Gatunek wymarły? Nie sądzę... Czyli 10 przykładów, że przygodówki point-and-click wciąż żyją i mają się dobrze

• Irony Curtain: From Matryoshka with Love
• Zniw Adventure
• Justin Wack and the Big Time Hack
• BROK the InvestiGator
• PRIM
• Old Skies
• Kathy Rain 2: Soothsayer
• The Drifter
• Simon the Sorcerer Origins
• Foolish Mortals
• Honorowe wzmianki, czyli drugie tyle polecajek

Syberia, Najdłuższa podróż, Monkey Island, Leisure Suit Larry, Gabriel Knight, Broken Sword, Black Mirror, Runaway – te tytuły zna prawie każdy gracz, nawet jeśli nie jest fanem przygodówek. Jakaś część społeczności słyszała też zapewne o Gray Matter, Yesterday, seriach Deponia, The Book of Unwritten Tales, Tajne akta czy Art of Murder (polska!!!) lub cyklu o Sherlocku Holmesie. I większość osób, nawet tych, które kiedyś tam sięgały po point-and-clicki, zakłada, że na tym ten gatunek, który już dawno temu wypadł z mainstreamu, się skończył. Że przygodówki, takie klasyczne przygodówki, w które niegdyś zagrywali się prawie wszyscy, już się nie ukazują.

A nic właśnie! Oczywiście – trafiły do niszy, ale to nie jest tak, że powstając głównie w nurcie indie (choć, rzecz jasna, nie tylko), tworzone są wyłącznie w pixel arcie bądź straszą z daleka budżetowością.

Przygodówki point-and-click – czyli gry polegające głównie na przetrząsaniu lokacji w poszukiwaniu przedmiotów gromadzonych w tak charakterystycznym dla tego gatunku ekwipunku, rozmawianiu z postaciami i rozwiązywaniu zagadek, te jakże zajmujące pozycje, wymagające myślenia nad łamigłówkami o różnym stopniu trudności – wciąż wychodzą i wciąż znajdują odbiorców. Tych ostatnich nie ma już wprawdzie tylu co dawniej, bo i też świat mocno przyspieszył. Łatwiej teraz siąść na moment do czegoś względnie prostego i szybkiego do przejścia; co w sumie jest zrozumiałe – jesteśmy zalatani i mamy mało czasu. Na szczęście nadal trafiają się osoby, które ponad wszystko uwielbiają główkować, niespiesznie badać lokacje i trudzić się nad zagadkami.

W większości przygodówkowych zestawień powtarzają się jednak te same, znane wszystkim tytuły. Trudno się więc dziwić, że poza zagorzałymi fanami gatunku gros graczy żyje w przeświadczeniu, że od dawien dawna nie wyszło w nim nic godnego uwagi. Że współcześnie nie ma na tym poletku w co grać.

Chcę choć trochę zmienić to myślenie (gram w produkcje tego typu od ponad 20 lat i cały czas mam aż nadto duży wybór). W niniejszym tekście przedstawiam zatem przygodówki, które zadebiutowały w ostatnich latach i spotkały się z uznaniem odbiorców, część z nich pozdobywała nawet jakieś branżowe nagrody. To pozycje, którym naprawdę warto dać szansę, jeśli jest się osobą, która świetnie się bawiła w dawnych point-and-clickach, ale również jeśli po prostu lubi się zagadki (a tym bardziej wplecione w interesującą fabułę) i nigdy jeszcze nie miało do czynienia z tego rodzaju grami. Fajnie się na nie otworzyć chociażby po to, by od czasu do czasu rozruszać szare komórki.

Muszę jednak zaznaczyć, że poniższe zestawienie absolutnie nie jest żadnym przekrojem gatunku, pozwalającym każdemu znaleźć coś dla siebie. Przeciwnie – dokonałam bardzo subiektywnego wyboru, kierując się tym, w co sama lubię grać, by zwyczajnie móc polecić wszystkie te tytuły z pełnym przekonaniem. Jeśli więc ktoś uwielbia horrory, tu takowych się nie doszuka – gry z pomiotami piekieł, paskudnymi stworami i inszymi przedwiecznymi mackami to kompletnie nie moja bajka. Nie uwzględniłam też popularnych serii Sherlock Holmes czy Herkules Poirot, bowiem te ich części, które wyszły w ostatnich latach, mocno już odbiegają od typowych, ekwipunkowych przygodówek – manipulacje przedmiotami zastąpiło w nich łączenie poszlak, kojarzenie faktów czy dedukcja na specjalnych planszach. Zabrakło tu również remake’ów, remasterów oraz kontynuacji znanych dzieł (te akurat przeważnie i tak zostają zauważone), a także produkcji z widokiem FPP (rzadko w nie grywam). Większość przedstawianych poniżej (w kolejności chronologicznej) tytułów to natomiast pozycje zabawne i poprawiające humor, choć parę z nich uderza w poważniejsze tony. Łączą je poza tym jeszcze dwie rzeczy – wszystko to point-and-clicki w starym, dobrym stylu oraz naprawdę fajne gry z co najmniej bardzo pozytywnymi ocenami na Steamie.

Irony Curtain: From Matryoshka with Love

Zafascynowany komunizmem amerykański dziennikarz Evan otrzymuje zaproszenie z totalitarnego państwa Matryoshka i mimo trwającej zimnej wojny decyduje się je odwiedzić. Na miejscu wiele rzeczy okazuje się oczywiście nie tak wspaniałych, jak to sobie idealista Evan wyobrażał – w zasadzie najprostsze czynności potrafią stanowić tu spory problem, np. skorzystanie z łazienki wymaga zezwolenia. Znalazłszy się w centrum afery szpiegowskiej, Evan radzi sobie z różnym skutkiem, tropiąc mniejsze i większe tajemnice, by ostatecznie odkryć prawdziwy powód swojej wizyty.

Gra znanego głównie z produkcji typu HOPA polskiego Artifexu jest przezabawną satyrą na ustrój słusznie miniony – pokazuje jego przeróżne absurdy, nie szczędząc przy tym powodów do szczerego śmiechu. Nie brakuje w niej tego wszystkiego, co kojarzymy z PRL-em (i nie tylko z nim – miejscowi mówią z wyraźnym wschodnim akcentem), przedstawionego oczywiście w mocno krzywym zwierciadle – jak wszechobecna biurokracja, kartki, kolejki, kult jednostki (klęcznik przed obrazem Wielkiego Wodza oraz mnogość jego pomników, popiersi i obrazów), nieustające problemy z papierem toaletowym, cieknące rury, puste haki w mięsnym czy wódka jako waluta, za którą można wiele załatwić. Nie da się też przegapić takich smaczków jak pralka Frania, ołówek przytwierdzony łańcuchem do blatu w celu zabezpieczenia przed kradzieżą, 500+ procent normy, licznik Geigera w pokoju hotelowym, książka kucharska Bulwowy zawrót głowy – 1001 przepisów na dania z samych ziemniaków oraz hasło „BURAK” w kontekście przywódcy narodu.

Oprócz tradycyjnego zbierania przedmiotów i manipulowania nimi występują sympatyczne minigierki oraz mnóstwo easter eggów. Również nazwy osiągnięć mogą spowodować przypływ nostalgii u starszych rodzimych graczy („Ja Brzoza, ja Brzoza!”, „A. Słodowy”, „Podróż za jeden wykład”, „Pan tu nie stał!”, „Pomożecie? Pomożemy!”). Gra ma kreskówkową grafikę o barwnej, radosnej kolorystyce. Całość stanowi naprawdę spójny, przemyślany projekt i nawet system podpowiedzi jest fajnie zintegrowany ze światem przedstawionym – m.in. dzwonimy do Linii Wsparcia Ideologicznego i rozmawiamy z oficerem politycznym Bredniewem (uwielbiam tę grę słów).

Więcej o grze Irony Curtain: From Matryoshka with Love