Encyklopedia Gier Top Gry Daty premier Beta testy Screeny Redakcja poleca Katalog firm Słownik PC PS4 PS3 Xbox One Xbox 360 Switch Andro iOS

Metal Gear Solid V: The Phantom Pain PS3

Metal Gear Solid 5: The Phantom Pain, MGS V: The Phantom Pain

Kolejna odsłona popularnej serii gier akcji, w których rozgrywka skupia się przede wszystkim na niespostrzeżonym skradaniu się wśród niczego nie podejrzewających patroli wroga. Tytuł zaoferował kilka zmian w stosunku do poprzednich części cyklu, takich jak otwarty świat oraz możliwość korzystania z pojazdów.

Akcji, TPP, science fiction, skradanki, zimna wojna, sandbox, taktyczne, multiplayer, TPS, lata 80..

Metal Gear Solid V: The Phantom Pain - screen - 2015-08-27 - 306814Metal Gear Solid V: The Phantom Pain - screen - 2015-08-27 - 306813Metal Gear Solid V: The Phantom Pain - screen - 2015-08-27 - 306812Metal Gear Solid V: The Phantom Pain - screen - 2015-08-27 - 306811Metal Gear Solid V: The Phantom Pain - screen - 2015-06-10 - 300853Metal Gear Solid V: The Phantom Pain - screen - 2015-06-10 - 300852Metal Gear Solid V: The Phantom Pain - screen - 2015-06-10 - 300851Metal Gear Solid V: The Phantom Pain - screen - 2015-06-10 - 300850Metal Gear Solid V: The Phantom Pain - screen - 2015-06-10 - 300849

Konami | producent

Konami | wydawca

CDP | wydawca PL

Strona oficjalna   Pomoc techniczna

wersja językowa:
angielska

Data premiery gry Metal Gear Solid V: The Phantom Pain | PS3

1września2015

1września2015

premiera PL

Sony PlayStation 3
Okładka Metal Gear Solid V: The Phantom Pain (PS3)
Metal Gear Solid V: The Phantom Pain

Metal Gear Solid 5: The Phantom Pain to kolejna odsłona popularnej japońskiej serii skradankowych gier akcji, stworzonej przez firmę Konami. Za jej produkcję odpowiada studio Kojima Productions. Początki cyklu, którego pomysłodawcą oraz reżyserem jest Hideo Kojima, sięgają 1987 roku. W jego skład wchodzi kilka głównych części oraz wiele tytułów pobocznych. Fabuła wszystkich z nich łączy się ze sobą i przedstawia z różnych perspektyw wydarzenia rozgrywające się na przestrzeni kilkudziesięciu lat.

Tytuł w wersji na konsolę PlayStation 3 różni się od pozostałych edycji na PlayStation 4, Xbox One i komputery PC przede wszystkim słabszą oprawą graficzną, z gorszymi teksturami i mniejszą liczbą efektów. Ponadto w multiplayerze może uczestniczyć tylko 12 osób, podczas gdy na nowszych platformach sprzętowych bawi się 16 graczy.

Fabuła

Głównym bohaterem Metal Gear Solid 5: The Phantom Pain jest Punished Snake (aka Big Boss) – jedna z kluczowych postaci w uniwersum Metal Gear, która jest świetnie znana weteranom serii, między innymi dzięki Metal Gear Solid: Peace Walker. Budzi się on po dziewięciu latach śpiączki, będącej efektem odniesionych ran, w tym stratą lewej ręki. Wydarzenia, które doprowadziły go do tego stanu, zostały przedstawione w prologu gry, zatytułowanym Metal Gear Solid V: Ground Zeroes. Niedługo po odzyskaniu przytomności, szpital w którym przebywa Snake zostaje zaatakowany przez uzbrojonych napastników i bohater musi ratować się ucieczką. Pomaga mu w tym tajemniczy pacjent z zasłoniętą twarzą, przedstawiający się jako Ishmael. Punished Snake w późniejszym czasie staje na czele armii Diamond Dogs i zaczyna podążać tropem organizacji terrorystycznej, odpowiedzialnej za swoje problemy i śmierć towarzyszy, tarfaijąc m.in. do Afganistanu i Afryki.

Mechanika

W Metal Gear Solid 5: The Phantom Pain na platofrmę PlayStation 3 twórcy wprowadzili sporo istotnych zmian do systemu rozgrywki znanwgo z części poprzednich cyklu. Jedną z największych nowości jest otwarty świat. Gracze otrzymali pełną swobodę działania, umożliwiającą wykonywanie poszczególnych misji na wiele sposobów. Równie dobrze można zaatakować bazę przeciwnika w stylu Rambo, wykorzystać karabin snajperski do zdejmowania celów z daleka, albo na spokojnie zbadać najpierw teren, a później przekraść się niezauważonym, nikogo nie atakując. Dodatkowo nic nie stoi na przeszkodzie, by poczekać na nadejście nocy (upływ czasu da się przyśpieszyć dzięki specjalnemu e-papierosowi).

Otwarte lokacje to jednak nie wszystko, co ma do zaoferowania Metal Gear Solid 5: The Phantom Pain na platofrmę PlayStation 3. Samo wykonywanie kolejnych zadań to jedno, ale równie ważnym elementem rozgrywki jest rozwijanie ośrodka dyspozycyjnego (Mother Base) do którego trafiamy przed każdą misją. Na początku jest to dość puste miejsce, ale z biegiem czasu rozbudowujemy je o kolejne elementy, zatrudniamy pracowników (lekarze, inżynierowie, szpiedzy itd.), dzięki czemu zyskujemy dostęp np. do większej ilość informacji o wrogu, nowych gadżetów, pomocników podczas wykonywania zadania i nie tylko. Co ciekawe, pozyskiwanie nowych żołnierzy odbywa się nie tylko poprzez czynienie postępów w kampanii fabularnej, ale przede wszystkim przez system Fulton, transportowanie z pola walki balonem nieprzytomnych przeciwników do naszej bazy. Tam decydują oni czy przyłączają się do nas, czy też nie.

Rozgrywka w Metal Gear Solid 5: The Phantom Pain jest więc połączeniem znanych już mechanizmów z rozmaitymi nowinkami.

Tryby gry

Oprócz kampanii dla jednego gracza, w Metal Gear Solid 5: The Phantom Pain na platformie PlayStation 3 znajduje się także komponent multiplayer nazwany Metal Gear Online. Dzięki niemu gracze mogą walczyć ze sobą wcielając się w mniej i bardziej znane postacie, np. w samego Snake’a. Dodatkowo twórcy przewidzieli możliwość modyfikowania wyglądu bohaterów. Natomiast rozgrywka w multiplayerze opiera się na podobnych mechanizmach, co w singlu, z tym wyjątkiem, że lokacje są dużo mniejsze, a zabawa jest nastawiona przede wszystkim na współprace pomiędzy członkami ekipy.

Kwestie techniczne

Metal Gear Solid 5: The Phantom Pain napędza technologia FOX Engine, znana z Metal Gear Solid V: Ground Zeroes czy też z gry sportowej Pro Evolution Soccer 2016. Silnik został przygotowany przez inżynierów i programistów z Kojima Productions, a jego zaletą jest możliwość generowania realistycznej oprawy graficznej oraz zaawansowane możliwości odwzorowania fizyki.

Inne

Jedną z kontrowersji związanych z produkcją Metal Gear Solid 5: The Phantom Pain okazał się konflikt „ojca” serii Hideo Kojimy z firmą Konami. Ostatecznie doszło do rozwiązania zespołu Kojima Productions i usunięcia informacji o deweloperze z materiałów promocyjnych gry. Należy jednak pamiętać, że gra została dokończona przez słynnego twórcę i jego podopiecznych.

Zobacz pełny opis gry

Tryb gry: single / multiplayer   Tryb multiplayer:   Internet     Liczba graczy: 2-12  

Ocena gry 7.2 / 10 na podstawie 391 ocen czytelników.
Oczekiwania czytelników przed premierą gry: 9.1 / 10 na podstawie 291 głosów czytelników.

Cena gry w dniu premiery: 199,90 PLN

Gry podobne do Metal Gear Solid V: The Phantom Pain

Klasyfikacja PEGI Metal Gear Solid V: The Phantom Pain

Wymagania wiekowe. Rating wiekowy nie uwzględnia poziomu trudności ani umiejętności niezbędnych do korzystania z danej gry. W grze jest używany wulgarny język. Gra zawiera elementy przemocy. Gra, która pozwala łączyć się z innymi osobami poprzez Internet.
Sekret nuklearnego rozbrojenia w Metal Gear Solid V, The Evil Within 2 w FPP i inne wieści
Sekret nuklearnego rozbrojenia w Metal Gear Solid V, The Evil Within 2 w FPP i inne wieści

wiadomość15 lutego 2018

Dziś piszemy o oficjalnym wyjaśnieniu nieplanowanej fali pacyfizmu w Metal Gear Solid V, ciekawej aktualizacji z widokiem pierwszoosobowym do The Evil Within 2 i nowym trybie areny w karcianej grze Gwint. Witajcie w wieściach ze świata – codziennej porcji krótkich wiadomości.

Konami nie wie, co się dzieje w Metal Gear Solid 5
Konami nie wie, co się dzieje w Metal Gear Solid 5

wiadomość6 lutego 2018

Podczas ostatniego weekendu skradanka Metal Gear Solid V w wersji PC ni z tego, ni z owego zaczęła celebrować świat całkowicie wolny od broni nuklearnej świat. Ukryty i praktycznie nieosiągalny cel trybu wieloosobowego stał się przez chwilę faktem, ale nawet przedstawiciele Konami nie są pewni, dlaczego tak się stało.

Ekranizacja Metal Gear Solid wciąż w produkcji?
Ekranizacja Metal Gear Solid wciąż w produkcji?

wiadomość21 lutego 2017

Jordan Vogt-Roberts – reżyser ekranizacji gry Metal Gear Solid – w rozmowie z serwisem Collider stwierdził, że film wciąż powstaje. Obecnie prace są na etapie pisania scenariusza. Filmowiec ujawnił też, że niedawno spotkał się z twórcą serii – Hideo Kojimą – który jest w konflikcie ze studiem Konami, właścicielem praw do marki.

Metal Gear Solid V: Phantom Pain - kompendium wiedzy [Aktualizacja: Metal Gear Solid V: The Definitive Edition]
Metal Gear Solid V: Phantom Pain - kompendium wiedzy [Aktualizacja: Metal Gear Solid V: The Definitive Edition]

wiadomość7 września 2016

Przedstawiamy Wam kompendium wiedzy poświęcone grze Metal Gear Solid V: Phantom Pain, zawierające wszystkie istotne fakty na temat najnowszej części legendarnej serii skradanek od Hideo Kojimy. Tekst będzie stale uzupełniany w miarę pojawiania się kolejnych informacji od dewelopera.

Wieści ze świata (The Division, Metal Gear Solid V, Castle of Illusion) 1/9/2016
Wieści ze świata (The Division, Metal Gear Solid V, Castle of Illusion) 1/9/2016

wiadomość1 września 2016

Dziś piszemy o zapowiedzi publicznego serwera testowego w The Division, braku nagrania z misji 51 (niedokończonego epilogu) w Metal Gear Solid V: The Definitive Experience i o jutrzejszym wycofaniu ze sprzedaży Castle of Illusion HD. Witajcie w wieściach ze świata – codziennej porcji krótkich wiadomości.

Komentarze Czytelników (36)

Dodaj swój komentarz
Wszystkie Komentarze
28.01.2013 15:39
odpowiedz
DanLipman
14
Legionista

No właśnie mi też się wydaje, że to Big Boss, a nawet jestem pewien w 99%.

15.02.2013 04:10
odpowiedz
yadin
96
Senator

Kojima tyle razy się zarzekał, że dalej już tego nie będzie ciągnął, a jednak. Ciężko zerwać z przeszłością. Mam wrażenie, że MGS to po prostu część jego osobowości.

23.02.2013 23:29
odpowiedz
BigGrayWolf
0
Pretorianin

Alphalyr jak tam wasz niedoszły ex, ehh hahaha. No cóż z exa nici panowie :). Tyle w temacie, oficjalnie wypowiedział się szef konami że bd na PC'tach ale gol ma opóźnienia oczywiście... P.S. I nie odpisuj jak coś bo nie chcę twojego bełkotu czytać...

24.02.2013 00:50
odpowiedz
alphalyr
5
Konsul

Było wiadomo że będzie to tytuł multiplatformowy, ameryki nie odkryłeś.

24.02.2013 01:57
odpowiedz
BigGrayWolf
0
Pretorianin

UP No chyba jednak odkryłem dla redakcji, bo jak widać PC'towej wersji nie ma, a wyraźnie jest napisane jak przy destiny że bd. Nie wierzysz to sobie poszukaj w internecie ;], sorry ale nie bd ci tacy z informacjami pod nos podstawiał, z resztą ponoć nie wolno linków wklejać do Polskich stron traktujących o grach po za linkami z GoL'a.

28.03.2013 08:30
odpowiedz
panTicTac
62
Generał
10

OMG!! Ta gra to nowy Metal Gear Solid V:The Phantom Pain! Ja pie&*ole, trailer jest Epicki, Gameplay jest Epicki, to nie gra roku, to nie gra dekady, to będzie jedna z najlepszych gier na świecie.

19.04.2013 11:05
odpowiedz
YoungMakaroni
3
Legionista
9.0

Moze Byc Kozak ;D

10.05.2013 09:10
👎
odpowiedz
kukman
3
Junior

Gdzie wy widzicie gameplay? I skąd GO ma informację że ta gra zostanie wydana na PC? Bo ja takiej informacji na stronie producenta nie widzię..

19.06.2013 00:37
odpowiedz
simonmaster
27
Centurion

czyżby koniec hegemonii SONY ? 3 Subsistnece była genialna, 4 zamkła serię i była wielkim hołdem w strone sagi, a więc co teraz? ... multiplatformowe gnioty, proszę oby to nie było tak drętwe jak ninja coś tam

28.06.2013 12:12
odpowiedz
simonmaster
27
Centurion

gra sie skończyła na 4czescie naps3, a i tak Subsistence był najbardziej stylowy

05.07.2013 16:20
odpowiedz
Kapitan Krwotok
19
Pretorianin

Przecież już wcześniej MGS ukazywał się na różnych platformach. Pierwsza część doczekała się konwersji na PC, druga edycji rozszerzonej która była multiplatformowa (PS2, PC, Xbox), remake pierwszej części jest na Nintendo Game Cube a niedawno pakiet MGSów został wydany zarówno na PS3 jak i X360. MGS od zawsze ukazywał się na wielu konsolach, nie tylko sony, chociaż faktem jest że to z playstation był najbardziej kojarzony. I może to źle że sony straciło wyłączność (czwórka i początkowo trójka były tylko na konsole playstation) ale to tak wspaniała seria że szkoda byłoby żeby nie mogli sobie w nią zagrać pecetowcy czy użytkownicy innych konsol. Tym bardziej jednak szkoda że na PC prawdopodobnie się nie pojawi i na WiiU także. Ja tam i tak kupie ją na PS3 i już nie mogę się doczekać, z drugiej strony wolałbym ją na PC (niższa cena) mimo że wole grać na konsoli ale na wersję PC bym nie liczył.

06.07.2013 14:41
odpowiedz
Miś19
43
Generał

Super !
Będzie na PS3& X360 :D
Czekamy

21.07.2013 14:34
odpowiedz
Kapitan Krwotok
19
Pretorianin

Swoją drogą ciekawy jestem jak to będzie wyglądac na ps3 bo nie wierze ze wycisną taką grafe jak na screenach i trailerach. Choć nie mówię że grafika jest dla mnie najważniejsza bo często gram w gry z ps2 czy psx, poporstu lubie takie klasyki ;P

05.08.2013 01:30
👍
odpowiedz
SanBartonio
16
Pretorianin
10

2014 należy do Metal Gear...V _.

16.08.2013 14:59
odpowiedz
DanLipman
14
Legionista

Od samego początku obserwuję wydarzenia związane z MGS V i z informacji, które dotychczas krążą wynika, że MGS 5 będzie podzielony na 2 części:
1 - Groud Zeroes - epizod pokazujący jak Big Boss infiltruje w nocy obóz organizacji XOF, która będzie opozycją dla Bossa i jego ludzi. W tej części widać Big Bossa, który jest już trochę postarzały, ma siwe włosy, zmarszczki etc.
2 - Phantom Pain - ten epizod pokazuje Bossa wyruszającego na pomoc Millerowi. I tu chyba gameplay będzie trochę dłuższy od GZ. Co ciekawi mnie, to to, że Boss nie ma siwych włosów, nie pali prawdziwego cygara tylko jakiś elektroniczny syf i mówi głosem Sutherlanda, a nie Haytera.

I w tym momencie pojawia się wiele spekulacji na temat tej części. Znając Kojime i jego trolowanie wiele osób wnioskuje, że Big Boss z Phantom Pain to nie prawdziwy Boss, tylko Ishmael. Czemu? Ano np. temu, że wydarzenia z PP mogą mieć miejsce w czasie kiedy Big Boss był w śpiączce i ktoś próbując ukryć prawdziwego Bossa, stworzył jego duplikat (Ishmael i jego bandarz na twarzy daje do myślenia. Oraz to, że kiedy Boss spytał podczas ucieczki ze szpitala kim jest, ten odpowiedział, że opiekował się Bossem kiedy ten był w śpiączce). Krążą plotki, że Ishmael to nikt inny jak Frank Jaeger, czyli Gray Fox z MGS1. Czemu ludzie mogą tak myśleć? Poszukajcie na YT filimiku o analizie trailera (są 2 obozy, jeden przestawia Gray Foxa jako Ishmaela, a drugi jeszcze nie ma swojego faworyta, ale ja stawiam na GF). Na pierwszym miejscu Eyepatch, czyli opaska na oko. Prawdzimy Boss miał ją z 2 paskami, a ten z PP ma z 3 paskami (podobnie jak Snake w MGS4). I tu można wnioskować, że może to być urządzenie podobne do tego, które miał Snake w MGS4. Wynika z tego również to, że w takim razie Boss musi mieć zdrowe oko, żeby korzystać z tego urządzenia, a to z kolei daje do zrozumienia, że nie jest to prawdziwy Boss. Innym argumentem jest to, że Boss nie palił elektronicznych cygar jak to robi w MGSV (była taka rozmowa Bossa z Hueyem, ojcem Otacona, w której mówił, że woli prawdziwe). Jest jeszcze masa innych argumentów, ale to już poszukajcie sobie sami, jeśli interesujecie się wydarzeniami z MGS. Ja już nie mogę doczekać się V.

31.08.2013 22:04
odpowiedz
Kapitan Krwotok
19
Pretorianin

^^ ja poprostu myślę że ten cały Ishmael to wytwór chorego (po długiej śpiączce, może jakiś przeprowadzanych wtedy na nim badanich) umysłu Big Bossa, tak samo te wszystkie dziwne rzeczy które widać na trailerze, np wieloryb połykający helikopter itd a jesli chodzi o nowy głos Snake'a to mnie się on nawet bardziej podoba niż ten wcześniejszy

07.09.2013 17:31
odpowiedz
Kapitan Krwotok
19
Pretorianin

Wersja na ps3 i x360 ma działać w 30 klatkach na sekunde. Ponadto zmienili trochę rozgrywkę. Teraz przy wykryciu mamy włączony bullet time i mamy chwilę na zabicie strażnika który nas zobaczył dzięki czemu możemy uniknąć alarmu. Możemy też oznaczać wrogów którzy będą widoczni dla nas nawet gdy wyjdą za osłonę. Nie wiem natomiast czy będzie jakiś limit tych oznaczeń bo trochę lipa jak będzie można oznaczyć wszystkich. Mnie te rozwiązania mimo iż pewnie efektowne to wydają się zbytnimi uproszczeniami. Najprawdopodobniej jednak będą działać na poziomach trudności normal i niżej. Wnioskuje to po tym iż w poprzednich częściach na wyższych poziomach czyli co najmniej na hardzie nie było dostepu do niektórych gadżetów ułatwiających grę takich jak wykrywacz ruchu czy sonar. Mam więc nadzieje że będą to ułatwienia funkcjonujące tylko na niskich poziomach a bardziej wymagającym graczom twórcy zapewnią trudną skradanke. Podane wcześniej informacje o mechanizmach nowego mgs'a zaczerpnąłem z artykułu na gamespot :) jest on oczywiście po angielsku dlatego piszę tu o nim troche dla graczy którzy nie znają języka tak dobrze.

15.09.2013 06:38
odpowiedz
yadin
96
Senator

@DanLipman :: Ale żeś pojechał. Może zatrudnisz się u Kojimy i wyjaśnisz mu, o co chodzi w jego nowej grze, której jeszcze świat nie widział, ale ty wiesz lepiej? Pozwolą państwo, że zaczekam na oficjalną premierę gry, czyli do 2014 roku.

15.09.2013 22:00
😉
odpowiedz
Kapitan Krwotok
19
Pretorianin

@yadin - a daj spokój :d na fanowskich forach to samo. Ja nie wiem co Ci ludzie mają w głowie ale czasem takie chore spekulację snują że głowa mała. Przecież swego czasu krążyła nawet plotka że nowy snake to tak naprawdę gray fox co jest przecież absurdem.

01.01.2014 11:02
😃
odpowiedz
maciek.ittech
35
Pretorianin

@BigGrayWolf
Hahaha ! Na PC powiadasz ? Pewnie.... za 2-3 lata hahaha. A my już w 2014 o ile w ogóle, bo Hideo o PC wypowiedziała się coś w takim stylu " Jeszcze zobaczymy, może kiedyś" To nie wróży dla ciebie dobrze. Prawda ? A teraz odmaszerować i wypłakać się w koncie.

06.08.2014 22:12
odpowiedz
pepemichael
1
Junior

od czasow mgs 3 big boss pozostaje dla mnie drugoplanową postacią w mgs'ach mgs3 był świetny, peace walker byl dość nudny ostatnie 2 godziny mogły się podobać a zakończenie urywało banie fanem mgsów jestem dopiero od roku wszystkie 5 mgsów przeszłem w mgs the legacy colection jak ktoś ceni sobie fabułe i dobre przesłanie moralne, rozmyślenia o sumieniu żołnierza, teorie spiskowe itd. to polecam. ps pierwsze dwa mgsy wrecz przebolałem z powodu gameplayu ale reszta całkiem całkiem

19.09.2014 22:41
odpowiedz
Mercury_99
10
Generał
9.5

Niestety jeszcze nigdy nie miałem do czynienia z tą serią. Muszę nadrobić zaległości, bo wydaje mi się, że warto wczuć się w świat MGS (podobno ich największą zaletą jest tryb fabularny). No nic, trzeba będzie ogarnąć, co i jak.

16.01.2015 12:28
odpowiedz
phantom pain
16
Konsul
10

Jeszcze sobie poczekamy...

05.02.2015 15:38
odpowiedz
ArianT2903
13
Legionista
10

Jestem wielkim fanem serii. Na tę grę czekam najbardziej, żadnej innej nie oczekuje jak tej. Czekam tylko na informacje o wersji kolekcjonerskiej.

08.04.2015 00:02
odpowiedz
FIBu
32
Chorąży

Będzie mój idol na PS3!!!

27.06.2015 17:27
odpowiedz
krauserPL
8
Legionista
10

niestety to nie będzię gra roku, ale będzie chyba na 2 miejscu jeśli chodzi o rok 2015. 1 miejsce dostanie wiedźmin 3. A tak ogółem zapowiada się spektakularnie

30.06.2015 01:15
odpowiedz
swiki
49
Pretorianin

Niestety gra wychodzi na konsole starej generacji, więc (że tak zarymuje) nie spodziewajmy się żadnych rewelacji (względem grafiki, fizyki itp) Mam nadzieję, że chodziaż fabuła i gameplay zmiażdżą.

16.09.2015 22:13
odpowiedz
deece
19
Centurion
9.0

Bardzo dobrze że gra wyszła na starszą generacje konsol z tego co widziałem Metal daje rade na ps3 i x360 szacunek dla konami że nie zapomnieli o graczach którzy mają jeszcze starszy sprzęt to się ceni! pozdrawiam ode mnie 9-10

17.09.2015 23:43
odpowiedz
Mareck76
4
Junior

Ta gra jest rewelacyjna, na ps3 wygląda pięknie a grywalnosc tej pozycji jest wręcz niesamowita.

22.09.2015 14:58
odpowiedz
3 odpowiedzi
TheMacias
46
Centurion

Co za trole dają tej grze tak niskie oceny na GOL ? Na Metacritics wersja na PS3 nie ma jeszcze oficjalnej oceny, ale "userscore" jest 7,3 (a ponoć na MC są najostrzejsze oceny) !! A tu pewnie głupie gimbusy zaniżają ocenę, bo grafika gorsza niż na PS4 czy na PC :(

Dodaj swój komentarz
Wszystkie Komentarze