Recenzja wczesnego dostępu Heroes of Might and Magic: Olden Era. Powrót legendy pokazuje, jak powinno rozwijać się HoMM po latach stagnacji

Na przestrzeni ostatnich lat Ubisoft pokazał, że jako producent nie ma pojęcia, co zrobić z Heroes of Might and Magic. Po wypuszczeniu udanej „piątki” była równia pochyła, dlatego po przedwczesnym zakończeniu rozwoju „siódemki” straciłem nadzieję, że seria kiedykolwiek powróci.

Zapowiedź Olden Era pokazała, że Ubisoft jednak chce coś z „hirołsów” wycisnąć, ale pojawiły się wątpliwości, czy uda się dowieźć wszystkie obietnice. Testy wczesnego dostępu pokazały, że faktycznie dochowano wierności „trójce” i zaprzestano wymyślania koła na nowo.

Herosi powracają do korzeni

Czas zapomnieć o trzech zasobach na krzyż, kole umiejętności, silniku, który nie wytrzymuje coraz dłużej trwającej rozgrywki i o świecie Ashan. Wracamy do domu, do momentu zanim Ironfist trafił na Enroth. Heroes of Might and Magic: Olden Era rzuca nas na mało znany kontynent Jadame, do którego trafiliśmy na chwilę w Might and Magic VIII: Day of the Destroyer. To świat, gdzie mroczne elfy, minotaury, gildie nekromantów oraz siły natury próbują koegzystować, zachowując przy tym delikatny balans.

To nie tylko powrót do starego uniwersum, ponieważ pod względem rozgrywki gra studia Unfrozen przypomina „trójkę” na sterydach. Grając w HoMM Olden Era odniosłem wrażenie, że deweloperzy wzięli trzecią odsłonę serii na tapet i znaleźli elementy, które ich zdaniem można rozbudować w sensowny sposób. Wynikiem tego eksperymentu jest najlepsza odsłona serii od 20 lat.

Heroes of Might and Magic: Olden Era, Unfrozen / Hooded Horse, Ubisoft, 2026.

Gra zwłaszcza spodoba się osobom szukającym rywalizacji sieciowej. Tryb PvP rządzi niepodzielnie wśród fanów HoMM 3 Heart of the Abyss i to głównie do nich skierowana jest nowa produkcja; dla bardziej niedzielnych odbiorców może to brzmieć zniechęcająco, ale nie zostali oni pozostawieni na lodzie i należy brać poprawkę, że tytuł wciąż znajduje się we wczesnym dostępie.

Deweloperzy nie próbowali bezwzględnie kopiować znanych rozwiązań i interpretowali HoMM III po swojemu. Dobrze widać to po dostępnych miastach, ponieważ taka Świątynia ewidentnie zastępuje Zamek, ale Aniołom blisko do Tytanów z Fortecy, ponieważ pomagają zdominować pole bitwy potężnymi atakami z dystansu i nie są ograniczone do walk w zwarciu. Natomiast rój to „nowe Inferno” z ognistymi stawonogami, a Loch i Knieja są blisko związane ze swoimi odpowiednikami z piątej odsłony serii. Ciekawym przypadkiem jest Nekropolia, ponieważ pod względem jednostek jest to miks HoMM III z HoMM V, ale z dodatkami w postaci nieumarłych psów i hien cmentarnych (ta druga jednostka pozwala dosłownie bić wrogów łopatą i przyzywać nieumarłe jednostki). Granie tym miastem było dla mnie najbardziej satysfakcjonujące, ponieważ czułem połączenie ze starymi grami, ale odświeżone dzięki nowym jednostkom.

Ewidentnie próbowano czerpać z różnych źródeł i wyciągać z nich najciekawsze elementy. Nie obyło się bez nowości, jaką jest Schizma. Wyciągnięta z mitologii Lovecrafta nacja oferuje coś kompletnie nowego na tle mającej ponad 3 dekady serii i jeszcze starszego uniwersum. W dotychczasowych częściach nigdy nie było miasta, które w tak oczywisty sposób nawiązywałoby do szaleństwa, otchłani oraz ogromnej liczby macek. Najbliżej tego były Loch i Azyl z obserwatorami.

Olden Era to HoMM 3.5

Włączając Heroes of Might and Magic Olden Era, każdy fan serii poczuje się, jak w domu. Rozgrywka jest inspirowana „trójką”, logo „czwórką”, w menu głównym przygrywa zremasterowana melodia Przystani z „piątki”, a biegając po trawie, słyszałem brzmienie z „dwójki”, gdy tam koń stąpał po trawiastym terenie. Tytuł jest wypchany easter eggami stworzonymi przez fanów dla fanów, a przynajmniej odniosłem takie wrażenie, przemierzając tereny Jadame.

Walka ma teraz więcej głębi

Jądro rozgrywki to jednak pełnoprawna „trójka” z pewnymi dodatkami. Weźmy na przykład pole bitwy: widok jest z boku, a mapę podzielono na heksagony. Nie powrócono jednak w pełni do klasycznych starć znanych z legendarnej części. Unfrozen pozostawiło rozwiązanie wprowadzone w Heroes of Might and Magic V i obecne do teraz, czyli specjalne umiejętności jednostek. Mechanikę tę jednak zmodyfikowano, żeby wprowadzić więcej strategii i planowania. Są to tak zwane punkty skupienia.

Heroes of Might and Magic: Olden Era, Unfrozen / Hooded Horse, Ubisoft, 2026.

Jednostka walcząca w zwarciu generuje dwa, atakująca na dystans jeden i zawsze otrzymujemy jeden punkt skupienia za otrzymanie obrażeń. Artefakty, pasywne umiejętności bohaterów oraz ulepszonych potworów zwiększają lub zmniejszają liczbę generowanych punktów skupienia, co potrafi zaważyć na polu bitwy, gdy nasz bohater nie może nagle wykonać decydującego ciosu lub dana jednostka nie użyje swojej umiejętności.

Wszystkie powyższe elementy można przetestować w trybie areny. Dzięki niemu zamiast biegać po mapie, skupiamy się na samych pojedynkach z komputerem lub z innym graczem. Ten element był już obecny w „piątce” i dobrze, że postanowiono go zachować w Olden Era.

Umiejętności bohaterów otrzymały synergie

Rozwój bohaterów jest bardzo zbliżony do tego, do czego przyzwyczaiły nas klasyczne odsłony Heroes of Might and Magic. Przy awansie do wyboru są trzy umiejętności, jak Szczęście, Mądrość lub jedna ze szkół magii. Dodatkowo jednak przy ich rozwijaniu można wybrać podumiejętność ulepszającą pewien aspekt. Na przykład przy Mądrości jedną z opcji do wyboru jest zwiększenie maksymalnej many o 30%, a jeśli postać dodatkowo posiada Talent Magiczny, to bonus jest podwojony.

Widzę w tych synergiach potencjał na bardzo ciekawe buildy, gdy czasami będzie opłacało się wziąć mniej oczywistą umiejętność tylko dlatego, że znacznie potężniejsza zdolność otrzyma istotny bonus. Jedyne, co mnie martwi, to ryzyko, że otrzymujemy szeroki wachlarz umiejętności i ich wzmocnień, a realnie przydatne będzie tylko kilka. To spore zagrożenie w grze, która stawia duży nacisk na rywalizację pomiędzy graczami.

Miasta wymagają więcej zarządzania

Rozbudowania doczekało się także zarządzanie miastem. Tak jak w przeszłości stawia się siedliska oraz budowle dające bonusy, jak magazyn zasobów generujący kryształy lub rtęć oraz bank przesyłający dodatkowe 1000 złota dziennie. Nowością są prawa frakcji ulepszające samo miasto, jak i bohaterów. Wydając punkty prawa sprawię, że minotaury będą zadawały większe obrażenia, przyrost jednostek 5. poziomu się powiększy, a budynki wymagają 20% mniej rudy węgla.

Heroes of Might and Magic: Olden Era, Unfrozen / Hooded Horse, Ubisoft, 2026.

Inaczej też działa gildia magów, ponieważ po zakupie nowego poziomu część zaklęć jest od razu dostępna, a resztę odblokowujemy, wydając zasoby. W gildii magów miejsca niepotrzebnie nie zajmują już zaklęcia do podróży i nie trafia się sytuacja, gdy budynek oferuje zaklęcie przyzwania łodzi na mapie, na której nie ma wody. Zamiast tego miejski portal lub lot otrzymuje się, wydając punkty astrologii.

Pozostałością po Heroes of Might and Magic V Dzikie Hordy są dwa ulepszenia do wyboru dla jednostek. Każde z nich charakteryzuje się pasywnymi bonusami, a czasami i stylem walki. W Kniei faunki mają do wyboru dwa ulepszenia: łuczniczki faunek lub władające bronią białą wojowniczki faunek. Pozostaje pytanie, czy faktycznie oba wybory będą tak samo dobre, czy gracze szybko rozpracują, która jednostka jest bezużyteczna.

Wszystkie powyższe aspekty sprawiają, że Heroes of Might and Magic Olden Era jest powiewem świeżości dla każdego fana serii, ale równocześnie ma w sobie sporo elementów, dzięki którym gracz czuje się jak w domu. To przykład, jak mogłaby wyglądać czwarta część, gdyby 3DO nie zdecydowało się na pełną rewolucję, a jedynie na rozbudowanie obecnych w HoMM III elementów.

Heroes of Might and Magic: Olden Era, Unfrozen / Hooded Horse, Ubisoft, 2026.

Jedyny element związany z ekonomią, który kompletnie mi się nie spodobał, to pył alchemiczny. To nowy zasób, którego nie generują żadne kopalnie lub tartaki, ponieważ możemy go zdobyć tylko znajdując na mapie przygody, odwiedzając laboratorium alchemiczne, niszcząc niepotrzebne artefakty lub budując magazyn alchemiczny. Budynek ten jednak generuje wyłącznie 5 „sztuk” pyłu dziennie, a zasób jest potrzebny do ulepszania zaklęć i artefaktów oraz budowy ulepszonych siedlisk potworów w miastach, które wymagają nawet kilkadziesiąt „pyłów”. Otrzymuje się go po prostu zbyt mało, a bieganie do laboratorium alchemicznego, żeby wymienić zasoby, jest irytującym obowiązkiem.

Zawartość na start wczesnego dostępu

Aktualnie motorem popularności Heroes of Might and Magic są rozgrywki pomiędzy graczami. Prawdopodobnie każdy fan serii słyszał o Mistrzostwach Polski lub Pucharze 30-lecia, który był rozgrywany z okazji okrągłych urodzin marki. To właśnie do tej grupy graczy w zdecydowanej większości jest skierowana nowa gra, co widać już przy wyborze scenariuszy.

We wczesnym dostępie jest zaledwie osiem fabularyzowanych map, które mają swoje specyficzne zasady. W jednym z nich mamy nielimitowaną liczbę punktów ruchu i zero miast, a w innym nie można wybudować wszystkich siedlisk, co pokazuje specyfikę misji – jakby zostały wycięte z jakiejś bliżej nieokreślonej kampanii.

Znacznie więcej jest „szablonów” pod generowanie losowych map znanych z rozgrywek PvP. Ich jest łącznie 54, w tym bardzo znany Jebus Cross, stanowiący prawdopodobnie mocną podstawę dla sieciowych meczów pomiędzy graczami. Dla fanów spokojniejszej rozgrywki to może być wada, ponieważ szablony wymagają agresywnego, ekspansywnego grania, a większość zasobów i złota zdobywa się z różnych siedlisk, a nie na przykład z gęsto rozsianych kopalni.

Nie oznacza to, że niedzielni gracze, którzy obawiają się specyficznego stylu gry narzuconego przez mapy skrojone pod PvP, są pozostawieni bez niczego. Kampania fabularna (jej pierwszy akt) oferuje rozbudowane misje oraz sugeruje, że opowieść rozgałęzia się w różne strony, w zależności od tego, po czyjej stronie staniemy w kluczowych misjach.

Heroes of Might and Magic: Olden Era, Unfrozen / Hooded Horse, Ubisoft, 2026.

To jednak nie wszystko, ponieważ Olden Era posiada solidny samouczek dokładnie tłumaczący wszystkie podstawy gry. Weterani serii, a także nowi gracze dowiedzą się wszystkiego, co wprowadza gra, a seria wyzwań w przystępny sposób tłumaczy niuanse potrzebne do zwycięstwa, jak zarządzenie punktami ruchu na mapie przygody lub odciąganie uwagi słabszymi jednostkami na polu bitwy, gdy przeciwnik w teorii ma przewagę. Na pewno przydałoby się więcej zwykłych map oraz generator losowych map z prawdziwego zdarzenia, który był obecny w oryginalnym Heroes of Might and Magic III.

Niestety nie było mi dane sprawdzić, jak prezentuje się rozgrywka sieciowa oraz stabilność serwerów, ponieważ nie znalazłem żadnego partnera do gry. Dostęp do buildu mieli tylko recenzenci i nie natrafiłem na żadne lobby, a automatyczne wyszukiwanie przeciwnika nikogo mi nie dobrało.

Bajkowy świat HoMM Olden Era

Punktem spornym może być oprawa graficzna Olden Era. Gdy pierwszy raz zobaczyłem grę, to odniosłem wrażenie, że wygląda jak gra mobilna i do teraz trudno mi odsunąć na bok tę opinię. Kolorystyka jest intensywna, a czarne kontury wokół bohaterów, jednostek i budynków tylko wzmacniają mój odbiór oprawy graficznej gry. Animacje są jednak płynne, bez znaczenia jak dużą prędkość gry się ustawi. Jedyne na co mogę narzekać to pewna ślamazarność na prędkości 100%, gdy miałem wrażenie, że ruch jednostek trwa wieczność.

Na szczęście oprawa graficzna jest czytelna. Nie miałem problemu z rozpoznaniem tego, co dzieje się na mapie przygody, gdzie leżą zasoby, przeciwnik oraz artefakty. Dodatkowo bardzo szczegółowe i unikalne są projekty miast, przez co stały się one bardziej żywe: gdzieś w powietrzu przelatuje smok, a po drodze przejeżdża powóz, przełamując tym samym statyczność i czyniąc okno miasta ciekawszym do oglądania, co zawsze lubiłem robić podczas słuchania muzyki.

Heroes of Might and Magic: Olden Era, Unfrozen / Hooded Horse, Ubisoft, 2026.

Nawiązując do ścieżki dźwiękowej, to jak zawsze trzyma wysoki poziom. To jedyny element Heroes of Might and Magic, który niezmiennie zachwyca, bez względu na to, jak prezentowały się inne elementy gry. Dlatego kilkukrotnie zdarzało mi się na moment przystanąć, tylko po to, żeby odsłuchać utwór do końca. W przypadku miast moimi jednoznacznymi faworytami są Knieja oraz Rój.

Już wczesny dostęp pokazuje, że nowi Herosi będą działać na wszystkim

W aktualnych czasach trudno ocenić, jak gra będzie działała, nawet jeśli wizualnie sprawia wrażenie mało wymagającej. Dlatego pomimo zapowiedzi niskich wymagań sprzętowych podchodziłem z dystansem do jej faktycznej wydajności. Ostatecznie okazało się, że prawie wszystko jest w należytym porządku. Tylko podczas jednego starcia (finałowego pierwszej misji kampanii) gra zaczęła nagle się zawieszać.

Trafiłem także na dziwny błąd, gdy jednego dnia Steam zaczął mi wyświetlać komunikat o braku pliku .exe gry, przez co ta nie mogła się włączyć. Musiałem na nowo zainstalować Olden Erę, a przez specyfikę grania na koncie redakcyjnym tym samym utraciłem wszystkie postępy. Biorąc jednak pod uwagę to, że zdecydowana większość graczy będzie korzystała z zapisów w chmurze, to taki problem wydaje mi się mało znaczący.

Heroes of Might and Magic: Olden Era, Unfrozen / Hooded Horse, Ubisoft, 2026.

Tak jak kilka lat temu w Songs of Conquest, tak i teraz twórcy strategii Heroes of Might and Magic Olden Era pokazali, że do Early Accessu nie muszą trafiać wyłącznie niedorobione półprodukty. Gra jest rozbudowana w zaawansowanym stopniu, a zawarte w niej mechaniki działają poprawnie. To prawdziwy powrót serii, który nie zawiedzie fanów, a jedyne moje zmartwienie dotyczy podzielenia się społeczności, która dotychczas trzymała się twardo HoMM III. Dla fanów strategii turowych to zdecydowanie pozycja obowiązkowa i nie wyobrażam sobie, by ktoś mógł ocenić tę grę gorzej od HoMM VI lub HoMM VII nawet na etapie wczesnego dostępu.