Szkolne podejście do czytania sprawia, że coraz mniej dzieci czyta dla przyjemności, ale BookTok odwraca ten trend wśród młodzieży

Szkoła może zniechęcać dzieci do sięgania po książki. Badacze opisali trendy dotyczące czytelnictwa wśród najmłodszych.

cooldown.pl

Przemysław Dygas

1
Szkolne podejście do czytania sprawia, że coraz mniej dzieci czyta dla przyjemności, ale BookTok odwraca ten trend wśród młodzieży, źródło grafiki: Susan Q Yin.
Szkolne podejście do czytania sprawia, że coraz mniej dzieci czyta dla przyjemności, ale BookTok odwraca ten trend wśród młodzieży Źródło: Susan Q Yin.

Właściwie co rok słyszymy kolejne wiadomości dotyczące spadającego zainteresowania czytaniem książek wśród kolejnych pokoleń. Teraz jednak wydawnictwo HarperCollins postanowiło zlecić badania (via The Guardian) mające na celu dogłębne przeanalizowanie przyczyn takiego stanu rzeczy. Okazuje się, że jednym z winnych mogą być szkoły. Lekcję do odrobienia mają także sami rodzice narzekający na swoje pociechy.

Dzieci nie wiedzą co czytać

Badacze HarperCollins przeanalizowali całą sprawę na przykładzie Wielkiej Brytanii. Jednym z najciekawszych wniosków płynących z ich raportu jest zaś fakt, że niekorzystnie na czytelnictwo wpływać mogą szkoły. Wszystko przez ich klasyczny nacisk na naukę czytania, pisania i analizy tekstu oraz propagowanie czytelnictwa w skostniały, stary sposób.

Takie podejście jest prawdopodobnie jednym z powodów, przez które współczynnik dzieci i młodzieży czytających dla przyjemności w wieku od 5 do 17 lat spadł z 39% w 2012 roku do 25% w 2025 roku. Z 5% do 15% wzrosła też część dzieci, które w ogóle nie czytają.

Rzeczą, która wzmaga to zjawisko jest fakt, że młodsze dzieci nie potrafią znaleźć książek, które je zainteresują. Szkoły nie pomagają zaś w tej sprawie, a rozrywki związane ze smartfonami i telewizorem są łatwiej dostępne.

Pracę domową do odrobienia mają także sami rodzice dzieci poniżej 13 lat. O ile aż 71% z nich uważa, że ich pociechy powinny więcej czytać, tak 2/5 dzieci w wieku do 7 lat nie miało okazji cieszyć się codziennym czytaniem ze strony rodziców. Czytanie dzieciom na etapie, gdy nie są jeszcze w stanie robić tego same, jest zaś zdaniem badaczy bardzo ważne w wyrabianiu wśród nich zainteresowania książkami.

BookTok na ratunek

Nie wszystkie statystyki są jednak tak dołujące. Okazuje się, że w pewnym przedziale wiekowym młodzieży czytelnictwo nawet wzrosło. Chłopcy i dziewczyny w wieku od 11 do 17 lat zaczęli częściej czytać dla przyjemności. Z 36% do 30% spadł zaś współczynnik zerowego czytelnictwa w „najtrudniejszej” grupie, czyli u chłopców między 14. a 17. rokiem życia.

Skąd takie zmiany? Okazuje się, że miejsce szkół i rodziców w kwestii popularyzacji czytelnictwa zajęły media społecznościowe. Dużą rolę pełni tu chodzi sfera BookTokowa, z której rekomendacji książkowych skorzystało w 2025 roku 27% nastolatków w wieku od 14 do 17 lat. YouTube pomógł zaś 30% dzieci w wieku od 11 do 17 lat.

Statystyki te nie wyglądają tak dobrze w przypadku młodszych dzieci, do których nie jest adresowany ten rodzaj treści. Mimo to dane mogą budzić pewną nadzieję, że najlepszym lekarstwem na zwiększenie czytelnictwa jest samo działanie społeczności fanów książek. Wystarczy wspomnieć, że ze stwierdzeniem „książki nie są cool” zgadza się już tylko 38% nastolatków w wieku od 11 do 17 lat, co jest spadkiem o aż 7 punktów procentowych względem wcześniejszego roku.

Przemysław Dygas

Autor: Przemysław Dygas

Na GRYOnline.pl opublikował masę newsów, nieco recenzji oraz trochę felietonów. Obecnie prowadzi serwis Cooldown.pl oraz pełni funkcję młodszego specjalisty SEO. Pierwsze dziennikarskie teksty publikował jeszcze na prywatnym blogu; później zajął się pisaniem na poważnie, gdy jego newsy i recenzje trafiły na nieistniejący już portal filmowy. W wolnym czasie stara się nadążać za premierami nowych strategii i RPG-ów, o ile nie powtarza po raz enty Pillars of Eternity lub Mass Effecta. Lubi też kinematografię i stara się przynajmniej raz w miesiącu odwiedzać pobliskie kino, by być na bieżąco z interesującymi go filmami.

Ubisoft zrobił coś, czego nie spodziewał się nikt. Nowa, darmowa odsłona znanej marki trafiła na PC

Następny
Ubisoft zrobił coś, czego nie spodziewał się nikt. Nowa, darmowa odsłona znanej marki trafiła na PC

Steam Machine będzie znacznie droższe, niż początkowo zakładano. Valve musiało zweryfikować wewnętrzne ceny

Poprzedni
Steam Machine będzie znacznie droższe, niż początkowo zakładano. Valve musiało zweryfikować wewnętrzne ceny

GRYOnline.pl:

Facebook GRYOnline.pl Instagram GRYOnline.pl X GRYOnline.pl Discord GRYOnline.pl TikTok GRYOnline.pl Podcast GRYOnline.pl WhatsApp GRYOnline.pl LinkedIn GRYOnline.pl Forum GRYOnline.pl

tvgry.pl:

YouTube tvgry.pl TikTok tvgry.pl Instagram tvgry.pl Discord tvgry.pl Facebook tvgry.pl