Czytanie dla przyjemności może przynosić znacznie więcej korzyści niż tylko chwilę odpoczynku. Naukowcy z Uniwersytetu Cambridge wskazują, że regularne sięganie po książki, czasopisma czy komiksy wiąże się z lepszym zdrowiem psychicznym, sprawniejszym umysłem, a nawet mniejszym ryzykiem pogorszenia funkcji poznawczych w starszym wieku.
Czytanie książki przed snem zamiast kolejnej godziny spędzonej przed ekranem może być całkiem dobrym pomysłem. Naukowcy z Uniwersytetu Cambridge przyjrzeli się dotychczasowym badaniom dotyczącym czytania dla przyjemności i doszli do wniosku, że nawyk ten wiąże się z szeregiem korzyści dla zdrowia psychicznego oraz pracy mózgu.
Barbara Sahakian, Vicki Perrin i Christelle Langley opisali swoje wnioski na łamach czasopisma Psychological Medicine. Autorzy przeanalizowali wyniki wcześniejszych badań ankietowych, długoterminowych oraz wykorzystujących obrazowanie mózgu. Zebrane dane wskazują między innymi na związek między czytaniem a niższym poziomem stresu i samotności, większą empatią oraz lepszym samopoczuciem.
Szczególnie interesujące są wyniki dotyczące dzieci. Jedno z analizowanych badań obejmowało ponad 10 tys. młodych osób. Dzieci, które wcześniej zaczęły czytać dla przyjemności, uzyskiwały później lepsze wyniki dotyczące uwagi, pamięci i funkcji wykonawczych. Rzadziej zgłaszały również problemy ze zdrowiem psychicznym.
Zaobserwowano też różnice w strukturze obszarów mózgu związanych między innymi z językiem, kontrolą poznawczą i regulacją emocji. Co ważne, zależności pozostały widoczne również po uwzględnieniu takich czynników jak dochody gospodarstwa domowego czy wykształcenie rodziców.
Młodzi czytelnicy mieli również prowadzić zdrowszy tryb życia. Spędzali mniej czasu przed ekranami i dłużej spali. Naukowcy podkreślają jednak, że tego rodzaju badania pokazują przede wszystkim zależności i nie oznaczają, że samo czytanie jest bezpośrednią przyczyną wszystkich obserwowanych różnic.
Korzyści nie mają przy tym kończyć się wraz z dorosłością. Analizowane badania sugerują, że osoby starsze angażujące się w stymulujące poznawczo aktywności, w tym czytanie, mogą być mniej narażone na pogorszenie funkcji poznawczych i demencję.
Zdaniem badaczy najważniejsze jest to, aby czytać dla własnej przyjemności. Nie musi być to literatura klasyczna ani szczególnie ambitna książka. W grę wchodzą również e-booki, magazyny, komiksy czy powieści graficzne.
Christelle Langley zwróciła uwagę, że w przypadku dzieci warto przede wszystkim znaleźć temat, który rzeczywiście je interesuje. Punktem wyjścia może być nawet ulubiona gra lub serial, jeśli zachęci młodą osobę do samodzielnego sięgnięcia po tekst.
Dodatkową korzyść mogą zapewniać kluby książki i grupy czytelnicze. Poza samą aktywnością intelektualną oferują kontakt z innymi ludźmi, pomagając ograniczać poczucie izolacji i samotności.
Jak podsumowuje Barbara Sahakian, na rozpoczęcie czytania dla przyjemności nigdy nie jest za późno. Zebrane przez badaczy dowody sugerują, że może ono wspierać zdrowie mózgu przez praktycznie całe życie. Problemem może jednak pozostawać dostępność książek. Niedawno Andrzej Sapkowski zwracał uwagę na spadające czytelnictwo i wysokie ceny książek, przekonując, że koszt zakupu może być jedną z barier zniechęcających ludzi do sięgania po literaturę.

Autor: Adam Kusiak
Współpracę z GRYOnline.pl rozpoczął w 2011 roku jako redaktor w działach Newsroom i Encyklopedia; obecnie senior SEO specialist wspierający serwisy grupy Webedia Poland. Uwielbia symulatory lotnicze i gry strategiczne, w które zagrywał się jeszcze w latach 90. na Amidze 500; naturalnie jego ulubionym studiem jest MicroProse, zaś ulubionym twórcą – Sid Meier. Stanowi także chodzącą encyklopedię sprzętu wojskowego. Ukończył specjalizację amerykanistyka na Wydziale Stosunków Międzynarodowych na Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Na portalu X pisze o strategiach jako tbonewargames.