatkowych kluczy. Do tego znów kilka poziomów z limitem czasowym, które wywołują panikę. Pod względem trudności jest tak samo ciężko jak przy pierwszej części, ale szybko o tym zapominamy, gdy gra daje tak dużo frajdy. Sequel ma tak samo rewelacyjną grywalność jak poprzednik, a w trybie kooperacji przy rozgrywce we dwóch graczy jest jeszcze fajniej.
Grafika i udźwiękowienie. Pod względem estetycznym Alien Breed 2 to ulepszenie w stosunku do pierwszej części. Oprawa wizualna podczas rozgrywki jest odpowiednio mroczna i metaliczna, a kosmici to mocny ukłon w stronę Gigera. Ich wielkie, czarne głowy lśnią w świetle, gdy bezlitośnie nas ścigają. W tej części duże wrażenie robi też pikselowa grafika w przerywnikach filmowych, które pomagają w budowaniu odpowiedniego nastroju, a gra staje się dzięki temu bardziej epicką przygodą. Słynny Allister Brimble ponownie odpowiada za ścieżkę dźwiękową do tej gry i jak zwykle jest ona doskonała. W grze wykorzystano też świetne efekty dźwiękowe podczas rozgrywki, które dobrze spełniają swoją rolę.
Podsumowanie. Sequel, który dopracowaniem, udźwiękowieniem i grywalnością dorównał doskonałemu poprzednikowi w wersji Special Edition, a oprawą graficzną i dynamiką akcji go przebił. Klasyka Amigowa. Oceniam dwójkę również na 9/10, ale bez plusa. Za minus mogę uznać, że to mimo wszystko jest typowy bezpieczny sequel bliźniak więc ma dość mało innowacji w gameplayu. Atmosfera nie jest tak gęsta jak w pierwszej części, bo gra stała się jakby troszkę mniej przerażająca. To takie drobne rysy w morzu zalet, bo w gruncie rzeczy to kolejny ogromny pakiet doskonałej zabawy z ogromem akcji, a w trybie wieloosobowym bardzo zyskuje. Cała trylogia z widokiem z góry jest znakomita, a trójka Alien Breed - Tower Assault (1994) jest wisienką na torcie, bo to techniczna perełka.

Najlepsze gry studia Team 17, które pojawiły się na Amidze to duchowi następcy Gauntlet czyli strzelanki z widokiem z lotu ptaka Alien Breed (1991), Alien Breed II (1993), Alien Breed - Tower Assault (1994), niesamowita strzelanka pozioma czyli Project-X (1992), genialna platformówka Superfrog (1993), miodna bijatyka pod dwóch graczy Body Blows (1993), uzależniająca strategia idealnie nadająca się do grania w większym gronie Worms: The Director's Cut (1997).

Alien Breed II na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=198uH_teb8Y
Klimatyczna muzyka z komputera Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=XGu4BuaDYxw&list=RDXGu4BuaDYxw&start_radio=1

Pierwsze wrażenia po zmianach są negatywne i mam nadzieję, że w jakimś stopniu zrobicie to lepiej, by było bardziej przyjazne użytkownikom. To nie przypadek, że Filmweb i GOL przez ponad 25 lat są tak lubiane. Rozchodzi się nie tylko o dostępne funkcje, ale przede wszystkim przejrzystość i wygodę, a dodatkowo przy Filmweb o interakcje ze znajomymi. Jeśli traci ktoś asy w rękawie duży procent ludzi może znaleźć alternatywę. Wiele rzeczy na minus, ale szczególnie dwie ukłuły moje serce.

Pierwsza rzecz to wygląd profili, który teraz prezentuje się fatalnie i wszystko jest bez ładu i składu. Bardzo niechlujnie. Wcześniej to co mialem napisane na profilu łącznie z ulubionymi grami na różne platformy było widoczne w całości na ekranie monitora w szerokiej ramce, a teraz nic nie widać, bo wszystko jest zlane w wąskiej kolumnie, którą trzeba bardzo długo przesuwać i z miejsca widać, że jest skrojone pod użytkownikow, którzy korzystają z GOL przez smartfony. Fajnie, gdyby to było tak jak wcześniej w szerokiej ramce, ale być może za dużo oczekuję.

Druga rzecz na minus to fakt, że po wejściu w daną grę przez wyszukiwarkę nie widać automatycznie ostatnich kilkudziesięciu komentarzy w całości, a jedynie kilka wybranych w formie okrojonej, gdzie widzimy pierwsze kilka zdań. Dopiero po kliknięciu na samym dole "wszystkie komentarze" widać wszystko po staremu, a że większość ludzi nie kliknie to nie zobaczy. Szkoda, bo zawsze przed pisaniem wrażeń o danej grze to, że automatycznie widzialem ostatnie kilkadziesiąt komentarzy siłą rzeczy zwróciłem na nie uwagę. Co ciekawe, gdy ktoś akurat skomentuje jakąś grę i wejdziemy przez forum widać wszystko tak jak było wcześniej. Podwójne standarty.

Mokadelic - Tragic Vodka - Soundtrack z serialu Gomorrah (2014-2021)
https://www.youtube.com/watch?v=fWWoLcepnQs&list=RDfWWoLcepnQs&start_radio=1&ab_channel=%CF%BB%F0%9D%94%AC%CF%85%CE%B7%F0%9D%90%AD%E1%BA%B8%D2%93%F0%9D%95%97%F0%9D%91%92%F0%9D%95%94%C5%A6

Mokadelic - Doomed to live - Soundtrack z serialu Gomorrah (2014-2021)
Najlepszymi serialami gangsterskimi w ogóle są oczywiście Sopranos, The Wire, Breaking Bad, ale najlepszym europejskim bez wątpienia jest Gomorrah. Brutalne, klimatyczne i realistyczne dzieło ze wspaniałą ścieżką dźwiękową Mokadelic na czele z Doomed to live i Tragic Vodka. Zwłaszcza pierwsze dwa sezony są rewelacyjne. W kolejnych sezonach lekka obniżka formy. Zresztą już w trzecim sezonie odczuwalny jest brak Pietro Savastano.
https://www.youtube.com/watch?v=Hl5F9AFXQ-M&list=RDHl5F9AFXQ-M&start_radio=1&ab_channel=Mokadelic

Desert Strike to kapitalna gra typu Shoot 'em up, która powstała z rąk słynnych Electronic Arts w czasach, gdy potrafili produkować spektakularne gry video. Gra pierwotnie została wydana w 1992 roku na konsoli Sega Mega Drive/Genesis, a później przeportowana na konsolę SNES i komputer Amiga, która dostała tak dobry port, że wyraźnie przebił oryginał. Pojawiła się gra też na Pc, ale dopiero w 1994 roku. Gra inspirowana jest wojną w Zatoce Perskiej i przedstawia konflikt między szalonym dyktatorem Bliskiego Wschodu, a USA. Wydarzenia w Zatoce Perskiej nie miały wtedy aż tak odległej przeszłości więc wiele osób mogło być oburzonych tak kontrowersyjnym tematem w grze video. Mimo to gra odniosła ogromny sukces, bo rozgrywka, klimat, grafika i udźwiękowienie są w niej czymś niezwykłym. Wersja na Amigę została ulepszona względem wersji na konsole, a zwłaszcza w kwestii prezentacji i udźwiękowienia. Straciła nieco na szybkości lotu śmigłowca, ale z tego powodu na Amidze rozgrywka jest bardziej taktyczna, gdy na Sega Mega Drive jest dużo mocniej zręcznościowa. Wersja Amigowa miała najlepszy odbiór, bo większość recenzji powyżej 90/100.
Gameplay. Wcielamy się w pilota śmigłowca Apache. Na Amidze najwygodniej gra się za pomocą joysticka z delikatną pomocą klawiatury służącej do przełączenia broni i wywołania ekranu misji. Mamy dostępne różne systemy uzbrojenia i możemy swobodnie przełączać się między nimi. Bardzo istotną rzeczą jest ekran misji. Znajdują się tam wszystkie ważne parametry jak między innymi zapas amunicji i paliwa. Głównym elementem ekranu jest mapa. Zaznaczone są na niej wszystkie lokalizacje budynków, wrogich pojazdów i stanowisk artyleryjskich, zaginionych żołnierzy amerykańskich, beczek z paliwem, skrzyń z amunicją i stref lądowania. W ramach kampanii nie musimy wykonywać zadań zgodnie z instrukcjami dowódcy, ale jest to wskazane, by sobie nie utrudniać rozgrywki. Podczas misji próbujemy niszczyć instalacje wroga, ratować zakładników i pojmać personel wroga, a jednocześnie zarządzmy zapasami paliwa i amunicji. Gra wymaga taktycznego podejścia, ponieważ o sukcesie misji decyduje nie tylko zręczność manualna, ale także odpowiedni dobór broni i wybór trasy lotu. Ratowanie żołnierzy z własnej drużyny, gdy są ostrzeliwani przez wroga jest fantastyczne. Wokół słychać krzyki żołnierzy, odgłosy strzelanin, zaginieni w akcji wzywają pomocy, okolicą wstrząsają potężne eksplozje od wrogich czołgów i innych pojazdów bojowych, które dają nam popalić. Wszystko to tworzy absolutnie zapierającą dech w piersiach atmosferę. Ta gra jest wyjątkowa i bardzo potrafiła się wyróżnić stylem. Swego czasu większość Amigowców grała w Desert Strike i gadała o tej grze. Ta gra po prostu kipi fajnością! Od świetnego animowanego intra po cyfrowy ekran ładowania, aż po świetne sekwencje animacji w grze i mistrzowskie udźwiękowienie. Gra po prostu rządziła. Zdecydowanie najlepsza gra tego typu.
Grafika i udźwiękowienie. Cała sceneria jest prezentowana w izometrycznym widoku i przewija się w każdym kierunku. Brak HUD-u i minimalna ilość wskazówek na ekranie sprawiają, że obszary gry wydawały się ogromne co działało na wyobraźnię. Gra na swoje czasy oferowała bardzo kolorową i szczegółową grafikę z wydmami, silosami, samolotami, pojazdami i budynkami. Również liczne animacje eksplozji, obracających się anten radarowych, poruszających się żołnierzy, czołgów i innych pojazdów prezentują się świetnie, a animacje helikoptera są wręcz genialne na początek lat 90'. Płynne przewijanie jest bez zarzutu, a intro jest bardzo nastrojowe. Na Amidze duże wrażenie robi świetny utwor otwierający, który zawiera sample z The Godfather of Soul. Brzmi to absolutnie świetnie i jest o wiele bardziej efektowne niż otwarcie na Sega Mega Drive. Na Amidze utwór tytułowy jest niesamowity, a reszta muzyki w tle również brzmi bardzo dobrze. Efekty dźwiękowe są prawdziwą perełką. Krzyki żołnierzy, strzały i oczywiście odgłos śmigła Apache’a brzmią fantastycznie i bardzo realistycznie. Za przygotowanie udźwiękowienia do kultowej wersji Amigowej odpowiadał Jason A. S. Whitely.
Podsumowanie. Desert Strike to niesamowita gra z doskonałym klimatem, która przenosi nas w samo serce wojny na Bliskim Wschodzie. Doskonałe połączenie szybkiej i szalonej strzelanki z elementami taktycznymi. Misji nie ma dużo, ale są bardzo długie, interesujące i wymagające, bo tutaj liczy się jakość, a nie ilość. Grafika w tej grze jest niezwykle imponująca na czas jej powstania, a efekty dźwiękowe są bardzo realistyczne i satysfakcjonujące. Ileż to dobrego można było zmieścić na zaledwie 3 dyskietkach. Jedna z najlepszych gier z komputera Amiga. Gra mistrzowska! Rewelacyjne recenzje. Świetny odbiór graczy. Praktycznie na każdej liście Top 100 najlepszych gier na Amidze znajduje się tam Desert Strike.

Electronic Arts wydało też oficjalny sequel Jungle Strike (1994), który również pojawił się na Amidze, ale dwójeczka nie posiadała już tak wyjątkowego klimatu jak pierwowzór. Co najbardziej zaskakujące Jungle Strike ma słabszą grafikę. Graficznie pustynia w starszym Desert Strike wygląda znacznie lepiej niż dżungla w Jungle Strike. Trudno powiedzieć czemu. Być może piasek w pixel art wygląda po prostu atrakcyjniej bądź co bardziej prawdopodobne przy sequelu po prostu dużo mniej przyłożyli się graficy. Sequel broni się tym, że ma płynniejszą animacje, ale niestety rozgrywka stała się czystą zręcznościówką i praktycznie jest nieobecny w niej element taktyczny tak uwielbiany w poprzedniku w wersji na przyjaciółkę. Obie części odpaliłem przez emulator, gdzie są razem w skonfigurowanej paczce przez company tak jakby były zainstalowane na HDD podłączonym do Amigi, ale o ile Desert Strike chciało się mi przejść ponownie całe tak w Jungle Strike trochę pograłem i odpuściłem więc nie będę pisał o niej osobno w odpowiednim wątku.

Kultowa wersja na komputer Amiga z 1993 roku:
https://www.youtube.com/watch?v=OmgeI_ZrCZA
Świetny podkład muzyczny z intro z wersji na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=Nr1DAWsUwC4
Oryginalna wersja na konsole Sega Mega Drive z 1992 roku:
https://www.youtube.com/watch?v=RYVDt8XhTBM

Ennio Morricone - Soundtrack z The Great Silence (1968)
Kiedyś wstawiłem już znakomite soundtracki Ennio Morricone z spaghetti westernów A Fistful of Dollars (1964), For a Few Dollars More (1965), The Good, the Bad and the Ugly (1966), Once Upon A Time in West (1968), a także z filmu sensacyjnego The Professional (1981), horroru The Thing (1982) oraz dramatów The Mission (1986) i Cinema Paradiso (1988). Postanowiłem wstawić jeszcze jedną jego ścieżkę dźwiękową z westernu The Great Silence (1968), bo jest także świetna. To jeden z najbardziej oryginalnych westernów obok El Topo (1970) Jodorowskiego. To co wyróżnia dzieło Corbucciego to jego pesymizm, brudny realizm, poetycka szczerość oraz najciemniejsze i najsmutniejsze zakończenie ze wszystkich spaghetti westernów. Dużym atutem są przepiękne górzyste krajobrazy. Zdjęcia w filmie są oszałamiające z doskonałymi kompozycjami, a także ekstremalnymi zbliżeniami dzięki którym każda scena wydaje się potężna. Ciągle pada śnieg, a chłód tego miejsca przebija się przez ekran. Całość tego włoskiego dzieła wzbogacona jest mistrzowską muzyką Ennio Morricone, która wzrusza i doprowadza do łez. Jean-Louis Trintignant jest genialny w roli cnotliwego, niemego rewolwerowca. Słynny Klaus Kinski pojawia się tutaj jedynie w roli drugoplanowej jako antagonista, ale zapada w pamięć także w tej roli. Ukryty przekaz polityczny może nie każdemu przypaść do gustu, ale przynajmniej skłania do refleksji. Tarantino czerpał inspirację z The Great Silence kręcąc The Hateful Eight (2015). Natomiast jego Reservoir Dogs (1992) wydaje się być bliskim kuzynem Rapid Dogs (1974), a Kill Bill (2003) ma wiele wspólnego z Lady Snowblood (1973). W młodości Tarantino kochał oglądać włoskie spaghetti westerny i japońskie kino samurajskie więc zapewne musiał znać dobrze te filmy.
https://www.youtube.com/watch?v=H9vkC-Y0pwM&list=RDH9vkC-Y0pwM&start_radio=1

Sensible World of Soccer to fenomenalna gra sportowa od Sensible Software. Gra została wydana w 1994 roku na komputerze Amiga, a w 1995 roku pojawiła się wersja Pc. Gra jest udanym następcą Sensible Soccer (1992), gdzie mieliśmy sezon 92/93. Pierwsze wydanie SWOS obejmuje sezon 94/95. Cudowny gameplay Sensible Soccer został jeszcze bardziej dopieszczony, a kolejne edycje SWOS 95/96 i 96/97 wydawane rok po roku doszlifowały go do granic możliwości 16-bitowej Amigi. To doskonała gra piłkarska i miodny menedżer w jednym! Nic nie może się z nią równać pod względem trybu kariery. Niezliczona ilość drużyn do wyboru, wiele lig i turniejów do rozegrania. To najlepsza zręcznościowa gra piłkarska jaka kiedykolwiek powstała. Ta gra to czyste złoto. Mało gier jest historycznie, które mogą z nią rywalizować pod względem grywalności, regrywalności i czystej zabawy. Bez wątpienia jedna z gier wszech czasów. Legendarna produkcja. Sądzę, że Sensible world of Soccer, HoM&M III i pierwsza część Deus Ex z 2000 roku mają zaklepane miejsce w Top 5 najlepszych gier w historii :)
Gameplay. Sensible World of Soccer to klasyka, która oferuje tak dużą ilość funkcji, by wprawić każdego odbiorcę w olbrzymie zdumienie. Przede wszystkim rozgrywane mecze posiadają identyczne zasady jakie obowiązują w prawdziwej piłce nożnej. W grze dostępne są praktycznie wszystkie najważniejsze ligi piłkarskie na świecie, rozgrywki pucharowe oraz uwzględniono wszystkie ważne rozgrywki międzynarodowe. Mamy też niestandardowe drużyny stworzone przez ekipę Sensible Software. Gra posiada fenomenalny tryb kariery w którym możemy rozegrać nawet kilkadziesiąt sezonów jako zawodnik-menedżer lub wyłącznie menedżer. Oprócz kariery menedżera gracza możemy rozgrywać mecze towarzyskie, pojedyncze sezony dowolnych rozgrywek oraz rozgrywki niestandardowe. Uwielbiałem grać w tryb turnieju jak Mistrzostwa Świata, Mistrzostwa Europy, a także Puchar Uefa czy Puchar Mistrzów. Świetną opcją jest też możliwość tworzenia własnych rozgrywek czyli coś tak wspaniałego, a praktycznie nieobecnego w innych grach piłkarskich. Jednakże tryb kariery to znak rozpoznawczy tej gry, gdzie decydujemy o przyszłości swojej drużyny pod każdym możliwym względem. W części menedżerskiej gry możemy kupić dowolnego zawodnika, jeśli dysponujemy wystarczającą ilością pieniędzy i wolnym miejscem w swojej drużynie. Gra posiada również wspaniały, niezwykle rozbudowany edytor taktyk w którym możemy układać własne plany strategii rozgrywania meczy, których w sumie jest kilkaset. Między innymi określa zawodnikom, gdzie i jak mają się poruszać, gdy piłka znajduje się w określonej sekcji boiska. Wszyscy zawodnicy i drużyny są autentyczne z sezonu 94/95, a w dwóch kolejnych edycjach gry 95/96 i 96/97 z kolejnych dwóch sezonów co robiło ogromne wrażenie. Każdy zawodnik jest wyjątkowy. Ma inny zestaw umiejętności. Zupełnie jak w prawdziwej piłce nożnej. Niektórzy zawodnicy przykładowo są szybcy, ale nie mają dobrej kontroli nad piłką, a inni są wolniejsi, ale mają niesamowity strzał bądź potrafią niesamowicie poruszać się z piłką, a elitarni gwiazdorzy są dobrzy we wszystkim. Jeśli dany zawodnik gra dobrze w trybie kariery jego wartość rynkowa wzrośnie, a my otrzymujemy oferty z innych klubów. Kupowanie i sprzedawanie zawodników daje także wiele frajdy. Urocza, przejrzysta grafika, świetne udźwiękowienie, wygodne i precyzyjne sterowanie na Joysticku i niewiarygodna grywalność skrywają w sobie imponującą głębię dzięki której gra jest tak wciągająca, że można w nią grać bez końca. Grywalność to najważniejsza i najfajniejsza część tej gry piłkarskiej. Rozgrywka jest niezwykle miodna i dynamiczna, a mecze niepowtarzalne. Gra pozwala na uderzanie piłki z niesamowitą rotacją co w razie strzelonego efektownego gola zawsze rajduje serducho. Strzelone bramki możemy obejrzeć ponownie na replayu, a nawet zapisać na stałe, by komuś pokazać. Funkcja podawania piłki między graczami jest też genialna. W trybie kariery z rozbudowanym systemem zarządzania drużyną nic nie jest takie samo, bo zmienia się wszystko za za każdym kolejnym podejściem. To wszystko czyni ją jedną z najlepszych gier jakie kiedykolwiek pojawiły się na Amidze i Pc. Gdy się jej raz spróbuje trudno się od niej oderwać. Grałem w nią na Amidze z kuzynami, sąsiadami i przyjaciółmi całymi dniami przez wiele lat. Wydaje się mi, że przy żadnej grze w swoim życiu nie spędziłem więcej czasu niż przy SWOS, a na drugim miejscu pewnie HoM&M III. Po przejściu z Amigi na Pc SWOS 96/97 to była jedna z pierwszych oryginalnych gier jakie zakupiłem na blaszaku więc gra rządziła u mnie na obu komputerach. Czasem można było odnieść wrażenie, że niemal wszyscy komputerowcy zagrywali się w SWOS i HoM&M III. Wynikało to z tego, że gry rządziły przez tak wiele lat, że graniczyło z cudem, by kogoś ominął ich fenomen. Sądzę, że prawie każdy kto zaczynał z grami od lat 80' czy początków lat 90' w jakiś sposób zetknął się z nimi. W 2020 roku pojawiła się fanowska edycja, która ma kilka ulepszeń jak rozdzielczości panoramiczne i możliwość gry także padem.
Grafika i udźwiękowienie. Gra ma widok z góry, a grafika jest bardzo czytelna i przejrzysta. Fajną sprawą jest to, że mamy tak wiele wzorów muraw co jest dużym urozmaiceniem. Co najważniejsze gra jest niesamowicie płynna. Efekty dźwiękowe są stymulujące i oddają to czego oczekiwać można od gry piłkarskiej. Zwłaszcza fajnie brzmi muzyka z intra oraz podczas meczy doping kibiców i dźwięk przy podaniach piłki.
Podsumowanie. Sensible World of Soccer to ulepszona wersja Sensible Soccer. Gra doskonała pod każdym względem na mocarną 10-tkę. Najlepsza gra sportowa jaka kiedykolwiek powstała. Dla bardzo wielu osób nie tylko najlepsza gra na Amigę, ale też najlepsza gra w historii. Perfekcyjne dopracowanie, niesamowita miodność rozgrywki, przyjemne sterowanie, grywalność poza wszelką skalą, fenomenalna zabawa zarówno grając solo i mierząc się z innymi graczami, miły dla oka styl graficzny, świetne udźwiękowienie, długowieczność i czysta magia, gdzie wszystkie wymienione składowe na tak wysokim poziomie w jednym pakiecie później posiadał jedynie HoM&M III. Pod względem grywalności i czystej zabawy żadna FIFA czy Pro Evolution nie mają nawet startu do SWOS, bo to najlepsza i najbardziej kompletna gra piłkarska jaka kiedykolwiek powstała, a jej szczytowe osiągnięcie to wydanie 96/97, bo gra z roku na rok była szlifowana jak diament. Gra jest otoczona ogromnym kultem. Do dziś są rozgrywane turnieje SWOS.

Najlepsze gry lubianego brytyjskiego studia Sensible Software to Microprose Soccer (1988), Mega-Lo-Mania (1991), Sensible soccer (1992), Cannon Fodder (1993), Sensible world od soccer (1994). Zajebiste produkcje.

Z wszystkich soccerów największe wrażenie na mnie zrobiły Microprose soccer (1988) w wersji C-64, Kick off 2 (1990) w wersji na Amigę, Goal! (1990) w wersji na Amigę, Sensible soccer (1992) w wersji na Amigę, Sensible world of Soccer (1994) wraz z nowszymi wydaniami 95/96 i 96/97 w wersji na Amigę i Pc oraz World Cup 98 (1998) i Fifa 99 (1998) w wersjach Pc.

Wersja na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=CLGAv24INKs
Muzyka z intro z komputera Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=7h7x_9oR9cg&list=RD7h7x_9oR9cg&start_radio=1

Soundtrack z Tomb Raider 2 (1997) - Venice violins - Remake by Dean Kopri
Dean Kopri nieźle odtworzył ten mistrzowski motyw muzyczny z drugiego poziomu klimatycznego Tomb Raidera 2. Pamiętam, że to on skomponował muzykę do pamiętnego fanowskiego projektu Tomb Raider 2 remake demo (2017). Chłopak ma talent.
https://www.youtube.com/watch?v=pPl7R79XGkU&list=RDpPl7R79XGkU&start_radio=1

Sensible Soccer to kapitalna gra sportowa od Sensible Software, którzy wcześniej wyprodukowali inną kultową grę piłkarską Microprose Soccer (1988). Gra została wydana w 1992 roku między innymi na komputerach Amiga, Atari ST, Pc. Sensible Software zainspirowali się grami piłkarskimi Kick Off (1989) oraz Kick Off 2 (1990) i stworzyli arcydzieło Sensible Soccer. Nigdy wcześniej ani później nie było soccera z tak kosmiczną grywalnością. Jednym z największych atutów gry była decyzja twórców o użyciu malutkich graczy na boisku co pozwoliło na obserwację większego obszaru pola gry. Uważam, że to w dużej mierze przyczyniło się do tego, że gra osiągnęła tak ogromny sukces i wraz ze swoim następcą Sensible world of Soccer są postrzegane jako jedne z najlepszych gier jakie kiedykolwiek powstały.
Gameplay. Sensible Soccer wyprzedziło epokę, a zwłaszcza po aktualizacji v1.1 z dodatkowymi ulepszeniami. Wszystkie zasady piłki nożnej są w niej zawarte łącznie z faulami, kartkami, autami czy zmianami, a do tego mamy powtórki wspaniałych akcji po strzelonych bramkach, ogrom autentycznych drużyn do wyboru i przydatnych opcji. Gra ma tempo i precyzję z pełnowymiarowym, wielokierunkowym, przewijanym boiskiem oraz zawodnikami w odpowiednich proporcjach. Drużyny grają ściśle według taktyki. Zawodnicy ustawiają się na pozycjach, aby odebrać podanie i przejąć piłkę. Sterowanie na Joysticku jest niesamowicie wygodne, responsywne i intuicyjne, bo po chwili można o nim zapomnieć i zanurzyć się w samej taktyce na boisku. Od pierwszej chwili, kiedy zetknąłem się z grą to było niemal jak symbiotyczna relacja między graczem, a Amigą. Różnych taktyk jakie prowadzić mogą do wygranych w tej grze jest mnóstwo. Trzeba szukać sposobu na oszukanie drużyny przeciwnej co nadaje grze prawdziwy, piłkarski klimat. Nie ma dwóch takich samych meczy i to w tej grze jest zadziwiające. Do dziś Sensible Soccer oraz Sensible world of Soccer to najbardziej grywalne gry zręcznościowe i nic nie jest w stanie im dorównać. Posiadają grywalność lepszą niż jakakolwiek inna gra w którą grałem na jakimkolwiek sprzęcie. Fenomenalne było również w tej grze to, że mieliśmy drużyny narodowe i klubowe z autentycznymi składami. Drużyna AC Milan z Van Bastenem, Gullitem, Rijkaardem, Jeanem Pierre'em Papinem, Lentinim i Maldinim to wciąż najwspanialsza drużyna jaką kiedykolwiek stworzono w piłce nożnej i w tej grze można to poczuć. Spędzałem niezliczone godziny z przyjaciółmi i kuzynami w piątkowo-sobotnie wieczory grając czasem nawet do 2 nad ranem. Te godzinne sesje piłkarskie były jednymi z najbardziej ekscytujących doświadczeń w trybie wieloosobowym jakie kiedykolwiek miałem. Doskonale rozumiem czemu ta gra, a także jej doskonały następca SWOS mają do dziś tak wielu fanów, którzy kochają w to grać. Żadna odsłona Fifa czy Pro Evolution nie zapewniają takiej zabawy jak gry Sensible Software.
Grafika i udźwiękowienie. Gra oferuje czytelny widok z góry w stylu Kick Off, ale z o wiele bardziej sensownym punktem widzenia, bo z możliwością zobaczenia znacznie większego fragmentu boiska. Boisko wygląda bardzo ładnie, a gra jest bardzo płynna i dynamiczna. Za świetną muzykę z intra i wszystkie dźwięki w grze odpowiada słynny Richard Joseph czyli prawdziwa legenda. Uwielbiam tytułową melodię! Udźwiękowienie jest tak klimatyczne, że to pierwszy soccer, który naprawdę dawał poczucie jak byśmy sami znajdowali się na prawdziwym meczu pośród tłumu. Pokochałem od pierwszego rozegranego meczu te różnorodne okrzyki kibiców.
Podsumowanie. Gra kompletna. Perfekcja pod każdym względem. Najlepszy soccer opierający się na taktyce i niesamowitej grywalności. Czysty geniusz projektowania. Jedna z najlepszych gier sportowych. Prawdziwy pogromca joysticków. Ścisła czołówka z gier na Amigę. Arcadowa doskonałość, która nigdy nie została przebita z wyjątkiem perfekcyjnej kontynuacji Sensible World of Soccer (1994), która dla bardzo wielu osób jest najlepszą grą w historii. Ta gra i Sensible world of Soccer to coś więcej niż klasyka przez duże K. To są soccery w które ludzie potrafią grać z tą samą radością przez kilkadziesiąt lat i do dziś bardzo chętnie pogrywają. Sensible Soccer i Sensible world of Soccer biją na głowę każdą grę piłkarską jaka do tej pory powstała z powodu niewiarygodnej grywalności i niepowtarzalności każdego spotkania.

Najlepsze gry lubianego brytyjskiego studia Sensible Software to Microprose Soccer (1988), Mega-Lo-Mania (1991), Sensible soccer (1992), Cannon Fodder (1993), Sensible world od soccer (1994). Genialne produkcje.

Kultowa wersja na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=ea3luluzC6g
Muzyka z intro z komputera Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=RoiHSIKFe1s&list=RDRoiHSIKFe1s&start_radio=1

Najlepsze odsłony dla mnie to pewnie te:

Fifa 98 - Rozwaliła w pył przełomową Fifę 96 i bardzo solidną Fifę 97, które mocno wyróżniały się wśród gier piłkarskich. Wspaniała grywalność. Świetne intro i muzyka tytułowa. Do tego piłka halowa. Można było grać i grać, a nie nudziła się. Zdecydowanie coś tu pięknie zagrało.

World Cup 98 - Genialna. Niesamowity klimat turnieju i najlepsza odsłona pod względem niepowtarzalności spotkań jak na standarty tej serii. Świetny balans drużyn. Z pewnością nie było lepszej FIFY turniejowej, bo edycje World Cup 2002 i World Cup 2006 nie były już tak zjawiskowe.

Fifa 99 - Najlepsza FIFA jaka kiedykolwiek postała. Tu nie ma nawet o czym gadać, bo lepszej FIFY jak dla mnie nie ma. Fenomenalny gameplay. Zaskakująco dynamiczna. Pobiła wszystkie odsłony, które powstały wcześniej i okazała się dużo lepsza od kilku następnych części, które rozczarowywały mnie do czasu FIFy 2005. Właściwie tylko ta FIFA mogła rywalizować gameplayowo z najlepszymi odsłonami Pro Evolution. Gdy pytałem osób, które ostro zagrywały się w części od 96 do 2010, którą najwyżej cenią najczęściej słyszałem FIFa 99. W większym gronie ta część też sprawdzała się rewelacyjnie. Niezapomniane turnieje w trybie wieloosobowym. Niesamowita rozgrywka również w trybie dla jednego gracza.

Z części 00 i w górę wyróżniała się pozytywnie FIFA 2005. Ona gameplayowo biła na łeb Fifę 2006, 2007, 2008, 2009, które nawet jako tako lubiłem.

Oczywiście wszystkie odsłony FIFY i Pro Evolution nie mają nawet startu pod względem grywalności do Sensible Soccer (1992) i Sensible world of Soccer (1994), które prezentują arcymistrzowski poziom gameplayu i niewiarygodny czynnik niepowtarzalności spotkań. Sensible world of Soccer w świecie gier sportowych to jak wiadomo odpowiednik HoM&M III wśród strategii czyli wszystkie składowe na bardzo wysokim poziomie w jednym pakiecie co jest praktycznie nieosiągalne, bo trudne do zrealizowania, by wszystko tak zostało dopracowane.

Bonus M.Rodowicz & U.Sipińska parodiują siebie nawzajem. Urszula Sipińska śpiewa przebój Rodowicz "Jadą wozy kolorowe" 1970, a M.Rodowicz śpiewa przebój Sipińskiej "To był świat w zupełnie starym stylu" 1972. Ubaw przedni za każdym razem. Później się niezbyt lubiły i nawet doszło do dużego skandalu z ich udziałem w 1977 roku.
https://www.youtube.com/watch?v=CI5yhZRW0iI&list=RDCI5yhZRW0iI&start_radio=1&ab_channel=ontario1959

Urszula Sipińska - Mam cudownych rodziców (1988)
https://www.youtube.com/watch?v=SsozRXPmcWk&list=PLRm7CMrlXHQ87uONQxcHEPp6N5JqXceqg&ab_channel=PolskieNagrania

Urszula Sipińska - To był świat w zupełnie starym stylu (1972)
https://www.youtube.com/watch?v=9C_mTFBhtK4&list=RD9C_mTFBhtK4&start_radio=1
https://www.youtube.com/watch?v=03gfm8rZfEY&list=RD03gfm8rZfEY&start_radio=1

Speedball 2: Brutal Deluxe to fenomenalna gra sportowa od uwielbianego na scenie Amigowej brytyjskiego studia The Bitmap Brothers. Gra pierwotnie została wydana w 1990 roku na kultowej Amidze 500 i Atari ST. Gra okazała się sukcesem na Amidze i została przeportowana między innymi na popularny komputer C-64 oraz lubianą konsole Sega Mega Drive. W połowie lat 90' pojawiła się też ulepszona wersja Amigowa pod kości AGA wydana na Amiga CD32, która jest bardziej kolorowa. Osobiście jednak bardziej preferuje pierwotną wersję z Amiga 500 z bardziej metaliczną oprawą wizualną, która jest wizytówką gier tego kultowego studia. Speedball 2 to przykład sequela doskonałego. Udane rozszerzenie uniwersum pierwszego Speedballa. Rewelacyjna grafika i muzyka oraz fenomenalny gameplay. Dobrze zbalansowana rozgrywka. Zadziwiająca sztuczna inteligencja przeciwników. Doskonałe połączenie taktyki z czystą brutalną przemocą i niesamowitym, szalonym tempem. Możliwość personalizacji drużyny to z kolei genialny element mechaniki gry. Ta gra lśni na każdym poziomie. Tak właśnie powinny być robione sequele. The Bitmap Brothers w 1990 roku stworzyli najlepszą futurystyczną piłkę jaka kiedykolwiek powstała. Jeden z wielu cudów z Amigi! Prawdziwy kamień milowy w historii gier. Pomysł na stworzenie gier Speedball 1 i 2 wziął się oczywiście z dość kiepskiego filmu Rollerball (1975). Kiedyś obejrzałem go w erze VHS w latach 80'.
Gameplay. Jesteśmy dowódcą drużyny debiutantów rzuconych w sidła brutalnego, futurystycznego sportu w którym wszystko jest dozwolone. Na arenach przetrwają tylko najtwardsi. Akcja jest mroczna z nutą dystopii. Speedball 2 zachowuje podstawowe założenia pierwszej części czyli strzelanie dużo goli jednocześnie szarżując i wgniatając przeciwników w ziemię, ale też znacząco poprawia wady poprzednika. Istotną zmianą jest dodanie funkcji zarządzania, aby ulepszyć rozgrywkę dla jednego gracza. Dzięki temu możemy przekształcić swoją drużynę w zwycięzców dzięki sprytnemu treningowi. Co więcej możemy kupić kilku gwiazdorskich graczy, aby wzmocnić grupę słabeuszy pod naszym dowództwem. Oczywiście wymaga to gotówki zdobytej w grze, której nigdy nie jest za dużo. Dodatkowa funkcja zarządzania sprawia, że gra dla jednego gracza staje się bardziej intrygująca, gdy zaczynamy planować strategie na kolejne mecze czy kupić nowych, lepszych graczy czy też powoli trenować starą drużynę, aż zmienią się w gigantów. Drugą istotną zmianą są same mecze. Arena w sequelu jest dużo większa niż w pierwszej części, a sama gra szybsza co przekłada się na ciekawszą akcję. Większa arena zapewnia też znacznie więcej różnorodności w samej rozgrywce i dodaje elementów strategii, by odnosić zwycięstwa. Sama rozgrywka to przede wszystkim miodna zabawa z szaleńczym tempem gry. W tym miejscu gra błyszczy najmocniej. Gra jest szybka, brutalna i niesamowicie grywalna. Miażdżenie przeciwników jest świetne, zdobywanie punktów jeszcze lepsze, a gdy zaczynamy piąć się po szczeblach ligowej drabinki trudno odłożyć joystick. Każda z drużyn komputerowych różni się znacznie stylem gry i mocnymi stronami, a każdy z graczy w drużynie ma odmienne umiejętności. Tymczasowe bonusy wzmacniające drużynę pojawiają się losowo. System ulepszeń i transferów pozwala nam dopasować się do różnych stylów gry. Sprytne jest to, że nie można ulepszać zbyt nierównomiernie więc monety trzeba wydać na wszystkie obszary zanim cokolwiek zmaksymalizujemy. Komputerowa sztuczna inteligencja jest po prostu genialna co oznacza, że sterowani przez komputer zawodnicy nie robią żadnych nieprzemyślanych rzeczy, które pozwalają nam strzelić gola. W żaden sposób nie ułatwiają nam gry i nie ma żadnej łatwej metody zdobywania bramek, która po jej odkryciu będzie dawała taki sam wynik za każdym razem. To powoduje, ze Speedball 2 to piekielne wyzwanie. Choć gra ma bardzo odpowiednią krzywą uczenia się to w rzeczywistości to jedna z najtrudniejszych gier zręcznościowych z jakimi kiedykolwiek się spotkałem, ale wciąga jak bagno i nie chce puścić. Niezależnie czy gramy z komputerem czy znajomym rozgrywka jest po prostu niesamowita. Szalona, spektakularna i agresywna. Nic dziwnego, bo rozgrywka w tej grze rządzi i jest na miarę Sensible soccer. To jedna z najbardziej grywalnych gier w historii, a do tego z oryginalną koncepcją. Świetna zabawa w trybie dla jednego gracza, ale w dwóch jest jeszcze lepiej, bo to jedna z najfajniejszych gier pod dwóch graczy! Gra się świetnie zwłaszcza w wersję Amigową pod joystick. Genialna gra, która zmieściła się na zaledwie jednej dyskietce co jest prawdopodobnie najbardziej zdumiewające w tym wszystkim, bo świadczy o skali talentu The Bitmap Brothers.
Grafika i udźwiękowienie. Intro na ekranie jest spektakularne. Perfekcyjne otwarcie. Grafika jak zwykle u The Bitmap Brothers ma ten wspaniały metaliczny połysk i neofaszystowski brutalizm. Metaliczna arena to wirtuozeria, którą graficy stworzyli z wielkim kunsztem. Zawodnicy są starannie i pięknie zaprojektowani. Panel transferów, ulepszeń i taktyk jest tak elegancki, że to również miły widok dla oka. Dobra prezentacja to jedno, ale co najważniejsze postacie poruszają się szybko i płynnie. Dzięki tej hiperkinetycznej prędkości poruszających się sprite'ów postaci po ekranie gra wiele zyskuje. Szybkie tempo po prostu zapiera tutaj dech w piersiach. Świetna jakość wykonania. Udźwiękowienie Nation 12 jest również bezbłędne. Zarówno cała ścieżka dźwiękowa będąca elektronicznym, industrialnym arcydziełem, który osobno podlinkuje jak i nastrojowe efekty dźwiękowe futurystycznego stadionu w grze są znakomite. Stukot metalicznej piłki o metalowe ściany areny, szarże, fantastyczny głos komentatora oraz okrzyk sprzedawcy lodów składają się na fantastyczną atmosferę, która wręcz emanuje z ekranu. Wersja pod komputer Amiga jest genialna i pierwotnie oferowała najlepszą grafikę i udźwiękowienie. Zadziwiająca jest też wersja pod C-64, która wydaje się najbardziej przejrzysta i również bardzo grywalna, ale jest oboższa wizualnie i dźwiękowo.
Podsumowanie. Speedball II ma styl, charakter i niesamowitą grywalność na pułapie 100/100. Prześliczna grafika, rewelacyjne udźwiękowienie, humor, przemoc, pomysłowe power-upy, dynamiczna akcja i płynna rozgrywka w jednym pakiecie. Strategia również odgrywa swoją rolę. Zarządzanie ulepszeniami i znajdowanie najlepszego sposobu na maksymalizację mnożników dodaje głębi całej brutalnej akcji. Bardzo wymagająca i satysfakcjonująca rozgrywka dla jednego gracza. Świetna zabawa również w trybie dla dwóch graczy. Zwłaszcza wtedy, gdy bezceremonialnie daliśmy wycisk swojemu kumplowi zostawiając za sobą pasmo zniszczeń, a jemu jedyne co zostało jako ukojenie to wspomnienia lamentów sprzedawcy lodów. Klasyka z Amigi w każdym calu. Sztuczna inteligencja z tej gry bije na łeb każdą część Pro Evolution Soccer i FIFA, które frustrują mnie do dziś idiotyzmami SI, a to podkreśla jeszcze mocniej jaką perłą techniczną jest Speedball 2, które wyszło w 1990 roku na Amidze. Niewiele gier osiąga taką perfekcję na wszystkich poziomach. Arcydzieło 16-bitowej perfekcji zamknięte w 880 kilobajtach. Cóż za niesamowite osiągnięcie wspaniałych Bitmap Brothers. Speedball 2 to jedna z najlepszych gier sportowych w historii. Razem z Sensible Soccer (1992) i Sensible world of soccer (1994) najlepsze gry sportowe na Amigę.

Najlepsze produkcje legendarnego brytyjskiego studia The Bitmap Brothers słynących z najwyższej jakości gier Amigowych i specyficznej metalicznej oprawy graficznej to futurystyczna piłka Speedball 2: Brutal Deluxe (1990) i strzelanka z widokiem z góry The Chaos Engine (1993). Dzieła sztuki w swoim gatunku. Rewelacyjne są też strzelanka pionowa Xenon II (1989), przygodówka Cadaver (1990), platformówka Gods (1991) i strategia Z (1996). Każda z tych sześciu wymienionych gier to wysoka półka w swoim gatunku. Pierwsza część Speedball (1988) też jest dobrą grą, ale później była w dużym cieniu sequela.

Kultowa wersja oryginalna na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=ry_qLPOgIR8
Wersja na komputer C-64:
https://www.youtube.com/watch?v=5DUJ64wsIUI
Wyśmienity soundtrack z wersji na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=agpbAXQE8Ds&list=RDagpbAXQE8Ds&start_radio=1

Elzbieta Starostecka - Soundtrack z Trędowata (1976) - Precz z moich oczu
https://www.youtube.com/watch?v=WK_pgxunwpY&list=RDWK_pgxunwpY&start_radio=1

Wojciech Kilar - Soundtrack z Trędowata (1976) - Walc
https://www.youtube.com/watch?v=seH825uo1Z8

Wojciech Kilar - Full Soundtrack z Trędowata (1976)
Pięknie zrealizowany film J.Hoffmana o pasji i okowach społecznych konwencji. Rzadki przykład romansu z klasą i elegancją. Muszę przyznać, że pani Elżbieta Starostecka wygląda w tym filmie zjawiskowo, a do tego jak pięknie śpiewa. Pod względem technicznym jest dobrze, ale sama fabuła "Trędowata" wydaje się mi zaledwie sentymentalnym dramatem o tematyce Kopciuszka. Aczkolwiek jest też krytyką starych wartości arystokratycznych. Aktorstwo jest również rozczarowujące. Za to wspaniała muzyka W.Kilara jest niewątpliwie jednym z największych plusów tego filmu obok zdjęć, kostiumów i scenografii. Najlepszy motyw muzyczny to oczywiście walc, który jest dla mnie zarazem jednym z najlepszych fragmentów w filmie więc osobno zalinkowałem. Moment, gdy ordynat zamiast prosić do tańca damę z wyższych sfer wybiera wybrankę swego serca, zwykłą nauczycielkę czyli osobę o niskim statusie społecznym, która nawet nie powinna być zaproszona i zgromadzona arystokracja patrzy na całą sytuację z niedowierzaniem i pogardą. Całościowo film oczywiście nie ma nawet startu w kwestii scenariusza, aktorstwa czy rozmachu do chociażby Lampart (1963) Viscontiego czy Doktor Żywago (1965) Leana, bo to nie ta liga.
https://www.youtube.com/watch?v=AFayDoYaM9s&list=RDAFayDoYaM9s&start_radio=1&ab_channel=KarolBorowiecki

Microprose Soccer to kultowa gra sportowa od Sensible Software, którzy później tworzyli soccery z serii Sensible soccer. Gra została pierwotnie wydana przez Microprose w 1988 roku tylko na Commodore 64, a później przeportowana na inne komputery jak Spectrum, Amstrad, Amiga, Atari ST, Pc. Najbardziej dopracowaną i spektakularną wersją jest ta z 8-bitowego C-64, która bardzo wyróżniła się świetną grafiką z soczystymi kolorami i wyraźnymi postaciami piłkarzy, fantastyczną muzyką oraz niesamowitą grywalnością z szybkim scrollingiem i dużą dynamiką akcji. Absolutnie niesamowita gra zręcznościowa zaprojektowana po prostu po to, by zapewniać dobrą zabawę, a nie by być realistycznym symulatorem. Czysta perfekcja zamknięta w jednym pliku. Idzie w tej grze wyczuć też typowy brytyjski humor.
Gameplay. Gra posiada bogactwo opcji jak na standarty gier piłkarskich z lat 80' zaczynając od czasu trwania meczy, powtórek, pogody itd. Najlepszą rzeczą w tej grze jest dla mnie to, że da się rozegrać całe Mistrzostwa Świata samemu lub z przyjaciółmi i to nawet wybierając Polską reprezentację! Turnieje w Microprose Soccer dostarczały niesłychanych emocji! Gra posiada niesamowity gameplay, bo można tworzyć rewelacyjne akcje i strzelać przepiękne bramki z podkręconych strzałów, a po strzelonym golu idzie oglądać efektowne replaye z efektem cofania taśmy filmowej. Przy odrobinie treningu można perfekcyjnie rozegrać podania i kombinacje. Dziwaczne kopnięcia znad głowy, bananowe kopnięcia, które są absurdalnie podkręcone i mocne dryblingi to test na wytrzymałość dla każdego joysticka. Mamy też parady bramkarza, którym także my sterujemy. Granie na mokrej murawie jest dużo trudniejsze z efektem potężnego ślizgania i potrafi odmienić oblicze każdego meczu. Uwielbiałem grę w deszczu, bo poślizgi sprawiały, że piłkarze wpadali w niekontrolowany obrót co było niesamowicie zabawne. Uwielbiam komediowy charakter tej gry piłkarskiej. Gra jest unikalna na tle innych soccerów na szereg sposobów, bo jest nastawiona na oryginalność i czystą zabawę, a nie sztywny realizm. Zawsze podobało się mi, że piłka w tej grze klei się do nogi piłkarza. Zawodnik jednak jest nieco wolniejszy z piłką i trzeba wykonywać krótkie podania przed siebie, żeby być szybszym od piłkarzy przeciwnej drużyny, którzy wykonują wślizgi. Na joysticku gra się w to jak marzenie. Kiedy gramy często i zna się sposób poruszania zawodników można tworzyć niewiarygodne kombinacje. Niektóre drużyny sterowane przez komputer są naprawdę silne i nawet grając przez lata nigdy nie można było być pewnym wygrania pucharu, a już zwłaszcza jest to wyjątkowo trudne, gdy wybierzemy jedną ze słabszych reprezentacji. Był czas, że nawet reprezentacją Polski dałem radę wygrać mistrzostwo świata w tej grze, a daleko jej było do poziomu Brazylii, Argentyny czy Niemiec. Niestety najsłabszym Omanem nigdy nie udala się mi ta sztuka. Tryb dla dwóch graczy to miejsce w którym ta gra również sprawdza się znakomicie. Z kolei halówka to miły dodatek, który stanowi alternatywę dla głównej gry plenerowej i jest ogólnie trudniejszy stanowiąc jeszcze większe wyzwanie. Microprose Soccer wciąż oferuje znakomitą rozrywkę i gra się tak samo rewelacyjnie jak 35 lat temu, bo ta gra ma kosmiczną grywalność jakiej teraz można ze świecą szukać w obecnych grach sportowych. Zwłaszcza gra jest petardą, gdy w kilka osób rywalizuje się o puchar świata i już samo losowanie rywali w grupach jest emocjonujące. Nie mówiąc o emocjach, gdy trafiają gracze na siebie w systemie pucharowym po wyjściu z grupy. Lepiej mieć wtedy było do swej dyspozycji w pełni sprawny joystick. Ta gra piłkarska jest niepokonana na C-64, która jest wyraźnie lepsza od pozostałych wersji, które są mniej dopracowane, bo mają gorsze przewijanie, slabsze udźwiękowienie i kolizje sprite'ów. Nawet wersja Amigowa może się kryć ze wstydu, gdy porównam ją do oryginalnej wersji z C-64. Tak to już jest z tymi portami, że często bywają rozczarowujące, a z tego co orientuje się w przypadku tej gry nie były przygotowane przez Sensible Software tylko inne studia.
Grafika i udźwiękowienie. Gra w oryginalnej wersji na C-64 posiada niesamowitą oprawę wizualną. Grafika jest doskonała, a sprite'y wyglądają świetnie. Jedna z najładniejszych gier na ten komputer. Duża zasługa w tym świetnego doboru kolorów z palety barw. Animacje są również doskonałe i gra jest niesamowicie płynna i dynamiczna w wersji oryginalnej na C-64. Świetnym efektem wizualnym jest to, że gdy kopniemy piłkę w górę to robi się co raz większa na ekranie. Gra posiada nawet efekty pogodowe jak deszcz i efektowne błyski piorunów co było rzeczą rzadko spotykaną w grach z lat 80' nawet na 16-bitowej Amidze, a już tym bardziej na 8-bitowym C-64. Dźwięk również stoi na wysokim poziomie. Ścieżka dźwiękowa Martina Galwaya ma cudowną krótką melodię na C-64, której nie da się po prostu zapomnieć, bo zostaje już w głowie na zawsze.
Podsumowanie. Microprose Soccer to imponująca gra piłkarska stworzona z ogromną dbałością o szczegóły. To prawdziwy majstersztyk pod względem grywalności. Najlepszy soccer lat 80', jeśli mowa o kultowej oryginalnej wersji z C-64. Jedna z najlepszych gier sportowych w historii. Gra pełna stylu i minimalizmu. Powód dla którego ta gra tak imponowała nie wynika tylko z samej koncepcji, ale z faktu, że każdy szczegół został perfekcyjnie przemyślany i dopracowany na czele z wygodnym sterowaniem na joysticku, widowiskowymi paradami bramkarzy, szalonymi kombinacjami podań, przesadnie podkręconymi strzałami, imponującą symulacją pogody, prześliczną oprawą wizualną czy ogólnie niesamowicie płynną rozgrywką. Przewijanie jest szybkie, sztuczki piłkarskie działają dobrze i są przydatne, a tryb Mistrzostw Świata działa idealnie dzięki temu, że każda reprezentacja stanowi inne wyzwanie co czyni ją również atrakcyjną grą dla jednego gracza. Zdecydowanie najlepszą wersją jest ta z Commodore 64, która zawstydza nawet wersję Amigową. To jedna z najlepszych gier na C-64 i zarazem najładniejszych wizualnie gier pod ten słynny komputer. Tak wysoka ocena jest tylko i wyłącznie za kultową wersję z C-64, która jest zjawiskowa. Oczywiście najlepszym soccerem w historii gier komputerowych jest ponadczasowe Sensible World of Soccer (1994) od tego samego studia, która rządziła na Amidze. Do dziś są organizowane turnieje w Sensible World of Soccer. Studio Sensible Software są mistrzami od tworzenia najlepszych soccerów 2d na rynku komputerowym z widokiem z góry, a wszystko zaczęło się od Microprose Soccer z C-64.

Najlepsze gry cenionego brytyjskiego studia Sensible Software to Microprose Soccer (1988), Mega-Lo-Mania (1991), Sensible soccer (1992), Cannon Fodder (1993), Sensible world od soccer (1994). Wiele osób docenia też Sensible Golf (1995). W sumie Cannon Fodder 2 (1994) też jest całkiem niezły, ale nie tak genialny jak pierwsza część, która jest jedną z najlepszych gier na Amigę. Sensible Software opanowali do perfekcji tworzenie wspaniałych gier z małymi ludzikami na ekranie. W erze 2d na scenie Amigowej radzili sobie równie doskonale co dwa inne studia brytyjskie Team 17 i Bitmap Brothers.

Kultowa wersja oryginalna na komputer C-64:
https://www.youtube.com/watch?v=CcfFEecaYPc
Halówka na komputer C-64:
https://www.youtube.com/watch?v=-nCfyjknHLg
Wersja na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=ORVdVFVgUU8
Wersja na komputer Pc:
https://www.youtube.com/watch?v=RqQaMKmAm18
Soundtrack z wersji z C-64 z niezapomnianą melodią Martina Galwaya:
https://www.youtube.com/watch?v=YwNSe5vnS-M&list=RDYwNSe5vnS-M&start_radio=1

Barry Leitch (C-64 i Amiga) - Soundtrack z gry Silkworm (1988) od studia Tecmo.
Silkworm to rewelacyjny scrolling shooter od Tecmo. Główną cechą, która wyróżniała Silkworma spośród legionów doskonałych strzelanek z przesuwem poziomym typu Delta (1987), R-Type (1987), Katakis (1987), Armalyte (1988) jest jego wspaniały tryb kooperacji dla dwóch graczy, który przebił tryb kooperacji z Katakis i Armalyte. Mamy możliwość grania dwoma całkowicie różnymi pojazdami helikopterem i jeepem, gdzie granie w dwóch jednocześnie zapewnia mnóstwo frajdy. Obydwie maszyny kooperacyjnie sieją spustoszenie w tej świetnej strzelance z salonów gier wspaniale skonwertowanej na komputery Amiga i C-64. Zawsze wolałem grać jeepem niż helikopterem, bo jest może trochę trudniej, ale ciekawiej, bo to dość niespotykany wariant sterowania na ramy scrolling shootera, bo mamy możliwość skoku pojazdem naziemnym oraz ustawiania działka dysponując pełnym zasięgiem ognia w promieniu 180 stopni, który ustawiamy ręcznie mając możliwość strzelania w kierunku jakim chcemy do przodu, do góry bądź do tyłu. Helikopterem który jest bardziej zwrotny nie możemy strzelać zza siebie i bezpośrednio nad sobą. Grając solo oba pojazdy są bardziej podatne na niektóre ataki wroga, ale razem w odpowiednich rękach graczy, którzy są zgrani ze sobą mogą stać się zabójczą kombinacją. Gra poza niesamowitą grywalnością wyróżniła się również miłą dla oka kolorową grafiką oraz świetną muzyką w menu. Gra jest zróżnicowana i piękna. Dynamika w zawrotnym tempie z mnóstwem wrogów do ubicia na ekranie. To atrakcyjnie wyglądająca gra wypełniona po brzegi oryginalnie zaprojektowanymi, zmechanizowanymi przeciwnikami, którzy atakują w ogromnych rojach sprite'ów. Poruszają się po ekranie z bardzo przyzwoitą liczbą klatek na sekundę co jest nie lada wyczynem na 1988 rok zwłaszcza na 8-bitowym C-64 biorąc pod uwagę ile chaosu mamy na ekranie. Pojawiają się też gigantyczni bossowie, którzy przyćmiewają nasze pojazdy swoimi ogromnymi rozmiarami i tworzą równie imponujące eksplozje. Tła są pięknie narysowane, a odcienie i pory dnia zmieniają się z poziomu na poziom co sprawia, że podróż jest świeża i ciekawa. Ekran tytułowy i tryb demonstracyjny oferują całkiem chwytliwą melodię przewodnią, którą podlinkowałem. Mnóstwo fantastycznych efektów dźwiękowych robi też wrażenie jak wystrzeliwane w olbrzymią prędkością pociski, kule rykoszetujące o metal i eksplozje wybuchających pojazdów. Silworm oferuje jedne z najgłośniejszych odgłosów eksplozji jakie kiedykolwiek słyszałem w grach wideo czy to przy przekroczeniu masy krytycznej czy przy zniszczeniu bossów, a zwłaszcza na podłączonym komputerze pod zjawiskową wieżę Technics to była miazga. Gra najwyższej klasy, a zwłaszcza w trybie dla dwóch graczy. Wciąż ta gra potrafi zapewnić mnóstwo świetnej zabawy. Bez wątpienia jedna z najbardziej dopracowanych konwersji gier automatowych z lat 80' jakie kiedykolwiek przeniesiono na komputery Amiga i C-64. Oczywiście najładniejsze wersje to automatowa i Amigowa, ale wersja na C-64 też budziła ogromny podziw, bo prezentuje wysoką jakość pod względem graficznym, muzycznym i animacyjnym jak na możliwości 8-bitowca z procesorem 1Mhz przy tak dużej liczbie wrogów na ekranie. Gra doczekała się również świetnego sequela SWIV (1991), który był strzelanką z inną perspektywą, bo z przesuwem pionowym. Druga część imponowała pod względem technicznym zwłaszcza w wersji Amigowej mimo, że mieściła się na zaledwie jednej dyskietce. Dwójka również błyszczała najmocniej dzięki kooperacji. Aczkolwiek nie było to już tak fajnie zrobione jak przy jedynce, gdzie granie jeepem jest tak zajebiste. Dla mnie osobiście Silkworm jest bardziej zjawiskowy niż SWIV. Oczywiście obie części to klasa światowa w swoim gatunku.

Soundtrack z wersji na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=jkJ73Uk9vgQ&list=RDjkJ73Uk9vgQ&start_radio=1&ab_channel=Kuokka77
Soundtrack z wersji na komputer C-64:
https://www.youtube.com/watch?v=kOSayHg5cE8&list=RDkOSayHg5cE8&start_radio=1&ab_channel=Game-Movie%E3%80%88C64%E3%80%89
Gameplay z wersji oryginalnej z automatów:
https://www.youtube.com/watch?v=yPa7tl409Vw&ab_channel=MediaPool
Gameplay z wersji na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=tyktnYLdmzc&ab_channel=WorldofLongplays
Gameplay z wersji na komputer C-64:
https://www.youtube.com/watch?v=CVU-lG0QJUQ&ab_channel=WorldofLongplays

RoboCop 3 to ambitna gra akcji w środowisku 3d wyprodukowana przez studio Digital Image Design. Gra została wydana w 1991 roku na komputerach Amiga, Atari ST i Pc przez Ocean Software specjalizujących się w grach na licencji filmowej. Gra zapoczątkowała kilka rzeczy, które lata później stały się standardem w branży. Zdecydowanie wyprzedzała swoje czasy, ale częściowo ucierpiała z powodu swojej oryginalności. Skorzystała jednak na tym, że ukazała się na długo przed fatalnym filmem Robocop 3 (1993) otoczonym złą sławą, którego premierę wstrzymywały problemy finansowe wytwórni Orion. Dzięki temu fabuła gry jest nieco bliższa pierwotnemu scenariuszowi Franka Millera zanim został on zmasakrowany i ugrzeczniony względem pierwszych dwóch części na potrzeby dużego ekranu pod kategorię wiekową PG-13.
Fabuła. OCP gigant branży bezpieczeństwa i budownictwa desperacko pragnie rozpocząć prace nad swoim nowym projektem Delta City. Zatrudnili bezwzględną grupę najemników, aby wypędzić ludzi i zrobić miejsce dla korporacyjnych buldożerów. Niechętni do opuszczania swoich domów mieszkańcy tworzą grupę oporu, aby odeprzeć grabieżców i chronić swoje domy. Kiedy rozchodzi się wiadomość, że Ruch Oporu przeprogramował ED209 i użył go do włamania się do policyjnego arsenału RoboCop zostaje wysłany na miejsce zdarzenia, aby schwytać uciekających przestępców. Tak zaczyna się ta historia. Później jest jeszcze ciekawiej dzięki wstawkom z mediów między misjami oraz rozgałęzieniom fabularnym, gdzie musimy dokonać wyboru co sprawia, że warto zagrać kilka razy, by poznać wszystkie warianty.
Gameplay. Podążając za duchem czasu trzecia część gry to ambitna i nowatorska produkcja, która została wydana na najmocniejszych komputerach w trójwymiarowej grafice wektorowej, a nie jak poprzednie części, które były platformówkami 2d z konwencjonalną grafiką pikselową. Wcielamy się w tytułowego Robo i szybko zostajemy wplątani w splot wydarzeń, gdzie prym wiodą skorumpowane korporacje i brutalne gangi uliczne. Samo oglądanie RoboCopa w akcji to prawdziwa przyjemność. RoboCop porusza się niemal jak w filmie. Robo powoli porusza się i obraca, a celownik składający się z ruchomych osi X i Y namierza cele. Wbudowany system podświetla złoczyńców migającym ekranem. Produkcja wymaga chwili czasu, aby się do niej przyzwyczaić, bo sterowanie jest tutaj bardzo specyficzne i wręcz niepowtarzalne pod względem oryginalności, ale kiedy już załapiemy to gra się zajebiście. Prawdziwym atutem RoboCopa 3 jest atmosfera. To magiczne słowo. Tytuł skutecznie wciąga nas prosto w świat filmowego RoboCopa. W grze mamy wybór czy rozegrać każdą z sekcji zręcznościowych osobno wedle własnego uznania, którą sobie akurat wybierzemy co w zasadzie jest formą samouczka czy przejść w całości tryb fabularny przechodząc wszystkie misje po kolei co jest optymalnym wyborem. Gameplay jest bardzo zróżnicowany. Oferuje między innymi swobodne poruszanie się po obszarach, napięte i brutalne strzelaniny z perspektywy pierwszej osoby, płynną i szybką jazdę samochodem oraz latanie dzięki plecakowi odrzutowemu, a to wszystko na w pełni trójwymiarowym silniku. Jazda samochodem jest bardzo fajna, ale szczególnie podoba mi się strzelanka z perspektywy pierwszej osoby, gdzie chodzimy i strzelamy do złych facetów. Za każdym razem, gdy zostajemy trafieni wyświetlacz na naszym wizjerze szwankuje i trzeszczy jak rozstrojony telewizor CRT. To wszystko sprawia, że trudniej jest namierzyć kolejnego wroga i wystrzelić celnie kilka kul w jego tors czy głowę. Skradanie się po korytarzach z celownikiem w gotowości to niezwykle nastrojowe doświadczenie. W tle szepcze nastrojowa muzyka, a poziom naszej koncentracji jest bardzo wysoki, ponieważ nigdy nie wiemy, gdzie może czaić się kolejny bandyta. Przypadkowe zabicie niewinnej osoby poważnie obniża naszą skuteczność, która jeśli spadnie poniżej 30% powoduje awarię i ostatecznie wyłączenie systemu. Jazda radiowozem też daje mnóstwo frajdy. Wchodząc w zakręty wręcz czujemy ciężar pojazdu. Naszym celem jest staranowanie wrogich pojazdów, aż te się rozbiją. Rozgrywkę podczas jazdy można oglądać z maksymalnie dziesięciu ujęć kamery. Niektóre z nich są naprawdę spektakularne, ponieważ pozwalają na iście cyrkowe przejażdżki. Niestety granie w każdym z tych trybów jest praktycznie niemożliwe, ponieważ trudność w ocenie sytuacji sprawia, że jest to zdecydowanie zbyt trudne. Nie umniejsza to jednak uroku w postaci szerokiego wyboru i jest godnym uwagi dodatkiem. Niektóre tryby kamery uruchamiają się automatycznie, gdy dzieje się coś wyjątkowego. W trakcie pościgu gra oferuje jedną ze swoich najciekawszych funkcji. Dostajemy wiadomość o nowym celu. Oznacza to, że musimy wtedy dokonać wyboru co zrobić. Motyw ten przewija się przez całą grę i niezależnie od tego jaką decyzję podejmiemy na tych skrzyżowaniach fabularnych wpływa to na przebieg przygody. Sekcja z walką podczas latania to jak dla mnie najtrudniejsza sekcja do opanowania. To jedyne miejsce w którym mamy wybór broni. Cała akcja tutaj rozgrywa się wokół kompleksu przemysłowego. To punkt kulminacyjny gry, gdzie trzeci wymiar jest doskonale wykorzystany. W finałowym scenariuszu walczymy z superandroidem Ninja. Z technicznego punktu widzenia jedną z najbardziej dopracowanych części gry jest właśnie ta trójwymiarowa bijatyka z udziałem RoboCopa i japońskiego androida, którą również można podziwiać z wielu różnych punktów widzenia. W sumie każda sekcja jest bardzo interesująca i trzeba oddać twórcom szacunek za podjęte ryzyko, bo gra mocno różniła się od innych gier na licencji filmowej. Tak czy inaczej należą się duże brawa dla Digital Image Design za odważny wysiłek i udane stworzenie najlepszej gry RoboCop na Amigę 500 i to jeszcze w trójwymiarowym środowisku. Grę odświeżyłem sobie w wersji Amigowej emulującej grę tak jakby była zainstalowana na HDD podłączonym pod Amigę. Taki sposób emulowania gier z komputera Amiga jest dla mnie najlepszy, bo wszystko ładuje się błyskawicznie i nie trzeba bawić się w żonglowanie wirtualnymi dyskietkami. Aczkolwiek w przypadku tej gry nie byłoby pewnie dramatu, bo mieściła się na 3 dyskietkach.
Grafika i udźwiękowienie. Gra w czasach premiery zachwycała grafiką 3D i nastrojową ścieżką dźwiękową! Oprawa graficzna i klimat są spektakularne, a muzyka jest po prostu genialna, bo znakomicie buduje napięcie przez całą grę. W sekwencjach w których obserwujemy wydarzenia z perspektywy Robo czujemy się jak w filmie. Gdy zostaje Robo postrzelony ekran na chwilę trzeszczy i zacina się, a sterowanie przestaje reagować, podczas gdy jego systemy się regenerują. Kiedy rozbija się samochód przednia szyba pęka. To triki, które sprawdziły się znakomicie w filmie i równie dobrze sprawdzają się w grze video. Możliwość poruszania się po dość wiarygodnym wirtualnym świecie 3D robiło niemałe wrażenie. Sceny jazdy również są niesamowite. Trzeba przyznać, że grafika 3D w sekcji jazdy jest najwyższej klasy. Szczegółowa, kolorowa, a radiowóz RoboCopa porusza się realistycznie. Głównym chwytem fabularnym filmów były oczywiście wiadomości telewizyjne, które nieustannie urozmaicały akcję. Gra też je wykorzystuje i wprowadza nas dzięki nim w poszczególne sekcje gry komentując akcję. Choć są miłym dodatkiem do poszczególnych sekwencji akcji fajnie sprawdzają w wersji interaktywnej, gdzie pomagają w rozwoju fabuły. Ekrany są absolutnie niesamowite z rozpoznawalnymi postaciami z filmów. Przez to, że mamy do czynienia z produkcją z grafiką 3d na Amidze 500/600 liczba klatek na sekundę w tej grze była bardzo skromna porównując do innych gier z przyjaciółki, które są w większości produkcjami 2d, dlatego działały bardzo płynnie. Gra była nieco płynniejsza na dopakowanej Amidze 1200. Najlepiej śmigała jednak na Pc 386, a do tego na blaszaku gra jest bardziej kolorowa niż na Amidze i Atari ST oraz na ekranach postacie mają animacje twarzy.
Podsumowanie. Robocop 3 to surowy klejnot i świetny kawałek programowania, który jest zróżnicowany gameplayowo. Prekursor dzisiejszych gier FPS, wyborów fabularnych oraz całej tej ekstrawagancji 3D. Klasyk ze świetną prezentacją i niepowtarzalnym klimatem. Polecam ze względu na przełomową grafikę 3d, świetną atmosferę, porządne udźwiękowienie, dopracowaną i zróżnicowaną rozgrywkę oraz wciągającą zabawę. Całkiem dobrze oddaje też ducha filmów z uniwersum RoboCop. Jedna z wielu kultowych gier z zjawiskowego komputera Amiga, które mocno zapisały się w historii gamingu. Ogólnie rzecz biorąc to pierwszorzędny hit 3d z samego początku lat 90', który naprawdę mnie zaskoczył swoją jakością na poczciwej Amidze 500, który był komputerem, który znakomicie radził sobie jedynie z grafiką 2d zawstydzając na tym gruncie inne komputery w grach 2d z lat 1985-1993, a w grafice 3d wyraźnie odstawał od mocnych modeli Pc 386, gdzie nawet mocno rozbudowana Amiga 1200 oglądała plecy blaszaka.

Wersja na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=jtvNdqAbjSA
Wersja na komputer Pc:
https://www.youtube.com/watch?v=Y3j5gu_6SFQ

Tutaj pisałem o wrażeniach z pierwszej części serii - Robocop (1988):
https://www.gry-online.pl/gry/robocop-1989/z11a9f

Sixto Rodriquez - The Best Music
Niedawno obejrzałem świetny dokument o tym artyście o wielkim sercu do muzyki. Niesamowita historia tego skromnego człowieka została przedstawiona w dokumencie - Searching for Sugar Man (2012), który wygrał oskara. Wydaje się jego historia tak nieprawdopodobna, że wręcz nierealna, a jednak życie często pisze najciekawsze scenariusze. Wydane przez niego płyty w Ameryce na początku lat 70' sprzedawały się fatalnie więc wytwórnie zerwały z nim kontrakt. W USA jego muzyka wtedy przeszła bez echa i w swoim kraju był praktycznie anonimowy. Nieoczekiwanie jego muzyka w RPA porwała tłumy, bo była bardziej popularna niż samego E.Presleya i inspirowała przez dekady całe pokolenia swoim przekazem. Stał się tam bożyszczem tłumów. Rodriquez nic o tym nie wiedział i pracował przez większość tego czasu fizycznie klepiąc biedę. Dopiero zdeterminowani fani z RPA odnaleźli go w latach 90' co doprowadziło do nieoczekiwanego ożywienia jego kariery muzycznej.
https://www.youtube.com/watch?v=aOE6D4uv2EQ&list=RDaOE6D4uv2EQ&start_radio=1

Anna Jantar - Moje jedyne marzenie (1979)
Szczególna piosenka dla mnie :)
https://www.youtube.com/watch?v=AweADc0UNPQ&list=RDAweADc0UNPQ&start_radio=1&ab_channel=Meg

Anna Jantar - Jambalaya (Baju, baj proszę pana) (1978)
Cudo! Kocham to na zabój:)
https://www.youtube.com/watch?v=RN-zjByCN7o&list=RDRN-zjByCN7o&start_radio=1

Anna Jantar - Staruszek Świat (1975)
https://www.youtube.com/watch?v=faewaZZNBCc&list=RDfaewaZZNBCc&start_radio=1&ab_channel=OlafOttoKosowski

Anna Jantar - Tyle słońca w całym mieście (1974)
https://www.youtube.com/watch?v=8BzYuue6gGc&list=RD8BzYuue6gGc&start_radio=1&ab_channel=OlafOttoKosowski

Anna Jantar - Najtrudniejszy pierwszy krok (1975)
Niemiecka wersja. Zarówno polska i niemiecka wersja to mistrzostwo świata.
https://www.youtube.com/watch?v=rc3m8HHmjDE&list=RDrc3m8HHmjDE&start_radio=1&ab_channel=OlafOttoKosowski

Anna Jantar - Najtrudniejszy pierwszy krok (1973)
Wybaczcie, że dziś tak dużo, ale to szczególny wybór. Największa ikona polskiej muzyki wraz z Czesławem Niemenem. Gwiazda wielkiego formatu. Smutek, że Anna Jantar zginęła tak młodo w wieku 30 lat w katastrofie lotniczej. Jej słowa piosenki "Nic nie może wiecznie trwać" 1979 okazały się wręcz prorocze. Bez wątpienia pani Anna to żeński odpowiednik Czesława Niemena pod względem czystego talentu. Umierając tak młodo będąc na szczycie stała się legendą.
https://www.youtube.com/watch?v=kZihuUfyZJQ&list=RDkZihuUfyZJQ&start_radio=1&ab_channel=OlafOttoKosowski

The Untouchables to dynamiczna gra akcji z śliczną grafiką i elektryzującą muzyką, a szczególnie w wersji na C-64, która powstała na podstawie znanego filmu gangsterskiego. Gra została wydana przez Ocean Software w latach 1989-1990 na komputery C-64, Amstrad, Spectrum, Amiga, Atari ST, Pc. W pierwszej połowie lat 90' pojawiła się też na konsolach NES i SNES. Doskonała adaptacja od studia Ocean, która jest jedną z ich najlepszych produkcji łącząca udanie różne style rozgrywki w jednej grze. Wcześniej Ocean błysnął takim stylem projektowania poziomów z różnymi perspektywami przy grze Platoon (1987). Obie gry zostały wysoko ocenione zwłaszcza w wersjach na komputer C-64.
Gameplay. Gra odtwarza najważniejsze fragmenty filmu i jest podzielona na kilka zróżnicowanych poziomów. Na każdym poziomie sterowanie jest bardzo precyzyjne i dość łatwe w obsłudze na joysticku mimo dużego stopnia zróżnicowania rozgrywki. Pierwszy poziom jest z gatunku strzelanki/platformówki. Zbieramy dowody ścigając się z czasem. Trzeba zabić dziesięciu bossów i zdobyć od każdego dowód, aby ukończyć ten poziom, który jest bardzo trudny i dość długi jak na otwarcie. Po pierwszym poziomie gra staje się przystępniejsza, ciekawsza i zaczyna się prawdziwa zabawa. Mamy kilka świetnych etapów point & shoot z różnych perspektyw dziejących się na moście, zaułkach i dachu oraz etap z widokiem z lotu ptaka na dworcu kolejowym w którym trzeba chronić wózek dziecięcy. Gra posiada też świetne zakończenie w filmowym stylu. Różnorodność poziomów pod względem przedstawienia akcji jest tutaj niezwykle imponująca na lata 80'. Wersja Amigowa i dyskietowa C-64, gdzie trzeba przechodzić wszystkie poziomy po kolei potrafią dać w kość wymagającym pierwszym poziomem. Pocięta wersja kasetowa C-64 umożliwiała wczytanie dowolnego poziomu bez męczenia się z pierwszym poziomem. Początkowo na przełomie lat 80'/90' poznałem grę w taki właśnie sposób. Dopiero później miałem pełną wersję dyskietkową C-64 i port Amigowy. Pierwszy etap gry w magazynie jest zdecydowanie za trudny jak na początek więc podejrzewam, że wiele osób nie przeszło go i nie wie jak wiele straciło. Pozostałe poziomy są genialne i doskonale oddają klimat filmu.
Grafika i udźwiękowienie. Ładne tła i duszki oraz bardzo fajna muzyka, gdzie najlepszy motyw jest remixem znanego mi utworu. Efekty dźwiękowe również są całkiem niezłe. Wersja C-64 jest niezwykle imponująca technicznie. Prawdziwy pokaz mocy tego 8-bitowca. Posiada szczegółowe tła z wieloma detalami, wyraźne sprite'y w dość wysokiej rozdzielczości i ma najlepiej dobraną muzykę, która świetnie brzmi. Nagłówki w gazetach również są znakomicie zrobione. Dochodzą do tego wspaniałe animacje podczas etapów point & shoot w trakcie przemieszczania postaci, turlania się czy przeładowywania broni. Najlepszy motyw muzyczny z gry to oczywiście remix utworu Easy Winners legendarnego Scotta Joplina. Pojawił się ten utwór między innymi w słynnym filmie Żądło (1973) w nowocześniejszej formie niż oryginał z początku XX wieku.
Podsumowanie. Niewątpliwie The Untouchables uchodziło za jedną z najlepszych adaptacji filmowych wśród gier video. Gra udanie podąża za fabułą filmu Untouchables. Ciekawe i zróżnicowane poziomy, dynamiczna akcja, piękne tła i oszałamiające duszki oraz niesamowita ścieżka dźwiękowa Jonathana Dunna na C-64, który zremixował między innymi kultowy utwór Easy Winners. Gra dość wymagająca, ale bardzo satysfakcjonująca. To gra, która mnie swego czasu zachwyciła w wersji z C-64 i ocena tak wysoka głównie za tę wersję, która jest nabliższa doskonałości. Na Amidze grało się też fajnie, ale już tak dużego wrażenia na mnie nie zrobiła jak wersja z C-64 pod względem dopracowania, szaty graficznej i doboru muzyki. Uważam, że grafika na C-64 jest mroczniejsza i bardziej klimatyczna niż pozostałych wersji, a muzyka w SID z Commodore najlepsza. Na C-64 najlepszy motyw muzyczny pojawia się zarówno na etapie poczatkowym w magazynie i na poziomie z dworcem kolejowym, a na Amidze jedynie na dworcu w lekko przyspieszonej formie co jest w pewnym stopniu rozczarowujące, gdy wcześniej poznaliśmy wersje na C-64. Mimo wszystko wersja Amigowa i tak była całkiem niezła na 8/10. Wersja pc to badziewie.

Równie imponująca gra brytyjskiego studia Ocean Software na podstawie filmu co The Untouchables (1989) to jedynie Platoon (1987). Na trzecim miejscu podium Batman: The Movie (1989). Byli wtedy najlepszym studiem od tworzenia gier na podstawie filmów oraz produkowania ich w bardzo ambitny sposób z różną perspektywą przedstawiania akcji 2d, FPP, TPP itp.

Wersja na komputer C-64:
https://www.youtube.com/watch?v=1faSgIm7w0k
Wersja na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=aVnwhinmVco
Wersja na komputer Pc:
https://www.youtube.com/watch?v=nGs6bIEI3D0
Kultowy motyw muzyczny - C-64:
https://www.youtube.com/watch?v=0FQZ569u8FA&list=RD0FQZ569u8FA&start_radio=1
Kultowy motyw muzyczny - Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=D3SVHfn6mjo&list=RDD3SVHfn6mjo&start_radio=1

Scott Joplin - Easy Winners
https://www.youtube.com/watch?v=dLH5YGulcTs&list=RDdLH5YGulcTs&start_radio=1

Waldemar Kazanecki - Full Soundtrack z filmu Noce i Dnie (1975)
Mistrzowski epos historyczny w którym gwiazdy rywalizują ze wspaniałą scenografią. Arcydzieło polskiej kinematografii z gwiazdorskim blichtrem i intelektualną emancypacją. Przepiękna muzyka Waldemara Kazaneckiego. Cudne zdjęcia. Znakomita reżyseria i scenariusz Jerzego Antczaka. Niesamowita i inspirująca adaptacja rewelacyjnej powieści Marii Dąbrowskiej. Perła wśród polskiej klasyki. Duet głównych bohaterów zagrany przez Jadwigę Barańską i Jerzego Binczyckiego absolutnie po mistrzowsku. Bez dwóch zdań pod względem rozmachu i dopracowania to polski odpowiednik amerykańskiego klasyka "Przemineło z wiatrem" 1939. Najlepszy dla mnie motyw muzyczny z filmu "Noce i dnie" to walc Barbary otwierający soundtrack, ale podlinkuje też ten motyw osobno.
https://www.youtube.com/watch?v=gGZGhiJKVv0&list=RDgGZGhiJKVv0&start_radio=1&ab_channel=KarolBorowiecki

Street Rod to klimatyczna gra wyścigowa od polskiego studia California Dreams. Gra ukazała się w 1989 roku na komputerach Commodore 64 i Pc, a 1990 roku w najbardziej urodzajnej wersji na Amidze. To pierwsza bardzo udana polska produkcja. Jedna z najlepszych gier wyścigowych swoich czasów z dużą dawką strategii. Możemy modyfikować i tuningować wiele starych samochodów, a także rzecz jasna testować swoje umiejętności jazdy. Od momentu premiery Street Rod stał się natychmiastowym klasykiem, bo zapisał się w historii gier komputerowych jako pierwsza trójwymiarowa gra wyścigowa z perspektywy pierwszej osoby w której można naprawiać i modyfikować samochody. Gra zaoferowała możliwość kupowania używanych samochodów, handlu częściami zamiennymi i modyfikowania wszystkiego od silnika po tylne spoilery. Chociaż w tamtym czasie istniały inne znakomite gry wyścigowe żadna z nich nie pozwalała na tuning silnika, skrzyni biegów ani wprowadzanie różnych zmian kosmetycznych.
Gameplay. Akcja gry osadzona jest w 1963 roku, kiedy rządził rock'n'roll, a młodzi chłopcy organizowali między sobą nielegalne wyścigi. Polscy producenci mieli wystarczająco dużo wyczucia stylu, że wpadli na taki fajny pomysł. Gra polega na zakupie i tuningu różnych klasycznych samochodów, a następnie wykorzystaniu ich w licznych wyścigach ulicznych. Naszym ostatecznym celem jest pokonanie Króla, zdobycie jego samochodu i dziewczyny. Bułka z masłem. Interfejs gry jest stosunkowo prosty i przyjemny w obsłudze. Opcje obejmują elementy garażu. To naprawdę fajny pomysł, którego do tej pory żadna inna gra wyścigowa nie miała w sobie. Kolejnym realistycznym elementem jest możliwość sprzedaży samochodu i targowania się. Po pierwsze musimy kupić samochód mając do dyspozycji ograniczoną ilość pieniędzy więc jest to używany samochód bez wypasionych dodatków. Następnie możemy go zmodyfikować. Z gazety zamawiamy części zamienne, którymi możemy podkręcić swój samochód. Street Rod jest przyjemny nie ze względu na wyścigi, a właśnie ze względu na aspekt strategiczny. Każda czynność w garażu zajmuje trochę czasu, ale to animacje i poczucie, że faktycznie coś się robi w garażu sprawiają, że ta gra jest tak wyjątkowa. Zakupione części montujemy sami krok po kroku wchodząc pod maskę lub pod samochód. Dreszczyk emocji związany z rozbieraniem samochodu, podkręcaniem silnika i wymianą skrzyni biegów rekompensuje wszystko. Możemy też przemalować brykę czy dodać naklejkę na drzwi, ale ponieważ każda modyfikacja kosztuje, a zasoby nie są ograniczone trzeba jasno określać priorytety. Następnie ruszamy na wyścig. Mamy dwa rodzaje wyścigów, ale w obu liczy się przede wszystkim prędkość. Możemy ścigać się o pieniądze lub o samochody, a wtedy zwycięzca otrzymuje samochód przeciwnika. Te wyścigi są naszym głównym źródłem dochodu. Części samochodu stale się zużywają więc musimy kupować ich całkiem sporo. To sprawia, że gra jest dość strategiczna, bo wymaga przemyślenia ile warto postawić w wyścigu przeciwko danemu kierowcy i jak wydawać mądrze pieniądze na swój samochód. Jeśli rozbijemy samochód podczas wyścigu możemy go naprawić lub zezłomować. Po każdym wyścigu warto dostroić silnik, aby samochód jechał tak szybko jak to możliwe. Wyścigi zużywają opony bardziej niż normalna jazda więc trzeba sporo w nie inwestować. Trzeba też uzupełniać paliwo. W grze podobnie do Test Drive mamy również policję, która karze nas mandatami. Gra się kończy naszą porażką, jeśli nie mamy już samochodów w garażu ani wystarczająco dużo pieniędzy, aby je kupić. Generalnie potrzebujemy kilku tysięcy dolarów, aby zdobyć najlepszy samochód jaki możemy zbudować, by w ogóle stawić czoła Królowi. Gdy już wygramy wystarczającą liczbę wyścigów i będziemy mieć w garażu wymarzoną maszynę do osiągania dużych prędkości możemy stanąć przed ostatecznym wyzwaniem. Po drodze wiele zależy od nas i wiąże się z ryzykownymi decyzjami typu czy ulepszyć stary samochód czy kupić najszybszy jaki można kupić za pieniądze itd. Ta gra wciąż jest zajebista, bo posiada mnóstwo klimatu! Cała magia tkwi w kupowaniu samochodów i ich modyfikowaniu. Jej swobodne podejście i przepiękne klasyczne samochody przywodzą na myśl "Buntownik bez powodu” czy „American Graffiti”. Samochody klasyczne miodzio. Słabą stroną Street Rod jest powolność samych wyścigów, a zwłaszcza na C-64. Miałem grę zarówno na C-64 w wersji dyskietkowej i później najlepszą wersję z trzech na Amidze. Obie wersje przechodziłem po kilka razy. Odświeżyłem sobie wersje Amigową, bo wersje C-64 i Pc dość zauważalnie jej ustępują. Przy wersji Pc jest słabsza kolorystyka niż w wersji Amigowej i fatalne udźwiękowienie, a wesja C-64 ma najdłuższe czasy ładowania, które nie idzie przyspieszyć odpalając emulatorem. Jedyny znany mi sposób na szybsze ładowanie gier ze stacji dysków C-64 to posiadać ten komputer wraz ze specjalnym kartdridżem, który emuluje stację dysków. Takie czary mary :)
Grafika i udżwiękowienie. Jedna z niewielu gier wyścigowych w których podkręcanie silnika w garażu było zrobione z rozmachem. Ładna grafika i klimat minionej epoki dodaje grze charakteru. Sceneria wyścigów z czasem staje się nieco nudna i nie pozwala mocniej nacieszyć się samymi wyścigami. Muzyka brzmi dobrze zwłaszcza na Amidze. Radio odtwarza kilka znanych utworków rock and roll z lat 50'. Wersja na C-64 jest pod względem technicznym imponująca jak na moc 8-bitowca, ale ma najwolniejsze przewijanie obrazu podczas wyścigów i posiada zaledwie jeden utwór w ciągłej pętli. Na Amidze gra wygląda i brzmi zdecydowanie najlepiej, ale wersja PC za to jest ciut szybsza podczas samych wyścigów. Wersja Pc jak to w grach z lat 80' ma brzęczyk więc odtwarzanie muzyki i dźwięki ma fatalne. Dźwięki w grze to między innymi dźwięki używania narzędzi w garażu, dystrybutora przy tankowaniu na stacji benzynowej i odgłosy silników samochodowych, które różnią się w zależności od silnika. Dodatkowo podczas wypadku na drodze słyszymy huk, a gdy policja nas ściga słyszymy wycie syreny.
Podsumowanie. To jedna z najprzyjemniejszych gier wyścigowych. Świetna, pełna uroku gra dla wszystkich, którzy kochają samochody. Nie tylko wyścigi, ale także ich kupowanie, sprzedawanie i modyfikowanie. Wadą tej gry jest to, że pomimo bogatej oferty samochodów do kupienia wszystkie mają tę samą deskę rozdzielczą i identyczny sposób prowadzenia przez co rozgrywka jest mało urozmaicona. Kultowy Test Drive (1987) jako gra wyścigowa jest znacznie lepsza. Wydaje się to trochę zabawne, że taka gra wyścigowa jak Street Rod może być tak fajna nawet jeśli fragmenty z jazdą są trochę do bani, ale w tej grze precyzyjne tuningowanie samochodu ma pierwszeństwo i sprawia, że wyścigi stają się znośne. Modyfikacja i naprawa samochodów to tak naprawdę to co najmocniej napędza tę grę. Nowocześniejsze tytuły takie jak niektóre gry z serii Need for Speed pozwalały na zarowno ściganie się jak i ulepszanie samochodów, ale żadna z nich nie ma takiego uroku jak Street Rod. Polskie studio California Dreams w 1991 roku wypuściło sequel Street Rod w którym było jeszcze więcej możliwości garażowych. Dwójka pojawiła się tylko na Amidze i Pc, a ominęła C-64.

Street Rod na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=b8OxP2LmZcQ
Street Rod na komputer C-64:
https://www.youtube.com/watch?v=wSo8lq2NoL8
Street Rod na komputer Pc:
https://www.youtube.com/watch?v=ALxta1vF2ik

Street Rod 2 na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=nXsr9t4souw

Chris Hülsbeck (C-64) oraz Darius Zendeh (Amiga) - Soundtrack z gry Katakis (1987) od studia od Rainbow Arts.
Fenomenalny scrolling shooter w wersji oryginalnej na C-64. Gra przypomina rozgrywkę R-Type z wieloma świetnie zaprojektowanymi poziomami, ulepszeniami i różnymi bossami końcowymi. Gra składa się z dwunastu poziomów. Strzelając do wrogów niektórzy z nich zostawiają po sobie przydatne power-upy jak potężniejsze pociski, pociski samonaprowadzające, przyspieszenie czy bariery. Podobnie jak w przypadku R-Type możemy przyczepić drona w postaci różnokolorowych kul do przedniej lub tylnej części statku, które chronią nas przed pociskami bądź odczepić ją do użytku taktycznego, aby strzelały po ekranie jak szalone do wrogów. Nasze uzbrojenie zawiera również superwiązkę, którą aktywuje się przytrzymując przez chwilę przycisk strzału, a następnie go puszczając. Dostępny jest również tryb dla dwóch graczy w którym jeden steruje dronem, a drugi statkiem kosmicznym co jest dość oryginalnym doświadczeniem. W tę grę w oryginalnej wersji na C-64 gra się jak marzenie, bo grafika i dźwięk są doskonałe, rozgrywka jest szybka, dynamiczna, wciągająca i niezwykle satysfakcjonująca. Gra jest kolorowa i szczegółowa oraz posiada inny styl wizualny dla każdego poziomu. Dochodzą do tego pomysłowi bossowie na końcu poziomu. Energiczna ścieżka dźwiękowa Chrisa Hülsbecka z Commodore 64 jest inna dla każdego poziomu, a do tego osobno specjalna muzyka do konfrontacji z wielkimi złoczyńcami i dobre efekty dźwiękowe. To najlepszy scrolling shooter z przewijaniem poziomym jaki kiedykolwiek pojawił się na słynnym komputerze C-64. Znakomita oryginalna wersja na C-64 jest tak rewelacyjna, że okazała się wyraźnie lepsza od portu Amigowego. Podobnie było przy rewelacyjnym Armalyte, gdzie najlepszą wersją jest również ta z C-64. Wersja Amigowa broni się głównie muzyką Dariusa Zendeha, która co prawda jest zupełnie inna niż na C-64, ale również bardzo klimatyczna. Mimo wszystko większe wrażenie podczas rozgrywki robi ścieżka dźwiękowa z oryginalnej wersji z C-64 z rąk Chrisa Hülsbecka.

Soundtrack z wersji na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=Mgp4xpFGD3o&list=RDMgp4xpFGD3o&start_radio=1&ab_channel=ThunderRetro
Soundtrack z wersji na komputer C-64:
https://www.youtube.com/watch?v=e37-wB8T3bA&list=RDe37-wB8T3bA&start_radio=1
Gameplay z wersji na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=jtXDAG98LJs&ab_channel=WorldofLongplays
Gameplay z wersji oryginalnej na komputer C-64:
https://www.youtube.com/watch?v=BYr_QA1748U&ab_channel=WorldofLongplays

Chris Hülsbeck (C-64) oraz Darius Zendeh (Amiga) - Soundtrack z portów komputerowych hitu automatowego R-Type (1987).
Znakomity scrolling shooter. W tę strzelankę włożono mnóstwo wyobraźni i talentu projektanckiego. Gra zaimponowała organiczną, stylową grafiką, dobrym udźwiękowieniem, fantastycznym projektem poziomów, porządnymi power-up'ami, walkami z bossami i unikalnym pomysłem w postaci kuli mocy co dawało dodatkowe możliwości taktyczne w przetrwaniu. Zespół deweloperski czerpał inspirację z dzieł H.R. Gigera. Zwłaszcza bossowie i niektórzy wrogowie są ewidentnie wzorowani na Obcym. Szczególnym nowum jest tutaj ochraniająca nas kula, którą możemy przyczepiać zarówno z przodu kadłuba naszego statku jak i z tyłu. Fajną sprawą jest także możliwość posłania jej w bój, a także ładowania naszego działa i strzelania większymi, bardziej niszczycielskimi salwami. Oryginał automatowy najlepszy, ale bardzo dobra konwersja tej doskonałej strzelanki zręcznościowej wyszła na 8-bitowym komputerze C-64 z rąk Rainbow Arts i prawdopodobnie najlepsza jaką można było sobie wyobrazić skoro powstała w zaledwie 6 tygodni z powodu ugody prawnej i zlecenia zrobienia portu na komputer C-64 tego hitu automatowego, a wszystko zaczęło się od oskarżenia przez Irem studia Rainbow Arts o plagiat, gdy wypuścili Katakis na C-64, które było pod wieloma względami zadziwiająco podobne do R-Type. Jak widać w razie czego idzie się dogadać zamiast ubijać komuś konkurencyjny projekt jak zrobiłoby pewnie Nintendo żadając usunięcia ze sprzedaży Katakis. R-Type na 16-bitowej Amidze robiło zawsze na mnie nieco mniejsze wrażenie od wersji C-64, która powstała w niemal błyskawicznym tempie. Pewnie dlatego, że za port C-64 odpowiadał jeden z najbardziej cenionych programistów w branży Manfred Trenz czyli człowiek, który odpowiadał za tak genialne produkcje jak The Great Giana Sisters (1987) i Katakis (1987) pod C-64, a później także Turrican (1990) i Turrican II (1991) zarówno pod komputer C-64 i Amiga. Miał gość niesamowity talent. Gwarancja najwyższej jakości. W platformówce Run and Gun Turrican II, która była dla Manfreda Trenza jego opus magnum mamy nawet segment w stylu najlepszych gier scrooling shooter typu R-Type i Katakis, ale z jeszcze większą dynamiką. Muzyka z R-Type do portu z komputera C-64 jest autorstwa słynnego Chrisa Hülsbecka, który zasłynął świetną muzyką do The Great Giana Sisters (1987) z C 64, Katakis (1987) z C-64 i Turrican (1990) z C-64 i Amiga, a jeszcze mocniej fenomenalnym soundtrackiem do Turrican II (1991) z C-64 i Amiga oraz exa Amigowego Apidya (1992), gdzie przeszedł samego siebie. Turrican 2 i Apidya mają jedne z najlepszych ścieżek dźwiękowych z wszystkich gier video z lat 90'. Muzyka z wersji na komputer Amiga jest Dariusa Zendeha poza dwoma utworami, które są autorstwa Chrisa Huelsbecka.

Soundtrack z wersji na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=JoZ0IewzCT8&list=RDJoZ0IewzCT8&start_radio=1&ab_channel=JulianHAMES
Soundtrack z wersji na komputer C-64:
https://www.youtube.com/watch?v=aCy_8jsIUe4&list=RDaCy_8jsIUe4&start_radio=1&ab_channel=RandomVGMs
Gameplay z wersji oryginalnej z automatów:
https://www.youtube.com/watch?v=pVWtI0426mU&ab_channel=WorldofLongplays
Gameplay z wersji na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=hCrN8N-mrP0&ab_channel=WorldofLongplays
Gameplay z wersji na komputer C-64:
https://www.youtube.com/watch?v=3P-bWmr33Fo&ab_channel=WorldofLongplays

Grand Prix Circuit to niezwykle miodny symulator Formuły 1 od studia Distinctive Software, którzy wcześniej wyprodukowali znakomite Test Drive (1987). Gra została wydana przez Accolade w latach 1988-1989 na komputery C-64, Spectrum, Amstrad, Apple II, Pc, Amiga. Grand Prix wraz z Test Drive (1987) to z pewnością szczyt klasyków spod szyldu Accolade. Idealne połączenie gry zręcznościowej z symulacją F1, gdzie najmocniej błyszczała wersja na Commodore 64.
Gameplay. Gra oferuje widok ze środka samochodu tak jak w innych grach tego producenta Test Drive 1 i 2. Jednak w przeciwieństwie do poprzedniej gry studia czyli Test Drive (1987) ta gra zaoferowała kilka trybów rozgrywki oraz regulowany stopień trudności. Dostępne tryby rozgrywki to praktyka czyli jazda na czas po różnych torach w celu nauki prowadzenia bolidów Formuły 1 i bicia swoich rekordów czasowych, pojedyńczy wyścig z przeciwnikami na dowolnym torze oraz najciekawszy tryb mistrzostw, gdzie ścigamy się z elitą po ośmiu torach w Brazylii, Monako, Kanadzie, USA, Wielkiej Brytanii, Niemczech, Włoszech, Japonii. Na początku musimy wybrać nie tylko jeden z pięciu poziomów trudności gry od początkującego do profesjonalnego, ale także zespół w którym chcemy się ścigać czy to szybki Maclaren o najbardziej wymagającym prowadzeniu czy bardziej stabilne Ferrari o najmniejszej prędkości maksymalnej i przyspieszeniu, którym idzie pokonać płynnie niemal każdy zakręt czy też wyjątkowy Williams, który łączy w sobie to co najlepsze u konkurentów. Widoczna mapa toru na ekranie, brak wyścigów na mokrej nawierzchni czy brak ustawień samochodów przed wyścigiem w teorii wiele ułatwiają, ale w praktyce grze bardzo daleko do prostej gry wyścigowej. To symulacja w pełnym tego słowa znaczeniu, która nie wybacza żadnych dużych błędów. W trybie turniejowym na każdym torze bierzemy udział w okrążeniu kwalifikacyjnym walcząc o pole position, a później rywalizujemy z innymi bolidami w wyścigu. Zdobywamy punkty za zajęte miejsca tak jak profesjonaliści. Wszystko w nadziei na zdobycie tytułu mistrza i uniesienia trofeum. Słodki smak w razie zwycięstwa, ale daleka do tego droga. Pod względem sterowania Grand Prix Circuit przewyższa swoich kuzynów Test Drive 1 i 2. Niesamowite jak dobrze udało się Distinctive Software zaprogramować sterowanie zważywszy, że powstalo pod Joystick, a nie kierownicę. Prowadzenie bolidów jest bardzo responsywne, ale nie przesadnie czułe. Sama jazda charakteryzuje się też bardzo przyzwoitą liczbą klatek na sekundę jak na tego typu ambitną produkcję na C-64 i działającymi lusterkami bocznymi w których wszystko widać dokładnie co dzieje się za nami. Gdy tylko zaczynamy jazdę od razu czujemy gorączkę wyścigu. Wystarczy ruszyć i szybko zaczynamy czuć moc tych maszyn i ich unikalny styl prowadzenia. Widok z kokpitu jest niesamowity. Daje niesamowite wrażenia. Krzywa uczenia się jest odpowiednia dla tych, którzy są gotowi poświęcić czas. Gra posiada też tryb zniszczeń co może poskutkować nieukończeniem wyścigu, jeśli jeździmy przesadnie agresywnie. Niby dostępne są tylko trzy samochody oraz mamy jedynie 8 torów w trybie turniejowym, ale to osiem torów wzorowanych na prawdziwych i dziewięciu rywali z własnym stylem i umiejętnościami na torze. Wszystkie wyścigi w Mistrzostwach mają taką samą liczbę okrążeń przez co przejechanie długich torów zajmuje znacznie więcej czasu niż krótszych w stylu Monako. Posiadałem pełną wersję dyskietkową na Commodore 64. Prezentacja i grywalność na najwyższym poziomie. Fajnie było do niej teraz wrócić.
Grafika i udźwiękowienie. Wersja Amigowa technicznie jest niezła, ale to wersja z C-64 jest prawdziwym cudem technicznym w przypadku tej produkcji. Grafika na 8-bitowe C-64 jest kolorowa, ostra i wyraźna. Oprawa graficzna Grand Prix Circuit jest moim zdaniem lepsza niż w później wydanym przez to samo studio Test Drive 2 (1989), a animacje na swoje czasy wręcz znakomite. Gra na C-64 do tego działa świetnie z zaskakująco dużą liczbą klatek na sekundę jak na tego typu grę symulacyjną wydaną na 8-bitowca. Płynność animacji jest zauważalnie lepsza niż w Test Drive 1 i 2 w które grałem ostatnio. Intro z dużymi logami i muzyką Krisa Hatlelida prezentuje się także okazale. Klimatyczne otwarcie, które zawsze się mi podobało. Niewiele co prawda mamy tutaj muzyki, ale zdigitalizowane dźwięki gitary i perkusji w dużym stopniu przyczyniają się do tego, że muzyka przewodnia gry jest niezwykle chwytliwa. Efekty dźwiękowe w grze są również dobrze wykonane. Nie polecam wersji Pc, która brzmi tak tragicznie, że można od tego dostać zawału :)
Podsumowanie. Ta gra to jedna z najlepszych gier wyścigowych jakie kiedykolwiek powstały na Commodore 64 i tak wysoka ocena głównie z powodu tej znakomitej wersji z słynnego 8-bitowca. Całkiem dużo opcji rozgrywki jak na lata 80' oraz świetny gameplay w postaci symulatora gwarantujący wymagające, a zarazem satysfakcjonujące wrażenia. Świetna grafika i dźwięk w połączeniu z dobrym sterowaniem oraz intensywną akcją na rozgrzanym od opon asfalcie i przyjemną rozgrywką sprawiły, że Grand Prix Circuit jest grą, której nie sposób się było oprzeć. Bez dwóch zdań to najlepsza symulacja F1 na C-64, a licząc wszystkie symulatory samochodów to jedyna dla niej konkurencja na tym słynnym 8-bitowym komputerze to Test Drive 1 i 2 oraz nasze Street Rod (1989), która jest pierwszą bardzo dobrą grą polskiej produkcji, bo wysoko cenioną przez prasę i graczy. Polacy potrafili już w 1989 roku wyprodukować Topową produkcję :)
Natomiast na Amidze z symulatorow wyścigowych poza czterema już wymienionymi powyżej dobre są też Indianapolis 500 (1989), Formula One Grand Prix (1991) i Vroom (1991).

Grand Prix Circuit na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=tJXVfDlXUWY
Grand Prix Circuit na komputer C-64:
https://www.youtube.com/watch?v=CmGUzuSW5PU
Grand Prix Circuit na komputer Pc:
https://www.youtube.com/watch?v=fysoXmhtWy0&list=RDfysoXmhtWy0&start_radio=1

Dla mnie jednak była jedna jeszcze lepsza gra wyścigowa na C-64 od Grand Prix Circuit w których ścigaliśmy się bolidami Formuły 1 o tytule F1 GP Circuits (1991) od studia Idea Software. To była w 100% gra zręcznościowa i posiadała widok z góry więc bardzo oryginalne podejście zważywszy, że zdecydowana większość gier wyścigowych miało widok z tyłu auta bądź rzadziej ze środka jak symulatory. Mamy w tej grze do wyboru cztery bolidy, które różnią się mocno parametrami początkowymi oraz dziewięć torów. Każdy wyścig rozpoczyna się okrążeniem kwalifikacyjnym, które określa naszą pozycję startową. Sam wyścig składa się natomiast z pięciu okrążeń. Co ciekawe twórcy tej gry nie mieli licencji na używanie nazw marek bolidów więc mamy zniekształcone nazwy takie jak Ferreri, McLoren czy William. Wystarczyło napisać nazwy gigantów z literówką i nie było problemów prawnych. Dość zabawny i tandetny zabieg, ale mało profesjonalny. Wtedy mi to nie przeszkadzało jakoś specjalnie. Podczas wyścigu stosujemy strategie polegającą na zjechaniu do pit stopu w odpowiednim momencie po 2, 3 bądź 4 okrążeniach, by uzupełnić zapas paliwa i dokonać napraw. Po każdym wyścigu zależnie od ilości zdobytych punktów za dobre miejsca mamy kasę za którą możemy kupować ulepszenia do bolidu takie jak lepszy silnik, podwozie, hamulce, opony, gdzie każdy ma cztery poziomy jakości. Gra w wersji na C-64 posiada miłą dla oka grafikę oraz niesamowitą grywalność i to jej największa siła, a dużą frajdę zapewniają nie tylko wyścigi i zdobywanie punktów w walce o mistrzostwo, ale także ulepszanie samochodu, gdzie kombinujemy co ulepszyć na ten moment, a co zostawić na później, by mieć jak największe szanse na dobre miejsce w kolejnym wyścigu. Wadą tej gry było, że każdy wyścig ładował się tak długo na wersji dysketkowej C-64, że chyba zdążyłbym w tym czasie nauczyć się robić sweter na drutach :)
Na Amidze ładowała się dużo szybciej, a odpalana z HDD wręcz błyskawicznie, ale wersja Amigowała tej gry niestety nie jest tak zjawiskowa jak na C-64. Na Amidze ta gra wydawała się mi dziwnie szpetna w porównaniu do wersji C-64 i grało się mi też zauważalnie gorzej w wersję na przyjaciółkę. Stąd na C-64 przechodziłem tryb mistrzostw pewnie z dziesięć razy, a na Amidze raz, bo mnie rozczarowało i nie wracałem do niej. Często decydują detale jak coś możemy postrzegać. Jeśli najpierw sięgniemy po świetną wersję, a następnie po inną, która w teorii powinna być jeszcze lepsza, bo wyszła na komputer o mocniejszych podzespołach, a jednak okazuje się słabsza można poczuć się rozczarowanym. Miałem tak w przypadku ok 30 gier na C-64 i okazało się, że posiadał ten komputer najlepszą wersję z możliwych, a porty Amigowe były zauważalnie słabsze. Przeważnie było jednak na odwrót i Amigowe wersje gier 2d z lat 1985-1993 były tymi najlepszymi.

F1 GP Circuits na komputer C-64:
https://www.youtube.com/watch?v=_5G2FZNoM4k
F1 GP Circuits na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=tCsm2WJzbX0

Stu Phillips - Soundtrack z Knight Rider - Remake Theme by Enzo Margaglio
Przeważnie bardziej preferuje oryginalne wersje, ale tu moim zdaniem wyszła nawet fajna przeróbka, bo jest nowocześniej, ale nadal trzyma klimat. Serial Knight Rider (1982) był dość popularny na kanałach niemieckich w latach 80', które szło odebrać przez antenę satelitarną. Oglądałem niektóre odcinki w ten sposób. Taki sobie, ale miał swoje momenty. Na polskich kanałach emitowany zbyt późno, bo pierwszy raz dopiero w połowie lat 90'. Na przełomie lat 80'/90' jak zapewne wielu z tych bardziej wiekowych użytkowników GOLa kupowałem gumy Turbo specjalnie po to, by uzbierać pełną kolekcję tych fajnych obrazków wypasionych wozów. To dopiero było poświęcenie. Prawdziwa magia. A kto nie zbierał ten trąba. Supernowoczesny samochód z Knight Rider to oczywiście zmodyfikowany Pontiac, ale jeszcze większą legendą jest samochód DeLorean DMC-12 z filmu "Powrót do przyszłości" :)
https://www.youtube.com/watch?v=ZhG18g4XNO8&list=RDqI-Takf76RY&index=9&ab_channel=EnzoMusic

The Cars - Drive (1984)
Nie ma to jak w lato wyjechać swoją bryką z garażu, podjechać pod dom fajnej dziewczyny i zagwizdać, a następnie wziąć ją na przejażdżkę, załączyć "The Cars - Drive" i jechać przed siebie. Zajebisty utworek. Pozytywnie nastraja od pierwszego dźwięku.
https://www.youtube.com/watch?v=xuZA6qiJVfU&ab_channel=RHINO

Test Drive II: Te Duel to gra wyścigowa z 1989 roku od studia Distinctive Software, którzy wcześniej dali się poznać dzięki wysoko ocenionym symulatorom Test Drive (1987) i Grand Prix Circuit (1988). Gra została wydana przez Accolade na komputerach C-64, Amiga, Apple II, Amstrad, Spectrum, Macintosh, Atari ST, Pc oraz konsolach Sega Mega Drive, SNES. Pojawiła się na zdecydowanie większej ilości platform niż pierwsza część. W 1989 roku Test Drive II był ucieleśnieniem ekskluzywności i luksusu w swoim gatunku na długo zanim pojawiła się na rynku pierwsza część Need For Speed, która się wzorowała najmocniej na pierwszych częściach Test Drive.
Gameplay. W grze możemy wybrać między wyścigiem na czas, a pojedynkiem z przeciwnikiem sterowanym przez komputer. Następnie wybieramy poziom trudności w skali od 1 do 12. Poziom trudności wpływa nie tylko na stopień realizmu prowadzenia wybranego samochodu, ale także na styl jazdy i prędkość wirtualnego przeciwnika. To samo dotyczy prędkości policjantów i natężenia ruchu. Poziomy od 1 do 4 zawierają automatyczną zmianę biegów, a pozostałe już manualną skrzynię co jest dodatkowym utrudnieniem. Innymi słowy w Test Drive II można grać w stylu zręcznościowej gry wyścigowej takiej jak Lotus Esprit Turbo Challenge (1990) lub jako hardkorową symulację jak Grand Prix Circuit (1988), która nie dopuszcza żadnych większych błędów. W teorii więc to gra wyścigowa dla każdego, ale nie do końca, bo nawet na najłatwiejszym poziomie trudności sprawia wrażenie symulatora wyścigów między innymi z powodu perspektywy ze środka samochodu podczas gdy w większości ówczesnych zręcznościowych gier wyścigowych samochód był ukazywany z perspektywy trzeciej osoby. W trybie jazdy na czas staramy się po prostu uzyskać najlepszy czas w każdej sekcji. W drugim trybie rozgrywki, kiedy ścigamy się z komputerem ten stara się uzyskać lepszy czas od nas na każdym odcinku. Ta druga opcja jest o wiele przyjemniejsza, ponieważ staje się wyścigiem pełnym adrenaliny. Taka koncepcja gry jest ciekawsza. Robi się szaleńczo, gdy pokonujemy zakręty i przyspieszamy rozpędzając samochód do zawrotnych prędkości podczas gdy konkurent i policja depczą nam po piętach. Ściganie się z innym supersamochodem i rywalizowanie o jak najlepszy czas mając policję na ogonie sprawia, że rozgrywka jest bardziej ekscytująca. Decyzja czy zwolnić czy uciec przed policją zawsze jest zabawna, a ucieczka przed policją przyspiesza bicie serca. Komputer sumuje wszystkie czasy i na koniec każdego odcinka wyłania zwycięzcę. Do wyboru w oryginalnej wersji gry były tylko dwa szybkie wozy Porsche 959 i Ferrari F40 co było na minus względem pierwszej części. Sterowanie jest dość proste, a przynajmniej jeśli wybierzemy jeden z łatwiejszych poziomów trudności z automatyczną skrzynią biegów. W porównaniu do poprzedniczki w której jeździmy jedynie po skalistej górskiej drodze Test Drive II oferuje bardziej zróżnicowane otoczenie obejmujące drzewa, kaktusy, znaki reklamowe i pustynne krajobrazy, a nawet posiada jakieś tło. Co więcej w sequelu droga prowadzi również przez tunele. Gra okazała się sukcesem i szybko dostała dodatki w postaci nowych samochodów i dwóch dodatkowych scenerii. Na C-64 w formie dyskietkowej miałem właśnie wersję z większą ilością samochodów i dodatkowymi sceneriami więc to musiała być bardziej rozbudowana wersja. W wersjach z C-64 i Amiga odpalonych przez emulator też jest więcej samochodów i scenerii. Z dodatkowych wozów na C-64 mamy chociażby Dodge Charger Daytona, Mustang Shelby GT500 Cobra, Pontiac GTO, Chevrolet Camaro. Spędziłem przy tej grze wiele godzin w przeszłości na C-64. Grało się w to nie tylko u siebie, ale też u innych osób. Teraz sobie odświeżyłem wersje C-64 i Amigową oraz zerknąłem na pozostałe wydane wersje.
Grafika i udźwiękowienie. Kalifornijska sceneria wydawała się realistyczna jak na swoje czasy mimo, że w większości opierała się podobnie jak pierwsza część na standardowej grafice bitmapowej. Prezentacja kokpitu, która różni się w zależności od samochodu, a także widok z boku kilku maszyn prędkości i ich danych technicznych na ekranie wyboru samochodu wyglądają po prostu świetnie i niezwykle realistycznie na lata 80'. Sama prędkość przewijania obrazu, który jest takim pseudo 3D jest dość porównywalna jak przy pierwszym Test Drive więc akceptowalna. Na C-64 całkiem spoko, a w przypadku Amigi płynność była zależna od modelu, bo przykładowo na A1200 działała troszkę lepiej niż u mnie na A500. Szkoda, że gra nie obejmowała jeszcze zróżnicowanych warunków pogodowych takich jak deszcz, mgła czy śnieg jak ma to miejsce w Turbo Out Run (1989), trylogii Lotus (1990-1992) czy Test Drive III (1990). Główny motyw muzyczny brzmi typowo dla lat osiemdziesiątych. Odgłosy silników są w porządku, ale niestety nie dorównują tym z prawdziwych samochodów. Wersja C-64 robi duże wrażenie pod względem grafiki, udźwiękowienia i klatek animacji jak na moc 8-bitowca, ale nie umywa się do portu Amigowego, który jest ponownie najlepszą wersją.
Podsumowanie. Test Drive II: Te Duel to coś pomiędzy Test Drive (1987), a Grand Prix Circuit (1988). Dobra grywalność i ogólnie przyjemna gra. Ponad 400 koni mechanicznych czeka na jazdę z zawrotną prędkością. Wraz z pierwszym Test Drive jest bliższa symulatorom niż grom zręcznościowym. Doskonałe gry w swoim czasie! Protoplasty dla Need For Speed (1994). W czasach, gdy grałem na C-64 byłem oszołomiony zarówno Test Drive i Test Drive II. Niestety Test Drive III (1990), który wyszedł tylko na Pc mimo, że był w pełni trójwymiarową grą wyścigową oraz zawierał zmienne warunki pogodowe nie oczarował mnie już tak mocno jak pierwsze dwie części. Grałem w niego na początku lat 90' u kuzynów. Głównie z tego powodu mnie odrzuciła trójka, bo z racji pełnego 3d miała gra szpetną oprawę graficzną porównując do poprzednich części, a animacja tak klatkowała, że ledwie dało się grać. Koszmar.

Wersja na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=gYAErya92g8&ab_channel=hirudov2d
Wersja na komputer C-64:
https://www.youtube.com/watch?v=JOqbC2NybpE&ab_channel=WorldofLongplays
Wersja na komputer Pc:
https://www.youtube.com/watch?v=R6hbfDihRQc&ab_channel=MajorThriftwood

Trevor Jones - Full Soundtrack z Excalibur (1981)
https://www.youtube.com/watch?v=4XBNpC4TvEY&list=RD4XBNpC4TvEY&start_radio=1&ab_channel=Cinemascores

Carl Orff - Soundtrack z Excalibur (1981) - O Fortuna/Carmina Burana
Excalibur z 1981 roku to dla mnie zdecydowanie najlepsza wersja legendy o Królu Arturze i rycerzach okrągłego stołu jaką kiedykolwiek stworzono. Świetne dark fantasy z mrocznym klimatem i cudnym soundtrackiem na czele z O Fortuna/Carmina Burana. Jedna z najlepszych produkcji fantasy spod znaku magii i miecza obok Die Nibelungen: Siegfried (1924), Die Nibelungen: Kriemhilds Rache (1924), Conan Barbarian (1982), Willow (1988), trylogii The Lord of the Rings (2001-2003) oraz seriali Robin of Sherwood (1984-1986) i Game of Thrones (2011-2019). W filmie Excalibur w rolę Mordreda wcielił się Robert Addie. Później pojawił się w innej produkcji kostiumowej czyli serialu Robin of Sherwood, gdzie zagrał rolę życia wcielając się w Gisburne'a. Raczej nie ma przypadku.
https://www.youtube.com/watch?v=0JNlOTccdck&list=RD0JNlOTccdck&start_radio=1&ab_channel=HDFilmTributes

Ron Klaren - Soundtrack z gry Battle Squadron (1989) od studia Cope-Com pod komputer Amiga.
Battle Squadron to ekscytująca strzelanka wertykalna, a zwłaszcza dla dwóch graczy. Doskonale wykorzystała możliwości graficzne i muzyczne Amigi. Świetna ścieżka dźwiękowa zarówno w intro i podczas rozgrywki, perfekcyjna detekcja kolizji, efektowne animacje, dobre power-upy, pomysłowe duszki, znakomite przewijane tła i rewelacyjna miodność rozgrywki w trybie kooperacji. Absolutnie wspaniała. Jedna z najfajniejszych strzelanek pionowych z samoczynnym przesuwem ekranu wraz z Xenon 2 (1989), SWIV (1991), Banshee (1994) jakie pojawiły się na komputerze Amiga.

Muzyka z Battle Squadron:
https://www.youtube.com/watch?v=2ZGHZAHsF1U&list=RD2ZGHZAHsF1U&start_radio=1&ab_channel=ED209rev1
Gameplay z Battle Squadron:
https://www.youtube.com/watch?v=fkXK9lgqDAo&ab_channel=WorldofLongplays

Bomb The Bass - Soundtrack z gry Xenon 2: Megablast (1989) od studia The Bitmap Brothers pod komputer Amiga.
Xenon 2 to kosmiczna strzelanka z przewijaniem w pionie w której musimy pokonać kilka poziomów wypełnionych falami wrogów, a każdy z nich kończy się bossem. Co jakiś czas możemy wykorzystać gotówkę na zakup ulepszeń do swojego statku, by łatwiej niszczyć wrogów. Stajemy się wtedy jednoosobową armią, która zabija, okalecza i wszystko wysadza w powietrze. Boska sprawiedliwość wymierzona w paskudnych wrogów. Jednakże to dość wymagająca strzelanka wertykalna, która potrafi dać w kość z powodu zadziwiająco skutecznej organizacji fal wrogów. Gra to przede wszystkim prawdziwa uczta audiowizualna. Pełnoekranowa grafika z ładną paralaksą, świetnymi tłami i sprite'ami oraz dobrze wykonanym efektami. Metaliczna oprawa graficzna oraz muzyka Bomb The Bass były bez wątpienia najmocniejszym asem w rękawie przy tej produkcji. Studio Bitmap Brothers stali się dzięki Xenon II supergwiazdami na scenie Amigowej. Później wydali tak wspaniałe rzeczy jak Speedball 2 (1990), Cadaver (1990), Gods (1991) i The Chaos Engine (1993). Wszystkie ich gry miały taki metaliczny styl graficzny nie do podrobienia.

Muzyka z Xenon II:
https://www.youtube.com/watch?v=amEv2aJR91k&list=RDamEv2aJR91k&start_radio=1&ab_channel=ArcadeMusicTribute
Gameplay z Xenon II:
https://www.youtube.com/watch?v=d-TfIo8UGwc&ab_channel=AL82RetrogamingLongplays

Wings to rewelacyjny symulator lotu osadzony w czasach I wojny światowej, który został opracowany przez studio Cinemaware. Gra została wydana w 1990 roku na komputerze Amiga. Wings przez kilkanaście lat było exem Amigowym. Dopiero w 2002 roku grę przeportowano na przenośną konsolę Game Boy Advance, a w 2014 roku po 24 latach od debiutu na Amidze zawitała również na komputerze Pc w formie oryginalnej i zremasterowanej. Gra wyróżniła się wciągającą fabułą opowiedzianą za pomocą wpisów z pamiętnika pilota i przerywników filmowych, a także zróżnicowaną rozgrywką obejmującą trójwymiarowe walki powietrzne, naloty bombowe z lotu ptaka oraz izometryczne misje ostrzału w stylu Desert Strike (1992). Ostatnia gra Cinemaware okazała się kapitalna. Jak odejść to z hukiem.
Gameplay. Wcielamy się w rolę pilota myśliwca alianckiego w czasie I wojny światowej i walczymy w powietrzu w ponad 200 misjach. Akcja gry rozgrywa się w latach 1916-1918, a między każdą misją możemy przeczytać stronę wpisu z dziennika dotyczącą kompanii. Wings oferuje praktycznie trzy gry w jednej, bo posiada trzy różne style rozgrywki. Misje bombowe z widokiem z góry w których musimy eliminować strategicznie ważne cele, izometryczne naloty w których możemy zniszczyć wszystko korzystając z nieograniczonego zapasu amunicji oraz najciekawsza dla mnie część gry czyli walki powietrzne w 3D. Grywalność powala na kolana. To jest prawdziwa gratka. Akcja w grze jest świetna, a zwłaszcza trójwymiarowe sceny walk powietrznych i izometryczne naloty. Świetna zabawa, a na końcu widzimy swoje statystyki i sprawdzamy ilu żołnierzy udało nam się wybić. Obserwowanie pamiętnika dokumentującego czas spędzony na wojnie to również wyjątkowa część gry. W miarę postępów zdobywamy medale i awanse, a to tym bardziej powód, by wracać po więcej. Wracamy chętnie nawet po ukończeniu calej kampanii, bo gra wciąga bez reszty. To co sprawia, że ten świetny symulator lotów bojowych stał się tak legendarną produkcją to również to, że jest skrojony dla osób, które zazwyczaj boją się grać w symulatory lotu, bo są dla nich zbyt skomplikowane. Ta gra ma dość przyjazny próg wejścia. Jedna z moich ulubionych gier na Amigę, która wciąż trzyma bardzo wysoki poziom. Mnóstwo klimatu i świetna jakość wykonania.
Grafika i udźwiękowienie. Wings sprytnie ożywia historię dzięki stylowi ery kina niemego i genialnym wpisom w dzienniku towarzyszącym każdej misji. Gra oferuje płynne sekcje 3D jak na możliwości Amigowe, gdzie komputer zawsze świetnie radził sobie z grafiką 2d, a przeważnie kiepsko w 3d. Duże wrażenie wizualne robi powiewający szalik pilota podczas lotu. Muzyka akordeonowa jest bardzo nastrojowa i ma szlachetne brzmienie, które dodaje grze uroku, a dźwięk w sekcji walk powietrznych w 3d jest świetny. Wings ma również piękną sekwencję końcową.
Podsumowanie. Wings ma wszystko czego można oczekiwać od rewelacyjnej gry video. Ma kapitalną grywalność, interesującą fabułę, świetną grafikę i dźwięk, stanowi wyzwanie oraz oczywiście posiada ten niewidzialny czynnik X, który sprawia, że wciąż chce się do niej wracać. Prawdziwa klasyka z Amigi. Jakość przez duże J. Już od czołówki dokumentującej próby lotu braci Wright przeczuwamy, że czeka nas tutaj prawdziwa uczta, a od momentu ukończenia szkolenia przy dźwiękach wojskowej muzyki w tle czujemy ekscytację związaną z zaciągnięciem się do bitwy, by rozprawić się z tymi parszywymi Niemcami. Przez długi czas jedna z najlepszych gier ekskluzywnych na komputer Amiga. Zawsze pojawia się w zestawieniach najlepszych gier z komputera Amiga.

Najlepsze gry studia Cinemaware to genialna gra strategiczna z elementami zręcznościowymi Defender of the Crown (1986) i znakomity symulator lotu myśliwca Wings (1990). Na trzecim miejscu stawiam ciekawą grę action-adventure z elementami gier FPP It Came from the Desert (1989) inspirowaną filmem Them! (1954).

Wersja oryginalna z 1990 roku pod komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=MrRyvAp9jXQ&ab_channel=1987Tristar
Wersja z 2002 roku na przenośną konsolę Game Boy Advance:
https://www.youtube.com/watch?v=Okcm-OrfMOE&ab_channel=ElBlogdeThePunisher
Wersja Remastered Edition z 2014 roku pod komputer Pc:
https://www.youtube.com/watch?v=3XvLZ1ulg0E&ab_channel=JimmyDali2

Kevin Bassinson - Soundtrack z Cyborg - Extended Theme by Gilles Nuytens
Film Cyborg (1989) ma wiele wad, które rażą na czele z oklepaną fabułą i miernym aktorstwem, ale ma też kilka plusów jak kapitalny soundtrack Kevina Bassinsona, świetny postapokaliptyczny klimat rodem z Mad Maxa, niezłe zdjęcia i rekwizyty, przerysowanego do bólu złola Fendera, który chyba mocno wczuł się w tę rolę i nieźle zrealizowane sceny akcji. Scena ucieczki przez mokradła przed gangiem Fendera, gdy załącza się świetna muza to mój ulubiony fragment filmu. Oryginalne założenie reżysera Alberta Pyuna było takie, by nakręcić ten film w czerni i bieli oraz bez dialogów, ale szef wytwórni Cannon nie zgodził się ze względów komercyjnych. Po pierwszym zamkniętym pokazie film był taką chałą, że zaledwie 1 na 100 osób wystawiła przychylną opinię. Zadzwonili do JCVD, który był już na planie "Kickboxer", żeby przyjechał, bo inaczej jego kariera może lec w gruzach, bo film będzie klapą finansową. Po przemontowaniu film w ostatecznej wersji stał się lepszy i zarobił na siebie z nawiązką. Złym akcentem było, że JCVD uderzył w oko Jacksona Pinckneya podczas sceny walki z użyciem broni białej i skończyło się głośną sprawą w sądzie i dużym odszkodowaniem za trwałe uszkodzenie oka z winy JCVD, który celowo przekraczał granice bezpieczeństwa podczas scen walki, aby nadać im większy realizm co doprowadziło do wypadku.
https://www.youtube.com/watch?v=hoNJmDcfMtk&list=RDhoNJmDcfMtk&start_radio=1&ab_channel=GillesNuytens

Zostały jeszcze 1987 i 1988, bo powyżej nastąpił limit znaków na jeden post :)

Najlepsze gry 1987 roku:
Dungeon Master - Znakomity dungeon crawler FPP od FTL Games. Twórcy wzorowali się na klimatach z wcześniejszych części Wizardry, ale to pierwsza gra tego typu, gdzie rozgrywka toczy się w czasie rzeczywistym. Gra ustanowiła kilka nowych standardów dla gier RPG FPP, bo je spopularyzowała jak system w którym umiejętności postaci są ulepszane bezpośrednio poprzez ich używanie czy interfejs papierowej lalki. Gra niesamowicie klimatyczna i miejscami tak wymagająca jak najtrudniejsze części Wizardry. Pierwotna wersja gry powstała na Atari ST, a dopiero w 1988 roku przeportowano na Amiga i 1992 na Pc. Była to pierwsza znana gra na Amigę, która wymagała 1MB pamięci oraz pierwsza, która oferowała efekty dźwiękowe 3d. Na Amidze dla mnie pozycja kultowa. Do dziś to dla mnie jeden z najlepszych dungeon crawlerów FPP wraz z The Eye of the Beholder II (1991), Wizardry VII (1992), Ultima Underworld (1992) i Lands of Lore (1993) oraz mixem dungeon crawlera z przygodówką Elvira: Mistress of the Dark (1990). Dungeon Master zadziwił samego założyciela Origin Systems geniusza Richarda Garriotta, który powiedział, że był zachwycony odkrywając nowe rzeczy, które mógł zrobić w tej grze. Dungeon Master wpłynął na graficzny interfejs Ultima VI (1990) i płynną mapę, a także późniejszą Ultima Underworld z środowiskiem 3d.
Pirates! - Genialny mix przygodówki ze strategią z elementami zręcznościowymi od Microprose. Najlepsza gra, gdzie możemy wcielić się w pirata. Rozgrywka obejmuje między innymi żeglowanie po oceanie, bitwy morskie, pojedynki szermierskie, poszukiwanie zakopanych skarbów czy handlowanie i wchodzenie w układy. Duża część czynników wpływających na rozgrywkę jest losowa dzięki temu każde kolejne podejście jest inne od poprzedniego. Przy tym tytule spędziłem setki godzin na C-64! Wielki otwarty świat, przygodowy charakter gry i pojedynki morskie! Obok gier serii Ultima jest to jedna z najbardziej rozbudowanych gier na 8-bitowce. Produkcja wybitna. Wiele osób uważa, że to najlepsza gra na komputerze C-64.
Final Fantasy - Narodziny kultowej serii jRPG od Square. To jedna z najpopularniejszych gier na NES. Pierwsza część dała początek wielu motywom, które przewijają się niemalże przez wszystkie części serii. Gra odniosła ogromny sukces finansowy w Japonii dzięki czemu Square zostało jednym z najpopularniejszych producentów gier jRPG w tym kraju.
Maniac Mansion - Świetna gra przygodowa od LucasArts autorstwa Rona Gilberta z przełomowym interfejsem. Wyznaczyła standardy gier przygodowych na następne dziesięć lat. Jest to prequel Day of the Tentacle (1993). Wcielamy się w Dave’a, studenta, którego dziewczyna została uprowadzona przez tajemniczego Dr.Freda mieszkającego w posiadłości Edisonów. Oprócz protagonisty na ratunek wyrusza także dwójka z sześciu wybranych przyjaciół o zróżnicowanych osobowościach i podejściach do rozwiązywania problemów. Wybrane przez nas postacie mają wpływ na przebieg wydarzeń co dodatkowo zachęca do sprawdzania różnych rozwiązań. Gra wyróżniała się grafiką, fabułą, zagadkami, fajnymi bohaterami, humorem i wygodnym na tle przygodówek Sierra interfejsem. Kultowa gra przygodowa z C-64 i Amiga. Zwłaszcza kochana na C-64 na które wyszły tylko trzy hity LucasArts. Jedna z najlepszych gier na C-64. W 2004 ukazał się fanowski remake tej gry z dopiskiem Deluxe z ładniejszą grafiką i interfejsem znanym z sequela Day of the Tentacle.
Leisure Suit Larry - Przygodówka dla dorosłych od Sierra autorstwa Ala Lowe'a. Wspólnym łącznikiem gier tej serii są eksploracje Larry'ego Laffera luksusowych i kosmopolitycznych hoteli, statków, plaż, ośrodków wypoczynkowych i kasyn oraz jego dość nieudolne próby uwiedzenia młodych kobiet. Seria stała się znana ze swojego połączenia obleśnego humoru, parodii podrywania i fantazji seksualnych co stanowiło odejście od normy w katalogu Sierra. Produkcja była bardzo popularna na Pc Dos i Amidze. Gra doczekała się licznych seqieli, a także dwóch remake'ów w 1991 roku z grafiką VGA oraz w 2013 roku z dopiskiem Reloaded.
Contra - Zajebista chodzona strzelanka od Konami. Dynamiczna rozgrywka, świetne giwery, pomysłowo zaprojektowani bossowie oraz wyborna kooperacja. Klimat to fajne połączenie wietnamskiej rozpierduchy znanej z filmów akcji lat 80' ery VHS z inwazją z kosmosu. Znakomity oryginał automatowy i świetna wersja NES. Contra wraz z Metroid (1986) to prekursorzy wszelkich platformowych run and gunów z widokiem z profilu. Zresztą Metroid i Contra zapewnie pomogły w tym, że pojawiła się kilka lat później tak genialna gra na C-64 i Amidze jak Turrican (1990) i jeszcze lepszy Turrican 2 (1991).
Operation Wolf - Kultowa produkcja rail shooter z pierwszej osoby od Taito. Gra była bardzo lubiana na automatach. Ma świetny port na C-64.
Platoon - Zajebista strzelanka od Ocean Software. Gra zasłynęła tym, że ma kilka różnych perspektyw z innym sterowaniem i gameplayem. Pierwsza misja w dżungli ma widok z boku i ruszamy się poziomo i pionowo, a w misji drugiej w tunelach i trzeciej w bunkrze mamy widok pierwszoosobowy i poruszamy się podobnie jak w Dungeon crawlerach FPP, gdy ostatnia misja w dżungli ma widok trzecioosobowy i jest czasówką. Podobny zabieg z kilkoma perspektywami zastosowano w Untouchables (1989). Gra zachwycała grafiką, udźwiękowieniem, atmosferą i zróżnicowaną rozgrywką oraz była dość wymagająca. Była to też dość wierna adaptacja filmu. Gra jest zaliczana do najlepszych gier na C-64. To jedna z nielicznych produkcji, gdzie wersja C-64 jest lepsza od Amigowej.
Wings of Fury - Genialna symulacja samolotu w ujęciu 2D. Nic tak nie cieszy jak zrzucenie bomb na wrogie stanowiska bojowe. W owym czasie animacja skręcającego samolotu przyprawiała o zachwyt. Znakomite wersje na C-64 i Amiga.
R-Type - Znakomity scrolling shooter od Irem. Zespół deweloperski czerpał inspirację z dzieł H.R. Gigera. Zwłaszcza bossowie i niektórzy wrogowie są ewidentnie wzorowani na Obcym. Szczególnym nowum jest tutaj ochraniająca nas kula, którą możemy przyczepiać zarówno z przodu kadłuba naszego statku jak i z tyłu. Fajną sprawą jest także możliwość posłania jej w bój, a także ładowania naszego działa i strzelania większymi, bardziej niszczycielskimi salwami. Gra ma znakomity oryginał automatowy i dostała świetne porty na komputery Amiga i C-64. Wyszedł też porządny sequel w 1989 roku.
Katakis - Rewelacyjny scrolling shooter od Rainbow Arts. Gra przypomina rozgrywkę R-Type z wieloma poziomami, ulepszeniami i różnymi bossami końcowymi. Znakomita oryginalna wersja na C-64 jest tak dobra, że okazała się lepsza od portu Amigowego. Duże wrażenie robi oprawa graficzna, płynność animacji, soundtrack w wersji C-64, a to wszystko przy mistrzowskiej grywalności.
Great Giana Sisters - Rewelacyjna gra plaformowa od Time Warp Productions autorstwa Armina Gesserta. Kapitalna platformówka z superpłynnym scrollingiem, bardzo dobrą grafiką, świetnym sterowaniem oraz mistrzowską kompozycją tytułową Chrisa Huelsbeck’a w aranżacji orkiestry symfonicznej. 33 poziomy 8-bitowego platformowego orgazmu wzorowane na przygodach wąsatego hydraulika, ale z jeszcze bardziej szczegółową grafiką i lepszą muzyką. Gra zawładnęła umysłami Comodorowców. Wyszła też fajna wersja Amigowa. Nie da się ukryć, że The Great Giana Sisters łudząco przypomina wydane przez Nintendo w 1985 roku Super Mario Bros. Podobnego zdania byli prawnicy japońskiego giganta, którzy doprowadzili do zniknięcia opisywanego tytułu ze sklepowych półek, ale gra stała się kultowa na C-64 dzięki pirackim wersjom. Gra przyciągała niemal jak magnes do ekranu monitora bądź TV.
Rainbow Islands - Przyjemna gra platformowa od Taito. Sequel Bubble Bobble (1986), gdzie tęcza służy do wspinaczki i niszczenia wrogów. Świetne porty zarówno na C-64 i Amiga, gdzie ta druga jest blisko poziomu grafiki z wersji automatowej. To jedna z najładniejszych platformówek na C-64.
Bionic Commando - Przyjemne połączenie run’n guna z grą platformową od Capcom. Protagonistą jest komandos wyposażony w bioniczne ramię z karabinem chwytnym pozwalającym mu na podciąganie się na półkę wyżej lub huśtanie się. Fajna oryginalna wersja na automaty i całkiem udane porty na C-64 i Amiga.
Shinobi - Udane połączenie run’n guna z grą platformową od Sega. Cała rozgrywka opiera się na skakaniu i rzucaniu shurikenami. Nasz bohater rzuca gwiazdkami, a w zwarciu ratuje się kopniakiem i ostrym jak brzytwa mieczem. Wszystko zaprezentowane w ujęciu z boku z hordami nacierających na nas wrogów i tradycyjnie trudnymi do ubicia na końcu każdego etapu bossami. Dobre wrażenie robi oryginał automatowy i porty na C-64 i NES, które działają płynnie. Słabiutkie okazały się pozostałe porty na 8-bitowce i 16-bitowce, bo brakuje im płynności. Także wersje na Amiga i Atari ST to chałturnicze, zrobione na szybko konwersje z dławiącym się scrollingiem ekranu i fatalną animacją ruchów naszego bohatera. Koszmarne niechlujstwo autorów. Sequel tej gry to znakomite Shadow Dancer (1989), gdzie naszemu Ninja pomaga ogromny piesek. Dwójka jest świetna w wersjach na automaty, Amiga i daje radę też na C-64.
Nebulus - Ciekawa gra platformowa od Triffix Entertainment. Wcielamy się w postać zielonego stworka o imieniu Pogo. Gra polega na wdrapywaniu się na szczyt 8 kolejnych wież wybudowanych na morzu i zniszczeniu ich. Gra wyróżnia się grafiką, bo zastosowano tricki graficzne, które sprawiają wrażenie jakby wieże były trójwymiarowe. Niesamowicie płynna rozgrywka. Wizualne cudo. Znakomita gra na C-64.
International Karate + - Genialna bijatyka od System 3. Rozwinięcie idei znakomitego International Karate (1986) z dodanym trzecim zawodnikiem na arenie co było kapitalnym pomysłem. Boost do dynamiki jest ogromny. Bijatyka trójki karateków na tle zachodzącego słońca w której możemy pojedynkować się równocześnie z dwoma przeciwnikami. Zarówno z żywym przyjacielem (raczej wrogiem) jak i wojownikiem sterowanym przez komputer. Taka efektowna bijatyka jak IK+ to miód na serce. Twórcy zadbali w tej grze niemal o wszystko. Mamy tu do czynienia ze świetnym gameplayem, widowiskowymi ciosami, a w tle podziwiamy piękną scenerie. Gra mocno wyróżnia się nieśmiertelną grywalnością, soczystą kolorystyką, płynnymi animacjami i cudną muzyką skomponowaną ponownie przez Roba Hubbarda. Przerywniki zręcznościowe między pojedynkami to cudo. Znakomite wersje C-64 i Amigowa. Jedna z najlepszych gier na C-64. Najlepsza bijatyka lat 80'. Niewiele do dziś bijatyk ma taką grywalność jak ta produkcja. Archer Maclean to geniusz!
The Last Ninja - Kapitalna przygodowa gra akcji od System 3. Wcielamy się w ostatniego żyjącego przedstawiciela klanu Ninja, pragnącego zemścić się na złym szogunie odpowiedzialnym za śmierć jego bliskich. Akcja osadzona została w feudalnej Japonii na Wyspie Lin-Fei, a kierowany przez nas Ninja przemierza zjawiskowe lokacje, zbiera ekwipunek i walczy z wrogami korzystając ze swoich umiejętności w zakresie sztuk walki. Klimatyczne intro, genialna muzyka, niepokojący klimat, prześliczna izometryczna grafika i dość trudne elementy platformowe to cechy szczególne tej kultowej gry, która rozbudzała wyobraźnię oferując graczom niespotykaną dotąd przygodę. W momencie swojej premiery wyznaczyła nowe standardy graficzne i muzyczne. Gra posiada jeden z najlepszych soundtracków z wszystkich gier na C-64. Wspaniałą muzykę do wersji C-64 skomponowali Ben Daglish i Anthony Lees. Produkcja szczególnie kultowa w oryginalnej wersji na C-64, bo pod ten komputer powstała, a na inne komputery została później przeportowana. Niebywały hit sprzedażowy (4 mln).
Barbarian - Kultowa bijatyka w klimatach fantasy od Palace Software. Walczymy barbarzyńcami na miecze, aż jeden padnie martwy. Produkcja wyróżnia się muzyką Richarda Josepha w stylistyce Conana Barbarzyńcy, klimatem, grywalnością. Czarny humor też robi tutaj robotę! Duże wrażenie robi spory zestaw ciosów, brutalność rozgrywki i areny. Pod pewnymi względami to prekursor Mortal Kombat. Gra wzbudziła skrajne uczucia w branży z powodu przemocy, brutalności i golizny. Gra jest bardzo brutalna jak na 1987 rok, bo idzie nawet ucinać przeciwnikom głowę. Do tego dochodziła golizna, bo okładkę gry firmowała skąpo odziana niewiasta. Fajnie się gra przeciw komputerowi, ale jeszcze ciekawiej grać we dwóch przeciw sobie. To jedna z tych nielicznych gier, gdzie wersja C-64 okazała się lepsza od Amigowej.
The Ninja Warriors - Klimatyczna gra zręcznościowa od Taito. Gra troszkę przypomina stylem Shinobi (1986) i Shadow Dancer (1987), ale głównie walczymy tu w zwarciu dwoma nożami i nie ma elementów platformowych. Gra wyróżnia się grafiką, płynnością animacji, muzyką, klimatem i grywalnością. Moim zdaniem pod względem całościowego dopracowania gra wyraźnie lepsza od Shinobi (1986). Kapitalna wersja automatowa, gdzie automat miał połączone trzy ekrany więc obraz był panoramiczny i dobre porty na komputery Amiga i C-64. Wspaniała muzyka robi klimat.
Double Dragon - Słynna chodzona bijatyka z automatów od Technos Japan. Kung Fu Master (1984), Fist II (1986) i Renegade (1986) wyszły wcześniej, ale to właśnie Double Dragon zdefiniowało ten rodzaj rozgrywki i dodało kooperację dla dwóch graczy jednocześnie. Double Dragon dał podwaliny pod mechanikę chodzonych bijatyk jakie opanowały salony gier w kolejnych latach. Double Dragon zapoczątkował złotą erę dla gatunku beat 'em up. Świetny oryginał automatowy, ale niestety takie sobie porty na komputery. Fajnie się gra we dwóch. Zawsze jednak wolałem dwójkę, która otrzymała znakomite wersje na komputery C-64 i Amiga.
California games - Bardzo pomysłowa gra sportowa od Epyx. Studio, które wcześniej wydało Summer Games (1984), Summer Games II (1985), Winter Games (1985), World Games (1986) tym razem wydało kolejną grę sportową opartą na konkurencjach, które cieszą się popularnością w słonecznej Kalifornii. Mamy jazdę na deskorolce, podbijanie piłeczki, surfing, jazda na wrotkach, jazda na rowerze BMX, rzut latającym dyskiem. Znakomita oryginalna wersja na C-64 i świetny port Amigowy z najbardziej kolorową grafiką. Gra swoimi konkurencjami przyciągała zarówno chłopców i dziewczęta. Gra przebiła sprzedażą poprzednie hity studia i doczekała się nawet kontynuacji w 1990 roku, ale ominęła 8-bitowce.
World Class Leader Board - Świetna gra sportowa od Access Software. Bezdyskusyjnie jeden z dwóch najlepszych golfów na C-64 wraz z Leader Board (1986) z przepiękną grafiką 3D i zaimplementowanym wiatrem.
Combat School - Fajna gra akcji od Konami. Gra traktująca o ćwiczeniach komandosów. To maksymalnie uzależniająca wojskowa olimpiada. Oczywiście z możliwością rywalizacji dla 2 graczy i wyniszczająca do cna dżojstiki. Posiada wiele ciekawych konkurencji, a szczególnie tych z użyciem broni palnej. Grywalna, ładna i dobrze brzmiąca. Świetny oryginał automatowy i rewelacyjny port na C-64.
Airborne Ranger - Bardzo interesująca gra akcji od MicroProse. Wcielamy się w żołnierza US Army Ranger, który zostaje wysłany, aby zinfiltrować terytorium wroga. Produkcja składa się z kilku rewelacyjnie zaprojektowanych i zróżnicowanych misji. Jednakże gra tworzy mapy i lokalizacje celów losowo niczym w Mission Impossible (1984) więc musimy dokładnie zaplanować każdą misję, ponieważ żadna misja nie jest taka sama. Duże wrażenie robi pokonywanie pola minowego, okopów i bunkrów. Trzeba dokładnie zaplanować swoją drogę przez terytorium wroga, a po ukończeniu celów misji trzeba jeszcze dotrzeć do punktu odbioru w określonym czasie. Każda udana misja zwiększa rangę naszego żołnierza. Największe wrażenie zrobiła na mnie oryginalna wersja na C-64.
Metal Gear - Gra skradankowa od Konami autorstwa Hideo Kojimy. W grze wcielamy się w kultową postać Solid Snake'a, członka elitarnej jednostki FOXHOUND, który także jest protagonitą Metal Gear Solid (1998). Gra jest jedną z pierwszych skradanek, która umożliwiała omijanie i ciche likwidowanie przeciwników. W grze mamy widok z góry, a nasza postać ma do dyspozycji zarówno broń i różne użyteczne przedmioty jak lornetka czy radio do komunikacji z sojusznikami.
Project Stealth Fighter - Symulator lotu od Microprose. Pierwotnie wyszła na C-64, a po dwóch latach na ZX Spectrum. Gra, która idealnie balansowała swój poziom trudności oferując przy tym tajemniczą aurę i elementy fabularne. Najlepszy symulator lotu na Commodore 64!
The Train: Escape to Normandy - Bardzo ciekawa gra akcji od Artech Digital Entertainment. To znakomity symulator parowozu, ale z dodanymi kilkoma elementami zręcznościowymi. W grze przejmujemy kontrolę nad parowozem, aby uciec z nazistowskich Niemiec podczas II wojny światowej. Musimy utrzymywać odpowiednią prędkość parowozu, ciśnienie pary i inne parametry operacyjne pociągu. Musimy również próbować zestrzelić nazistowskie myśliwce, które czasami ostrzeliwują pociąg strzelając z dział przeciwlotniczych zamontowanych na silniku pociągu. Gdy pociąg od czasu do czasu zatrzymuje się na krótko w celu uzupełnienia zapasów na różnych stacjach kolejowych trzeba również zapewnić osłonę ogniową towarzyszom zaopatrującym pociąg przeciwko atakującym z budynków stacji. Pierwotnie grała została wydana na C-64 i to jest najlepsza wersja. Jedna z najlepszych gier na C-64.
Test Drive - Kapitalna gra wyścigowa od Distinctive Software. Symulator jazdy szybkimi wozami rodem z zachodnich katalogów. Protoplasta Need For Speed (1994) z której EA najwięcej skopiowali. Już sama prezentacja wozów z ich osiągami przy świetnym podkładzie muzycznym powodowała opad kopary. Do wyboru mamy Lotusa Esprit Turbo, Chevroleta Corvette, Porsche 911 Turbo, Lamborghini Countach, Ferrari Testarossa, gdzie każdy ma swoje mocne strony. Ogromne wrażenie robi też wektorowa oprawa graficzna i model jazdy, które nie miały sobie równych na rynku komputerowym. Znakomita wersja C-64, gdzie wycisnęli max z możliwości tego komputera, ale najlepsza oczywiście była wersja Amigowa z najbardziej szczegółową i kolorową oprawą wizualną i najpłynniejszą animacją podczas jazdy. Dużo czasu spędziłem przy wersji na C-64 i Amigowej.
Super Hang-On - Wyścigi motocyklowe od Sega. To sequel Hang-On (1985). Mamy wybór czterech tras do ścigania się, które są oparte na kontynentach, a każda zawiera inną liczbę etapów. To szybka i najbardziej dokładna symulacja jazdy motocyklem jaka była dostępna na rynku. To druga najbardziej popularna gra na automatach z 1987 roku po Outrun (1986). W przeciwieństwie do poprzednika ta część dostała porty na 8-bitowce i 16-bitowce więc można było sobie pograć również w domu na C-64 i Amidze.

Najlepsze gry 1988 roku:
Ultima V - Znakomita gra RPG od Origin Systems. Dała nam nagły wgląd w filozofię i społeczną moralność opowiadając rozbudowaną fabułę z epickim rozmachem. Postęp od poprzedniej znakomitej czwartej części zapiera dech w piersiach. Mamy cykl dnia i nocy, gdzie mieszkańcy miast zachowują się inaczej zależnie od pory dnia. Przemierzamy ogromny świat wzdłuż i wszerz w epickiej przygodzie. Fabuła jest złożona i absorbująca, a mimo to prawie całkowicie nieliniowa. Gra ma jeden z najbardziej etycznych wyborów w historii gier RPG, kiedy nasi towarzysze są torturowani i giną jeden za drugim na naszych oczach tylko dlatego, ze nie chcemy zdradzić wrogom z pozoru nieistotnego słowa. Zakończenie gry ma w sobie nutkę triumfu i tragedii. Moim zdaniem lepsza w serii tylko siódemka biorąc pod uwagę dziewięć głównych części cyklu bez Ultima Underworld i Ultima Online. Rewelacyjne wersje C-64, Amigowa i Pc. Arcydzieło gatunku.
Pool of Radiance - Ciekawa gra RPG od Strategic Simulations. To pierwsza adaptacja systemu Advanced Dungeons & Dragons na komputery domowe. Gra zabiera nas do popularnego uniwersum Zapomnianych Krain. Przed rozpoczęciem rozgrywki możemy zdecydować się na wysłanie na przygodę przygotowanej przez twórców sześcioosobowej drużyny lub też stworzyć każdego z bohaterów od podszewki. Gra wydana na komputery C-64, Amiga, Pc Dos.
Wasteland - Świetna gra RPG od Interplay. Akcja osadzona jest na Ziemi zniszczonej wojną nuklearną. Kierujemy grupą ocalałych próbując powstrzymać spisek mający na celu wyeliminowanie niedobitków ludzkości. Poruszamy się po mapie, wchodzimy w interakcję z postaciami niezależnymi oraz toczymy turowe walki. Gra została wydana na komputerach C-64, Macintosh, Apple, Pc Dos. Jedna z najlepszych gier RPG na C-64 obok Ultima 4-6. Protoplasta dla Fallout.
Laser Squad - Kapitalna strategiczna gra turowa stworzona przez Juliana Gollopa. Osoba ta odpowiada również za takie hity jak Lords of Chaos (1990) i UFO: Enemy Unknown (1994). Gra oryginalnie napisana była dla komputerów ZX Spectrum i Commodore 64, a później powstały wersje na Amigę i PC. Wiele mechanik Laser Squad zostało ponownie wykorzystanych w UFO: Enemy Unknown.
Zak McKracken - Świetna gra przygodowa od LucasArts autorstwa Rona Gilberta. Zak jest reporterem, którego celem jest napisanie materiału o dwugłowej wiewiórce terroryzującej Seattle. W trakcie zabawy dowiadujemy się jednak, że kosmici zbudowali maszynę do ogłupiania, która powoli redukuje IQ wszystkich ludzi na naszej planecie. Co gorsza jedyną osobą, która może ich powstrzymać jest Zak McKracken. W wykonaniu tej misji pomoże mu trójka przyjaciółek: Annie, Melissa i Leslie. Gra podobnie do Maniac Mansion wyróżniała się grafiką, fabułą, zagadkami, fajnymi bohaterami, humorem i wygodnym na tle przygodówek Sierra interfejsem. Kultowa przygodówka na C-64 i Amidze. Jedna z najlepszych przygodówek na C-64.
Treasure Island Dizzy - Bardzo fajna przygodowa gra akcji wydana przez Codemasters. Gra wyróżnia się grafiką, muzyką i klimatem. Druga część zmienia formułę, która staje się od teraz standartem serii. Bardziej koncentruje się na rozwiązywaniu problemów opartych na ekwipunku. Znajdujemy się na wyspie, gdzie jest całkiem dużo artefaktów. Wszystko umiejscowione w stylistyce baśniowej z wymagającymi elementami platformowymi. Mamy tu iście bajkowy klimat w świecie baśniowych legend co stanie się jeszcze bardziej zauważalne w Fantasy World Dizzy (1989) i Magicland Dizzy (1990). Bardzo kolorowa wersja Amigowa jest najładniejsza, ale wersja na C-64 jest bardziej klimatyczna.
Batman - The Caped Crusader - Klimatyczna przygodówka z elementami akcji od Special FX Software. To przygodówka zręcznościowa, która wykorzystuje unikalny styl, aby przedstawić akcję tak jakby rozgrywała się w komiksie z pojawiającymi się nowymi ekranami, gdy zmieniamy pomieszczenia. Kolejną godną uwagi cechą było to, że gra została podzielona na dwie niezależnie grywalne części, gdzie najpierw walczymy z poplecznikami Pingwina, a później Jokera, ale największy nacisk jest na rozwiązywanie zagadek. Gra ma świetny klimat i rewelacyjną muzykę. Zwłaszcza ogromne wrażenie robi wersja C-64.
King's Quest IV - Fajna gra przygodowa od Sierra. Wcielamy się tym razem w rolę księżniczki Roselli, córki króla Grahama z Daventry, która musi uratować swojego ojca i dobrą wróżkę oraz zniszczyć złą czarownicę. Produkcja zapewnia niezapomnianą i ekscytującą przygodę, gdzie mamy ograniczony czas na uratowanie uwielbianego protagonisty z jedynki i dwójki Grahama. Gra posiadała lepszą grafikę niż pierwsze trzy części. To pierwsza gra, która obsługiwała karty muzyczne na komputerach Pc.
Silkworm - Rewelacyjna strzelanka od Tecmo. Mamy możliwość grania helikopterem i jeepem, gdzie granie w dwóch jednocześnie podnosi miodność zabawy. Obydwie maszyny kooperacyjnie sieją wyborne spustoszenie w tej świetnej strzelance genialnie skonwertowanej z salonów gier. Gra wyróżnia się grywalnością, miłą dla oka kolorową grafiką oraz świetną muzyką w menu. Oczywiście najładniejsze wersje to automatowa i Amigowa, ale wersja na C-64 też budzi podziw, bo prezentuje wysoką jakość pod względem graficznym, muzycznym i animacyjnym jak na możliwości 8-bitowca bez konieczności wydania tylko rozbudowanej wersji dyskietkowej.
Cabal - Świetna strzelanka od TAD Corporation. Wzorowana na filmach z Arniem czy Sly’em rozpierducha kooperacyjna będąca wówczas dość nowatorską produkcją. Granie we dwóch to poezja. Strzelanie celowniczkiem, ale nasi bohaterowie także są widoczni na ekranie i to nimi musimy lawirować pomiędzy pociskami oczywiście nie zdejmując palca ze spustu. Świetne wersje automatowa, Amigowa, C-64.
RoboCop - Klimatyczna chodzona strzelanka od Data East. Klasyczny run and gun z widokiem z profilu i możliwością strzelania w każdym kierunku. Dla fanów pierwszego filmu o mechanicznym glinie była to gra marzenie. Świetna wersja oryginalna na automaty i dobry port na C-64, bo ma najlepszy podkład muzyczny. Dość słabe porty na Amiga i Atari ST. Jedna z tych gier, gdzie wersja C-64 okazała się lepsza od Amigowej.
Armalyte - Rewelacyjny scrolling shooter od Cyberdyne Systems. Armalyte to jeden z najlepszych poziomych shmupów na Commodore 64, który zachwyca klimatem, grafiką i tempem akcji otrzymując oceny oscylujące w okolicach 90% w większości ówczesnych prasowych recenzji. Kawał klasyki. W przypadku konwersji na sprzęty 16-bitowe nie było już tak różowo, ale jeśli chodzi o wersję amigową jest to całkiem przyjemna strzelanka w charakterystycznej organicznej oprawie graficznej z przyjemnymi kolorami i z wpadającą w ucho muzyką. Jedna z tych kilkudziesięciu kultowych gier, gdzie wersja C-64 była tak wyśmienita, że okazała się lepsza od Amigowej.
Ghouls 'n Ghosts - Znakomita gra platformowa od Capcom. Rozgrywka jest bliźniaczo podobna do poprzedniej części Ghosts 'n Goblins. Sir Artur musi pokonać szereg demonicznych stworzeń w swojej misji przywrócenia do życia wszystkich ludzi zabitych przez Lucyfera. Gra jest jeszcze bardziej hardcorowa niż poprzednia część, bo wszystkie poziomy trzeba przejść dwukrotnie. Na wyróżnienie zasługuje upiorny klimat i genialna muzyka, a także dużo lepsza grafika niż w Ghosts 'n Goblins. Najlepsze wersje to automatowa i Amigowa, ale ta z C-64 też daje radę. Oryginalną ścieżkę dźwiękową do wersji arcade skomponował Tamayo Kawamoto, ale większość portów komputerowych zawiera rewelacyjną ścieżkę dźwiękową Tima Follina, która robi klimat.
New Zealand Story - Oryginalna platformówka od Taito. Świetna, kolorowa grafika i wspaniała grywalność. Koncepcja i sceneria zostały zainspirowane wakacyjną podróżą do Nowej Zelandii jednego z programistów Taito. Gra ma kilka elementów z poprzednich gier Taito czyli Bubble Bobble (1986) i Rainbow Islands (1987). Znakomite wizualnie wersje na automaty oraz komputery Amiga i C-64. Główny motyw muzyczny na zawsze zostaje w głowie.
Draconus - Bardzo klimatyczna i przepiękna graficznie metroidvania od Zeppelin Games. Smoczy wojownik wyrusza na wyprawę celem odbicia swojego królestwa z rąk złego tyrana. Cudowna ścieżka dźwiękowa i jej motyw przewodni. Znakomite wersje na 8-bitowce.
Super Mario Bros 2 - Fajna gra platformowa od Nintendo. Każdy świat ma teraz określony motyw i stylistykę jak obszary pustynne z ruchomym piaskiem i obszary śnieżne ze śliskimi powierzchniami. W sequelu przed każdym etapem gracz wybiera jednego z czterech protagonistów: Mario, Luigi, Toad i Princess Toadstool. Wszystkie cztery postacie mogą biegać, skakać i wspinać się po drabinach lub pnączach, ale każda postać posiada unikalną przewagę, która sprawia, że są kontrolowane inaczej. Mario ma zrównoważoną prędkość, wysokość skoku i siłę. Luigi może skakać najwyżej, ale porusza się nieco wolniej i ma słabszą siłę. Princess Toadstool może unosić się dzięki swojej sukience, ale ma najniższą prędkość i siłę. Toad ma najwyższą prędkość i siłę co pozwala mu szybko podnosić przedmioty, ale skacze najniżej.
Super Mario Bros 3 - Kapitalna gra platformowa od Nintendo. Moim zdaniem najciekawsza część trylogii z NES. Wprowadza wiele nowych mechanik i technologicznie zjada pierwsze Super Mario Bros na śniadanie. Wygląda świetnie i zapewnia rewelacyjną zabawę. W odróżnieniu od Super Mario Bros 2 styl rozgrywki jest podobny do tego z Super Mario Bros, ale mamy wiele nowości i ulepszeń jak mapę, minigry, nowe power-upy i większą różnorodność światów i przeciwników. Oprócz biegania i skakania nasza postać może zjeżdżać po zboczach, podnosić i rzucać pewne przedmioty oraz swobodnie wspinać się po pnączach. Wprowadzono też rzeczy, które pozwalają Mario latać i unosić się. Chyba najlepsza gra jaka pojawiła się na konsoli NES.
The Last Ninja 2 - Kultowa przygodowa gra akcji od System 3. Genialny sequel będący najlepszą częścią trylogii. Jedna z serii gier z rzutem izometrycznym, która pod względem oprawy wizualnej oraz pomysłu na rozgrywkę wyprzedziła mocno swoje czasy. Łączy w udany sposób eksplorację mapy, rozwiązywanie zagadek oraz walkę, gdzie nasz Ninja może wspomagać się znalezioną bronią jak katana, nunchaku, laska, shurikeny, bomby dymne. Nasz bohaterski Ninja na drodze ku zemście zwiedza tym razem Nowy Jork przemierzając przepięknie zaprojektowane miejscówki. W sequelu nadal są wymagające segmenty platformowe, ale nie wymagają już tak przesadnej precyzji jak przy jedynce. Dwójka ma moim zdaniem jeszcze lepszy soundtrack niż jedynka i pretenduje do najlepszej ścieźki dźwiękowej na C-64. Muzykę do wersji C-64 skomponował Matt Gray. To jedna z tych gier, gdzie wersja C-64 okazała się lepsza od Amigowej. Ścisła elita gier na C-64. Najlepiej sprzedająca się gra lat 80' na komputerach, gdzie na samym C-64 sprzedano ok 5,5 mln. egzemplarzy.
Samurai Warrior - The Battles of Usagi Yoimbo - Bardzo klimatyczna gra przygodowo-zręcznościowa z elementami bijatyki od Beam Software. Osadzona w feudalnej Japonii w wydaniu baśniowym i zrealizowana na podstawie kultowej mangi. Wcielamy się w tytułowego królika samuraja, który może stać się bohaterem tutejszej wioski. Gra pozostawia dużo swobody. Bycie złym jednak nie popłaca, bo zabicie bezbronnego wieśniaka skutkuje popełnieniem przez naszego herosa seppuku. Na uwagę zasługuje świetna szata graficzna i wspaniała muzyka w wersji na C-64. Wspaniała i nietuzinkowa produkcja, która okazała się jedną z najlepszych gier wydanych na C-64..
Dragon Ninja - Klimatyczna chodzona bijatyka od Data East. Znana też pod tytułem Bad Dudes. Gra ma świetną grywalność i miłą dla oka scenerię. Mięśniak kontra wojownicy Ninja, a na końcu każdego etapu czeka nas oczywiście pojedynek z bossem. Świetny segment, gdzie walczymy na pędzącym tirze. Graficznie wersja automatowa najładniejsza, ale dla mnie najlepszą wersją jest ta na C-64, bo ma najlepszy podkład muzyczny, który robi niesamowity klimat. To jedna z tych nielicznych gier, gdzie wersja C-64 jest lepsza od Amigowej.
Barbarian II - Fajna nawalanka od Palace Software. W przeciwieństwie do poprzedniej części nie walczymy jeden na jeden na arenach, ale mamy epicką przygodę fantasy, gdzie wcielając się w księżniczkę badź barbarzyńcę eksplorujemy niegościnne pustkowia, system jaskiń i lochy pokonując rozmaite potwory i unikając pułapek, aby zlokalizować i pokonać złego czarodzieja Draxa w jego sanktuarium. Sequel Barbarzyńcy jest bardzo efektowny i wręcz wyborny pod względem oprawy audiowizualnej, mrocznego klimatu fantasy i krwistości, która ociera się nawet o gore. Gra dużo wyciskała z mocy C-64. Jeszcze lepiej prezentuje się na Amidze.
Double Dragon II - Zajebista chodzona bijatyka od Technos Japan. Ponownie wcielamy się w braci Billy'ego i Jimmy'ego. Ulepszeniu uległy nie tylko grafika i animacje, ale też system walki i mamy kilka nowych ruchów. Uwielbiałem w to grać w kooperacji na automatach, a później C-64 i Amidze. Przy dwójce dużo lepiej im wyszły porty na komputery niż przy jedynce. Poza tym wymienione porty komputerowe mają świetną ścieźkę dźwiękową. Najlepsza część serii.
Target Renegade - Rewelacyjna chodzona bijatyka wydana tylko na 8-bitowcach od Imagine Software. Zwłaszcza dobre wrażenie robi wersja na C-64 z świetną grywalnością, najfajniejszym stylem graficznym i przyjemną ścieżką dźwiękową. Użycie kija bejsbolowego było świetnie animowane. Jedna z najlepszych chodzonych bijatyk na C-64.
Ninja Gaiden - Gra platformowa nastawiona na akcję od Tecmo. Hit z NES. Oferuje platformową rozgrywkę z przewijanym widokiem, podobną do tej z Castlevanii. Gra wymaga od gracza uczenia się plansz i zachowania przeciwników niczym w Rick Dangerous 1 i 2.
Microprose Soccer - Kultowa gra sportowa od Sensible Software, którzy później zrobili Sensible soccer. Najlepszy soccer lat 80'. Gra wyróżnia się świetną grafiką z soczystymi kolorami i wyraźnymi postaciami piłkarzy, fantastyczną muzyką oraz niesamowitą grywalnością z szybkim scrollingiem i dużą dynamiką akcji. Gdy piłka leci w górę to robi się większa. Posiada nawet efekty pogodowe jak deszcz i efektowne błyski piorunów. Granie na mokrej murawie jest dużo trudniejsze z efektem ślizgania. Mamy tu niesamowity gameplay, bo można tworzyć rewelacyjne akcje i strzelać przepiękne bramki z podkręconych strzałów, a po strzelonym golu idzie oglądać efektowne replaye z efektem cofania taśmy filmowej. Mamy też parady bramkarza, którym także my sterujemy. Dało się też rozegrać całe Mistrzostwa Świata samemu lub z przyjaciółmi i to nawet wybierając Polską reprezentację! Turnieje w Microprose Soccer dostarczały niesłychanych emocji! Wersja na C-64 jest lepsza od Amigowej. To jedna z najlepszych gier na C-64 i zarazem najładniejszych wizualnie. Microprose Soccer wciąż oferuje znakomitą rozrywkę i gra się tak samo dobrze jak ponad 35 lat temu. Oczywiście najlepszym soccerem w historii gier komputerowych pod względem grywalności jest Sensible World of Soccer (1994) od tego samego studia. Sensible Software są mistrzami od tworzenia najlepszych soccerów na rynku komputerowym. Wyprodukowali też kultowe Cannon Fodder (1993).
Caveman Ugh-Lympics - Zabawna gra sportowca od Dynamix. Olimpiada w epoce kamienia łupanego. Produkcja wyróżnia się kolorowym stylem graficznym, zróżnicowanym gameplayem i humorem. Gra niezwykle zabawna z pomysłowymi konkurencjami jak rzut jaskiniową żoną, rozpalanie ogniska, walka na maczugi na klifie, wyścigi na dosiadanych dinozaurach, ucieczka przed szablozębnym tygrysem, skok o tyczce nad przepaścią i tyranozaurem. W grze można było grać we dwóch na przemian i konkurować ze sobą. Świetna wersja oryginalna na C-64.
Circus games - Zabawna gra z popisami cyrkowymi od Tynesoft. Gra wyróżnia się pomysłowymi konkurencjami i humorem. Wersja C-64 zachwyca przepiękną grafiką na możliwości tego komputera.
Skate or Die - Gra sportowa od Electronic Arts. Bardzo dobra produkcja o jeździe na deskorolce. Świetny zwłaszcza oryginał na C-64. Rywalizujemy w pięciu różnych konkurencjach skateboardingowych, indywidualnie lub sekwencyjnie. Gdy konkurencja jest sekwencyjnie rozgrywana do udziału może zapisać się maksymalnie ośmiu graczy. Wersja na C-64 była również lubiana ze względu na chwytliwy utwór o rockowym zabarwieniu z cyfrowymi samplami skomponowany przez Roba Hubbarda, który w pełni wykorzystywał możliwości układu SID.
Hostages - Taktyczna strzelanka od Infogrames. Gra trudna, rozbudowana i wymagająca. Podzielona na kilka odrębnych sekcji o różnych stylach rozgrywki. Protoplasta dla Rainbow-Six. Dużo grałem na C-64.
Battle Chess - Widowiskowa gra w szachy od Interplay Productions. To gra w szachy z grafiką 2.5D i niezwykle fajnymi animacjami walki. Pierwotnie gra pojawiła się na Amidze, a później portowano na inne komputery. Gra się w to rewelacyjnie. Najwięcej grałem na C-64 i Amidze. W 1991 roku wydano wersję Enhanced kompatybilne z IBM PC i Macintosh z ulepszoną grafiką VGA i symfoniczną ścieżką dźwiękową odtwarzaną z płyty CD-ROM.
Steel Thunder - Świetny symulator czołgu od Accolade. Gra pierwotnie została wydana na C-64, a po roku przeportowana na Pc Dos.
Grand Prix Circuit - Gra wyścigowa od Distinctive Software. To symulacja wyścigów Formuły 1. Mamy kilka trybów jak jazda na czas, pojedyńczy wyścig, ale najciekawszy to tryb mistrzostw, gdzie walczymy o tytuł najlepszego kierowcy ścigając się na torach 8 państw. Do wyboru z bolidów mamy McLarena, Williamsa i Ferrari, które różnią się osiągami i trudnością prowadzenia. Pod względem grafiki, sterowania i grywalności to zbliżony poziom do poprzedniego hitu tego studia Test Drive (1987). Ponownie najlepsza wersja Amigowa, ale niewiarygodnie dużo wycisnęli z możliwości sprzętowych C-64.

Fajnie, że wróciliście do gier, które pojawiły się przed 1989 rokiem, bo najstarsze wasze zestawienie pamiętam dotyczyło gier z lat 1989 i 1990, gdzie zrobiłem również zestawienie najlepszych gier z tych roczników. Sądziłem, że poddaliście się, gdy przeskoczyliście potem na 2000 rok i młodsze lata, a jednak nie. Cieszy mnie to. Aczkolwiek będzie teraz dla mnie dużym wyzwaniem wymienić wszystkie najlepsze produkcje z lat 70' i 80', bo za dużo tego. Wolałem, gdy wasze zestawienia dotyczyły konkretnego roku, a nie jak teraz dwóch dekad. Lata 70' sobie odpuszczę mimo, że znam gry z drugiej połowy lat 70' zwłaszcza te wydane na Atari 2600. Postaram się wymienić najlepsze produkcje z lat 1980-1988, które znam doskonale z 8-bitowców, automatów bądź też z 16-bitowców.

Najlepsze gry 1980 roku:
Ultima I - Początek słynnej serii gier cRPG dziejącej się w fantastycznym świecie Britanni. Drugi po Akalabeth projekt Richarda Garriota. Musimy pokonać złego czarodzieja Mondaina, ale że ten posiada Klejnot Nieśmiertelności, który czyni go niezniszczalnym trzeba zlokalizować maszynę czasu, by cofnąć się w czasie, aby zabić Mondaina zanim stworzy Klejnot i rozbić niekompletny artefakt. Seria Ultima składa się z dziewięciu części pogrupowanych w trzy trylogie: wiek Ciemności (Ultima I-III), wiek Oświecenia (Ultima IV-VI) i wiek Armagedonu (Ultima VII-IX). Ultima 1 jest jedną z pierwszych komercyjnych gier cRPG w której pole gry po którym porusza się bohater podzielone jest na kwadraty. Elementem, który również wyróżnia tę część serii są sekwencje zręcznościowe podczas lotów kosmicznych. W 1986 roku wydano wersję, gdzie poprawiono grafikę i przyspieszono tempo rozgrywki. Cudowne wspomnienia z C-64, ale najwięcej grałem w części 4-7.
Pac-Man - Kultowa gra zręcznościowa od Namco. Gra wyróżniła się pomysłem i grywalnością. Jedna z najbardziej popularnych i rozpoznawalnych gier video. Ogromny hit na automatach, a później małym Atari, C-64 i NES.
Phoenix - Fajna strzelanka od Taito. Walczymy kosmicznym myśliwcem na statycznych planszach. Bardzo różnorodne etapy od prostych poprzez wymianę ognia z wielkimi feniksami, aż do pojedynku ze statkiem matką przez którego pancerz musimy się przebijać pociskami. Gra wyszła tylko na automaty i Atari 2600.

Najlepsze gry 1981 roku:
Wizardry - Początek słynnego i długiego cyklu RPG od Sir-Tech. Jeden z pierwszych tytułów, który był wzorowany na Dungeons & Dragons, a także pierwsza tego typu gra, która oferowała kolorową grafikę. Była to również pierwsza prawdziwa gra fabularna oparta na drużynie. Seria Wizardry i Ultima zainspirowały Japończyków do stworzenia własnych serii jRPG jak Dragon Quest i Final Fantasy.
Defender - Kultowy scrolling shooter od Williams Electronics. Niezwykle dynamiczna strzelanina w dosyć ascetycznej, ale bardzo klimatycznej oprawie. Pierwszy zmiennokierunkowy, scrollowany shmup w historii. Arcytrudna gra, która wyprzedziła swoją epokę. Hit automatowy, który został przeportowany na 8-bitowce. Gra legenda.
Galaga - Zajebista strzelanka od Namco. Jedna z najlepszych kosmicznych strzelanin jednoekranowych, która jest niesamowicie grywalna. Przeciwnicy dysponują możliwością porwania naszego statku, który my możemy później odbić i walczyć dwoma myśliwcami jednocześnie. Kultowa gra na automatach, NES i Atari, która miała mnóstwo wersji. Rewelacyjny klon jest też na Amidze Deluxe Galaga.
Scramble - Nowatorski scrolling shooter od Konami. Kolorowa i ładna grafika, płynny scrolling, możliwość strzelania i zrzucania bomb jednocześnie, urozmaicona rozgrywka w stosunku do ówczesnej konkurencji oraz różnorodność plansz, które przemierzamy. Hit automatowy.
Donkey Kong - Świetna gra platformowa od Nintendo. Pierwszy platformer z Mario oraz Donkey Kongiem w rolach głównych. Wspinaczka połączona ze skakaniem po platformach, skakaniem przez beczki oraz rozwalaniem ich młotkiem. Najpierw dostępna na automatach, a później przeportowana na 8-bitowce. Dużo grałem na C-64.
Frogger - Fajna gra akcji od Konami. Zasuwamy żabą przez jezdnię unikając wszelkich pojazdów, a później skaczemy nad rzeką po balach drewna i żółwiach w celu dostania się do swojego domku. Bardzo popularna na 8-bitowcach.

Najlepsze gry 1982 roku:
Utopia - Świetna strategia czasu rzeczywistego od Mattel Electronics. Jedna z pierwszych gier o budowaniu miast w czasie rzeczywistym. Utopia to gra dla dwóch graczy w której każdy z nich kontroluje jedną z dwóch wysp. Zwycięzcą jest gracz z największą liczbą punktów na koniec gry. Utopia jest zadziwiająco szczegółową symulacją, która położyła podwaliny pod klasyczne symulatory takie jak SimCity (1989) i Civilization (1991).
River Raid - Przyjemna strzelanka od Activision. Lecimy myśliwcem w korycie rzeki, walczymy ze statkami, samolotami, helikopterami i w międzyczasie musimy jeszcze tankować paliwo. Prostota zasad, świetna detekcja kolizji, szybki scrolling i świetna grywalnosć. Kultowa gra na Atari 2600. Grałem najwięcej na C-64. Gra ma grubo ponad 40 lat, a nadal potrafi przyciągać ludzi do monitora.
Zaxxon - Strzelanka typu scrolling shooter opracowana przez Sega. Hit automatowy doczekał się dobrych portów na 8-bitowce. Kultowa gra zwłaszcza wśród posiadaczy C-64.
Robotron 2084 - Fajna strzelanka od Williams Electronics. Na zamkniętych arenach toczymy niesamowite walki z legionem robotów, droidów i innych niebezpiecznych maszyn. Ogromna dynamika starć i adrenalina lejąca się z ekranu. Laserowa rzeźnia robotów. Hicior ten spopularyzował na całym świecie nowatorskie sterowanie na automatach za pomocą dwóch dżojów, gdzie jedną manetką poruszamy się bohaterem, a drugą możemy strzelać w każdym możliwym kierunku. Gra wyszła na automaty i 8-bitowce.
Moon Patrol - Klimatyczny scrolling shooter od Irem. Jedyna w swoim rodzaju jeżdżona gra akcji, gdzie naszym łazikiem możemy strzelać do przodu i do góry. Pod względem oprawy graficznej gra wyprzedzała czasy, bo nasz księżycowy łazik lśni odpicowaną karoserią w pełnym słońcu, a z dział nieustannie wypluwa z siebie śmiercionośne serie, a koła niosą go dziarsko przed siebie. Nieśmiertelna legenda z kapitalną grywalnością. Świst kul działa grawitacyjnego w czasie ostrzału latających spodków, wybuchy księżycowych skał niszczonych przeciwpancernym pociskami oraz pięciometrowe skoki nad wielkim dziurami, minami czy patrolami kosmitów. Dużo grałem w wersję na C-64.
Sword of Fargoal - Ciekawa gra z gatunku roguelike. Napotykane na naszej drodze przeszkody w postaci pułapek czy przeciwników są generowane losowo i nigdy nie wiemy co napotkamy na kolejnym piętrze podziemi. Świetna gra z C-64.
Pooyan - Pomysłowa strzelanka od Konami. Strzelamy z łuku do balonów, których trzymają się wilki, które chcą nas dopaść. Przyjemna dla oka kolorowa grafika i niesamowita grywalność. Świetna wersja automatowa i porty 8-bitowe.
Popeye - Gra platformowa od Nintendo. Gra opiera się na komiksie. Jako żeglarz Popeye musimy zbierać serca unikając niebezpieczeństw. Gra ma fajną kreskówkową grafikę i zapewnia interesującą rozgrywkę. Rewelacyjny hit automatowy i porządne porty na 8-bitowce.
Dig Dug - Zręcznościowa gra od Namco. Urocze postacie i wciągają rozgrywka. Hit automatowy. Lubiana na Atari, C-64 i NES.
Aztec Challenge - Gra akcji od Cosmi. Przejmujemy kontrolę nad biegnącym wojownikiem Azteków. Świetna wersja na C-64 zawiera poziom w zmodyfikowanym stylu 3D.
Pole Position - Fajna gra wyścigowa od Namco. Bardzo emocjonująca walka z przeciwnikami na torze, realistycznie odzwierciedlone uczucie pędu, mistrzowski model jazdy i dużo trybów zabawy. Wzorowa konwersja na 8-bitowce zręcznościowych wyścigów Formuły 1 z automatów. Jedna z bardziej kultowych gier wyścigowych na C-64, ale bardziej lubię sequel.

Najlepsze gry 1983 roku:
Ultima III - Świetne RPG od Origin Systems. Ostatnia część trylogii wiek ciemności. Ta odsłona wprowadziła bardzo kolorową grafikę na tle innych RPG, dodała ścieżkę dźwiękową i zaoferowała większą interaktywność ze światem gry oraz lepszy system zarządzania drużyną. Podróżowanie w świecie gry odbywać się może pieszo, konno i statkami. Oprócz możliwości rozmawiania z mieszkańcami istnieją inne interakcje jak przekupstwo, kradzież i walka co może prowadzić do poważnych konsekwencji. Jednakże prawdziwa rewolucja nastąpiła przy Ultima IV.
Dragon's Lair - Interaktywny film od Advanced Microcomputer Systems. Gra wyróżniała się fenomenalną oprawą graficzną na miarę animacji filmowych, zabawnymi scenami śmierci oraz dość wysokim poziomem trudności. Gra osiągnęła duży sukces na automatach i była przeportowana na większość komputerów domowych. Widziałem na automatach, a grałem na Amidze.
Mario Bros. - Gra platformowa od Nintendo. Mimo, że gra powstała jako spin-off stała się podstawą serii Super Mario Bros. Po raz pierwszy wcielamy się w dwóch wloskich hydraulików, braci Mario i Luigi, którzy muszą zbadać kanały po tym jak zaczęły się tam pojawiać dziwne stworzenia. Mechanika obejmuje tylko bieganie i skakanie. Nie można jednak skakać na wrogów chyba, że są już odwróceni na plecy. Świetnie się gra we dwóch. Najbardziej znane dzięki wersjom na automatach, NES i C-64.
Jet Boot Jack - To świetna platformówka od English Software. Gra posiada rewelacyjną grywalność i niespotykany patent, że w platformówce zamiast skakania naszą główną czynnością jest schylanie. Zbieramy nutki unikając potworów jeżdżąc windami, taśmociągami i tankując paliwo. Świetne wersje na C-64 i małe Atari. Salonowa grywalność!
Mr. Robot and His Robot Factory - Ciekawa platformówka od Datamost. Połączenie Pac-Mana oraz platformówki jednoekranowej. Wędrówkę naszego blaszaka uprzykrzają złe ogniki, które likwidujemy polem siłowym, aktywowanym poprzez zjedzenie pigułki mocy. Rozrywkę w trakcie gry zapewnią nam dodatkowo windy, magnesy, bomby, zapadnie, teleportery, trampoliny, magnesy itd. Gra lubiana na C-64 i małym Atari.
Keystone Kapers - Fajna gra platformowa od Activision. Gonimy naszym dzielnym policjantem uciekiniera z więzienia zasuwając po piętrach marketu i musimy go dopaść zanim skończy się czas. Po gonitwie zakończonej sukcesem przechodzimy do kolejnego etapu, ze zwiększona ilością przeszkadzajek, które szybciej się poruszają. Bardzo dobra detekcja kolizji i świetna reakcja postaci na wychylenia dżoja dopełniają pozytywny odbiór całości. Kultowa gra z Atari.
Lode Runner - Gra logiczno-platformowa autorstwa Douga Smitha. Płynna, przemyślana i uzależniająca. Kultowa gra z 8-bitowców, a zwłaszcza na C-64, Atari i NES. To najlepiej sprzedającą się gra komputerowa w Stanach Zjednoczonych w 1983 roku. Gra była popularna przez całe lata 80' i sprzedawała się rewelacyjnie.
Archon - Rzadkie połączenie strategii z grą zręcznościową stworzone przez Free Fall Associates. Mamy tu do czynienia z osobliwą formą szachów. Każda z nich ma swoje unikalne postaci, posiadające różny zasięg ruchu i określone możliwości bojowe. Łącznie na szachownicy znajduje się 16 typów figur. Sęk w tym, że gdy figury z przeciwnych frakcji zajmą to samo pole gra przenosi nas do ekranu bitwy na którym własnoręcznie musimy rozstrzygnąć kogo figura pozostanie dalej na szachownicy. Żeby było ciekawiej obie frakcje posiadają główne postaci, które prócz nieprzeciętnych atutów bojowych potrafią także rzucać czary m.in.przywracanie do życia pokonanej postaci, teleportacja, unieruchomienie figury przeciwnika itp. W miarę upływu rozgrywki zmieniają się też pory dnia dając boost do mocy. Prawdziwie unikalny tytuł charakteryzujący się ciekawą rozgrywką i niezwykłą grywalnością.
Gyruss - Świetna strzelanka od Konami. W tle przygrywa wyborna ścieżka dźwiękowa oparta na klasycznym utworze Jana Sebastiana Bacha. Bardzo udane konwersje 8-bitowe automatowego hiciora.
Bomberman - Kapitalna gra zręcznościowa od Hudson Soft. Gra słynie z tego, że dużo większą frajdę daje rywalizacja z innymi graczami niż przeciw komputerowi. Gra doczekała się wielu wydań. Najbardziej znaną i dopracowaną jest Dyna Blaster (1990).
Decathlon - Rewelacyjna gra sportowa od Activision. Pierwsza gra jaką spotkałem w wydaniu cyfrowym z możliwością rozegrania całego dziesięcioboju. Gra posiada niesamowitą grywalność. Lubiłem rywalizować z innymi graczami i bić rekordy w dziesięciu konkurencjach. Machając dżojem lewo/prawo biegaliśmy naszym sportowcem. Ta gra najmocniej potrafiła niszczyć Joysticki. Nie bez powodu grę nazywaną łamaczem joystkicków. Najlepsza wersja na C-64.
One on One - Świetna gra sportowa od Electronic Arts. Gra polegała na rozgrywaniu tytułowego pojedynku jeden na jednego między gwiazdami koszykówki Juliusem Ervingiem i Larry Birdem. Gra wyróżniała się gameplayem i grafiką. Spektakularne rozwalanie tablicy wsadem. Grałem najwięcej w wersje C-64.
Beach Head - Klimatyczna strzelanka od Access Software. Rozgrywka składa się z kilku zróżnicowanych etapów w których sterujemy różnymi pojazdami w tym okrętami wojennymi i czołgami. Hit na 8-bitowcach.
Pole Position II - Kapitalna gra wyścigowa od Namco. Rozgrywka jest taka sama jak w oryginalnym Pole Position z trzema dodatkowymi trasami do wyboru. Samochody mają inną kolorystykę, eksplozje pokazują teraz odłamki, jest kilka nowych billboardów i nowa piosenka otwierająca. Jedna z najbardziej popularnych gier na automatach i C-64 w pierwszej połowie lat 80'. Jedna z pierwszych gier jakie odpaliłem na C-64 :)
Pit Stop - Kultowa gra wyścigowa od Epyx. Trzy poziomy trudności, sześć torów i trzy tryby rozgrywki. Zużycie opon jest oparte na kolorze i widoczne na ekranie. Mamy też wskaźnik paliwa, który stopniowo się wyczerpuje podczas wyścigu. Jeśli opony są mocno zużyte z powodu uszkodzeń lub kończy się paliwo trzeba zatrzymać się w pit stopie, gdzie załoga jest w pełni kontrolowana przez nas więc musimy zatankować pojazd i wymienić zużyte opony. Wielki hicior na C-64.

Najlepsze gry 1984 roku:
Space Ace - Film interaktywny od Readysoft w stylu Dragon's Lair. Gra ma piękną oprawę wizualną na poziomie animacji. Grałem na Amidze.
King's Quest - Słynna gra przygodowa opracowana przez Sierra. Wcielamy się w rycerza Sir Grahama i musimy uratować Królestwo Daventry. Zadaniem jest oczyszczenie ziemi ze zdradzieckiej wiedźmy, przechytrzenie złoczyńców i odzyskanie trzech zaginionych skarbów. Gra była rewolucyjna i miała duży wpływ na ewolucję gatunku graficznych gier przygodowych wprowadzając bardziej szczegółową grafikę i animację. Wcześniejsze typowe gry przygodowe przedstawiały graczowi wstępnie narysowaną scenę, której towarzyszył opis tekstowy. King's Quest jest pierwszą grą przygodową, która zintegrowała animację graficzną z widokiem gracza na świat gry. Oficjalny remake został wydany w 1990 roku, a nieoficjalny w 2001 roku. Gra odoczekała się ogromnej ilości sequeli. Najbardziej lubię dwójkę i szóstkę.
Tetris - Kultowa gra logiczna autorstwa Aleksieja Pażytnowa. Przeniesiona chyba na wszystkie możliwe platformy. Najsłynniejsza gra video.
Boulder Dash - Znakomita gra logiczna z przyjemnym stylem graficznym i świetną muzyką. Wcielamy się w odkrywcę szukającego diamenty, który przedziera się przez jaskinie pełne głazów. Główną mechaniką jest sprytne wybieranie drogi unikając spadających kamieni i goniących nas insektów. Gra momentami wymaga kreatywnego podejścia, dobrego planowania kolejnych ruchów i refleksu. Każdy, nawet najmniejszy błąd może nas dużo kosztować. Kultowa gra na 8-bitowcach. Zwłaszcza na C-64 i małym Atari.
Impossible Mission - Kapitalny mix gry logicznej i zręcznościowej od Epyx. Pierwotnie wyszła na C64, a później była portowana na inne kompy. Wcielamy się w tajnego agenta, który musi włamać się do szeregu miejsc o wysokim poziomie zabezpieczeń w losowo stworzonej bazie, bo za każdym razem układ jest zupełnie nowy więc każda rozgrywka wygląda inaczej. Główną misją naszego bohatera jest pokonanie złego profesora Elvina Atombendera. Hakowanie wrogich komputerów, wykradanie haseł, skoki i mnóstwo okazji do zgonu. Na ukończenie tytułu mamy tylko kilka godzin, a do zebrania jest aż 36 elementów układanki. Gra bardzo trudna (w końcu Impossible Mission), ale niesamowicie grywalna. W grze usłyszeć można pierwsze próby modulacji ludzkiego głosu w formie cyfrowej. Kultowa gra na C-64, która ukończyłem blisko dziesięć razy. Jedna z najlepszych gier w historii.
Montezuma's Revenge - Świetna platformówka od Utopia Software. Gra inspirowana filmem "Poszukiwacze zaginionej arki" zachwyciła różnorodnością, grafiką i grywalnością. Panama Joe wyrusza do starożytnych piramid Azteków przeżyć największą przygodę życia i zdobyć kosztowności i sławę. Protoplasta przygodowych gier akcji z naciskiem na elementy platformowe, a po staremu platformówka – komnatówka. Dziewięć piramid do zwiedzenia. Jedna z pierwszych gier action-adventure, która wytyczyła standardy rozgrywki w tym gatunku na lata. Prosty ekwipunek, zbieranie różnokolorowych kluczy do wielobarwnych drzwi, skakanie po platformach, przedmioty pomocne w walce z zamieszkującymi piramidę drapieżnikami. Prawdziwie piękny, cenny i grywalny 8-bitowy skarb. Gra kultowa na C-64 i małym Atari.
Bruce Lee - Dynamiczna i wciągająca platformówka z elementami zręcznościowymi od Datasoft. Wielki wojownik Bruce Lee wkracza na teren starożytnej świątyni. Opiera się na eksploracji komnat, połączonej z elementami platformowymi oraz prostą bijatyką. Świetny projekt poziomów, mega grywalność i genialna atmosfera. Przyjemna grafika, dużo pułapek i wielu respawnujących się wrogów (Ninja i Sumo) do pokonania. Możliwość grania w 2 graczy w rywalizacji przeciwko sobie oraz kooperacji! Kultowa gra na 8-bitowcach. Jedna z najlepszych gier na C-64 i małym Atari.
Bomb Jack - Świetna gra platformowa od Tehkan. Bardzo dynamiczna platofrmówka w której skaczemy po platformach, latamy, unikamy wrogów i zbieramy wszystkie bomby na planszy. Niepowtarzalna rozgrywka i niesamowita grywalność. Najlepszą wersją jest port na C-64, który ma najlepszy podkład muzyczny. Jedna z gier, gdzie zarówno wersja automatowa i Amigowa przegrywa batalie z tym 8-bitowcem.
H.E.R.O. - Znakomita gra logiczno zręcznościowa od Activision. Ratownik górniczy wyposażony w śmigłolot, laserowe działo zamontowane w hełmie oraz garść dynamitu rusza na ratunek górnikom w kopalniach. Wysadzanie ścian zagradzających drogę, walka ze zmutowaną zwierzyną, omijanie pułapek. Trudna, ale jakże satysfakcjonująca wyprawa. Kolorowa, dynamiczna i niesamowicie grywalna. Dużo grałem na C-64.
Raid over Moscow - Kapitalna gra akcji od Access Software. Musimy powstrzymać trzy radzieckie ataki nuklearne na Amerykę Północną, a następnie przedrzeć się do obiektu nuklearnego znajdującego się na Kremlu w Moskwie i go zniszczyć. Gra została wydana na Commodore 64, gdzie stała się hitem, a następnie przeportowana na pozostałe 8-bitowce.
Donald Duck's Playground - Ciekawa gra od Sierra o zabarwieniu edukacyjnym ucząca dzieci podstaw ekonomii. Bardzo lubiana i wysoko oceniana w wersji na komputer C-64.
Ghostbusters - Znakomita gra akcji od Activision na podstawie filmu. Na początku kupujemy pojazd i sprzęt do wykrywania/łapania duchów. Następnie bawimy się w łowcę duchów. Udane wykonanie każdego zadania nagradzane jest pieniędzmi umożliwiając zakup droższego wyposażenia. Kultowa gra na 8-bitowcach.
Spy vs. Spy - Rewelacyjna gra akcji od First Star Software. Gra dla dwóch graczy na podzielonym ekranie oparta na komiksie. Należy do gatunku gier zręcznościowych z elementami taktycznymi (zastawianie pułapek i ich rozbrajanie) i przedstawia pojedynek dwóch rywalizujących ze sobą asów wywiadu. Obydwaj dostali w zleceniu identyczną misję. Każda cześć tej zabawnej i emocjonującej trylogii może być rozgrywana przez dwóch graczy jednocześnie co podwyższa walory zabawowe produkcji. Oczywiście samotny gracz także znajdzie coś dla siebie jednakże pojedynki z komputerowym przeciwnikiem nie dostarczają takiej radochy i adrenaliny. W każdej części ekran akcji mamy przedzielony na dwie połowy odpowiednio dla Czarnego i Białego Szpiega. Mamy lokacje po których możemy chodzić wszerz i wzdłuż oraz przeszukiwać większość przedmiotów i mebli. Szukamy oczywiście przedmiotów będących celami naszej misji i podkładamy zabawne w działaniu pułapki dla naszego rywala. W pierwszej części rozgrywającej się w ambasadzie mogą to być na przykład bomby, nokautujące sprężyny, wiadro z wodą pod napięciem czy pistolet ze spustem przywiązanym do sznura. Wszystkie te czynności wykonujemy obsługując specjalne urządzenie zwane Pułapkatorem. Oczywiście nasi szpiedzy znajdując pomocne narzędzia mogą rozbrajać pułapki. Parasol ochroni nas przed wiadrem z wodą, a na przykład nożyczki przetną linkę przywiązaną do pistoletu. Aby w pełni czerpać radość z rozgrywki ważne jest poznanie mechaniki wszystkich pułapek w każdej części Spy vs. Spy i dokładne zrozumienie ich działania. Często są one logiczne, ale zdarza się, że autorów poniosła wyobraźnia. Tajniacy w przypadku bezpośredniego starcia potrafią walczyć za pomocą szpiegowskich pałek i bardziej tradycyjny sposób posłać wroga w zaświaty. Każdy zgon oznacza utratę cennego czasu, który ogranicza wykonanie całej misji. Tą brudną rozgrywkę pomiędzy szpiegami wygrywa ten z nich, który pierwszy zdobędzie fanty będące celami zlecenia i ucieknie w siną dal. Pierwsza cześć rozgrywa się w ambasadzie. Poszukujemy tutaj tajnych dokumentów oraz walizki w której możemy je ukryć, a w razie sukcesu uciekamy samolotem. Największym plusem całej trylogii jest bez wątpienia możliwość grania z drugim graczem i pojedynkowanie się z nim. Daję to masę frajdy, a szczególnie kiedy wpadnie on w zastawione przez nas pułapki. Wszystkie przedmioty zainstalowane w naszych Pułapkatorach są także bardzo pomysłowe oraz zabawne w działaniu i niewątpliwie wzorowane na jajcarskich komiksach. Atutem jest też komiksowa oprawa graficzna w której widać inspirowanie się dziełami Antonio Prohiasa. Świetne wrażenie sprawia też muzyka. Zaletą są także opcje konfiguracyjne każdej części. Nie dość, że możemy tutaj wybrać poziom trudności gry, wielkość naszego obszaru działania to dodatkowo inteligencję postaci sterowanej przez komputer, gdy gramy samemu.
Mikie - Bardzo oryginalna gra od Konami. Przykuwa uwagę przede wszystkim nowatorskim pomysłem na rozgrywkę. Gramy szkolnym łobuzem. Rozrabiamy na lekcjach wyrzucając z ławek innych uczniów, ciskamy w nauczycieli piłką do kosza, przeszkadzamy w zajęciach baletu i zbieramy jednocześnie miłosne serduszka. Prosta rozgrywka, barwna i ładna grafika, przyjemna grywalnosć i tradycyjnie wybitna muzyka. Fajnie być szkolnym łobuziakiem. Świetny oryginał automaty i port na C-64.
Dropzone - Rewelacyjny scrolling shooter od Arena Graphics. Najlepszy klon Defender (1981) i jedna z najlepszych strzelanin na 8-bitowce! Dynamika urywa łeb, a płynność rozgrywki jest niesamowita. Poziom trudności może odstraszyć mięczaków. Większość wydawanych dzisiaj strzelanin blednie przy niej jeśli chodzi o grywalność. Arcydzieło Archera Macleana.
1942 - Świetna strzelanka z przewijaniem pionowym od Capcom. Luźno oparta na bitwie o Midway. Gra umożliwia specjalny trick, który pozwala unikać niebezpiecznych sytuacji poprzez tymczasowe wyjście z pętli pola gry. Odniosła sukces komercyjny w automatach do gier i została przeportowna na 8-bitowce. Rewelacyjna wersja na C-64. Zresztą identycznie sequel 1943 (1987).
High Noon - Fajna strzelanka w klimatach dzikiego zachodu od Ocean Software. Rewelacyjny klimat. Red Dead Redemption na C-64. Świetnym patentem był transport zwłok przez grabarza prosto do zakładu pogrzebowego.
Yie Ar Kung-Fu - Kapitalna bijatyka od Konami. Zaoferowała niezwykle efektowną i szybką akcję z postaciami do pokonania mającymi różnorodne style walki. Nasza postać może wykonać aż 16 różnych ruchów używając kombinacji przycisków i ruchów joystickiem podczas stania, kucania lub skakania. Wraz z Karate Champ (1984) ustanowiły podstawy bijatyk jeden na jeden. Wielki hit automatowy. Rewelacyjny port C-64, który jest blisko jakości oryginału z automatów.
Kung-Fu Master - Fajna chodzona bijatyka od Irem. Gra wyróżniała się kolorową grafiką i rytmiczną muzyką. Rozgrywka nie polega tylko na walce z licznymi zastępami nadciągających wrogów, ale też skakaniu i schylaniu. Wędrówkę naszego mistrza kung-fu obserwujemy z boku i poruszamy się tylko w lewo bądź prawo i wchodzimy na coraz wyższe piętra pagody. Oczywiście przed schodami na kolejny poziom czeka nas pojedynek z innym mistrzem sztuk walk. Wielki klasyk wzorowany na filmie "Gra Śmierci" z Brucem Lee. Zajebista wersja automatowa i bardzo udana też na C-64.
Karate Champ - Świetna bijatyka od Technos Japan. Spopularyzowała gatunek gier walki jeden na jednego i ustawiła wzorce jak format best-of-three, określone polecenia do wykonywania specjalnych ruchów, rundy bonusowe po określonej liczbie zwycięstw oraz możliwość walki dwóch graczy przeciw sobie. Protoplasta dla The Way Of The Exploding Fist (1985) i International Karate (1986), które kopiowały z niej garściami. Postać może wykonać 24 ruchy za pomocą dwóch joysticków, a krzywa uczenia się jest stroma. Na automatach sterujemy bowiem za pomocą dwóch joysticków, gdzie jedną manetką poruszamy się bohaterem, a drugą wykonujemy ciosy. Grę widać przez chwilę w "Krwawy sport" 1988, gdzie gra w nią JCVD. Wraz z Yie Ar Kung-Fu to najbardziej popularna gra w salonach gier w połowie lat 80'. Wersja na C-64 jest całkiem fajna, ale nie jest tak elektryzująca, bo ma prostsze sterowanie niż na automatach.
Karateka - Świetna chodzona bijatyka od Broderbund Software. Gra w swoim czasie zadziwiała na 8-bitowcach przede wszystkim intro, świetną rozgrywką, wyborną animacją postaci oraz pięknymi tłami. To studio później wyprodukowało Prince of Persia (1989), gdzie mamy niemal identyczne intro i paski życia oraz również rewelacyjne animacje postaci.
Summer Games - Fajna gra sportowa od Epyx na podstawie sportów z Letnich Igrzysk Olimpijskich. Gra charakteryzowała przede wszystkim świetną grafiką i przyjemnym gameplayem. Dostępne osiem konkurencji obejmuje między innymi skok o tyczce, skok z platformy do wody, sprinty, gimnastykę, pływanie stylem dowolnym i strzelanie do rzutków. Fajną sprawą była możliwość rywalizacji wielu graczy po kolei i odgrywane hymny państw. Gra zawiera też ceremonie otwarcia. Bardzo lubiłem w to grać w kilku graczy jednocześnie rywalizując na C-64 i Amidze.
Hat Trick - Kapitalna gra sportowa znana z salonów gier, a później przeportowana na C-64, Atari, Pc Dos. Swietny hokej jeden na jeden z kapitalną grywalnością. Fajnym patentem było rysowanie się lodu od łyżew.
Pit Stop II - Świetna gra wyścigowa od Epyx. Przyzwoita oprawa graficzna, możliwość pojedynkowania się dwóch graczy na podzielonym ekranie, kapitalne odwzorowanie prędkości bolidów Formuły 1, możliwość rozegrania całego Grand Prix i pięknie przedstawiony pitstop w którym tankujemy i wymieniamy opony naszego pojazdu. Kultowa gra na C-64. Trochę gorsza jest wersja na małe Atari.

Najlepsze gry 1985 roku:
Ultima IV - Niezwykle udana odsłona cenionego cyklu RPG od Origin Systems. Prawdziwy punkt zwrotny dla RPG i ogółem świata gier. Gra powzięła śmiałą próbę zmiany sposobu w jaki się grało w gry RPG. Nie ma antagonisty. Celem jest osiągnięcie oświecenia i doskonalenie ośmiu cnót. Wybory moralne mają konsekwencje, a gra wymaga od nas wysokich standartów etycznych czyli pierwszy raz w grach 100% odgrywanie roli. Wprowadzenie 8 cnót z 3 zasadami prawdy, miłość i odwagi stworzyło wspaniałą ideę avatara czyli moralnego idealisty będącego równocześnie osobą świecką, cechującą się czystością i dobrocią bez wprowadzania boga do czystości równania. Wybory moralne jakie mamy w prawdziwym życiu jak nie kłam, nie zabijaj, nie okradaj, broń słabszych, wspomagaj potrzebujących, okazuj litość itd. Chyba nikt nie spodziewał się, że Richard Garriott tak zmieni własny twór od 4 części serii. Rewelacyjne wersje Amigowa i C-64. Arcydzieło gatunku.
King's Quest II - Znakomita przygodówka od Sierra. Sir Graham będąc nowym królem Daventry widzi w zaczarowynym lustrze wizję pięknej młodej kobiety Valanice w niewoli na szczycie wieży. Będąc nią oczarowanym król Graham udaje się w epicką podróż pełną przygód do świata Kolyma, aby uratować Valanice, gdzie spotykamy wiele legendarnych postaci takich jak Neptun, Czerwony Kapturek czy hrabia Dracula. Wiele łamigłówek ma więcej niż jedno rozwiązanie, ale tylko mamy jedno optymalne rozwiązanie, aby zdobyć maksymalną liczbę punktów. Alternatywne rozwiązania przynioszą mniej punktów lub w niektórych przypadkach powodują utratę punktów przez gracza. Przykładami alternatywnych rozwiązań są bardziej brutalne podejście do pokonania przeszkody takie jak zabicie lub kradzież. Moja ulubiona część serii, a zwłaszcza w wersji zremasterowanej przez nieoficjalny remake, który fajnie rozbudował ten kultowy sequel.
Gauntlet - Świetny Hack and slash z widokiem z góry od Atari Games. Kapitalna wyprawa fantasy samotna lub wraz z przyjaciółmi do wielkich lochów pełnych monstrów, śmiertelnych pułapek, drogocennych skarbów. Zarówno jedynka i sequel z 1986 roku to niezwykle lubiane i popularne gry, które wyszły chyba na wszystkim. Protoplasta dla wszelkich labiryntowych run and gunów z widokiem z góry typu Alien Breed 1-3 1991-1994 od Team 17 czy The Chaos Engine 1993 od Bitmap Brothers.
Commando - Znakomita chodzona strzelanka od Capcom z widokiem z lotu ptaka. Bardzo dynamiczna rozgrywka w której pędzimy przed siebie na złamanie karku i częstujemy wrogów ołowiem oraz granatami. Absolutny klasyk, który dał podwaliny pod cały gatunek run’n gunów z widokiem z góry. Najlepszą wersje na C-64 z kapitalną muzyką Roba Hubbarda przygotowało studio Elite. Wybitnie dobry port. To jedna z najbardziej rozpoznawalnych gier na C-64. Jeden z rzadkich wyjątków, gdzie zarówno oryginalna wersja automatowa i port Amigowy przegrały batalie ze słynnym 8-bitowcem.
Who Dares Wins II - Świetna strzelanka od Alligata Software w stylu Commando i Ikari Warriors. Produkcja jest niesamowicie grywalna i ekstremalnie trudna. Znakomita oryginalna wersja na C-64 i świetny port na Amstrad.
Super Mario Bros - Rewelacyjna gra plaformowa od Nintendo. Największy hit NES. Wspaniała platformówka z superpłynnym scrollingiem, bardzo dobrą grafiką i świetnym sterowaniem. Początek jednej z najbardziej popularnych serii w branży gier video. Gra, która napędziła sprzedaż konsoli i pozwoliła Nintendo stać się tak potężną firmą jaką się stała. Bez tej gry nie powstałby tak wyśmienity klon tej gry jak Great Giana Sisters (1987) na C-64.
Ghosts 'n' Goblins - Kultowa gra platformowa od Capcom. Sir Arthur w swojej zbroi przemierza mroczne terytoria królestwa walcząc z zombiakami, goblinami, duchami, demonami i innymi poczwarami w celu uratowania swojej ukochanej. Widok z boku, multum rzucania żelastwem do poczwar i elementy platformowe. Do bólu hardcorowy platformer z elementami run and gun w klimatach horror/fantasy. Wspaniała muzyka i klimat przez duże K. Wersje automatowa i Amigowa najlepsze, ale bardzo klimatyczna jest też wersja na C-64 przygotowana przez studio Elite, która jest troszkę pocięta w stosunku do oryginału na automatach, ale zmieściła się w jednym pliku, jest tak samo grywalna i ma świetną oprawę audio. Mark Cooksey skomponował parę autorskich kawałków muzycznych, które świetnie wkomponowały się w klimat opowieści i pieszczą nasze uszy tylko w wersji C-64. W ostatnich latach wyszła wersja C-64, która w 100% oparta jest na wersji automatowej.
Green Beret - Świetna gra platformowa run and gun od Konami. Znana również pod tytułem Rush’n Attack. Samotny komandos z nożem w ręku kontra oddziały ruskich żołdaków. Brzmi jak samobójcza misja, ale będziemy mogli zebrać broń pozostawioną przez niektórych zabitych wrogów jak granaty, miotacz ognia, a nawet pancerfaust. Świetny oryginał automatowy oraz wersja Amigowa, ale najbardziej klimatyczna jest wersja na C-64.
Monty on the Run - Świetna gra platformowa z fajnym podkładem muzycznym. Wersja na C-64 zrobiła na mnie największe wrażenie.
Goonies - Fajna gra logiczno-platformowa od Datasoft na podstawie filmu. Wciągająca gra kooperacyjna dla jednego gracza (sterujemy dwoma postaciami) lub dwóch graczy (każdy gra swoim bohaterem). Rozwiązujemy zagadki, wspinamy się po drabinach, skaczemy po platformach i uciekamy prześladującej nas rodzinie Fratellich! Wszystko to w etapach przedstawiających najbardziej pamiętne sceny z filmu. Świetne wersje na C-64 i małe Atari.
Zorro - Logiczno-platformowa gra od Datasoft znanych najbardziej z Bruce Lee (1984). Zorro przemierza w trakcie swojej wędrówki takie miejscówki jak miasteczko, hotel, jaskinie, katakumby, by na końcu dostać się do twierdzy Hiszpanów. Rozwiązujemy po drodze serię wymyślnych zagadek i walczymy z nieprzyjaciółmi. Zagadki są największym atutem gry, bo rozgrywka nabiera wręcz przygodowego sznytu znanego z gier point and click czy sławnej serii gier o jajku Dizzy. Łamigłówki są pomysłowe i wieloetapowe. Kolejnym plusem przygód Zorro jest fakt, że nasz bohater jest wielce wysportowany. Oprócz pojedynkowania się na szpady potrafi skakać po platformach, wspinać się po drabinach czy winoroślach, przemieszczać po gzymsach i łańcuchach, a nawet wysoko odbijać od trampolin i beczek. Dosyć szeroki zakres ruchów jak na 1985 rok. Wszystko zaserwowane w stylu komnatowym. Świetne wersje na małe Atari i C-64.
Ice Climber - Dobra gra platformowa od Nintendo. Bardzo grywalna i pomysłowa gra, a szczególnie w trybie dla dwóch graczy. Sterujemy Eskimosami i musimy jak najszybciej dostać się na szczyt scrollowanej w pionie planszy. Wyposażeni jesteśmy w młotek, którym możemy zarówno walczyć ze zwierzakami jak i rozbijać cegły, by robić sobie dziury w suficie lub podłodze. Po drodze trafiamy na windy, sople, śliskie powierzchnie, ptaki, miśki, owoce do zbierania. Kultowa gra z automatow i NES.
Spy vs. Spy 2 - Gra akcji od First Star Software. Sequel ma miejsce na tropikalnej wyspie i zamiast chodzenia po komnatach mamy tutaj zaserwowany scrollowany przesuw ekranu. Naszym celem jest znalezienie trzech części pocisku rakietowego i odpłynięcie z tropików łodzią podwodną. Na bezludnej wyspie możemy kopać zdradzieckie doły, tworzyć ogniste bomby, czy nawet zakładać sidła. Często musimy znaleźć odpowiednie składniki do zbudowania pułapek lub kreatywnie wykorzystać elementy otoczenia.
The Way Of The Exploding Fist - Świetna bijatyka od Beam Software. Stanowi niejako podstawę (styl gry i zestaw ruchów) do stworzenia rok później najlepszej bijatyki 1 na 1 na C-64 International Karate (1986) przez System 3. Charakterystyczną cechą gry jest duży zestaw dostępnych ciosów i potrzebny idealny timing do skutecznego trafienia przeciwnika. Bardzo dobra pozycja na C-64. Gra ma też znakomity sequel Fist II (1986).
Summer Games II - Świetna gra sportowa o tematyce olimpijskiej od Epyx. Kontynuacja pozwala zagrać w nowe dyscypliny i oferuje bardziej kolorową i szczegółową grafikę. Gra obejmuje osiem konkurencji jak trójskok, skok wzwyż, wioślarstwo, rzut oszczepem, jeździectwo, szermierka, kajakarstwo, kolarstwo. Gra podobnie jak poprzednik pozwala wybrać kraj i rywalizować we wszystkich konkurencjach po kolei do ośmiu graczy. Ta wersja zawiera nie tylko ceremonie otwarcia, ale też bardzo efektowną ceremonie zamknięcia. Druga część przebiła poprzednika. Kapitalnie się w to grało w kilka osób na C-64 i Amidze rywalizując o medale.
Winter Games - Klimatyczna gra sportowa od Epyx. Tym razem oparta na sportach prezentowanych na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich. Gra oferuje takie konkurencje jak narciarstwo akrobatyczne, biathlon, łyżwiarstwo figurowe, skoki narciarskie, łyżwiarstwo szybkie, saneczkarstwo. Moim zdaniem to gra jeszcze lepsza od Summer Games II, bo posiada jeszcze lepszą grafikę i bardziej ciekawy gameplay. Każda konkurencja ciekawie zrealizowana i dopracowana. Wersja na C-64 robi kolosalne wrażenie. Rywalizacja z innymi graczami to magia. Jedna z najlepszych gier sportowych wszech czasów.
Paradroid - Gra logiczno-zręcznoćiowa autorstwa Andrew Braybrooka. Sterujemy droidem , który musi oczyścić flotę statków kosmicznych z wrogich robotów. Kiedy walczymy z innymi robotami mamy mini-gierkę, gdzie musimy przejąć systemy danego robota. Wraz z postępami walki są co raz trudniejsze i możemy przejmować co raz mocniejsze roboty z większą ilością zdolności. Wyśmienita gra na C-64.
Paperboy - Przyjemna gra akcji od Atari Games. Jeździmy na rowerze i dostarczamy gazety. Przyjemna grafika, świetna muzyka i dobre sterowanie. Gra była hitem na automatach i 8-bitowcach. Rewelacyjny port na C-64 z kapitalną muzyką Robba Hubbarda.
Saboteur - Fajna gra akcji ze elementami skradankowymi autorstwa Clive'a Townsenda. Wcielamy się w ninja, którego zadaniem jest dostanie się do magazynu, aby ukraść dyskietkę na której znajdują się nazwiska przywódców rebeliantów. Musimy poruszać się po kompleksie pomieszczeń składającym się z magazynu, ciemnych tuneli i tajnego centrum dowodzenia, aby znaleźć dysk i uciec. Jest pasek energii, który wyczerpuje się, gdy spada zbyt nisko, kucamy pod wodą lub jesteśmy atakowani. Jeśli pasek energii zostanie całkowicie wyczerpany lub skończy się czas gra się kończy. Pasek można uzupełnić stojąc nieruchomo i odpoczywając w bezpiecznym miejscu. Sabotażysta może kucać, wspinać się po drabinach, biegać i atakować wrogów. Możemy wykorzystywać bronie znalezione w stosach śmieci i pudłach magazynu. Magazyn zawiera wiele systemów bezpieczeństwa. Należą do nich strażnicy, psy i automatyczne stanowiska strzeleckie. Mamy 9 poziomów trudności. Kultowa gra na ZX Spectrum i C-64.
Silent Service - Symulator okrętu podwodnego w realiach II wojny światowej od MicroProse. Wysoka grywalność i możliwość poczucia immersji podczas misji to specjalność tej gry. Możliwość wyboru pełnoprawnych patroli walcząc z Japończykami podczas II Wojny Światowej. Atakowanie konwojów, badanie taktyki przeciwnika, unikanie niszczycieli, obsługiwanie skomplikowanej aparatury okrętowej. Najlepszy symulator okrętu podwodnego na komputery 8-bitowe.
Buggy Boy - Hardcorowa gra wyścigowa od Tatsumi. Buggy pędzące po bezdrożach ponad 220 km/h to niesamowity widok. Na swej drodze mamy trampoliny, kamienie, tunele, barierki, skocznie, piłkę do odbijania, inne pojazdy, ale głównie to wyścig z czasem. Niesamowita grywalność. Gra była hitem na automatach i komputerach 8-bitowych, które dostały świetne porty. Kapitalna konwersja z salonu gier dostępna na C-64.
The Last V8 - Gra wyścigowa od braci Darlingów czyli późniejszych założycieli Codemasters. Kierujemy futurystycznym samochodem w postapokaliptycznym świecie. Celem gry jest doprowadzenie V8 do bunkra unikając zderzenia z przeszkodami lub wyczerpania paliwa bądź osłony przeciwradiacyjnej, która zaczyna się zużywać po pewnym czasie. Ekran jest podzielony poziomo na dwie części, gdzie w górnej połowie rozgrywa się akcja z widokiem z góry i przewijaniem we wszystkich kierunkach. Dolna połowa pokazuje deskę rozdzielczą z licznymi wskaźnikami w tym mały ekran komputera, który wskazuje odległość do bazy i ostrzega o wzroście promieniowania. Gra zawiera znakomitą muzyką Roba Hubbarda. Rewelacyjna wersja na C-64.
The Great American Cross-Country Road Race - Świetna gra wyścigowa od Activision. Kamień milowy w gatunku wyścigów, który wyprzedził swoją epokę i rozbudowaniem zawstydza wiele dzisiejszych tytułów. Rajd przez całe USA, wybór drogi w trakcie podróży, zróżnicowane warunki pogodowe wpływające na sterowność pojazdu, różne pory dnia, zmienne natężenie ruchu drogowego, tankowanie paliwa, ucieczki przed policyjnymi pościgami. Znakomita gra na C-64 i małe Atari.
Hang-On - Wyścigi motocyklowe od Sega. Hit automatowy. Jedna z pierwszych gier zręcznościowych wykorzystujących grafikę 16-bitową. Gra wyróżniała się grafiką, realizmem i sterowaniem. Najpopularniejsza gra automatowa 1985 i 1986 roku, której sukces przyczynił się do wypuszczenia dość szybko przez Sega innego hitu wyścigowego Out Run (1986).

Najlepsze gry 1986 roku:
Might and Magic - Klimatyczna gra RPG od New World Computing. Początek słynnego i długiego cyklu, gdzie apogeum seria osiągnęła przy szóstce i siódemce pod koniec lat 90'. W grze dowodzimy drużyną bohaterów, która wędruje po dużej krainie wykonując różne zadania i walcząc z potworami. System rozwoju postaci zbliżony jest do systemu z papierowego RPG Dungeons and Dragons. Niezłe wrażenie robi wersja na C-64. Na ten komputer wyszły tylko jedynka i dwójka.
Defender of the Crown - Znakomita gra strategiczna z elementami zręcznościowymi od Cinemaware. Była pierwotnie exem na Amiga 1000 i robiła kolosalne wrażenie grafiką, rozmachem, muzyką i gameplayem, gdzie mamy aspekt strategiczny, przygodowy i zręcznościowy w jednej grze. Jednak pełną moc pokazała na Commodore 64, gdzie wypuścili kapitalny port z przepiękną grafiką na możliwości tego komputera i ta wersja jest najbardziej dopracowana. Idealny tytuł dla fanów gier strategiczno-przygodowych osadzonych w średniowieczu! Próbujemy zjednoczyć Anglię. Mamy oblężenia zamków, turnieje rycerskie, a nawet próbujemy ratować księżniczkę. Gra miała iście filmowy rozmach i była czymś niespotykanym w latach 80'. Gra wybitna. Mnóstwo czasu spędziłem przy niej na C-64 i Amidze. Ścisła elita najlepszych gier na C-64.
The Legend of Zelda - Znakomita gra action-adventure od Nintendo. Hicior NES. Jedna z pierwszych gier z dużym światem obok serii Ultima, gdzie można było pójść od początku, gdzie chcemy i zginąć na każdym rogu, ale tu mamy dużo niższy próg wejścia i prostszą mechanikę niż w przytoczonej serii RPG.
Gauntlet II - Świetny Hack and slash z widokiem z góry od Atari Games. Wyruszamy do lochów wypełnionych najróżniejszymi potworami w celu zdobycia skarbów. Cztery klasy naszych herosów, labiryntowe plansze przedstawione z lotu ptaka w niezłej oprawie graficznej, klasyczny bestiariusz fantasy i masa potwórów do ubicia oraz przedmiotów do zbierania. Najlepszy z trylogii.
Ikari Warriors - Świetna chodzona strzelanka od SNK, która początkowo pojawiła się na automatach. Jednak prawdziwym hitem stała się konwersja C-64 przygotowana przez studio Elite, która po prostu rządziła. Intro jakiego wcześniej nie było na C-64, klimatyczna muzyka, czytelna grafika, dobre sterowanie, a przede wszystkim dwuosobowa rozpierducha ze świetną grywalnością. Zaczęła się rzeźnia na szeroką skalę za pomocą karabinów, granatów, a nawet jeżdząc czołgiem. Ta chodzona strzelanka wybornie sprawdzała się w kooperacji.
Uridium - Klimatyczna strzelanka autorstwa Andrew Braybrooka, która pierwotnie pojawiła się na C-64, a później przeportowano je na inne komputery. Latamy kosmicznym myśliwcem nad wielkimi galaktycznymi krążownikami i niszczymy wszystko w drobny mak. Wzorowane na legendarnym Defender (1981) czyli z możliwością zmiany kierunku lotu. Bardzo czytelna grafika, ultra płynny scrolling i szesnaście międzyplanetarnych fregat do zezłomowania. Świetna oryginalna wersja na C-64, która pojawia sie często w topkach najlepszych gier na ten komputer.
Army Moves - Sympatyczna gra Run and gun od Dinamic Software. Strzelanka składa się z kilku odrębnych części. Między innymi sterujemy pojazdem terenowym uzbrojonym w rakiety, helikopterem uzbrojonym w rakiety i bomby, a później żołnierzem uzbrojonym w karabin maszynowy. Atutami są zróżnicowana rozgrywka, świetna grafika na możliwości C-64 i rewelacyjna muzyka marsz pułkownika Bogey. Znakomita wersja na C-64 i dość udana na 16-bitowce. Gra ma też fajny sequel Navy Moves (1987).
Aliens - Niezła gra akcji od Activision. Seria sześciu minigier połączonych ze sobą za pomocą interaktywnych sekwencji graficznych. Minigry to głównie sekwencje akcji, które obejmują pilotowanie statku z Sulaco na powierzchnię planety, rozpoznawanie sprzętu i walkę z kosmitami.
Arkanoid - Rewelacyjna gra zręcznościowa od Taito utrzymana w klimacie science-fiction. Odbijamy piłkę, by zbić wszystkie cegły na planszy, aby awansować do kolejnej. Zbieramy powerupy jak strzelanie, przyklejanie piłki, wydłużenie. Niesamowita grywalność. Bardzo udane konwersje automatowego klasyka na 8-bitowce.
Bubble Bobble - Sympatyczna jednoekranowa platformówka od Taito. Wyprawa dwóch małych smoczków poprzez plansze najeżone platformami, bonusami i potworami. Strzelanie bańkami, zbieractwo i skakanie. Grane do upadłego przez każdego! Plansz każdy port ma tyle samo co na automatach czyli 100. Świetnie się gra samemu, ale prawdziwa zabawa jest, gdy gramy we dwoje. Gra wyróżnia się niesamowitą grywalnością, a także przyjemną grafiką i muzyką. Ten hit automatowy został przeportowany praktycznie na wszystko. Jedna z lepszych gier na 8-bitowce. Mechanika, grywalnosć, wszystko zapięte na ostatni guzik. Jedna z najlepszych gier na C-64.
Wonderboy - Przyjemna gra platformowa od Escape. Gra wyróżnia się grafiką, udźwiękowieniem, płynnym scrollingiem i grywalnością. Udane wersje automatowa, Amigowa, C-64. Na Nes powstała pod innym tytułem Adventure island.
Castlevania - Klimatyczna gra platformowa od Konami. Początek kultowego cyklu, gdzie łowcą wampirów wchodzimy do zamku hrabiego Draculi, aby go zniszczyć. Klasyka zwłaszcza na NES. Moja ulubiona część cyklu to Castlevania: Symphony of the Night (1997) z Psx.
Metroid - Przygodowa gra akcji od Intelligent Systems. Trudna gra labiryntowa z mechaniką zdobywania ekwipunku, który umożliwiał nam przejście do wcześniej zablokowanych miejsc. Niezła grafika i precyzyjne sterowanie. Gra ukazała się na konsoli NES. Oczywiście dużo lepszy jest Super Metroid (1994) na SNES.
Spy vs. Spy 3 - Ostatnia przygoda dzieje się w mroźnej Arktyce, gdzie musimy znaleźć cztery przedmioty niezbędne do uruchomienia rakiety, którą odlecimy. Są to karta, żyroskop, kanister z paliwem oraz walizka z kodami startowymi. W tej części pojawia się możliwość wycinania przerębli w lodzie, tworzenia ślizgawek, strącania sopli na przeciwnika czy wysadzania go dynamitem. Często musimy znaleźć odpowiednie składniki do zbudowania pułapek lub kreatywnie wykorzystać elementy otoczenia.Trójka jest najlepsza z trylogii. Zastosowano w niej także scrolling, a kiepskie pojedynki na pałki zastąpiono rzucaniem śnieżkami. Dodatkowo wprowadzono tutaj wskaźnik ciepłoty ciała, którym zastąpiono energię naszych herosów i żeby go podnieść musimy rozgrzać się przy ognisku w igloo.
Trap Door - Bardzo nastrojowa, jajcarska i pomysłowa gra zręcznościowo-przygodowa. Rozgrywka w dużej mierze opiera się na rozwiązywaniu zagadek i używaniu oraz manipulowaniu wieloma przedmiotami rozrzuconymi po komnatach zamku. Wyszła tylko na 8-bitowcach.
International Karate - Wybitna bijatyka od System 3 kopiująca styl Karate Champ (1984) i The Way Of The Exploding Fist (1985). Najlepsza bijatyka jeden na jednego z lat 80'. Dwóch mistrzów karate staje naprzeciw siebie, gdzie walczymy z komputerem bądź z drugim graczem. Kapitalna grywalność, świetna animacja zawodników, duży zestaw realistycznych ciosów, urzekające panoramy widokowe, genialny motyw muzyczny Roba Hubbarda. Wersja na C-64 to prawdziwe cudo.
Fist II - Znakomita bijatyka od Beam Software. Gra jest kontynuacją The Way of the Exploding Fist (1985). W odróżnieniu od wielu innych gier z tego gatunku z tamtych czasów postać nie walczy na arenach, ale porusza się po świecie w którym pojawiają się wrogowie więc mamy tu formę przygody. Gra wyróżnia się kolorową grafiką, mrocznym klimatem i znakomitą muzyką. Gra została wydana na C-64 i ZX Spectrum, ale ogromne wrażenie robi tylko wersja z C-64, która jest niesamowicie klimatyczna.
World Games - Epicka gra o niszowych sportach od Epyx. Mamy skok przez beczki na łyżwach, ujeżdżaniu byka, rzucaniu kłodą, skok z klifu do wody, ale są też dość popularne konkurencje jak podnoszenie ciężarów, sumo czy slalom narciarski. Ogromne wrażenie robi zwłaszcza podnoszenie ciężarów i skok z klifu. Rewelacyjna wersja na C-64.
Leader Board - Świetna gra sportowa od Access Software. Znakomity symulator golfa. W momencie premiery zachwycała trójwymiarową grafiką. Zawarto w nim tryb rozgrywania mistrzostw wraz z żywym przeciwnikiem oraz pojedynkowania się z komputerowymi golfistami. Strasznie podbijało to grywalność. Świetne i intuicyjne sterowanie oraz widok zza pleców, który stał się standardem w grach o golfie.
GunShip - Symulator śmigłowca od MicroProse. Kontrolując śmigłowiec AH-64 Apache wykonujemy różne misje na kilku kontynentach atakując wrogie cele i chroniąc siły sojusznicze. Wraz z kolejnymi udanymi misjami awansujemy na kolejne szczebla stopni wojskowych. Gra imponuje grafiką, dźwiękiem, sterowaniem, fizyką, uzbrojeniem i dokumentacją. Grę wydano na większość komputerów. To najlepszy symulator lotów bojowych jaki kiedykolwiek wydano na komputer 8-bitowy C-64. Z kolei znakomity sequel Gunship 2000 z 1991 roku to najlepszy symulator na komputer 16-bitowy Amiga.
Out Run - Świetna gra wyścigowa od Sega. Kultowa produkcja na automatach. Przemierzamy Stany Zjednoczone w kabriolecie, ale trzeba uważać na zakrętach. Wersja na C-64 ma świetny soundtrack i całościowo okazała się dużo bardziej dopracowana od Amigowej. Podobnie było przy Turbo OutRun (1989). Przy obu grach wyścigowych spartaczyli porty Amigowe.

Silent Service II to znakomity symulator okrętu podwonego od MicroProse. Gra została wydana w 1990 roku na Pc, a w 1991 roku pojawiła się wersja na 16-bitowe komputery Amiga i Atari ST. Ominęła 8-bitowce mimo, że pierwsza część była ogromnym hitem sprzedażowym na C-64. To niezwykle udana kontynuacja przeboju MicroProse Silent Service (1985), która do czasu pojawienia się sequela była najlepszym symulatorem okrętu podwodnego. Akcja rozgrywa się w czasie II wojny światowej i oferuje graczom szansę dowodzenia kilkoma amerykańskimi okrętami podwodnymi na południowym Pacyfiku napadającymi na japońskie konwoje zaopatrzeniowe i walczącymi z najpotężniejszą marynarką na świecie.
Gameplay. W Silent Service II dowodzimy amerykańskim okrętem na Pacyfiku w szczytowym okresie japońskiej potęgi morskiej. Gra rozpoczyna się od zwykłego treningu, który pozwala zapoznać się ze sterowaniem i przyzwyczaić się do wysyłania tysięcy ton metalu na dno morza. W SS II poziomy trudności zostały znacznie uproszczone wobec SS. Zamiast zaawansowanych, indywidualnych opcji trudności z oryginału mamy do wyboru cztery poziomy trudności w tradycyjnym stylu. Na najwyższym poziomie trudności mamy jednak wyzwanie na tyle duże, aby bawić się SS II przez bardzo długi czas, a szczególnie w trybie kariery wojennej. Gra oferuje nie tylko porywającą kampanie, ale też pojedyncze misje, które są dość miodne i konkretne. Jeśli wybierzemy kampanię możemy przemierzać cały Pacyfik. Tryb kampanii pozwala nam wybrać datę rozpoczęcia kariery i bazę z której zaczynamy. Od tego momentu zależy od nas, gdzie patrolujemy, które kontakty badamy i jak długo przeżyjemy. Podczas manewrów musimy zawsze być świadomi swojej prędkości, głębokości i kierunku. Mamy też określoną ilość czasu zanim wrogowie nas zauważą więc musimy szybko wślizgnąć się na skuteczną pozycję do ofensywy. W przypadku, gdy wróg nas przechytrzy silniki naszego okrętu mogą zostać uszkodzone, tylna konstrukcja może zostać osłabiona lub w najgorszym przypadku może dojść do zalania. Monitorowanie systemów okrętu podwodnego, gdy nie jest on pod bezpośrednim ostrzałem jest równie ważne. Pacyfik jest głęboki i jeśli zbyt mocno zanurkujemy możemy się znaleźć w ciężkiej sytuacji. Gra polega często na podejmowaniu decyzji niemal w ułamku sekundy, a podczas rozgrywki doświadczamy uczucia samotności dowodzenia. Systemy, którymi sterujemy są dobrze obsługiwane z klikalnymi ikonami dla każdej funkcji, ale Silent Service II zdobywa najwięcej punktów w zbudowanej atmosferze. Zabawa w chowanego z ciężko opancerzonym lotniskowcem potrafi być trudna, przerażająca i bardzo uzależniająca. Nic nie zastąpi emocji, gdy nasz okręt jest na głębokości 300 sążni mając wyłączone wszystkie silniki, a połowa japońskiej marynarki wojennej jest wokół nas piszcząc sonarami na Pacyfiku szukając naszych tyłków, a my mamy jedynie nadzieję, że nie spadnie na nas żadna paskudna bomba głębinowa. Budowanie kariery z awansami, medalami i wszystkim co się z tym wiąże jest również niezwykle miodne. Sprawdza się w tej grze motto, że wojna podwodna sprzyja ostrożnym, a nie odważnym. Grę odświeżyłem w wersji Amigowej, bo przeważnie ten komputer posiadał najlepsze wersje klasycznych gier, a przy okazji hula jak marzenie, bo idzie emulować tak jakby było odpalane z twardego dysku podpiętego pod przyjaciółkę czyli bez ładowania w emulatorze kolejnych dyskietek i z możliwością zapisywania, kiedy chcemy w każdej grzej Amigowej.
Grafika i udźwiękowienie. Grafika jest elegancka i kolorowa, ale jednocześnie zapewnia funkcjonalność. Różne ekrany sterowania są przejrzyste i łatwe do zrozumienia, ale to widoki sprawiają, że gra ożywa i przyspiesza bicie serca. W wygląd Cesarskiej Marynarki Wojennej Japonii włożono wiele pracy i to widać. Oprócz zwykłych frachtowców, tankowców i niszczycieli po morzach żeglują barki wszelkich kształtów i rozmiarów od małych łodzi patrolowych po gigantyczne superpancerniki. Efekty dźwiękowe gry zostały znacznie ulepszone wobec poprzednika. Zdigitalizowane głosy krzyczące podczas zanurzania robią dobre wrażenie. Sygnały sonaru, eksplozje i odgłosy silników są wystarczająco realistyczne, aby stworzyć solidną dawkę atmosfery, gdy jesteśmy w samym środku wydarzeń więc spełniają dokładnie tę funkcję, której można oczekiwać od symulacji. Dźwięki mew, gdy żeglujemy po powierzchni są również miłym akcentem.
Podsumowanie. Silent Service II to bardziej rozbudowana i ulepszona wersja klasycznej gry symulacyjnej z 1985 roku o okrętach podwodnych, która rozbiła bank na Commodore 64. Wszystko co oferuje sequel składa się na bardzo przyjemną symulację wojskową, która osiągnęła fajny balans między realizmem, a ekscytacją. To najlepszy symulator okrętu podwodnego na komputerze Amiga. Po porządnym odświeżeniu sobie tej produkcji w wersji Amigowej oceniam ją nawet na 9/10 czyli pół oczka wyżej niż kilka lat temu bazując z pamięci.

Studio Microprose niewątpliwie reprezentowało szczyt możliwości gatunku symulatorów! Ich gry symulacyjne z lat 80' i 90' to perły gatunku. Ludzie z tego studia, a zwłaszcza geniusz Sid Meier potrafili wtedy dobrze wykorzystać swoją rozległą wiedzę na temat produkcji symulatorów. Stworzyli wiele wybitnych gier w złotym okresie dla symulatorów.
Najlepsze gry studia Microprose to moim zdaniem Pirates! (1987), Gunship 2000 (1991) i Civilization II (1996), które są w ścisłym Top najlepszych gier w historii. Oczywiście Silent Service 1 i 2 to również znakomite produkcje symulacyjne z rozbudowaną rozgrywką, które zawstydzały konkurencję.

Wersja na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=xzeFQlSwQT4&ab_channel=TsepesiHentai
Wersja na komputer Pc:
https://www.youtube.com/watch?v=3I8NVD6esNE&ab_channel=MajorThriftwood

Paul Hertzog - Soundtrack z Kickboxer - Tai Chi
https://www.youtube.com/watch?v=3qbCnZqx3-U&list=RD3qbCnZqx3-U&start_radio=1&ab_channel=T.NKurt

Paul Hertzog - Soundtrack z Kickboxer - Extended Theme by Gilles Nuytens
Kickboxer (1989) to mój nr 2 z JCVD po Bloodsport. Wybuchowy film o sztukach walki z motywem zemsty. Świetny soundtrack Paula Hertzoga, który robi klimatyczną atmosferę oraz niezłe piosenki Stana Busha na czele z Streets of Siam, Fight for Love i Never Surrender. Wspaniały egzotyczny klimat. Piękne zdjęcia kręcone głównie w Tajlandii. Wymagający trening Kurta Sloane'a stylu Muay Thai u starego mistrza Xiana. Widowiskowa finałowa walka. Van Damme w formie. Duże wrażenie robi też wyrazisty antagonista Tong Po, którego zagrał Michel Qissi czyli prywatnie wtedy bliski przyjaciel JCVD. Zrobili mu świetną charakteryzację twarzy, że wyglądał paskudnie. Jedna z pierwszych scen z Tong Po już budzi respekt, gdy widzimy jak gołą nogą kopie w betonowy słup tak mocno, że tynk sypie się z sufitu. Po czym obraca się w stronę obserwującego go z przerażeniem Kurta patrząc z pogardą. Mocna podbudowa pod dalsze wydarzenia. Z ciekawostek dodam, że finałowa walka z Kickboxer została nakręcona w Hongkongu w tym samym miejscu, gdzie kręcono walki w turnieju Kumite w Bloodsport. Gra video Full Contact (1991) od studia Team 17 znana z komputera Amiga ma świetne intro inspirowane sceną z filmu Kickboxer. Powstał też film bliźniaczo podobny do Kickboxer pod tytułem The King of the Kickboxers (1990), gdzie główną rolę zagrał Loren Avedon, a w rolę antagonisty wcielił się 7-krotny mistrz świata w karate Billy Blanks.
https://www.youtube.com/watch?v=tL36g4vQaAw&list=RDtL36g4vQaAw&start_radio=1&ab_channel=GillesNuytens

Wings of Fury to scrolling shooter z elementami symulatora lotów bojowych opracowana przez Steve'a Waldo, a wydana przez studio Broderbund. Gra pierwotnie pojawiła się w 1987 roku tylko na komputerze Apple II. Rok później zagościła na komputerze The X68000. Dopiero w latach 1989-1990 przygotowano porty na bardziej popularne komputery jak Commodore 64, Amiga, Amstrad, Pc. Niestety ominęła Atarowców. Jesteśmy członkiem załogi lotniskowca USS Wasp. Niestety uzbrojenie i struktura okrętu zostały poważnie uszkodzone w bitwie i musi zostać eskortowany z powrotem do bazy aliantów. Jednak między lotniskowcem, a bezpieczną otchłanią leżą setki mil oceanu osadzonego przez japońskie statki, wrogie bombowce i silnie bronione okupowane wyspy. Lotniskowiec nie ma już dział przeciwlotniczych ani zapasowych pilotów. Jesteśmy ostatnią deską ratunku. Musimy pilotować jednego z Hellcatów, aby chronić swój okręt Wasp przed atakami wroga.
Gameplay. Wcielamy się w rolę amerykańskiego pilota myśliwca F6F Hellcat uczestniczącego w działaniach wojennych na Pacyfiku podczas II wojny światowej. Ta produkcja oczywiście jak zdecydowana większość gier komputerowych 2d z lat 1980-1995 zaprogramowana jest pod Joystick. Inna forma kontroli w postaci klawiatury jest delikatnie mówiąc masochizmem. Wings of Fury jest bardzo grywalne, ale opanowanie sterowania i rozgrywki zajmuje dłuższą chwilę. Najtrudniej opanować skuteczne lądowanie na lotniskowcu. Widok gry jest znanym widokiem bocznym przewijanym poziomo. Jednak jeśli wzniesiemy się powyżej pewnej wysokości skala wielkości naszego myśliwca i wszystkiego dookoła drastycznie zmniejsza się, a dzięki temu widzimy większy fragment obszaru działań dla lepszej orientacji. W panelu sterowania na samym dole znajduje się również małe okno widoku 3D. Szczególnie przydatne podczas próby lądowania na lotniskowcu. Celem różnych misji jest bombardowanie baz na pobliskich wyspach, zestrzeliwanie samolotów wroga, zatapianie wrogich statków i ogólnie bycie utrapieniem dla Japończyków. Przed rozpoczęciem misji wybieramy rangę od podchorążego do kapitana co stanowi poziom trudności gry. Istnieje siedem rang z których każda komplikuje misje, które musimy podjąć, aby chronić lotniskowiec. Przed startem z lotniskowca wybieramy też broń na swój lot: bomby, rakiety lub torpedy. Wybór broni zależy od danej misji czy planujemy zniszczyć wrogie jednostki na wyspach czy niszczyciele. Może być konieczne wykonanie lotu bojowego, a następnie powrót na lotniskowiec w celu ponownego uzbrojenia się w inną broń. Bomby są najbardziej uniwersalne, a szczególnie podczas ataków na instalacje naziemne. Służą do bombardowania celów naziemnych i zmuszania wrogich żołnierzy do ucieczki na otwartą przestrzeń. Rakiety służą do niszczenia ciężko opancerzonych stanowisk ogniowych i dział okrętowych, ale wydają się być dość niedokładne. Torpedy przydatne są tylko do zatapiania krążowników liniowych. Z tym, że aby zatopić wrogi statek musimy najpierw zniszczyć jego działa przeciwlotnicze, a następnie wykonać nalot torpedowy. Karabiny maszynowe świetnie sprawdzają się do walk powietrznych i wszystkich ważnych nalotów. Jeśli ciśnienie oleju drastycznie spadnie (wskaźnik zniszczeń) lub kończy się nam paliwo musimy wrócić na macierzysty lotniskowiec tak szybko jak to możliwe. Lądowanie z powrotem na lotniskowcu jest dość trudne. Problem pogłębia się, jeśli nasz samolot został mocno poobijany. Jeden śmiertelny poślizg i dobranoc Singapurze. Pierwsza misja obejmuje bazę na wyspie. Późniejsze misje mogą obejmować nawet trzy wyspy i kilka lotniskowców. Po każdej trzeciej misji otrzymujemy awans. Najwięcej zabawy daje bombardowanie stanowisk kontroli i bunkrów przeciwlotniczych, a następnie rozstrzeliwanie karabinami maszynowymi przerażonych, uciekającym Japończyków. Trafieni kulą Japończycy wydają satysfakcjonujące wrzaski agonii. Walki powietrzne są dość emocjonujące, a najlepszym manewrem jest elegancka pętla, którą samolot wyczarowuje, gdy się obraca. Ogólnie rzecz biorąc Wings of Fury to bardzo satysfakcjonujące doświadczenie z wieloma drobnymi, ale przyjemnymi szczegółami takimi jak F6F Hellcat unoszący się z brzucha lotniskowca z końca pasa startowego lub uderzający w lotniskowiec po nieudanym manewrze lądowania. Lot ponad 50 metrów nad poziomem wody zmienia punkt widzenia z widoku z bliska na widok makro. W tej perspektywie mamy lepszy widok na cały obraz podczas zrzucania bomb, ale aby ostrzelać cele musimy i tak zbliżyć się do ziemi. To oczywiście sprawia, że jesteśmy bardziej podatni na ogień przeciwlotniczy wroga. Ostatecznie musimy wracać na lotniskowiec w celu dokonania napraw, uzupełnienia paliwa i zdobycia nowych zapasów paskudnych rzeczy do zrzucenia na Japończyków. Aby wykonać misję wszystkie cele muszą zostać zniszczone. To znaczy wszystkie stanowiska ogniowe muszą zostać wysadzone w powietrze, wszystkie okręty muszą zostać zatopione, a każdy ostatni człowiek na wyspach musi zostać zestrzelony. Oprócz martwienia się o to, kiedy dokładnie zrzucić bomby, by trafić w cele, jak nisko lecieć podczas ostrzału, na ile manewrów starczy jeszcze paliwa i ile więcej obrażeń może znieść samolot zanim dokonamy naprawy musimy również mieć oko na swój lotniskowiec. Co jakiś czas japoński samolot przeprowadza atak torpedowy. Czerwona strzałka ostrzega, gdy samolot atakuje nasz statek. Musimy zestrzelić ten samolot lub zniszczyć zrzuconą torpedę. Pięć lub sześć trafień zatapia nasz lotniskowiec. Nieodłączne wymagania strategiczne dla każdego poziomu sprawiają, że każdy lot wydaje się inny i wymagający. Implementacja różnych elementów rozgrywki jest imponująca, a wiele małych szczegółów dodaje różnorodności. Jedyną wadą jest to, że w miarę postępów w grze pojawia się więcej wysp, dział przeciwlotniczych i statków, ale nic dramatycznie nowego. Ale pomimo przewartościowania gra jest dużo bardziej oryginalna niż to co teraz mamy na rynku oraz ma magiczną grywalność jakiej obecnie to możemy ze świecą szukać. Taki urok gier z lat 80' i 90'. W grę najwięcej gralem na komputerze C-64 w latach 1990-1992, a trochę mniej na Amidze jakiś czas później. Teraz odświeżając sobie tytuł załączyłem na godzinkę wersję C-64, a następnie przeszedłem całość w wersji Amigowej mogąc sobie zapisywać w dowolnym momencie i robić błyskawiczny odczyt co jest bardzo wygodne i pomocne.
Grafika i udźwiękowienie. Grafika w wersji Amigowej na pierwszy rzut oka wydaje się być nieco poniżej średniej dla Amigi z przełomu lat 80'/90', a przewijanie obrazu jest dość szarpane, ale dbałość o szczegóły i animacje sprite'ów jest niesamowita. Miotające się ciała i wybuchy ognia, gdy jesteśmy w trakcie ataku są bardzo dobrze narysowane. Pociski faktycznie zostawiają za sobą ślad na piasku lub w morzu, a zniszczone budynki nie znikają, ale pozostają tlące się w piasku. Duże wrażenie wizualne swego czasu zrobiła na mnie wersja C-64 w którą grałem najszybciej na samym początku lat 90', gdzie wyciśnięto moim zdaniem całkiem sporo z mocy 8-bitowca. Samolot w wersji na C-64 faktycznie porusza się troszkę szybciej niż w wersji Amigowej, a lekko szarpane przewijanie jest bardziej akceptowalne. Do tego w wersji na C-64 przez cały czas mamy nocne otoczenie, a to sprawia, że jest jeszcze bardziej nastrojowo. Efekty dźwiękowe w wersji Amigowej są treściwe z ciężkimi basowymi eksplozjami bomb, odgłosami silników i ogniem karabinu maszynowego oraz są dobrze wykorzystane do stworzenia atmosfery. Dźwięki samolotów są autentyczne i dokładnie podążają za naszymi działaniami na ekranie. Mali japońscy żołnierze wydają rozpaczliwe krzyki, gdy są rozstrzeliwani. Wersja C-64 jest gorzej udźwiękowiona. Mogli bardziej popisać się , by lepiej wykorzystać kultowy układ dźwiękowy SID na którym szło robić cuda.
Podsumowanie. Wings of Fury to świetna gra, która dobrze sprawdzała się zwłaszcza, gdy mieliśmy ochotę na odrobinę ostrej zabawy strzelając swoim F6F Hellcat i zabijając małych, wrzeszczących żołnierzyków. Pomysłowa koncepcja zrealizowana przyzwoicie. Chociaż sama rozgrywka jest dość powtarzalna to gra ma w sobie coś co sprawiało, że chciało się do tego wracać raz po raz po kolejną dawkę adrenaliny. Największą siłą Wings Of Fury jest mistrzowska grywalność oraz zróżnicowanie rozgrywki, gdzie mamy różne umiejętności do opanowania. Na początku nawet samo startowanie z lotniskowca i tym bardziej lądowanie wymaga dużego skupienia.

Wersja na komputer Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=ZZSwdqg6VE4&ab_channel=WorldofLongplays
Wersja na komputer C-64:
https://www.youtube.com/watch?v=ppBfmLrBi30&list=RDppBfmLrBi30&start_radio=1&ab_channel=MingosCommodoreBlog

W kwestii obsługi zauważalnie łatwiejszą grą na Amidze w dość podobnym stylu było rewelacyjne Apocalypse (1994), gdzie sterowaliśmy helikopterem. Gra inspirowana takimi filmami jak Apocalypse Now (1979), Platoon (1986), Full Metal Jacket (1987). Brutalne przedstawienie wojny w Wietnamie. Rewelacyjna produkcja pod względem grywalności, a mam wrażenie, że była mało popularna wśród Amigowców. Z tego co orientuje się z pamięci to jest chyba nawet ex Amigowy i nie wyszła ta gra na żadnej innej platformie. Dobrze, że ją trzymam w zbiorach, bo to perełka.

Przytoczna gra Apocalypse (1994) z komputera Amiga:
https://www.youtube.com/watch?v=JmNywBgm1lw&ab_channel=AL82RetrogamingLongplays

1. Diablo II (2000) aka Diablo 2: Resurrected - Król hack'n'slash.
2. Divine Divinity (2002) - Genialne połączenie cech Ultima i Diablo.
3. Diablo (1996) - Mocarny klimat. Pod pewnymi względami lepsza od każdej części serii łącznie z dwójką.
4. Grim Dawn (2016)
5. Path of Exile (2013)

Dungeon Siege (2002) i Titan Quest (2006) też niezłe, ale szybciej potrafiły mnie znudzić.

Ciekawie się mi słucha byłego policjanta D.Nowaka, który prowadzi obecnie kanał "Kryminalny Patrol" co mówi o tej sprawie.
https://www.youtube.com/watch?v=R3JJH-TLBrk&ab_channel=KryminalnyPatrol

Paul Hertzog - Soundtrack z Bloodsport - Extended Triumph Theme by Gilles Nuytens
https://www.youtube.com/watch?v=webGzAi5FCA&list=RDtL36g4vQaAw&index=4&ab_channel=GillesNuytens

Stan Bush - Soundtrack z Bloodsport - Fight To Survive
https://www.youtube.com/watch?v=dQ4XHW5Q4gU&list=RDqI-Takf76RY&index=10&ab_channel=RobertCruz

Paul Hertzog - Soundtrack z Bloodsport - Training
https://www.youtube.com/watch?v=R5LDcJUgJag&list=RDR5LDcJUgJag&start_radio=1&ab_channel=AleAcosta

Paul Hertzog - Soundtrack z Bloodsport (najlepsze motywy muzyczne z filmu w lekko skróconej wersji)
Prawie wszystko zagrało idealnie w Krwawy sport (1988). Fenomenalny soundtrack Paula Hertzoga. Wyrazisty protagonista Frank Dux (JCVD) i antagonista Chong Li (Bolo), którzy mają ekranową charyzmę. Sympatyczna drugoplanowa postać Jacksona. Wymagający trening u mistrza Tanaka, który kiedyś wygrał turniej Kumite. Świetny klimat turnieju. Widowiskowa i świetnie zmontowana choreografia pojedynków, gdzie oglądamy różne style i techniki. Rewelacyjny finałowy pojedynek. Ogromny ładunek emocjonalny przy każdym seansie począwszy od dorwania filmu z bazarów pod koniec lat 80'. Najlepszy film z JCVD i jego bilet do kariery. Prostota scenariusza i kiczowata gra aktorska to coś na co tu warto było przymknąć oko, a w zamian otrzymaliśmy magię lat 80'. To właśnie Krwawy sport (1988) wraz z Wejście smoka (1973) są najczęściej typowane jako najlepszy film o sztukach walki wśród fanów kina kopanego, którzy rozkoszowali się takimi filmami w erze VHS. Fajnym smaczkiem jest też scena z grą video Karate Champ (1984) w którą bohaterowie grają na automatach. Ta gra jest prekursorem najlepszej bijatyki 1 vs 1 lat 80' International Karate (1986) z komputera Commodore 64. Oczywiście to Karate Champ na salonach gier miało to specyficzne sterowanie dwoma Joystickami na raz, a International Karate było łatwiejsze i wygodniejsze w obsłudze, bo dało się wszystko wykonać na jednym Joysticku. "Wejście smoka" pozostaje oczywiście najlepszym filmem o sztukach walki. Jednak istotną przewagą "Krwawy sport" jest przede wszystkim rewelacyjna ścieżka dźwiękowa Paula Hertzoga, która robi atmosferę. Później skomponował również klimatyczną muzykę do "Kickboxer" 1989 z JCVD. Na początku lat 90' miałem fajny duży plakat z JCVD w białym kimono, gdy robi kopniak z wyskoku.
https://www.youtube.com/watch?v=DozvVPhWlYU&list=RDDozvVPhWlYU&start_radio=1&ab_channel=AlanLarsen