Jensen Huang odszedł, stery tymczasowo przejęła Colette Kress i od razu wypłynęły kulisy ich sporu. Najciekawszy wątek dotyczy tego, jak Nvidia chciała podtrzymać popyt na układy AI, przez który wszyscy przepłacamy za sprzęt.
Zaraz po tym, jak 12 listopada Jensen Huang złożył rezygnację, „Wall Street Journal” opisał spór, który od miesięcy toczył się za zamkniętymi drzwiami w Nvidii. Po jednej stronie Huang, współzałożyciel i szef firmy przez 33 lata. Po drugiej Colette Kress, dyrektorka finansowa, która dziś tymczasowo kieruje spółką. Poszło o pieniądze, a dokładniej o to, komu i na jakich zasadach Nvidia pomagała kupować własne układy.
Z relacji dziennika wynika, że Nvidia oferowała gwarancje finansowe warte miliardy dolarów firmom, których nie było stać na jej sprzęt, głównie młodym dostawcom chmury i firmom stawiającym centra danych pod AI. Mechanizm jest prosty. Nvidia ręczy za zobowiązania klienta, więc banki pożyczają mu chętniej i taniej. Klient stawia centrum danych i wypełnia je układami Nvidii, a ta miała w zamian dostawać udział w jego przychodach. Największa sprawa tego typu dotyczyła OpenAI, znanego z ChataGPT. Firma ma wynająć gigantyczny kampus centrów danych w Ohio i według WSJ wypełnić go układami Nvidii wartymi około 300 miliardów dolarów. Nvidia rozważała poręczenie na 250 miliardów dolarów, ale Kress miała doprowadzić do ścięcia tej kwoty o ponad połowę. W sierpniowej umowie, w której Nvidia ręczy za czynsz OpenAI wobec właściciela kampusu, stanęło na 105 miliardach, na razie za pierwszy etap inwestycji.
Dlaczego Huang zdecydował się na takie działania? Według WSJ tłumaczył, że najwięksi klienci z chmury chcą sięgać po układy innych firm i uniezależniać się od Nvidii. Tymczasem Nvidia zamówiła już u dostawców produkcję z dużym wyprzedzeniem. Widać to w oficjalnych dokumentach, gdzie czytamy, że w ciągu jednego kwartału zobowiązania Nvidii wobec dostawców urosły ze 119 do 279 miliardów dolarów, głównie przez zakupy pamięci. Huang bał się, iż zamówionego towaru nie będzie komu sprzedać.
Program miał więc pobudzić zakupy układów, a przy okazji dać Nvidii udział w przychodach klientów. Część komentatorów dopisuje do tego jeszcze jeden cel, czyli utrzymanie wrażenia niedoboru i wysokich cen układów. Sedno jest takie: jeśli nowych potrzeb sektora AI nie ma kto sfinansować, pomoże w tym sprzedawca. To ryzykowny sposób, żeby popyt nie siadł, bo wyniki firmy zaczynają zależeć nie tylko od chętnych na układy, ale i od kondycji tych, za których się ręczy.
Cała ta historia dotyczy układów do centrów danych, ale skutek uboczny wyścigu AI trudno przeoczyć - kosmiczne ceny podzespołów, w tym kart graficznych. Według listopadowego zestawienia TechSpotu GeForce’y z serii RTX 50 kosztują średnio od 24 do 77 procent więcej, niż wynosi cena sugerowana. RTX 5090 jest droższy ponad trzy i pół raza i dla graczy w praktyce zniknął z rynku, choć Nvidia zaprzecza, że go wycofała.
Popyt centrów danych AI zjada dziś moce fabryk i pamięć, przez co drożeją karty graficzne, RAM, a nawet telefony. Nvidia jest w tym wyścigu wielkim kupującym, a jej zobowiązania puchły ostatnio głównie przez pamięć, którą robią ci sami producenci, co kości do pecetów i telefonów. Podtrzymywanie popytu na układy AI oznaczało więc, chcąc nie chcąc, także przedłużanie drożyzny, której dziś doświadcza rynek.
Trzeba uczciwie przyznać, że Nvidia nigdy nie ukrywała, że wspiera klientów pieniędzmi. Inwestowała między innymi w OpenAI i Anthropic. Kress publicznie broniła tej polityki, a pod koniec sierpnia mówiła inwestorom: „Zdajemy sobie sprawę ze skali tego wsparcia i wiemy, że niektórzy nazwą to finansowaniem w obiegu zamkniętym. My widzimy to inaczej”. Tyle że dzisiaj wychodzi na to, że za kulisami miała do niej poważne zastrzeżenia. Mniej więcej w tym samym czasie miała według WSJ doprowadzić do wstrzymania części takich umów, a klientom zapowiedzieć, że kolejne przejdą ostrzejszą ocenę kierownictwa i rady dyrektorów.
Teraz Nvidią tymczasowo rządzi osoba, która chciała te poręczenia ograniczyć. Jeśli Kress faktycznie przykręci kurek, zobaczymy, na ile biznes na układach AI stoi na własnych nogach. To najważniejsze pytanie w całej tej sprawie, bo od odpowiedzi zależy też to, kiedy ceny sprzętu zaczną wreszcie spadać.

Autor: Przemysław Bartula
W 2000 roku dołączył do ekipy tworzącej serwis GRYOnline.pl i realizuje się w nim po dziś dzień. Zaczął od napisania kilku recenzji, a potem płynnie poszły newsy, wpisy encyklopedyczne i cała masa innych aktywności. Na przestrzeni 20 lat uczestniczył w tworzeniu niemal wszystkich działów i projektów firmy; przez lata piastował stanowisko szefa encyklopedii gier i szefa newsroomu, a ostatecznie trafił do zarządu firmy GRY-OnLine S.A. Obecnie jest dużo bardziej zaangażowany w aktywności zarządcze aniżeli redaktorskie. Posiada dyplom technika elektrotechnika i inżyniera budownictwa wodnego.