Szukaj...
Zaloguj się
Kolorystyka
Wyświetlanie
GRYOnline.pl:
tvgry.pl:
GRYOnline.pl:
tvgry.pl:
Twórcy serii Grand Theft Auto słyną z dbałości o najdrobniejsze detale w swoich grach, z pomysłowych, czasem zaskakujących skojarzeń z realnym światem. Nie inaczej jest w kwestii ponurego świata gangów w fikcyjnym Los Santos i prawdziwym Mieście Aniołów.
Pomimo lat na karku GTA V nadal robi ogromne wrażenie dbałością o najmniejsze detale odtworzonego w grze świata i oczywistymi podobieństwami do metropolii Los Angeles. Szczegóły w stylu pojawiających się plam potu na koszulkach bohaterów czy chlupiących butów po wyjściu z basenu nie były nawet w sferze marzeń, kiedy w 2004 roku po raz pierwszy odwiedziliśmy fikcyjne Los Santos. W GTA San Andreas zachwyt budziła przede wszystkim mnogość aktywności oraz rozmiar terenu rozgrywki, a sam realizm czy wierność rzeczywistości nie były jeszcze wtedy takie oczywiste, zwłaszcza przy braku polskiej wersji językowej.
Tekst oryginalnie ukazał się na GRYOnline.pl 9 września 2017 roku. Przypominamy go, bo nie zestarzał się ani trochę – a pokazuje tę stronę serii GTA, o której rzadko się mówi.
Przy okazji uprzedzamy – poniżej znajduje się sporo spoilerów zdradzających szczegóły historii opowiedzianej w grze GTA: San Andreas.
Oprócz ogromnej swobody, jaką oferowało GTA: San Andreas, na pierwszy plan wysuwał się gangsterski klimat – nie ten rodem z Chłopców z ferajny, tylko typowy dla dzielni rządzonych przez czarnoskórych ziomali w rytmie gangsta rapu. Można go było lubić bądź nie, jednak to właśnie ten motyw był doskonałym przykładem próby wiernego odtworzenia realnego świata oraz prawdziwych historii. Nie bez przyczyny bowiem Los Angeles nazywane jest amerykańską stolicą gangów, z ponad 450 organizacjami tego rodzaju. To właśnie tam rozpoczęła się jedna z najstarszych, najbardziej krwawych, ale i najsłynniejszych wojen gangów na świecie – rywalizacja pomiędzy grupami Crips i Bloods. Tam zaczęli też podbijać świat raperzy gloryfikujący gangsterski styl życia.
Zobacz też:
GTA 6: przedsprzedaż „znacznie przewyższa” oczekiwania, gra „nie zostanie znów opóźniona”. Strauss Zelnick zapewnia
W nieodżałowanym GTA: Tokyo „z pewnością byłyby miecze samurajskie”. Rockstar miał „poważne plany” względem GTA w Japonii
Ktoś odtworzył premierowy zwiastun GTA 6 w grafice GTA 5. Różnica pokazuje, jak ogromny postęp zrobiły gry
W GTA: San Andreas (oraz później częściowo w GTA V) w niezły sposób oddano realia egzystencji w Los Angeles na początku lat 90. Policjanci zgarniający głównego bohatera CJ-a bez wyraźnego powodu, chodzenie w ciuchach określonego koloru, ochrona swojego terytorium, ostrzeliwanie wrogów z samochodów, zamazywanie graffiti oraz przede wszystkim wojna pomiędzy Grove Street Families a Ballas. To wszystko to nie tylko aktywności wypełniające grę – to codzienność dla członków gangów w LA. To wypisz wymaluj konflikt Cripsów i Bloodsów, który na początku lat 90. wybuchł ze szczególną brutalnością.
A jak to się wszystko się zaczęło? Co strasznego wydarzyło się w Los Angeles w 1992 roku, kiedy toczy się akcja GTA: San Andreas? Czy Rockstar rzeczywiście pozwolił nam dwukrotnie wcielić się w członka prawdziwego gangu, zwalczającego ten drugi? Oto ponura historia Miasta Aniołów i jej wpływ na wirtualne Los Santos.
Geneza krwawej wojny pomiędzy słynnymi gangami Crips i Bloods sięga końcówki lat 60. – burzliwego okresu w Stanach Zjednoczonych, gdy segregacja rasowa i traktowanie czarnoskórych jako ludzi drugiej kategorii było wciąż jeszcze powszechne. Afroamerykanie nie tylko nie mieli wstępu do niektórych miejsc użyteczności publicznej, ale zakazywano im również dołączania do różnych organizacji, np. skautów. Centrum życia młodych ludzi dotkniętych biedą i brakiem perspektyw znajdowało się na ulicy. Wśród nich wyróżniał się piętnastoletni Raymond Washington, wychowujący się wśród ulicznych gangów. W 1969 roku założył on własną grupę Baby Avenues.
Raymond był urodzonym przywódcą, charyzmatycznym i walczącym na pięści jak mistrz. Wyrzucany z kolejnych szkół w każdej następnej zyskiwał sympatyków, dzięki czemu gang szybko się rozrastał. W 1971 roku w Washington Preparatory High School poznał Stanleya Williamsa, z którym szybko połączył siły. Po wchłonięciu szeregu pomniejszych grup w okolicy gang Washingtona i Williamsa obejmował już wschodnią i zachodnią część południowego Los Angeles – tworzyły się pierwsze lokalne frakcje, tzw. sety.
Istnieje wiele wersji opowieści, skąd wzięła się nazwa „Crips”, jednak najczęściej przytaczana jest ta o błędzie w jednej literze. Na początku rozrastający się gang określano mianem „Cribs”, ze względu na młody wiek jego członków (ang. crib – łóżko dla dziecka). Chuligani starali się jednak wyróżnić specyficznym stylem ubioru i często nosili ze sobą złożone parasole lub drewniane laski. Po jednym z napadów ofiara zeznała, że zaatakowały ją „kalekie dzieci” (ang. cripple – kaleka).
Media podchwyciły to dziwne skojarzenie i tak „Cribs” zmieniło się w „Crips”, a ze słowa „Crips” powstał później termin „crippin”, oznaczające styl życia członka gangu Crips – ze specyficznym slangiem, gestami, ubiorem, a nawet sposobem chodzenia. Oficjalnym kolorem Cripsów stał się niebieski, widoczny na koszulkach, bandanach, czapkach czy sznurowadłach. Jak głosi opowieść, błękit wybrano dla uczczenia jednego z członków gangu – Buddhy – zastrzelonego w 1973 roku. Buddha jako pierwszy nosił zawsze ze sobą niebieską chustę.
Nie wszystkie małe grupy w południowym Los Angeles pragnęły dołączyć do Cripsów. Kiedy gang zaczął wchodzić na tereny dzielnicy Compton, dwaj uczniowie Centennial High School, Sylvester Scott i Benson Owens, postanowili przeciwstawić się prześladowcom, tworząc własną grupę Piru Street Family – ich głównym celem była ochrona terenu przed członkami gangu Crips. Na samym początku konfliktu między grupami chodzenie po „cudzej” ulicy i inne „przewinienia” doprowadzały zwykle do bójek na pięści, które stanowiły punkt honoru dla przywódcy Cripsów Washingtona, brzydzącego się bronią. W 1972 roku doszło jednak do pierwszego zabójstwa, a kilka miesięcy później do morderstwa członka drugiego gangu – z zemsty.
Grupy wrogo nastawione do Cripsów, czyli The Pirus, Black P. Stones, Athens Park Boys i kilka innych, zjednoczyły się, tworząc „braterstwo krwi”, które później przerodziło się w gang The Bloods. Pomysłodawcami i inicjatorami przedsięwzięcia byli The Pirus, więc to oni uznawani są za założycieli Bloodsów. Ich oficjalnym kolorem stał się czerwony, czyli barwy Centennial High School. Kolory służyły nie tylko do zamanifestowania swojej przynależności do grupy, ale też do szybkiej identyfikacji, kto jest swój, a kto obcy. Było to o tyle istotne, że gangi często funkcjonowały obok siebie i wystarczyło jedynie przejść przez ulicę, by znaleźć się na dzielni wroga, a w początkowym okresie to właśnie „turf”, czyli teren kontrolowany przez daną grupę, był głównym powodem starć i konfliktów. Sytuacja pomiędzy Cripsami a Bloodsami zaogniała się stopniowo, z dwiema dość wyraźnymi fazami przyspieszającymi eskalację działań.
Od latynoskich gangów zapożyczono zwyczaj oznaczania swojej okolicy stosownym graffiti, które często było obraźliwe dla członków wrogiej grupy. Crips zawsze przekreślali literę B bądź CK (Crip Killer) zamieniali na CC. Z kolei Bloods do tego stopnia mieli awersję do litery C, że nie używali jej nawet w mowie – w ich slangu była ona płynnie zastępowana przez B (np. coffee – boffee).
Wstępem do wojny było aresztowanie Raymonda Washingtona w 1974 roku za rozbój. Pozbawiony charyzmatycznego przywódcy gang rozrósł się w niekontrolowany sposób, a ponad 40 setów rywalizowało już nie tylko z konkurencyjną grupą, ale i między sobą. Coś takiego było nie do pomyślenia u trzykrotnie mniej licznych Bloodsów, którzy starali się dorównać wrogom, stawiając na jedność i lojalność oraz brutalniejsze metody. Zamiast honorowych pojedynków na pięści normą stało się używanie broni palnej i białej. Ostrzeliwania z jadącego samochodu i starcia gangów wkraczających na wrogi „turf” były częstym widokiem w South Central – południowym Los Angeles.
Po wyjściu z więzienia w końcu lat 70. Raymond Washington nie mógł się odnaleźć w nowej rzeczywistości. Zdystansował się od swojego gangu rozczarowany tym, co zastał. Bardzo chciał zjednoczyć wszystkie sety, skończyć z wewnętrznymi walkami i zawrzeć rozejm z Bloodsami, ale sprawy zaszły za daleko, nie miał już żadnej kontroli nad tym, co stworzył. 9 sierpnia 1979 roku Washington został zastrzelony, a sprawców ani głównego motywu nigdy nie wykryto. Wiadomo tylko, że musiał znać swoich zabójców, gdyż ufnie podszedł do ich samochodu, czego nie robił w przypadku nieznajomych.
Wojna rozgorzała na dobre. Akcja jednego gangu wymuszała zemstę drugiego, zwykle bardziej brutalną, i obydwie grupy utknęły w błędnym kole. W czasie krótszym niż 10 lat bójki na szkolnych boiskach zmieniły się w ponad 350 zabójstw w gangsterskich porachunkach rocznie. Drugi etap eskalacji konfliktu rozpoczął się około roku 1982, kiedy to gangi odkryły, ile pieniędzy można wyciągnąć z handlu twardymi narkotykami. Ogromne bogactwo w jednej chwili otworzyło członkom Crips i Bloods nie tylko drogę do świata drogich samochodów, modnych klubów i kurortów wypoczynkowych, ale pozwoliło też zmienić używany arsenał. Sześciostrzałowe rewolwery i stare dubeltówki zastąpiono bronią maszynową. Zamiast paru strzałów w ciągu kilku sekund padało ich teraz kilkadziesiąt. Zdarzało się, że niektórzy mieszkańcy South Central sypiali wtedy w wannach, w obawie przed zabłąkanymi kulami. W Los Angeles nie było już dnia bez choćby jednego zabójstwa w wojnie gangów.
Wraz z bogaceniem się gangsterów przemoc przeniosła się również do spokojnych, zamożnych dzielnic Los Angeles. Kiedy w 1988 roku ofiarą porachunków padła przypadkowo młoda niewinna dziewczyna, w mieście zawrzało. W odpowiedzi szeryf Daryl Gates wprowadził program „Operacja Młot”. W jednej chwili tysiące funkcjonariuszy zalały południowe dzielnice LA, w ciągu 24 godzin aresztowano 1,5 tysiąca osób, a był to dopiero początek akcji. Policjanci nękali gangsterów dzień i noc. Akty przemocy ustały, ale potężny atak stróżów prawa miał swoje skutki uboczne.
Przypadkowym celem wielu kontroli i nalotów stali się również niewinni obywatele, co ponownie rozbudziło falę oskarżeń o rasizm i umyślne nękanie Afroamerykanów. Szeryf Gates po aresztowaniu 25 tysięcy osób musiał zakończyć swój program. Crips i Bloods wrócili na ulice, a zmarnowany czas odbili sobie z nawiązką. Na przełomie lat 80. i 90. liczba morderstw w gangsterskich porachunkach sięgała już 700 rocznie! Spirala przemocy osiągnęła już takie stadium, że nawet sami przestępcy po obu stronach konfliktu zaczęli myśleć o jego zakończeniu. Nie przypuszczali przy tym, jak bardzo pomoże im w tym amerykański wymiar sprawiedliwości...
W takim właśnie okresie i realiach miasta Los Angeles rozgrywa się akcja GTA: San Andreas – gry, która zabiera nas do Los Santos, czyli wirtualnego odpowiednika Miasta Aniołów. Koniec fabuły wskazuje, że nieprzypadkowy jest również rok, kiedy nasz bohater CJ powraca z Liberty City do Los Santos. 1992 to ponura data w historii miasta Los Angeles, ale i przełomowa w wojnie pomiędzy Cripsami a Bloodsami.
Biorąc pod uwagę podane wcześniej fakty, można inaczej spojrzeć na GTA: San Andreas. Tak naprawdę nie ma tam hiphopowych ziomali bawiących się w gangsterkę – to bezpośrednie odniesienie do wojny pomiędzy Crips a Bloods, choć oczywiście (pomimo całej brutalności serii GTA) nieco stonowane. CJ – Carl Jackson – już na samym początku fabuły styka się z większością sytuacji charakterystycznych dla działalności gangów w Los Angeles w tym okresie.
Po wyjściu z lotniska jest zgarniany do radiowozu – jakby na polecenie szeryfa Daryla Gatesa. Za chwilę musi szybko ewakuować się z terenu konkurencyjnego gangu, bo przebywanie na wrogim „turfie” w pojedynkę oznaczało wtedy niemal samobójstwo – tak w Los Angeles, jak i w grze. Później z fioletowego samochodu Ballasów leci w kierunku CJ-a grad pocisków (gangi w LA, gdzie nikt nie chodzi pieszo, upodobały sobie ostrzeliwanie z okien samochodów). Grupa CJ-a – Grove Street Families – jest o wiele słabsza niż wroga Ballas, ale nie przeszkadza jej to w odwecie. W scenie na cmentarzu padają znamienne słowa Sweeta, brata Carla, wskazującego kolejne nagrobki swoich kumpli. Mówiąc o szaleństwie, jakie ogarnia wszystkich, gdy najpierw strzelają, a dopiero potem zadają pytania – wydaje się wprost nawiązywać do wspomnianej krwawej fali porachunków w końcówce lat 80.
Kolejne kroki CJ-a w Los Santos to zamalowywanie graffiti własnymi barwami oraz krwawa rozprawa z konkurencją sprzedającą twarde narkotyki. Potem akcja jeszcze bardziej nabiera tempa, gdy strzelanina przenosi się do pędzących wozów, a na końcu swoistej inicjacji Carl udaje się na zakupy w celu nabycia nielegalnej broni. W ciągu kilku pierwszych misji fabuła GTA: San Andreas uderza w nas wszystkim, co każdego dnia działo się podczas apogeum wojny gangów Crips i Bloods w Los Angeles na przełomie lat 80. i 90. – bez żadnej przesady czy wyolbrzymiania, a dalej zadania związane z wojną gangów jeszcze wyraźniej nawiązują do tamtej ponurej rzeczywistości.
Gangi w Los Angeles oczywiście nie zaczynają się i nie kończą tylko na setach Cripsów i Bloodsów, zwłaszcza teraz, gdy ogromną rolę zaczęły odgrywać gangi latynoskie. W GTA: San Andreas oraz GTA V znajdziemy sporą liczbę innych grup, choć tak jak w rzeczywistości ich rola w konflikcie między Families a Ballasami była jedynie dodatkiem – niektóre zawierały ze sobą sojusze. Dla porządku trzeba jednak wspomnieć o kilku kluczowych gangach z obu gier, mających swoje wyraźne rzeczywiste odpowiedniki.
Los Santos Vagos
To gang latynoski, oparty na autentycznej grupie Surenos (Sur 13), która bazuje na wielu (choć niewielkich) gangach południowców na usługach meksykańskiej mafii. W GTA: San Andreas to najsilniejszy gang latynoski w Los Santos i drugi najpotężniejszy po Ballas. Jest wrogo nastawiony do Grove Street Families.
Varrios Los Aztecas
Kolejny gang latynoski, tym razem nawiązujący do prawdziwego 18th Street – największej międzynarodowej grupy przestępczej w Los Angeles. W grze jest on przyjaźnie nastawiony do Grove Street Families, choć w rzeczywistości niektóre sety Cripsów oraz Bloodsów są jego wrogami.
Marabunta Grande (GTA V)
W GTA V spotykamy jeszcze członków gangu Marabunta Grande, który w Los Angeles nosi nazwę Mara Salvatrucha (MS-13). To poważna i niezwykle brutalna w swoich działaniach międzynarodowa już grupa założona przez emigrantów z Salwadoru. W grze nie odgrywa jednak dużej roli – to jej członkom syn Michaela chciał sprzedać wielki jacht na początku całej historii.
Grove Street – słynna ulica, przy której stał dom CJ-a oraz znajdowało się terytorium gangu Families (możemy ją odwiedzić również w GTA V), nie istnieje w rzeczywistości. Na mapie Los Angeles w tym miejscu widnieje ulica Spruce Street, ale według satelitarnego widoku z map Google’a nie ma tam zabudowań, tylko same drzewa. Podobne do Grove Street ślepe uliczki w stylu cul-de-sac (z domami usytuowanymi wokół okręgu) można znaleźć w wielu rejonach Los Angeles, jednak w dzielnicy Compton nie występują zbyt licznie, a te, które są, mieszczą się na terenie Bloodsów, choćby w okolicy Piru Street i Avalon Boulevard.
W którymś momencie, zgodnie z wcześniejszą radą kumpla Rydera: „Get yourself some colors fool!”, CJ ma ubrać się w ciuchy we właściwym kolorze. Bo kolory dla gangu to punkt honoru! Niebieski i czerwony w gangach Crips i Bloods, zielony i fioletowy w Families i Ballas. A właśnie... kim tak naprawdę gramy w serii Grand Theft Auto? Zarówno CJ w GTA: San Andreas, jak i Franklin w GTA V należą do gangu Families, czyli w rzeczywistości do Crips czy może Bloods?
Jeśli zerkniemy na przeróżne głosy w internecie, zwłaszcza samych mieszkańców Los Angeles, znajdziemy mnóstwo opinii, że Families to Crips, a Ballas to Bloods – być może ze względu na podobieństwo liter w tym drugim przypadku. Jednak krążą też opinie przeciwne – Families to Bloods, a Ballas to Crips. Dokładniejsze rozpoznanie ujawnia pewną zasadę: osoby przekonane do pierwszej teorii ograniczają się zwykle do tego jednego, krótkiego stwierdzenia. W drugim przypadku często pada wiele argumentów, dlaczego to właśnie Ballas odpowiadają w rzeczywistości Cripsom. Kto ma rację? Wszystko wskazuje, że obydwie strony.
Przede wszystkim nie byłoby to zbyt rozsądne ze strony studia Rockstar, by niczym gwiazdy hip-hopu – nawet w pokrętny sposób – faworyzować w grze jeden konkretny gang, a w członka Families wcieliliśmy się już dwukrotnie. Zamiast tego twórcy dość sprytnie poprzydzielali obu stronom drobne charakterystyczne cechy Cripsów i Bloodsów, mieszając je, dlatego w wirtualnych Ballas można się doszukać atrybutów obu prawdziwych gangów, podobnie jak w Grove Street Families.
Największym argumentem przemawiającym za tym, że Ballas to Crips, jest fakt, iż oba gangi są w swoich realiach najsilniejsze i najliczniejsze. Z tymi skojarzeniami kłóci się jednak to, że fioletowy kolor Ballas to barwa Cripsów (zazwyczaj drugorzędna, a w przypadku setu Grape Street Crips – nawet główna). The Families dzieli się na wrogie sobie sety: Seville Boulevard, Temple Drive i Grove Street – zupełnie jak zwalczające się nawzajem sety Cripsów. Do tego dochodzi słowo „loc” – slangowe określenie, jakim zwracają się do siebie członkowie Cripsów, które w grze przypisane jest gangowi Families (w San Andreas jeden z bohaterów to OG Loc, tym słowem zwraca się też Lamar do Franklina w GTA V). W przeciwieństwie do Cripsów Families to jednak słabszy i mniej liczny gang. No i jest jeszcze kolor – zieleń Families to drugorzędna barwa Bloodsów.
Zarówno do GTA: San Andreas, jak i GTA V można ściągnąć odpowiednie modyfikacje graficzne, które podmieniają wirtualne gangi na te prawdziwe. Co ciekawe, w przypadku GTA V znajdziemy podmiankę The Families zarówno na Cripsów, jak i wręcz przeciwnie – na Bloodsów. Rockstar naprawdę dobrze namieszał!
Czas powrócić do prawdziwych wydarzeń i historii Miasta Aniołów, którą przerwaliśmy w dość dramatycznym momencie setek zabójstw rocznie w gangsterskich porachunkach i w obliczu nadejścia kluczowego roku 1992. Wszystko rozpoczęło się jednak wcześniej – w marcu 1991 roku. Najpierw doszło do zatrzymania po krótkim pościgu na autostradzie Rodneya Kinga. Czarnoskóry kierowca za przekroczenie prędkości i ucieczkę został wtedy dotkliwie pobity przez kilku białych funkcjonariuszy, a wszystko nagrał przypadkowy świadek ze swojego balkonu i przekazał taśmę mediom. Niewiele później sprzedawczyni w koreańskim sklepie spożywczym zastrzeliła czarnoskórą nastolatkę Latashę Harlins, podejrzewając ją o kradzież kartonu soku pomarańczowego. Opinia publiczna zawrzała z oburzenia, ale nic jeszcze nie zwiastowało tego, co miało się wydarzyć.
W listopadzie 1991 roku wydano werdykt w sprawie zabójstwa Latashy. Wbrew sugestii ławy przysięgłych koreańska sprzedawczyni otrzymała niewielki wyrok w zawieszeniu, skazano ją też na prace społeczne i 500 dolarów grzywny. Pod koniec kwietnia 1992 roku proces czterech policjantów oskarżonych o napaść i przekroczenie swoich uprawnień zakończył się ich uniewinnieniem. Dla wzburzonej społeczności afroamerykańskiej była to kropla, która przepełniła czarę goryczy. W kilka godzin po ogłoszeniu werdyktu ludzie wyszli na ulice, nie skończyło się jednak na masowych protestach.
Członkowie gangów Crips i Bloods zatrzymywali przejeżdżające samochody i wyciągali z nich białych kierowców, katując ich do nieprzytomności. Rozpoczęło się plądrowanie sklepów i podpalenia. Agresja wymierzona była głównie w policję, białych oraz Koreańczyków i Azjatów prowadzących okoliczne firmy i sklepy. Sytuacja pogarszała się z każdym dniem, na ulicach południowego Los Angeles zapanowała totalna anarchia. Na horyzoncie w dzielnicy South Central w niebo strzelały słupy dymu. W mieście odwoływano lub przekładano imprezy sportowe czy koncerty takich grup jak Van Halen, Metallica i Guns n’ Roses. Podczas zamieszek gangsterzy Bloodsów i Cripsów działali ramię w ramię, zapominając o swojej rywalizacji, a nawet afiszując się z przyjaźnią.
Czwartego dnia na ulicach pojawiło się 3,5 tysiąca żołnierzy marines oraz 7. Dywizji Piechoty i dopiero obecność uzbrojonej po zęby armii zmuszonej do użycia ognia uspokoiła sytuację w mieście. Nieliczne akty przemocy trwały jeszcze do 4 maja – szóstego dnia zamieszek. W trakcie nich zginęły 63 osoby, prawie 2,5 tysiąca zostało rannych, a ponad 11 tysięcy aresztowano. W niecałe sześć dni spalono doszczętnie prawie 4 tysiące budynków. Los Angeles po raz kolejny otrzymało krwawą lekcję – po identycznych wydarzeniach z 1965 roku. Zamieszki w 1992 przyniosły jednak długo oczekiwany rozejm w konflikcie Cripsów z Bloodsami, zapoczątkowany kilka dni wcześniej umową pomiędzy grupami skupionymi w dzielnicy Watts. Porozumienie nie trwało wiecznie, jednak z pewnością zakończyło tę najbardziej dramatyczną eskalację porachunków z początku lat 90., a liczba zabójstw wyraźnie zmalała.
Zamieszki w Los Angeles z 1992 roku stały się tłem fabularnym zakończenia GTA: San Andreas. Może się wydawać, że spotkani na początku gry oficerowie Tenpenny i Pulaski są tutaj odpowiednikami funkcjonariuszy odpowiedzialnych za pobicie Rodneya Kinga, ale tak naprawdę ich rola jest powiązana z innymi autentycznymi wydarzeniami (patrz ramka poniżej). Gdy pod koniec gry CJ z towarzyszami ogląda w telewizji informacje o tym, że skorumpowany Tenpenny został oczyszczony z ciążących na nim zarzutów – ludzie wychodzą na ulice Los Santos, powodując chaos, zupełnie jak w rzeczywistości. Od tego momentu podczas przejazdów przez miasto towarzyszą nam ciągle odgłosy skandującego tłumu oraz wszechobecne śmigłowce. Na ulicach płoną budynki, a po drodze mijamy spalone wraki samochodów.
Subtelnym detalem są biegający ludzie z wielkimi telewizorami CRT w rękach oraz Sweet komentujący po drodze, że nawet staruszki właśnie plądrują sklepy. Gdy w końcu stajemy oko w oko z Tenpennym, ten mówi, że czeka na niego wściekły tłum, któremu nie zamierza się oddawać. Ograniczenia techniczne w grafice z czasów powstawania San Andreas nie pozwoliły przedstawić ogromu chaosu oraz zniszczeń, jakie objęły wtedy ulice południowego LA, jednak twórcy zrobili, co mogli – nawiązania są tu brutalnie bezpośrednie, o ile wie się, co naprawdę się wtedy wydarzyło. Największą różnicą, jaka występuje w grze, jest to, że CJ i jego gang nie wykorzystują miejskiej bitwy, by pojednać się z Ballasami, ale by wyrównać rachunki i zadać im ostateczny cios. Grove Street Families w końcu zaczyna rządzić na dzielni.
Nie tylko przestępcy mają swoje gangi w Los Angeles. Ogromne kontrowersje wzbudzała w tamtych czasach działalność policyjnej grupy C.R.A.S.H, czyli Community Resources Against Street Hoodlums (Społeczne Środki Przeciwdziałania Chuliganom Ulicznym). Była to część policji Los Angeles wydzielona do zwalczania przestępczości powiązanej z gangami oraz sieci handlu narkotykami. Powstała w 1979 roku i to właśnie w jej ramach działał wspominany wcześniej szeryf Daryl Gates, który w 1988 roku tymczasowo wygonił gangi z ulic LA.
W 1997 roku organizacją wstrząsnęła ogromna afera zwana „Rampart scandal”. Był to jeden z największych ujawnionych i udokumentowanych przypadków korupcji w amerykańskiej policji. Około 70 członków C.R.A.S.H zostało oskarżonych o korupcję, fabrykowanie i ukrywanie dowodów, pobicia, bezprawne użycie broni, handel narkotykami, a co więcej – o współpracę z gangiem Bloods i wytwórnią Death Row Records. Kilku policjantów podejrzewano także o udział w morderstwie rapera Notoriousa B.I.G. Formację rozwiązano w 2000 roku. Jeden z amerykańskich historyków nazwał C.R.A.S.H „najbardziej hardkorowym” gangiem w historii Los Angeles.
Jak można się spodziewać, GTA: San Andreas przywołuje w swojej fabule organizację C.R.A.S.H, nie siląc się nawet na zmianę nazwy. W grze jej twórcami są Eddie Pulaski oraz Frank Tenpenny, a główny cel również pokrywa się z tym rzeczywistym – oczyścić ulice Los Santos z gangów. Szybko się to jednak zmienia i zgodnie z autentycznymi wydarzeniami policjanci z Los Santos Police Department wpadają w szpony korupcji.
Dalsza działalność Tenpenny’ego i Pulaskiego pokrywa się z oskarżeniami ujawnionymi podczas „Rampart scandal”. Tenpenny próbuje wrobić CJ-a w morderstwo policjanta za pomocą sfabrykowanych dowodów, handluje narkotykami i powiększa swoje wpływy, współpracując z członkami gangu. Rola Tenpenny’ego oraz organizacji C.R.A.S.H zastępuje w grze wątek pobicia Rodneya Kinga i to właśnie oczyszczenie policjanta z wszelkich zarzutów jest przyczyną wybuchu zamieszek.
Okres po zamieszkach oraz rozejm pomiędzy gangami Cripsów i Bloodsów przyniosły coś jeszcze – niesamowity rozkwit gangsterskiego rapu, który z niszowej muzyki stał się gatunkiem zdobywającym topowe miejsca na listach przebojów. Po wcześniejszych sukcesach rapera Ice’a-T oraz grupy N.W.A i albumu Straight Outta Compton jeszcze większym hitem okazał się pierwszy solowy album Dr. Dre Chronic, wydany pod koniec 1992 roku. Krótko potem przyszły ogromne sukcesy Snoop Dogga i Tupaca – wszystkie pod szyldem wytwórni Death Row Records.
Wytwórnia Death Row Records to najlepszy przykład, jak dwa wrogie gangi mogą nie tylko funkcjonować obok siebie, ale i współpracować, dzieląc się zyskami. Szefowi Death Row – Suge Knightowi – nie przeszkadzał fakt, że Snoop Dogg z dumą nosił niebieskie barwy setu Rollin’ 20’s Crips, podczas gdy on sam obnosił się z czerwonymi dodatkami Bloodsów. Oczywiście nie było mowy o pełnej sielance i porzuceniu dawnych nawyków. Knight rządził swoją wytwórnią metodami dalekimi od kodeksu prawa pracy, a późniejsze słynne zabójstwo Tupaca, najprawdopodobniej przez członków setu Southside Crips, stanowiło jeden z przykładów na to, że konflikt wciąż jest żywy.
Nawet brutalne zabójstwa uwielbianych idoli nie były już jednak w stanie zaszkodzić wizerunkowi popularnej muzyki. Ku rozpaczy policjantów z Miasta Aniołów krwawy świat narkotykowych porachunków poprzez teksty piosenek zmienił się w romantyczną walkę o lepsze i godne życie. Charakterystyczny taniec C-walk wykonywany przez członków gangu Crips, kiedyś surowo zakazany przez stację MTV w teledyskach, teraz zyskiwał miano kultowego i porównywany był z moonwalkiem Jacksona. Samozwańcze sety Cripsów powstawały wśród Azjatów, białej społeczności, a nawet w Londynie czy Amsterdamie. Bycie gangsta z West Coast stawało się po prostu modne.
Ogromny sukces gangsterskiego hip-hopu znalazł odzwierciedlenie również w GTA: San Andreas. Przez całą fabułę towarzyszy nam chociażby wątek poboczny Jeffreya OG Loca, pragnącego zostać najlepszym raperem na świecie. O wiele ciekawsza jest jednak teoria dotycząca głównych bohaterów gry, których twarze do złudzenia przypominają wizerunki członków zespołu N.W.A (Niggaz Wit Attitudes). Choć grafika z czasów PlayStation 2 pozostawia sporo miejsca na swobodną interpretację, to jednak trudno zaprzeczyć, że Ryder istotnie wygląda jak Eazy-E. Poza tym Sweet pożyczył facjatę od Ice’a Cube’a, Carl Johnson to Dr. Dre, a Big Smoke to Suge Knight (według innej teorii ma to być Notorious B.I.G).
Dziś, dzięki zabiegom lokalnych władz, konflikt pomiędzy Cripsami a Bloodsami w niczym nie przypomina już krwawej jatki z początku lat 90., mimo że „niebiescy” to wciąż siła licząca kilkadziesiąt tysięcy przestępców. Południowe Los Angeles zmieniło się. W Compton dominuje teraz ludność latynoska, a gangi przeniosły znaczną część swojej działalności do internetu. 21 lat po wydarzeniach z GTA: San Andreas wróciliśmy do Los Santos w roku 2013 dzięki grze GTA V. Tym razem jako Franklin – członek gangu The Families, a konkretnie setu Chamberlain Gangster Families. Co zmieniło się przez ten czas w wirtualnym Los Santos?
Wyciszenie wojny w realu widać również w GTA V. Gangsterskie spory pomiędzy Ballas a The Families nie są już przedmiotem głównego wątku, tylko trafiają się sporadycznie. Twórcy nie zapomnieli za to w tej odsłonie o nostalgii i powrót do Los Santos oznacza nawiązania do GTA: San Andreas. Możemy wybrać się na Grove Street i znowu przejść obok domu CJ-a czy Rydera, ale niestety tylko po to, by przekonać się, że teren należy teraz do Ballas. Sam Carl Johnson natomiast żyje i ma się dobrze, co da się podsłuchać w rozmowach telefonicznych przedstawicieli Chamberlain Families. Nawet jednak na Grove Street, wśród wrogiego gangu, Franklin musi się trochę postarać, by przypadkowy członek Ballas zaatakował go sam z siebie. Na większe akcje można liczyć online, gdzie dostępny jest tryb Gang Attack.
W GTA V idealnie oddano za to dawną mentalność grup Crips i Bloods. Jeśli jako Franklin zaatakujemy swoich, ogniem odpowiedzą jedynie członkowie tego konkretnego setu (w grze są ich trzy). Sporadycznie może nawet zdarzyć się, że inny set The Families przyjdzie nam z pomocą, strzelając do „swoich”. Coś podobnego nie jest możliwe u Ballasów, czym autorzy nawiązują do bratobójczych walk Cripsów między sobą i jedności Bloodsów w realnym świecie. Twórcom nie wyszła za to kwestia kolorów używanych przez gangi, choć zapewne chodziło tu o ułatwienie graczowi identyfikacji wroga. Obecnie grupy nie noszą już swoich symbolicznych barw, uznając to za przejaw głupoty i dobrowolne wystawianie się policji. W grze za to nadal jest zielono i fioletowo.
Poszczególne części Grand Theft Auto na zawsze zapamiętamy za to, jak świetnie oddały klimat dekady, którą przedstawiały, jak pomysłowo nawiązywały do filmów i świata popkultury. GTA: San Andreas warto jednak wyróżnić z zupełnie innego powodu. Podczas gdy wielu wydawców gier ucieka od najnowszej, często tragicznej i pełnej ofiar historii, dokonując zmian w scenariuszu, grafice czy całkowicie rezygnując z wypuszczenia danej pozycji, tak w przypadku Grand Theft Auto z 2004 roku postąpiono dokładnie na odwrót. Okrutne i pełne ludzkich tragedii wydarzenia sprzed zaledwie 12 lat wpleciono do gry jako integralną część fabuły, czyniąc ją bardziej prawdziwą i wiarygodną. Być może wpływ na to miała popularność hip-hopowej muzyki, która zmieniła nieco postrzeganie tamtych czasów, być może zadziałały tu inne czynniki. Dziś nie jest to aż tak istotne, warto za to pamiętać, że GTA: San Andreas to naprawdę dużo, dużo więcej niż gra o hip-hopowych ziomkach z dzielni.
GRYOnline
Gracze
Steam
OpenCritic
GRYOnline
Gracze
Steam
Autor: Dariusz Matusiak
Absolwent Wydziału Nauk Społecznych i Dziennikarstwa. Pisanie o grach rozpoczął w 2013 roku od swojego bloga na gameplay.pl, skąd szybko trafił do działu Recenzji i Publicystki GRYOnline.pl. Czasem pisze też o filmach i technologii. Gracz od czasów świetności Amigi. Od zawsze fan wyścigów, realistycznych symulatorów i strzelanin militarnych oraz gier z wciągającą fabułą lub wyjątkowym stylem artystycznym. W wolnych chwilach uczy latać w symulatorach nowoczesnych myśliwców bojowych na prowadzonej przez siebie stronie Szkoła Latania. Poza tym wielki miłośnik urządzania swojego stanowiska w stylu „minimal desk setup”, sprzętowych nowinek i kotów.
GRYOnline.pl:
tvgry.pl:
Dariusz Matusiak
