Recenzja Assassin’s Creed Black Flag ResyncedInteraktywna mapa Gothic RemakeRecenzja Halo: Campaign EvolvedGTA 6 prawdopodobnie pobije rekordy i sprzeda konsole
Szukaj...
Kolorystyka
Wyświetlanie

GRYOnline.pl:

Facebook GRYOnline.pl Instagram GRYOnline.pl X GRYOnline.pl TikTok GRYOnline.pl Podcast GRYOnline.pl LinkedIn GRYOnline.pl Forum GRYOnline.pl

tvgry.pl:

YouTube tvgry.pl TikTok tvgry.pl Instagram tvgry.pl Discord tvgry.pl Facebook tvgry.pl

Gra, która wytyczyła ścieżkę dla kultowych dzieł Arkane. Arx Fatalis to przodek Dark Messiah i Dishonored

RPG akcji Arx Fatalis położyło podwaliny pod serię Dishonored, a wcześniej również Dark Messiah of Might and Magic, pozwalając Arkane Studios zaistnieć na branżowej mapie.

Gra, która wytyczyła ścieżkę dla kultowych dzieł Arkane. Arx Fatalis to przodek Dark Messiah i Dishonored, źródło grafiki: Arkane Studios / Bethesda Softworks.
Gra, która wytyczyła ścieżkę dla kultowych dzieł Arkane. Arx Fatalis to przodek Dark Messiah i Dishonored Źródło: Arkane Studios / Bethesda Softworks.

Nie wiem, jak Wy, ale ja mam tak, że kiedy w jakiejś grze trafiam do podziemi, wprost nie mogę się doczekać, kiedy z nich wyjdę. A gdy moje oczy wreszcie znowu ujrzą wirtualne niebo, niemalże czuję, jak świeże powietrze wypełnia płuca postaci. Są jednak wyjątki od tej reguły; produkcje, w których przemierzanie skąpanych w mroku pomieszczeń oraz korytarzy przychodzi mi z łatwością i przyjemnością, dzięki czemu nawet przez myśl by mi nie przeszło odwiedzenie powierzchni.

Jedną z nich jest Arx Fatalis, czyli tytuł, który pozwolił utalentowanemu Arkane Studios zaistnieć na branżowej mapie i położył podwaliny pod takie projekty, jak Dark Messiah of Might and Magic oraz seria Dishonored.

Ten cykl nie jest częścią naszego działu Premium. Decydując się na zakup abonamentu, możesz jednak pomóc w tworzeniu większej liczby takich tekstów. Dziękujemy.

Kup Abonament Premium GRYOnline.pl

Prawie jak Ultima Underworld III

Ultima Underworld to część kultowego cyklu gier RPG, która graczom takim jak ja udowodniła, że podziemia wcale nie muszą być nudne. Jako że zapisała się ona złotymi zgłoskami na kartach historii gamingu, wcale nie dziwię się Raphaelowi Colantonio, że marzył o stworzeniu trzeciej odsłony. Otrzymał nawet błogosławieństwo Paula Neuratha, czyli jednego z głównych autorów pierwowzoru, niemniej ostatecznie nie udało mu się dojść do porozumienia z Electronic Arts, które posiadało prawa do tej marki i może nawet udzieliłoby mu licencji na jej wykorzystanie, gdyby zdecydował się zaakceptować narzucone mu pomysły.

Colantonio i jego świeżo założony zespół wybrali jednak inną drogę, a po kilku perturbacjach (studio otarło się nawet o bankructwo) ich debiutanckie dzieło ostatecznie przybrało formę Arx Fatalis i ukazało się w 2002 roku nakładem firmy JoWooD (na komputerach osobistych, bo na konsolę Xbox trafiło w roku 2003).

Arx Fatalis. Źródło: Arkane Studios / Bethesda Softworks / Steam. - Gra, która wytyczyła ścieżkę dla kultowych dzieł Arkane. Arx Fatalis to przodek Dark Messiah i Dishonored - wiadomość - 2026-08-13
Arx Fatalis. Źródło: Arkane Studios / Bethesda Softworks / Steam.

Świat bez słońca

Arx Fatalis przenosiło nas do świata fantasy, w którym zgasło słońce. Po utracie życiodajnego światła i ciepła ludzie zostali zmuszeni do nawiązania współpracy z krasnoludami, trollami i goblinami; jej owocem było wydrążenie tuneli pod ziemią i przekształcenie ich w nowy, wspólny dom. Niestety z czasem dawne animozje dały o sobie znać, przez co lochy pogrążyły się w konfliktach. Jakby tego było mało, kultyści mrocznego boga Akbaa postanowili podjąć próbę przywołania go (co oczywiście mogłoby skończyć się tragicznie dla całego podziemnego świata).

Na szczęście nie wszystko okazało się stracone, gdyż w więzieniu goblinów obudził się główny bohater Arx Fatalis, cierpiący na amnezję. Choć początkowo nie miał o tym pojęcia, pisane mu było stać się jedyną nadzieją dla planety.

Otwarta rozgrywka

Droga do statusu lokalnego herosa nie została jednak usłana różami. Podążając nią, musieliśmy wykonać szereg zadań popychających fabułę do przodu; na chętnych czekało również kilka misji pobocznych. Co prawda autorzy poskąpili nam możliwości wyboru kwestii dialogowych, ale na przebieg opowieści wpływaliśmy poprzez swoje działania. Jak przystało na immersive sima, do większości celów zazwyczaj prowadziło kilka ścieżek i to od nas zależało, którą z nich wybierzemy.

Zaimplementowany w grze system rozwoju postaci pozwalał popchnąć ją w wybranym kierunku, stawiając na siłę i umiejętności posługiwania się bronią białą oraz korzystania z pancerzy, poszerzając wachlarz zdolności magicznych czy też skradając się i pozbywając się zagrożeń po cichu.

Arx Fatalis to jedna z niewielu gier RPG (akcji), w których zrezygnowałem z tworzenia typowego rębajły, najpierw machającego mieczem, a dopiero potem myślącego o subtelnościach. Wszystkiemu winien był system walki bronią białą, który nie należał do szczególnie fascynujących, opierając się na wyprowadzaniu ataków i odskakiwaniu od przeciwnika w odpowiednim momencie, by ten nie zdążył zadać nam obrażeń. Skradanie się, na które w grach RPG decyduję się rzadziej, choć mimo wszystko czasami to robię, wypadało tu lepiej. Niemniej największą siłę dzieła Arkane Studios stanowiła mechanika rzucania czarów.

Prawdziwa magia Arx Fatalis. Źródło: Arkane Studios / Bethesda Softworks / Steam.

Choć na palcach jednej ręki nieuważnego drwala policzyłbym produkcje, w których świadomie stworzyłem postać maga, w Arx Fatalis wprost nie mogłem zagrać inaczej. Z zaklęć korzystaliśmy tutaj, rysując myszą związane z nimi runy. „Na papierze” mogłoby się wydawać, że taki pomysł będzie zbyt skomplikowany i nie sprawdzi się podczas co intensywniejszych starć, ale praktyka okazała się zupełnie inna. Poszczególne runy były bowiem łatwe do zapamiętania, a dodatkowo używanie ich pozwalało poczuć się niczym prawdziwy mag. Co prawda autorzy umożliwiali przypisywanie czarów do skrótów klawiszowych, a ja na ogół nie stronię od takich uproszczeń, ale w tym wypadku zaryzykowałbym stwierdzenie, że używanie ich było jawną profanacją.

Arx Fatalis. Źródło: Arkane Studios / Bethesda Softworks / Steam. - Gra, która wytyczyła ścieżkę dla kultowych dzieł Arkane. Arx Fatalis to przodek Dark Messiah i Dishonored - wiadomość - 2026-08-13
Arx Fatalis. Źródło: Arkane Studios / Bethesda Softworks / Steam.

Wyposażenie i rzemiosło

W miarę postępów zaopatrywaliśmy postać w coraz lepsze bronie i zbroje, które dodatkowo dało się zaklinać. Ponadto tytuł pozwalał na wytworzenie przedmiotów pokroju wędki czy breloków. Nie brakowało tu również gotowania.

Z ekwipunkiem związany jest jeszcze jeden aspekt Arx Fatalis, którego nie mógłbym zignorować w niniejszym artykule. Otóż znakomita część gry była nieliniowa, a realizacja powierzonego nam zadania wymagała zebrania określonych przedmiotów, potrzebnych do wykucia specjalnej broni. Tytuł nie prowadził nas jednak za rękę, przez co poszukiwaniami składników musieliśmy zajmować się w stu procentach samodzielnie. W połączeniu z faktem, że nic nie stało na przeszkodzie, by daną rzecz zdobyć wcześniej i na przykład ją wyrzucić lub sprzedać, wszystko to sprawiło, iż momentami w Arx Fatalis czułem się jak w domu. W zimnym, surowym domu, którym nieco wcześniej stał się dla mnie Morrowind (gdzie również błądziłem godzinami, szukając miejsc i przedmiotów, pozwalających mi popchnąć opowieść do przodu).

Arx Fatalis. Źródło: Arkane Studios / Bethesda Softworks / Steam. - Gra, która wytyczyła ścieżkę dla kultowych dzieł Arkane. Arx Fatalis to przodek Dark Messiah i Dishonored - wiadomość - 2026-08-13
Arx Fatalis. Źródło: Arkane Studios / Bethesda Softworks / Steam.

Klimatyczne podziemia

Wydaje mi się, że dzięki temu, iż akcję Arx Fatalis osadzono w mrocznych podziemiach, produkcja ta zestarzała się nieco lepiej niż jej rówieśniczki, w których wesoło hasaliśmy po powierzchni. Być może to zasługa oszczędnego oświetlenia, być może kwestia stylistyki, a może po prostu przemawiającej przeze mnie nostalgii. Warstwa dźwiękowa również dzielnie zniosła próbę czasu i choć trochę brakuje jej do kompozycji z Morrowinda czy odgłosów, które słyszeliśmy podczas eksploracji tamtejszych ruin, to jednak obiektywnie trzeba stwierdzić, że wciąż z powodzeniem spełnia swoje zadanie.

Jak dzisiaj zagrać w Arx Fatalis?

Arx Fatalis to jedna z tych gier, które z łatwością można zdobyć w dystrybucji cyfrowej. Zarówno na Steamie, jak i na GOG-u omawiane dzieło kosztuje 19,99 zł, a regularnie jest przeceniane do 6,59 zł

Inna sprawa, że tytuł ten był dostępny za darmo w maju 2020 roku (z okazji 20. „urodzin” studia), a także trafił do usługi Xbox / PC Game Pass. Ponadto powstał jego fanowski port zatytułowany Arx Libertatis, który dostosowuje go do działania na współczesnych komputerach i systemach, jednocześnie rozprawiając się z szeregiem bolączek technicznych. Całość oparto na kodzie źródłowym Arx Fatalis, udostępnionym przez twórców w 2011 roku.

Arx Fatalis. Źródło: Arkane Studios / Bethesda Softworks / Steam. - Gra, która wytyczyła ścieżkę dla kultowych dzieł Arkane. Arx Fatalis to przodek Dark Messiah i Dishonored - wiadomość - 2026-08-13
Arx Fatalis. Źródło: Arkane Studios / Bethesda Softworks / Steam.

Co było potem?

Arx Fatalis doczekało się ciepłego przyjęcia ze strony graczy i recenzentów, ale nie odniosło sukcesu komercyjnego. Mimo to autorzy mieli w planach przygotowanie jego kontynuacji. Ostatecznie jednak nie udało się doprowadzić do powstania tej ostatniej, a jej miejsce zajął Dark Messiah of Might and Magic, wydany przez Ubisoft. Reszta jest już zaś historią.

Część odnośników na tej stronie to linki afiliacyjne. Klikając w nie zostaniesz przeniesiony do serwisu partnera, a my możemy otrzymać prowizję od dokonanych przez Ciebie zakupów. Nie ponosisz żadnych dodatkowych kosztów, a jednocześnie wspierasz pracę naszej redakcji. Dziękujemy!

ARX Fatalis

ARX Fatalis

PC Xbox
Data wydania: 12 sierpnia 2002
ARX Fatalis - Encyklopedia Gier
6.8

GRYOnline

8.4

Gracze

8.8

Steam

Oceń Grę

Krystian Pieniążek

Autor: Krystian Pieniążek

Współpracę z GRYOnline.pl rozpoczął w sierpniu 2016 roku. Pomimo że Encyklopedia Gier od początku jest jego oczkiem w głowie, pojawia się również w Newsroomie, a także w dziale Publicystyki. Doświadczenie zawodowe zdobywał na łamach nieistniejącego już serwisu, w którym przepracował niemal trzy lata. Ukończył Kulturoznawstwo na Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Prowadzi własną firmę, biega, uprawia kolarstwo, kocha górskie wędrówki, jest fanem nu metalu, interesuje się kosmosem, a także oczywiście gra. Najlepiej czuje się w grach akcji z otwartym światem i RPG-ach, choć nie pogardzi dobrymi wyścigami czy strzelankami.

Thimbleweed Park 2 powstaje, bo jeden bogaty fan się uparł. Dla takich historii warto być graczem

Następny
Thimbleweed Park 2 powstaje, bo jeden bogaty fan się uparł. Dla takich historii warto być graczem

To jedna z najlepszych bitew, jakie kiedykolwiek sfilmowano. W 2000 roku stała się początkiem arcydzieła, które niedługo zniknie z HBO Max

Poprzedni
To jedna z najlepszych bitew, jakie kiedykolwiek sfilmowano. W 2000 roku stała się początkiem arcydzieła, które niedługo zniknie z HBO Max

GRYOnline.pl:

Facebook GRYOnline.pl Instagram GRYOnline.pl X GRYOnline.pl TikTok GRYOnline.pl Podcast GRYOnline.pl LinkedIn GRYOnline.pl Forum GRYOnline.pl

tvgry.pl:

YouTube tvgry.pl TikTok tvgry.pl Instagram tvgry.pl Discord tvgry.pl Facebook tvgry.pl