Newsroom Wiadomości Najciekawsze Komiksy Tematy RSS
Wiadomość gry 25 maja 2005, 11:43

autor: ComCo

Wojny napoleońskie w pigułce – część 3

Dokładnie tydzień temu, dzięki firmie Cenega Poland, na rodzimych półkach sklepowych wylądowała strategia czasu rzeczywistego Kozacy II: Wojny Napoleońskie, my zaś kontynuujemy nasz cykl wiadomości poświęconych samemu Napoleonowi Bonaparte oraz najważniejszym wydarzeniom i militarnym kampaniom z jego życia.

Dokładnie tydzień temu, dzięki firmie Cenega Poland, na rodzimych półkach sklepowych wylądowała strategia czasu rzeczywistego Kozacy II: Wojny Napoleońskie, my zaś kontynuujemy nasz cykl wiadomości poświęconych samemu Napoleonowi Bonaparte oraz najważniejszym wydarzeniom i militarnym kampaniom z jego życia.

W trzeciej części cyklu „Wojny napoleońskie w pigułce” znajdziecie informacje o wojnie Napoleona z Wielką Brytanią, koronowaniu się tego wielkiego wodza na Cesarza, a także o kolejnej wojnie z Austrią, zakończonej olbrzymią „bitwą trzech cesarzy” pod Austerlitz oraz pokojem w Preszburgu. Zapraszam do czytania.

Wojny napoleońskie w pigułce – część 3 - ilustracja #1

Po klęsce Austrii, jedynym, osamotnionym członkiem koalicji antynapoleońskiej pozostała Anglia. Jednak nawet rząd w Londynie był już zmęczony wyczerpującą i bardzo kosztowną wojną, tym bardziej że obecnie zabrakło sojuszników. Kiedy w lutym 1801 roku ustąpił wojowniczy premier William Pitt młodszy, nowy gabinet Henry'ego Addingtona uznał za konieczne przyjęcie proponowanego przez Napoleona od prawie dwóch lat, pokoju. Został on podpisany ostatecznie w marcu 1802 roku w Amiens we Francji. Druga koalicja antynapoleońska przestała istnieć. Po dziesięciu latach nieprzerwanych wojen w Europie w końcu zapanowała cisza.

Na początku sierpnia 1802 roku, na mocy przeprowadzonego plebiscytu Napoleon uzyskał godność dożywotniego konsula. Napoleon w dalszym ciągu wytrwale dążył do uzyskania przez Francję hegemonii. Utworzył Republikę Batawską w Holandii i Republikę Helwecką w Szwajcarii. Dokonał też aneksji Piemontu. Jednocześnie na terenie Niemiec podjął w 1803 roku działania mające na celu osłabienie pozycji tamtejszego cesarza.

Wojny napoleońskie w pigułce – część 3 - ilustracja #2

„Ludzie genialni są jak meteory. Ich przeznaczeniem jest, by spalając się, przydali blasku epoce, w której żyją.” – Napoleon Bonaparte

Zaostrzeniu uległy jednak stosunki handlowe z Wielką Brytanią. Mnożyły się incydenty na morzach, w których Anglicy rewidowali i zagarniali statki francuskie, Francuzi zaś wznowili morską blokadę wysp brytyjskich oraz internowali Anglików z Francji, konfiskując ich majątki. Zagarnęli też niemiecki port Hanower nad Morzem Północnym. W tej sytuacji wojna stała się nieunikniona. Doszło do niej już w maju 1803 roku. Napoleon zgromadził potężną armię, liczącą setki tysięcy żołnierzy i rozpoczął przygotowania do inwazji na Wielką Brytanię. Armia francuska miała być przewieziona na statkach, gromadzonych w portach nad Kanałem La Manche, jednak wszystkie porty zostały zablokowane przez około 60 liniowych okrętów angielskich i zamiar inwazji okazał się nierealny.

W trakcie przygotowań do inwazji na Wyspy Brytyjskie wykryto również przygotowany przez Brytyjczyków spisek na życie Napoleona. Senat zwrócił się wówczas do Napoleona z prośbą o ustanowienie we Francji dziedzicznej monarchii. Pierwszy konsul nie dał się długo prosić i 2 grudnia 1804 roku w obecności papieża Piusa VII koronował się na cesarza Francuzów (sam, a nie z rąk papieża, włożył sobie koronę na głowę). Nowy cesarz rozbudował wkrótce wspaniały dwór, a swoim braciom przekazał królewskie trony Neapolu, Holandii, Westfalii i Hiszpanii. W 1809 roku rozwiódł się z Józefiną - z nią nie mógł doczekać się syna. W kwietniu 1810 roku poślubił Marię Luizę, córkę cesarza Austrii. Rok później Napoleonowi urodził się w końcu długo wyczekiwany syn, którego polecił ogłosić królem Rzymu.

Wojny napoleońskie w pigułce – część 3 - ilustracja #3

Bitwa pod Trafalgarem

Napoleon podjął próbę odciągnięcia floty brytyjskiej z kanału La Manche. Wobec groźby desantu francuskiego na Wielką Brytanię, dyplomacja angielska doprowadziła do zawiązania III koalicji antyfrancuskiej (Wielka Brytania, Austria, Rosja, Szwecja i Królestwo Neapolu), która wypowiedziała wojnę Francji. Prusy pozostały neutralne do 1806 roku, Hiszpania opowiedziała się po stronie Napoleona. W październiku 1805 flota francusko-hiszpańska została pokonana pod Trafalgarem przez flotę angielską dowodzoną przez admirała H. Nelsona. Plan Napoleona nie powiódł się i musiał on zrezygnować z przygotowań do inwazji i skierować się przeciw Austrii. Anglia potwierdziła swą dominującą potęgą na morzu i nie dała odebrać sobie tej hegemonii. Klęska Francji na morzu nie miała jednak najmniejszego wpływu na przebieg kampanii napoleońskiej na lądzie.

Wojny napoleońskie w pigułce – część 3 - ilustracja #4

Bitwa pod Ulm

Do 1805 roku Napoleon zajął Królestwo Piemontu (Turyn) oraz Republikę Liguryjską (Genua), a także przekształcił Republikę Włoch w Królestwo Włoch, mianując się jego królem. Naruszył w ten sposób historycznie ukształtowany system Niemieckiego Cesarstwa Rzymskiego, rządzonego przez niemieckich cesarzy dynastii Habsburgów. Nowa wojna rozpoczęła się we wrześniu 1805 roku od ataku Austrii na sprzymierzone z Francją, Księstwo Bawarii. Wtedy Napoleon ruszył ze swą armią do Austrii. Najpierw pokonał w bitwie pod Ulm wojska austriackiego generała Macka, które broniły północnego podejścia do Wiednia. Napoleon bardzo szybko wyeliminował, a raczej pojmał do niewoli, prawie 60-tysięczną armię austriacką z 200 armatami i przeszło 5 tysiącami koni, co stanowiło prawie trzecią część potencjału militarnego Wiednia skierowanego do wojny przeciwko Napoleonowi. Po sromotnej klęsce pod Ulm jasne było, że trzecia koalicja antyfrancuska przegrała wojnę. Jednak ani w Wiedniu, ani w Petersburgu nikt nie był tego świadomy. Tymczasem Napoleon nie próżnował, rzucając całą armię na Wiedeń. Stolica Austrii została zajęta, a wojska napoleońskie skierowały się na północny-wschód (Morawy), aby zmierzyć się z połączonymi wojskami austro-rosyjskimi.

Wojny napoleońskie w pigułce – część 3 - ilustracja #5

Bitwa pod Austerlitz

2 grudnia 1805 roku pod Austerlitz doszło do jednej z najważniejszych bitew wojen napoleońskich i decydującej bitwy wojny z trzecią koalicją antynapoleońską. Owe starcie zwane jest także „bitwą trzech cesarzy”, chociaż to określenie nie jest do końca prawidłowe, gdyż na polu bitwy był tylko Napoleon Bonaparte i car Aleksander I. Stosunek sił przed bitwą był niekorzystny dla Francuzów: 73,000 żołnierzy wobec 90,000 żołnierzy połączonej armii austriacko-rosyjskiej dowodzonej przez Kutuzowa. Starcie rozpoczął poranny atak sił austriacko-rosyjskich na pozycje francuskie pod wsiami Telnice i Sokolnice. Broniący tego odcinka frontu marszałek Davout miał do dyspozycji 9,000 żołnierzy przeciw 27,000 przeciwnika, mimo to utrzymał pozycję i powstrzymał ataki. Kutuzow, chcąc rozbić centrum Francuzów rzucił do walki dalsze korpusy, które przez Wzgórza Prackie atakowały w kierunku linii francuskich, jednak ze względu na utrzymującą się w dolinach mgłę nie mogły dostrzec wojsk francuskich. W ramach rewanżu Napoleon rzucił do ataku na Wzgórza Prackie dywizję Soulta, która przy dźwiękach muzyki wojskowej zmusiła przeciwnika do pośpiesznego odwrotu, odcinając jednocześnie kolumny walczące z Davoutem. Car Aleksander I chcąc ratować sytuację polecił Kutuzowi rzucić do walki najlepsze oddziały. Kawaleria rosyjska z impetem uderzyła na Francuzów roznosząc w pył dwa pułki piechoty, lecz Napoleon zażegnał niebezpieczeństwo wysyłając przeciwko Rosjanom kilka szwadronów mameluków gwardii cesarskiej i strzelców konnych pod dowództwem swego adiutanta, generała Rappa. Kontrszarża francuska zatrzymała jazdę rosyjską i zmusiła ją do odwrotu, a atak gwardii carskiej został powstrzymany przez grenadierów starej gwardii, którzy zadali Rosjanom ciężkie straty. Wycofujące się oddziały austriacko-rosyjskie zostały zdziesiątkowane przez artylerię francuską.

Wojny napoleońskie w pigułce – część 3 - ilustracja #6

Austerlitz – faza 1

Wojny napoleońskie w pigułce – część 3 - ilustracja #7

Austerlitz – faza 2

Wojny napoleońskie w pigułce – część 3 - ilustracja #8

Austerlitz – faza 3

Armia austriacko-rosyjska straciła 186 armat, około 15,000 żołnierzy, kolejne 30 tysięcy wzięto do niewoli. Napoleon przy stracie około 7,000 żołnierzy triumfował, a jego zwycięstwo historycy wojskowości określili jako drugie, po Kannach Hannibala, arcydzieło taktyczne w historii wojen.

„Armia baranów, której przewodzi lew, jest silniejsza od armii lwów prowadzonej przez barana.” – Napoleon Bonaparte

Po porażce, Austria wycofała się z koalicji i zawarła z Francją w grudniu 1805 roku pokój w Preszburgu (obecnie Bratysława). Na jego mocy musiała się zrzec Wenecji i Dalmacji na rzecz napoleońskiego Królestwa Włoch. W lipcu 1806 roku Cesarz Napoleon doprowadził do rozwiązania Rzeszy Niemieckiej i utworzenia w jej miejsce zależnego od Francji Związku Reńskiego. Jednocześnie zmusił władcę Austrii do zrzeczenia się tytułu cesarza rzymskiego. Car Aleksander I wycofał zaś resztki swego korpusu interwencyjnego do Rosji.

Przy tworzeniu tego tekstu posiłkowałem się materiałami znalezionymi na poniższych stronach: