Encyklopedia Gier Top Gry Daty premier Beta testy Screeny Redakcja poleca Katalog firm Słownik PC PS4 PS3 Xbox One Xbox 360 Switch Andro iOS

Seria Grand Theft Auto - seria gier

Seria gier akcji uznawana za jedną z najbardziej kasowych i jednocześnie kontrowersyjnych w dziejach branży. Za ojców cyklu Grand Theft Auto uznaje się Davida Jonesa i Mike’a Dailly’ego oraz ekipę studia DMA Design. Obecnie właścicielem praw wydawniczych do marki jest koncern Take-Two Interactive, a jego rozwojem zajmuje się firma Rockstar Games.

Pierwsza gra z serii Grand Theft Auto wydana została na PC przez studio DMA Designes w 1996 roku, wywołując wiele kontrowersji, gdyż gracz, wcielając się w gangstera, miał za zadanie wykonywać misje zlecane przez lokalnych mafiosów, polegające początkowo na kradzieży samochodów, a następnie na braniu udziału w napadach na banki czy płatnych morderstwach. W kwietniu 1999 roku pojawił się na rynku oficjalny dodatek do pierwszej części pod tytułem Grand Theft Auto: London 1969, a w maju niewielkie darmowe rozszerzenie Grand Theft Auto: London 1961. We wrześniu DMA Designes przejęte zostało przez Rockstar Games, a jego nazwa zmieniona na Rockstar North. Niedługo później, bo już pod koniec października, wydano (ponownie jedynie na PC) kontynuację, noszącą tytuł GTA 2, w której ponownie wcielaliśmy się w gangstera starającego się piąć po drabinie sukcesu przestępczego półświatka. W 2001 na rynek trafiło Grand Theft Auto 3, dające graczowi kontrolę nad wiecznie milczącym, pozbawionym wyrzutów sumienia amerykańskim przestępcą, Claudem Speedem. Przez pół roku stanowiło ono tytuł zarezerwowany jedynie dla graczy PS2, później ukazało się na PC, a z czasem i na Xboksie. W 2002 roku na PS2 ukazało się Grand Theft Auto: Vice City, stanowiące kontynuację ”trójki”; wydania na PC i Xboksa pojawiły się rok później. W 2004 roku pojawiła się Grand Theft Auto Advance, jako jedyna z całej serii wydana wyłącznie na przenośną konsolę Game Boy Advance. Tego samego roku na PS2 ukazała się kolejna część, Grand Theft Auto: San Andreas, w której gracz wciela się w drobnego rzezimieszka, Carla Johnsona, starającego się stanąć na czele mafii. Ze względu na swoją popularność z czasem przeprowadzono wiele konwersji i obecnie można zagrać w nią na dziewięciu różnych platformach. W październiku 2005 roku na rynku, jako czasowa pozycja ekskluzywna dla Xboksa, pojawiło się Grand Theft Auto: The Trilogy, stanowiące pakiet trzech gier: GTA 3, GTA: Vice City i GTA: San Andreas, oraz Grand Theft Auto: Liberty City Stories, będące spin-offem osadzonym na kilka lat przed wydarzeniami znanymi z GTA 3. Listopad 2006 roku przyniósł graczom posiadającym PSP lub PS2 kolejną poboczną odsłonę serii pod tytułem Grand Theft Auto: Vice City Stories, opowiadającą o wydarzeniach mających miejsce na dwa lata przed tymi z GTA: Vice City. W 2007 roku na PC pojawiło się Grand Theft Auto: Trilogy, stanowiące zestaw trzech pierwszych odsłon wraz z dodatkiem GTA: London 1969. Rok później na PS3 i X360 ukazała się czwarta część kontrowersyjnej oraz bijącej rekordy popularności serii, nosząca tytuł Grand Theft Auto 4. Gracz wciela się w niej w pochodzącego z Europy Wschodniej imigranta imieniem Niko Bellic. W 2009 roku wydana została kolejna spin-offowa odsłona serii pod tytułem Grand Theft Auto: Chinatown Wars. Pierwotnie zagościła ona na konsoli Nintendo DS, ale w kilka miesięcy później można było w nią zagrać również na PSP. W 2013 roku na PS3 i X360 pojawiło się długo oczekiwane Grand Theft Auto V, w którym kierujemy aż trzema postaciami, między którymi możemy przełączać się w dowolnej chwili. Obecnie w produkcji znajduje się szósta odsłona serii, choć nie została oficjalnie zapowiedziana (stan z dnia 18.10.2018).

Poszczególne gry z cyklu nie są ze sobą bezpośrednio powiązane. Akcja dzieje się w różnych okresach (m.in. lata 80. i 90. ubiegłego wieku oraz pierwsza dekada XXI wieku) i w rozmaitych fikcyjnych miastach wzorowanych na amerykańskich metropoliach (np. Liberty City przypomina Nowy Jork, a Vice City podobne jest do Miami). Gracze mają okazję wcielić się w całkowicie odmiennych bohaterów. Wspólny mianownik stanowi oś fabularna, koncentrująca się wokół gangsterskiego stylu życia. We wszystkich grach z cyklu gracz kieruje poczynaniami postaci, która, działając z różnych pobudek, pnie się po szczeblach kariery przestępczego półświatka. Jego przeciwnikami są zaś z reguły czarne charaktery, z którymi musi wyrównać rachunki.

Rozgrywka łączy elementy m.in. gry akcji, skradanki, wyścigów i RPG. Pierwsze dwie odsłony oraz związane z nimi dodatki przedstawiają wydarzenia z perspektywy top-down, posiadają dwa tryby: single- i multiplayer (maksymalnie 4 graczy). W kolejnych częściach zrezygnowano z kamery z lotu ptaka na rzecz w pełni trójwymiarowej grafiki z widokiem zza pleców bohatera (TPP). Ponadto po raz pierwszy w historii serii mamy do czynienia ze spójną fabułą i uzasadnioną motywacją działań bohatera. Warto również wspomnieć, że specjalnie na gry nagrano kilka godzin audycji radiowych, których gracz miał okazję odsłuchać, jadąc autem – dodatek ten stał się charakterystyczną cechą każdej późniejszej odsłony. Wiele nowości wprowadzonych zostało w Grand Theft Auto: San Andreas, w tym na przykład współczynnik głodu bohatera, a w związku z nim i mechanika przybierania oraz tracenia na wadze w zależności od ilości spożywanego przez postać pokarmu. Pojawia się również możliwość zaplanowania i przeprowadzenia włamań do wybranych przez gracza lokali mieszkalnych. Ogromną nowością jest również umiejętność pływania. Novum, jakie wprowadzono w Grand Theft Auto: Vice City Stories są efekty pogodowe, w tym nawet huragany. Na rzecz stworzenia Grand Theft Auto 4 developerzy postanowili wykorzystać silnik RAGE (Rockstar Advanced Game Engine), który bardzo wzbogacił oprawę wizualną. Szereg zmian w mechanice pojawia się również w Grand Theft Auto V. Sztandarową jest wprowadzenie do gry trzech głównych postaci, którymi naprzemiennie steruje gracz w poświęconych im wątkach fabularnych. Najważniejszą nowością zdaje się jednak być bardzo rozbudowany tryb multiplayer, nazwany Grand Theft Auto Online, do którego developerzy regularnie wprowadzają dodatkowe elementy. W każdej części gracze mają dużą swobodę działania, a do ich dyspozycji oddano rozległe, miejskie (w GTA 5 również podmiejskie) lokacje, po których można poruszać się, korzystając z rozmaitych rodzajów pojazdów (w tym motocykli, samochodów, a z czasem nawet helikopterów i samolotów).

Od samego początku cykl wzbudzał kontrowersje. Nazwa Grand Theft Auto w slangu półświatka oznacza bowiem „utalentowanego złodzieja samochodów”. Wraz z premierą GTA III pojawiły się także oskarżenia o epatowanie przemocą i erotyką. Warto jednak spojrzeć na tę kwestię z innej perspektywy. Społeczeństwo GTA, szczególnie w późniejszych częściach serii, jest przedstawione karykaturalnie. Zabieg ten stanowi nie tylko krytykę stereotypowej „amerykańskości”, ale przede wszystkim satyrę piętnującą wszechobecny konsumpcjonizm.

Seria należy do czołówki najlepiej sprzedających się produkcji w branży. Szacuje się, że do listopada 2017 roku gracze na całym świecie kupili ponad 270 milionów egzemplarzy gier z cyklu GTA, z czego 31% stanowi Grand Theft Auto 5, co na tamtą chwilę dawało serii 3 miejsce w rankingu najlepiej sprzedających się growych franczyz, a wyprzedzały ją jedynie Mario i Pokémon.

Grand Theft Auto VI
Grand Theft Auto VI

Akcji jeszcze nie ogłoszona

Kolejna odsłona jednej z najpopularniejszych serii gier w historii. Produkcja pozwala przemierzać duży, otwarty świat, pełen rozmaitych przygód i aktywności pobocznych.

PS4XONE

Grand Theft Auto V
Grand Theft Auto V

Akcji 17 września 2013

Piąta, pełnoprawna odsłona niezwykle popularnej serii gier akcji, nad której rozwojem pieczę sprawuje studio Rockstar North we współpracy z koncernem Take Two Interactive. Miejscem akcji Grand Theft Auto V jest fikcyjne miasto Los Santos (wzorowane na Los Angeles), a fabuła koncentruje się na perypetiach trójki bohaterów: Michaela De Santy, Trevora Philipsa i Franklina Clintona, którym nieobce są zatargi z prawem. Twórcy gry pozostali wierni sandboksowemu modelowi rozgrywki, pozwalając graczom na dużą swobodę w wykonywaniu zadań i poruszaniu się po wirtualnym mieście. Koszty produkcji i promocji tytułu oszacowane zostały na ponad 360 milionów dolarów, co pobiło wszystkie wcześniejsze rekordy w branży gier wideo.

PCPS4XONEX360PS3

Grand Theft Auto: Chinatown Wars
Grand Theft Auto: Chinatown Wars

Akcji 17 marca 2009

Spin-offowa odsłona bestsellerowej serii Grand Theft Aut. Fabuła gry przenosi nas do znanego fanom cyklu miasta Liberty City, gdzie jako Huang Lee, członek chińskiej grupy przestępczej, staramy się udowodnić naszą wartość, próbując pomścić śmierć ojca i odzyskać cenny miecz, będący od pokoleń symbolem rodziny. Mechanika zabawy zbliżona jest do wcześniejszych odsłon serii, choć poszczególne misje są tu nieco krótsze, a dodatkowo zyskaliśmy możliwość powtarzania nieudanych akcji. Do istotnych zmian zaliczyć należy też system automatycznego celowania, uproszczony model jazdy oraz konieczność eliminacji policyjnych radiowozów. Wprowadzono też nowy interfejs oraz szereg mini-gier zręcznościowych. Grafika wykonana została w technologii cel-shading i ukazana została w perspektywie, będącej połączeniem klasycznego widoku z lotu ptaka z rzutem izometrycznym.

ANDiOSPSPNDS

Grand Theft Auto IV
Grand Theft Auto IV

Akcji 29 kwietnia 2008

Czwarta część bijącego rekordy popularności cyklu gier akcji. Tytuł wyprodukowany został przez ekipę deweloperską studia Rockstar North pod kierownictwem Chrisa Sawyera. Głównym bohaterem Grand Theft Auto IV jest Niko Bellica, imigrant z Europy Wschodniej, który za oceanem rozpoczyna karierę w przestępczym półświatku. Sandboksowy model rozgrywki pozwala graczowi na dużą swobodę w eksplorowaniu metropolii Liberty City, po której poruszać się można z wykorzystaniem różnych środków komunikacji (m.in. samochodów, motocykli oraz helikopterów). O biegu wydarzeń decyduje natomiast kolejność wykonywania poszczególnych misji. Poza trybem rozgrywki jednoosobowej Grand Theft Auto IV oferuje również możliwość zabawy multiplayer dla maksymalnie 32 graczy za pośrednictwem sieci LAN lub Internet.

PCX360PS3

Grand Theft Auto: Trylogia
Grand Theft Auto: Trylogia

Akcji 18 maja 2007

Grand Theft Auto Trylogia to specjalny zestaw gier akcji, zawierający trzy pierwsze odsłony cyklu Grand Theft Auto. W skład pakietu wchodzą następujące pozycje: Grand Theft Auto, dodatek Grand Theft Auto: London 1969, Grand Theft Auto 2 oraz Grand Theft Auto 3.

PC

Grand Theft Auto: Vice City Stories
Grand Theft Auto: Vice City Stories

Akcji 1 listopada 2006

Poboczna odsłona legendarnej serii sandboksowych gier akcji firmy Rockstar Games. Jak sugeruje tytuł gry, jej akcja powiązana została z GTA: Vice City, a opowiedziana historia toczy się w roku 1984, czyli dwa lata przed ukazanymi tam wydarzeniami. Głównym bohaterem gry jest niejaki Victor Vance – były żołnierz piechoty morskiej i obecnie gangster, który realizując kolejne zlecenia mafijnych bossów pnie się w przestępczej hierarchii. Rozgrywka nie odbiega w znacznym stopniu od rozwiązań znanych z poprzedniczki, choć autorzy wprowadzili wiele ulepszeń, takich jak możliwość pływania, latania helikopterem czy wchodzenia do wnętrza budynków, przez co całość jeszcze bardziej zbliżyła się do mechaniki pełnoprawnych odsłon serii. Grand Theft Auto: Vice City Stories to oczywiście także szeroki arsenał broni i gadżetów oraz zróżnicowana ścieżka dźwiękowa, towarzysząca nam podczas jazdy samochodami.

PS2PSP

Grand Theft Auto: Liberty City Stories
Grand Theft Auto: Liberty City Stories

Akcji 25 października 2005

Spin-offowa odsłona kultowej serii Grand Theft Auto. Akcja gry toczy się na kilka lat przed wydarzeniami ukazanymi w GTA 3, na ulicach tej samej metropolii Liberty City. Podczas zabawy wcielamy się w postać Tony’ego Ciprianiego, który po przybyciu do miasta zostaje wciągnięty w bagno korupcji, mafijnych porachunków i handlu narkotykami. Naszym zadaniem jest praca dla mafijnej rodziny Leone, celem zapewnienia jej wpływów oraz zbudowania własnej reputacji w przestępczym półświatku. Mechanika GTA: Liberty City Stories korzysta ze sprawdzonych rozwiązań cyklu, oferując złożony z trzech dzielnic otwarty świat z całą masą zadań głównych i aktywności pobocznych. Nie zapomniano też o tradycyjnie szerokiej gamie pojazdów (w tym także motocykli, motorówek, pociągów czy promów) oraz odpowiednio dużym arsenale.

ANDiOSPS2PSP

Grand Theft Auto: The Trilogy
Grand Theft Auto: The Trilogy

Akcji 19 października 2005

Trzy znakomite pozycje w cenie jednej – to najkrótszy opis pakietu, zawierającego gry Grand Theft Auto III, Grand Theft Auto: Vice City oraz Grand Theft Auto: San Andreas. The Trilogy stanowi bowiem zbiór najlepszych tytułów, które wyszły dotąd spod klawiatur pracowników Rockstar Games.

PCPS2XBOX

Grand Theft Auto: San Andreas
Grand Theft Auto: San Andreas

Akcji 25 października 2004

Kontynuacja kontrowersyjnego cyklu Grand Theft Auto – jednej z najpopularniejszych serii wszechczasów, która pozwoliła graczom wcielić się w rolę drobnego rzezimieszka i rozsławiła w świecie gier firmę Rockstar Games. Kolejna odsłona gry to największa z dotychczas wydanych części, w której obszar działania gracza – stan San Andreas - jest niemal trzykrotnie większy od tego ukazanego w Vice City. Wśród wielu wprowadzonych przez twórców nowości warto wymienić przede wszystkim ulepszone AI mieszkańców, możliwość rekrutowania do współpracy innych członków gangu, większą interakcję z rozmaitymi budynkami, wprowadzenie współczynnika głodu, możliwości pływania czy wykorzystania nowych środków lokomocji (np. rower). Wszystko to uzupełniono masą różnorodnych aktywności dodatkowych, podkreślających sandboksowy charakter rozgrywki. Całości dopełnia spektakularna oprawa graficzna, utrzymana w klimacie lat 90-tych oraz masa przebojowej muzyki, dostępnej dzięki wielu tematycznym stacjom radiowym.

PCPS4X360PS3ANDiOSWPPS2XBOX

Grand Theft Auto Advance
Grand Theft Auto Advance

Akcji 19 października 2004

Kieszonkowa wersja jednej z najpopularniejszych i najbardziej kontrowersyjnych gier wszechczasów. Grand Theft Auto Advance przenosi miłośników gangsterskiego trybu życia do miasta znanego z trzeciej części cyklu, tj. Liberty City.

GBA

Grand Theft Auto: Double Pack
Grand Theft Auto: Double Pack

Akcji 31 października 2003

Dwie znakomite i kultowe gry w cenie jednej. „Podwójna paczka” zawiera Grand Theft Auto III i Vice City podrasowane do możliwości konsoli Xbox.

XBOX

Grand Theft Auto: Vice City
Grand Theft Auto: Vice City

Akcji 27 października 2002

Kontynuacja bestsellerowego cyklu gier akcji, stanowiąca swoiste rozwinięcie wydanej w 2001 roku trzeciej części serii. Za jej powstanie odpowiadają niezmiennie twórcy oryginału, którzy po wykupieniu przez amerykańskiego giganta przekształcili się w studio Rockstar North. Akcja gry przenosi nas do zupełnie nowego miasta Vice City i pamiętnych lat 80-tych XX wieku. Wcielamy się w niejakiego Toma Vercetti, który zostaje wysłany przez swojego szefa, by zrobić porządek z miejscowymi gangami oraz skorumpowaną policją. Rozgrywka bazuje na identycznej mechanice co poprzedniczka i sprowadza się do wykonywania szeregu nieliniowych misji fabularnych. Nie obyło się rzecz jasna bez szeregu usprawnień, wśród których wymienić warto m.in. dostępność motocykli, łodzi motorowych, a nawet helikoptera. Gra oferuje znacznie ulepszoną oprawę graficzną, utrzymaną w stylistyce lat 80-tych, a naszym zmaganiom towarzyszy zróżnicowana ścieżka dźwiękowa, nadawana przez kilka odmiennych rozgłośni radiowych.

PCPS4ANDiOSPS2XBOX

Grand Theft Auto III
Grand Theft Auto III

Akcji 23 października 2001

Kolejna część kontrowersyjnego cyklu gier akcji, zapoczątkowanego w 1997 roku. Za jej powstanie odpowiadają twórcy oryginału ze szkockiego studia DMA Design, działający obecnie pod skrzydłami firmy Rockstar. Trzecia odsłona gry wprowadza do serii istną rewolucję, po raz pierwszy przenosząc graczy do otwartego i tętniącego życiem, w pełni trójwymiarowego świata, stworzonego dzięki technologii RenderWare. W grze przenosimy się do miasta Liberty City, stanowiącego wirtualną adaptację Nowego Jorku. Bohaterem gry jest młody chłopak imieniem Claude, który marzy o tym by stać się bossem przestępczego świata i dokonać zemsty na ludziach, którzy o mało co nie wpędzili go do więzienia. Fabuła jest nieliniowa i sprowadza się do realizacji kolejnych zadań, zlecanych przez kilkunastu mafijnych szefów. W ich wykonaniu pomoże nam całkiem spory arsenał broni, a także dziesiątki pojazdów, którymi - wzorem poprzednich odsłon - możemy poruszać się bez żadnych ograniczeń.

PCPS4ANDiOSPS2XBOX

GTA 2
GTA 2

Akcji 27 października 1999

Kontynuacja niezwykle popularnej, a zarazem kontrowersyjnej gry studia DMA Design, w której mieliśmy okazję zasmakować życia przestępcy, dokonując coraz bardziej zuchwałych i krwawych aktów przemocy. Akcja drugiej części toczy się na ulicach jednego, ale znacznie większego miasta, podzielonego na 3 dzielnice, znajdujące się pod panowaniem 3 lokalnych gangów. Zadaniem gracza jest wykonywanie kolejnych zlecanych przez nie zadań, a każda misja zakończona sukcesem oznacza wzrost respektu i przychylności danego gangu. Podobnie jak w pierwowzorze, podczas misji wykorzystujemy spory arsenał broni oraz dowolny z gamy ok. 120 pojazdów. Naszym śladem podąża już jednak nie tylko policja, ale także jednostki SWAT, agenci FBI, a nawet wojsko. Całość ukazana została ponownie w widoku z góry, a oprawę gry odpowiednio podrasowano, choć grafika stała się równocześnie nieco bardziej kolorowa i cukierkowa. Naszym zmaganiom towarzyszy muzyka, płynąca z radioodbiornika automatycznie po wejściu do pojazdu.

PC

Grand Theft Auto
Grand Theft Auto

Akcji 27 października 1997

Kontrowersyjna gra akcji, opracowana przez pochodzące ze Szkocji studio DMA Design. Akcja tytułu toczy się na terenie 3 amerykańskich metropolii, wzorowanych na Miami, Nowym Jorku i San Francisco. Celem gracza jest zaś wykonywanie rozmaitych zadań, zlecanych przez lokalnych mafijnych bossów. Początkowo są to proste misje (np. kradzieże samochodów), lecz w miarę wzrostu naszej reputacji, bierzemy udział w coraz trudniejszych zadaniach, takich jak napady na banki, morderstwa i inne zuchwałe przestępstwa. Akcja gry ukazana jest z lotu ptaka, a rozgrywka pozwala na pełną swobodę w eksploracji miasta i wykorzystanie dowolnego środka lokomocji – zarówno do samej misji, jak i do ucieczki przed ścigającą nas policją. Główny bohater stopniowo wyzbywa się ograniczeń moralnych, a całość rozgrywki cechuje duża doza brutalności. Z tego też powodu gra wywołała ogromną falę kontrowersji i sprzeciwów, a w niektórych krajach oficjalnie zakazano jej sprzedaży.

PC