Naukowcy zaobserwowali nieoczekiwaną anomalię, podczas badania plazmy, z której tuż po Wielkim Wybuchu powstały protony i neutrony. Dla badaczy może to być wskazówka pozwalająca lepiej zrozumieć, jak formował się wszechświat.
Naukowcy co jakiś czas odkrywają nowe zjawiska lub procesy, które udowadniają, ile jeszcze nie wiemy o wszechświecie i rządzących nim prawach. Niedawne odkrycie dokonane w Brookhaven National Laboratory przy użyciu akceleratora RHIC może pomóc odnaleźć kluczowy moment graniczny między zwykłą materią a plazmą, która wypełniała wszechświat tuż po Wielkim Wybuchu.
Pod koniec września tego roku zespół naukowców pracujących w Brookhaven National Laboratory opublikował artykuł „Nonmonotonicity of Transverse Momentum Correlations in Au+Au Collisions at RHIC”, który podsumowuje ostatnie odkrycie dokonane przy użyciu akceleratora RHIC (Relativistic Heavy Ion Collider). W trakcie eksperymentu zderzano ze sobą jądra złota z prędkościami bliskimi prędkości światła. W ten sposób badano tak zwaną „pierwotną zupę”, czyli plazmę kwarkowo-gluonową, z której uformowały się pierwsze neutrony i protony kilka mikrosekund po Wielkim Wybuchu.
Nie wykorzystali pełnej mocy urządzenia, tylko prowadzili eksperymenty przy energiach od 3 do 7,7 GeV (gigaelektronowoltów). Użyli tarczy w postaci złotej folii, w którą kierowano wiązkę, aby uzyskać materię o maksymalnej gęstości. Po przeanalizowaniu około miliarda kolizji odkryli anomalię, której nie przewidują modele teoretyczne materii jądrowej.
Wspomnianą anomalią jest nagłe osłabienie korelacji między cząstkami i ich ponowny wzrost. Zaobserwowany sygnał osiąga poziom 5 sigma, czyli jest na tyle istotny statystycznie, że prawdopodobieństwo przypadkowego uzyskania takiego wyniku jest bardzo małe. Zjawisko to może wskazywać punkt krytyczny przemiany plazmy w materię złożoną z protonów i neutronów. Sugeruje to gwałtowny, a nie płynny, proces.
Badania te stanowią ważny krok w kierunku wyznaczenia ścisłego równania stanu materii jądrowej. Obserwacja zderzeń jonów w określonych warunkach pomoże precyzyjnie wyjaśnić mechanizm powstawania masy cząstek i lepiej zrozumieć procesy fizyczne we wnętrzach gwiazd neutronowych.

Autor: Zbigniew Woźnicki
Przygodę z publicystyką i pisaniem zaczął w serwisie Allegro, gdzie publikował newsy związane z grami, technologią oraz mediami społecznościowymi. Wkrótce zawitał na GRYOnline.pl i Filmomaniaka, pisząc o nowościach związanych z branżą filmową. Mimo związku z serialami, jego serce należy do gier wszelakiego typu. Żaden gatunek mu nie straszny, a przygoda z Tibią nauczyła go, że niebo i muzyka w grach są całkowicie zbędne. Przed laty dzielił się swoimi doświadczeniami, moderując forum mmorpg.org.pl. Uwielbia ponarzekać, ale oczywiście konstruktywnie i z umiarem. Na forum pisze pod ksywką Canaton.