Francja i Włochy wspólnie budują najdłuższy tunel kolejowy na świecie. Na przestrzeni ostatnich lat pojawiły się nowe problemy, a koszt całej inwestycji wzrósł o następne miliardy euro.
Między francuskim Saint-Jean-de-Maurienne a włoską Susą powstaje najdłuższy tunel kolejowy na świecie Mont-Cenis. Prace budowlane trwają już ponad 10 lat i wchodzą w etap drążenia głównych tuneli, którymi będą poruszać się pociągi. Nie obyło się jednak bez problemów. Oficjalny audyt Europejskiego Trybunału Obrachunkowego wykazał, że koszty budowy wzrosły o 127% względem pierwotnych założeń.
Mimo że w budowie uczestniczą dwa państwa, to łączna długość tunelu nie rozkłada się równomiernie. Na terytorium Francji znajdzie się około 45 kilometrów tunelu, a po stronie Włoch 12,5 kilometra. Łączna długość konstrukcji wynosi 57,5 kilometra, czyli o 400 metrów więcej od obecnego najdłuższego tunelu św. Gotarda w Szwajcarii. Największym wyzwaniem jest wydrążenie dwóch głównych tuneli kolejowych, których trzeba łącznie wykopać 115 kilometrów dla obu nitek torowisk.
W lipcu 2021 roku było gotowych 10 kilometrów głównej nawy (łącznie 30 kilometrów korytarzy związanych z infrastrukturą tunelu), a latem 2026 roku wykonano około 21 kilometrów, czyli ponad 18% docelowego korytarza, którym mają przemieszczać się pociągi. Oznacza to, że w ciągu 5 lat przybyło około 11 kilometrów po stronie francuskiej. Po stronie włoskiej dopiero zakończono prace przygotowawcze do kopania głównego tunelu.
Budowa nie obyła się bez kontrowersji. Według doniesień tarcza TBM Viviana, drążąca 9-kilometrowy odcinek, natrafiła na uskok geologiczny, przez co w ciągu 273 dni pokonała 244 metry. Prace w górach miały też obniżyć poziom wód podziemnych nawet o 100 metrów, co kwestionuje inwestor.
Największym problemem prawdopodobnie są koszty. Audyt Europejskiego Trybunału Obrachunkowego wykazał, że wyłącznie koszt głównego odcinka wzrósł z 5,2 miliarda euro do prawie 12 miliardów. Natomiast inwestor TELT podał, że deklarowane w 2021 roku 8,6 miliarda euro nie wystarczy, dlatego w 2026 roku kwotę zaktualizowano do 11,1 miliarda euro. W obu przypadkach operowano innymi kwotami: ETO w cenach stałych z 2019 roku, a TELT w cenach stałych z 2012 roku.
Do tego budowa zalicza regularny poślizg. Pierwotnie tunel Mont-Cenis miał zostać otwarty już w 2015 roku. W lipcu 2021 roku zapowiedziano otwarcie w 2030 roku, ale aktualny termin już się zmienił i wyznaczono 2033. Co istotne, otwarcie tunelu nie oznacza jeszcze pełnej przepustowości trasy. We Francji nowe linie dojazdowe do wlotu tunelu (około 140 kilometrów torów) zostaną wybudowane w okolicach 2045 roku.
Oznacza to, że infrastruktura będzie w pełni funkcjonalna dopiero 30 lat po oryginalnym planie jej uruchomienia. Prace mogą jednak przyspieszyć. Po obu stronach robotnicy skupią się na budowie głównych tuneli przejazdowych. Przez ostatnie lata drążono głównie tunele dostępowe, szyby wentylacyjne i komory techniczne. Sprawia to, że łączna długość korytarzy pod Alpami wyniesie około 164 kilometrów.

Autor: Zbigniew Woźnicki
Przygodę z publicystyką i pisaniem zaczął w serwisie Allegro, gdzie publikował newsy związane z grami, technologią oraz mediami społecznościowymi. Wkrótce zawitał na GRYOnline.pl i Filmomaniaka, pisząc o nowościach związanych z branżą filmową. Mimo związku z serialami, jego serce należy do gier wszelakiego typu. Żaden gatunek mu nie straszny, a przygoda z Tibią nauczyła go, że niebo i muzyka w grach są całkowicie zbędne. Przed laty dzielił się swoimi doświadczeniami, moderując forum mmorpg.org.pl. Uwielbia ponarzekać, ale oczywiście konstruktywnie i z umiarem. Na forum pisze pod ksywką Canaton.