Cyfrowi aktorzy: zamieszanie. Realizm, kontrowersyjna technologia i Gwiezdne wojny bez Jedi. Czy Łotr 1 był najodważniejszym filmem Disneya w świecie Star Wars?
- Zaczęło się od cytatu
- Film skazany na… porażkę
- Cyfrowi aktorzy: zamieszanie
- Łotrowi się udało!
- A jak sprawa wygląda 10 lat później?
Cyfrowi aktorzy: zamieszanie
John Knoll, pełniący podwójną rolę producenta wykonawczego i supervisora VFX, wdrożył na planie technologie, które wyprzedzały swoją epokę. Jedną z nich był system SolidTrak, który sam Knoll tak opisywał w wypowiedzi cytowanej przez portal AVN.com:
SolidTrak to technologia, która pozwala nam określić w czasie rzeczywistym, gdzie znajduje się kamera, a następnie wykorzystać to do wygenerowania komputerowego obrazu brakującej części scenografii. Daje to podgląd na monitorze, pokazujący, jaki będzie ostateczny wynik.
Co ciekawe, zauważono, że wierne odtwarzanie rekwizytów z 1977 roku potrafi dziś zaskoczyć… ale nie zawsze w dobry sposób: to, co kiedyś działało na wyobraźnię, współczesnemu widzowi może wydać się po prostu zbyt skromne. Wiecie, gumowe maski kosmitów z kantyny czy wąskie i jednolite korytarze Gwiazdy Śmierci działały na wyobraźnię dzieciaków pod koniec lat 70. Ale zdecydowanie nie wyglądały tak, jak zapamiętaliśmy Star Wars. Dlatego zespół ILM nie tyle kopiował, co rozbudowywał znane elementy - projektując pojazdy i wnętrza tak, by wyglądały jak z dziecięcych wspomnień: większe i bardziej wiarygodne.
Jednym z najgłośniej komentowanych elementów Rogue One było użycie CGI do przywrócenia na ekran wielkiego moffa Tarkina (oryginalnie granego przez Petera Cushinga) oraz młodej księżniczki Lei Organy (Carrie Fisher). W przypadku Tarkina sprawa miała dodatkowy ciężar – Cushing zmarł w 1994 roku, a ILM musiało zmierzyć się nie tylko z barierą technologiczną, lecz także z pytaniami o etyczne granice takiej rekonstrukcji.
Zrekonstruowany cyfrowo Tarkin - jak broni się po latach i czy w ogóle studio miało prawo go stworzyć?
Na planie w wielkiego moffa wcielił się aktor Guy Henry, który odtwarzał postać aktorsko, naśladując charakterystyczną mowę ciała i sposób mówienia Cushinga; jednocześnie była przechwytywana jego mimika. Dopiero później, klatka po klatce, jego twarz „przykrywano” cyfrową warstwą zbudowaną na archiwaliach oraz odlewie wykonanym w 1984 roku. Cały proces trwał około 18 miesięcy, ale efekt był naprawdę niezły. Przypominam, że mówimy tu o filmie sprzed 10 lat - kiedy fejki tworzone za pomocą AI nie były jeszcze tak powszechne jak teraz.
W przypadku księżniczki Lei, na planie pojawiła się młoda aktorka Ingvild Deila, na której twarz nałożono cyfrową maskę 19-letniej Carrie Fisher. Producenci wielokrotnie podkreślali, że Fisher widziała końcowy efekt przed swoją śmiercią (aktorka zmarła 27 grudnia 2016 roku, kilkanaście dni po premierze Łotra Jeden) i „pokochała go”, co miało uciszyć przynajmniej niektóre głosy krytyczne związane z cyfrowym „przywracaniem do życia” i odmładzaniem aktorów.
Z perspektywy dekady wiemy, że te eksperymenty doprowadziły do trwających latami sporów prawnych. W 2024 roku głośnym echem odbił się proces wytoczony przez Kevina Francisa i jego Tyburn Film Productions przeciwko Disneyowi. Francis, przyjaciel Cushinga, twierdził, że aktor podpisał w 1993 roku umowę zakazującą reprodukcji jego wizerunku bez wyraźnej zgody Francisa.
Czy droid okazał się najbardziej ludzki z całego filmu?
Disney bronił się, powołując na kontrakt z 1977 roku oraz fakt wypłacenia spadkobiercom Cushinga kwoty około 30 tysięcy funtów jako formy zadośćuczynienia. W WDW News Today możemy przeczytać:
Disney nie zdołał doprowadzić do oddalenia pozwu Francisa przed Sądem Najwyższym w Londynie. Sędzia Francesca Kaye odrzuciła wniosek korporacji Myszki Miki o oddalenie sprawy i orzekła, że powinna ona trafić do sądu.
Sędzia Tom Mitcheson podtrzymał orzeczenie Kaye. Stwierdził, że „nie jest przekonany” o wygranej Francisa, ale „nie jest również przekonany, że sprawa jest niepodważalna w stopniu wymaganym do wydania wyroku w trybie uproszczonym lub jej oddalenia”.
Sprawa ta stała się katalizatorem dla nowych regulacji prawnych chroniących wizerunek zmarłych aktorów przed nieautoryzowanym użyciem AI i CGI.
