Poradniki do gier Kody i trainery Nowe poradniki Popularne Współpraca Nielimitowany dostęp

Crusader Kings 3 - poradnik do gry

Crusader Kings 3 - poradnik do gry

SPIS TREŚCI

Crusader Kings 3: Tytuły Crusader Kings 3 poradnik, najlepsze porady

Na tej stronie poradnika do Crusader Kings 3 znajdziesz opis systemu tytułów, stanowiącego rdzeń jej rozgrywki.

Tytuły są podstawową jednostką własności w Crusader Kings 3. Każdy kawałek ziemi w grze posiada swój własny tytuł. Dla przykładu, do ziemi krakowskiej przypisany jest tytuł Hrabiego Krakowa. Każda postać, która chce być władcą danego terenu musi więc posiadać odpowiedni tytuł, w tym przypadku Hrabiego Krakowa. Z tego powodu tytuły odgrywają kluczową rolę w rozgrywce. Ich gromadzenie będzie stanowiło podstawę ekspansji Twojego imperium, ale równie dobrze mogą się one stać przyczyną jego rozpadu. To właśnie o tytuły do kolejnych ziem będziesz prowadził wojny i snuł intrygi.

Na tej stronie przeanalizujemy dokładnie problematykę tytułów. Dowiesz się tu czym są tytuły, jaka jest ich hierarchia oraz typy, a także w jaki sposób zdobywać nowe tytułu. Na końcu poruszymy tematykę zarządzania tytułami.

Czym są tytuły?

Jak już wspomniałem tytuły służą do określania prawa własności poszczególnych ziem. Są one jednocześnie wyznacznikiem Twojej rangi i znaczenia w feudalnym społeczeństwie. Każdy z tytułów przypisany jest do określonego terytorium, tym samym, aby zdobyć władzę nad danym obszarem musisz zdobyć odpowiedni tytuł.

Tytuły jakie aktualnie posiadasz możesz sprawdzić w oknie swojej postaci (1) - Crusader Kings 3: Tytuły - Crusader Kings 3 - poradnik do gry

Tytuły jakie aktualnie posiadasz możesz sprawdzić w oknie swojej postaci (1). Jeśli klikniesz w zakładkę Titles (2) dolna część okna (3) zmieni się w szczegółową listę wszystkich tytułów jakie posiadasz.

Każdy tytuł reprezentowany jest za pomocą unikalnego herbu - Crusader Kings 3: Tytuły - Crusader Kings 3 - poradnik do gry

Każdy tytuł reprezentowany jest za pomocą unikalnego herbu. Jeśli klikniesz w któryś z herbów, po lewej stronie zobaczysz okno zawierające szczegółowe informacje na jego temat. Jeśli to Ty jesteś jego właścicielem będziesz mógł zmienić jego nazwę (1), a przez to nazwę odpowiadających mu terenów. W tym miejscu możesz również sprawdzić kto ma roszczenia do tego tytułu (2) oraz kto posiadał go wcześniej (3). Na dole okna (4) znajdziesz informacje o tym kto jest aktualnym posiadaczem tytułu, jacy są jego następcy oraz obowiązujące prawo dziedziczenia. Jeśli jest to Twój tytuł, będziesz miał również możliwość jego zniszczenia (5) oraz modyfikacji prawa dziedziczenia (6).

Każda z postaci które posiadają tytuły ma również swój tytuł główny - Crusader Kings 3: Tytuły - Crusader Kings 3 - poradnik do gry

Każda z postaci które posiadają tytuły ma również swój tytuł główny. Jest to zawsze najwyższy rangą tytuł tej postaci i to on determinuje to w jaki sposób jej ziemie widoczne są na mapie. Jeśli posiadasz kilka tytułów tej samej rangi możesz zdecydować który z nich będzie Twoim tytułem głównym (kliknij prawym przyciskiem myszy na odpowiedni herb). Dla przykładu, jeśli jesteś królem Polski i Litwy, a Twoim głównym tytułem jest tytuł Króla Polski, Twoje ziemie będą oznaczone na mapie jako Polska. Jeśli następnie zmienisz swój tytuł główny na Króla Litwy, wszystkie Twoje tereny będą oznaczone jako Litwa. Tytuł główny każdej postaci, zawsze oznaczony jest w jej oknie jako największy herb. Jeśli utracisz swój tytuł główny, automatycznie na jego miejsce wyznaczony zostanie następny najwyższy rangą tytuł jaki posiadasz. Tytułu głównego nie możesz zniszczyć.

Hierarchia i typy tytułów

Wszystkie tytuły pogrupowane są w hierarchię, która jednocześnie oddaje strukturę feudalnego społeczeństwa.

Na samym dole drabiny znajdują się ludzie którzy nie posiadają żadnego tytułu - Crusader Kings 3: Tytuły - Crusader Kings 3 - poradnik do gry

Na samym dole drabiny znajdują się ludzie którzy nie posiadają żadnego tytułu. Mogą to być osoby nisko urodzone, które nigdy żadnego tytułu nie posiadały albo upadli władcy, którzy utracili swoje tytuły. Postacie takie są niegrywalne ale mogą pełnić wiele istotnych funkcji na Twoim dworze.

Drabina feudalna w pigułce, podążaj za żółtymi liniami: baron odpowiada przed hrabią, hrabia przed księciem, a książę przed królem/cesarzem. - Crusader Kings 3: Tytuły - Crusader Kings 3 - poradnik do gry
Drabina feudalna w pigułce, podążaj za żółtymi liniami: baron odpowiada przed hrabią, hrabia przed księciem, a książę przed królem/cesarzem.

Najniższym rangą tytułem, jest tytuł barona. Odpowiadającą mu jednostką terenu jest baronia, która jednocześnie jest najmniejsza jednostką terytorialną w grze. Baronie to poszczególne miasta, zamki i kościoły. Do tego podziału dostosowane jest również nazewnictwo, przez co władca zamku to baron, władca miasta to burmistrz (mayor), natomiast władcą ziemi kościelnej jest biskup (bishop). Aby jednak uprościć nieco terminologię, wszystkie postacie posiadające tytuł tej rangi będziemy nazywać baronami. Postacie baronów są niegrywalne, a jednocześnie tytuł ten mogą posiadać osoby nisko urodzone, która nie należą do żadnego ze szlachetnych rodów. Jeśli taka postać, na jakimś etapie rozgrywki zdobędzie wyższy rangą tytuł, automatycznie utworzy ona nową dynastię i tym samym stanie się postacią grywalną.

Grupy baronii tworzą hrabstwa - Crusader Kings 3: Tytuły - Crusader Kings 3 - poradnik do gry

Grupy baronii tworzą hrabstwa. Tytuł hrabiego to najniższy rangą tytułu jaki mogą posiadać grywalne postacie. Jeśli więc, marzy Ci się średniowieczny odpowiednik kariery od pucybuta do milionera, powinieneś rozpocząć zabawę właśnie jako hrabia. Hrabstwa oznaczone są na mapie najmniejszymi herbami. Jeśli klikniesz w taki herb (1), po lewej stronie zobaczysz okno hrabstwa. Na górze znajdziesz krótki zestaw statystyk oraz informacje na temat władcy danego terenu (2). W tym miejscu warto zwrócić uwagę na trzy kluczowe kwestie które dotyczą każdego hrabstwa. Poziom kontroli (control) wpływa przede wszystkim na to ile podatków otrzymasz z danego hrabstwa. Oczywiście im niższą kontrole będzie posiadała Twoja administracja nad danym terytorium, tym niższe otrzymasz z niego wpływy do Twojego skarbca. Poziom kontroli spada zawsze jeśli hrabstwo jest teatrem działań zbrojnych, zarówno w związku z wojną jak i rebelią. Kontrola spada również w przypadku objęcia władzy nad nowym hrabstwem, którego wcześniej nie posiadałeś. Długotrwały niski poziom kontroli może prowadzić do korupcji, a przez to do nałożenia na hrabstwo różnych negatywnych modyfikatorów. Jak widzisz dbanie o wysoki poziom kontroli nad Twoimi hrabstwami ma istotne znaczenie. Aby zwiększyć kontrole możesz zlecić odpowiednie zadanie swojemu marszałkowi (więcej na temat zadań znajdziesz na stronie poświęconej radzie) albo przekazać hrabstwo w lenno.

Kolejną istotną statystyką jest poziom rozwoju hrabstwa (development). Jest to miara rozwoju technologii i infrastruktury w hrabstwie. Poziom rozwoju również wpływa na wysokość wpływów z podatków, ale także na liczbę żołnierzy jakich dane hrabstwo może wystawić i utrzymać na swoim terytorium. Aby zwiększyć poziom rozwoju możesz przypisać odpowiednie zadanie dla Twojego zarządcy lub budować w hrabstwie konkretne budynki. Tempo wzrostu poziomu rozwoju zależne jest również od posiadanych przez Ciebie innowacji. Zasadniczo po osiągnięciu przez hrabstwo 10 poziomu rozwoju, dalszy wzrost zostanie ograniczony przez kary. Aby zwiększyć maksymalny poziom rozwoju (do którego nie są naliczane kary) musisz wynaleźć: Public Work (max 20), Communal Government (max 35), Urbanization (max 55), Renaissance Thought (max 90). Za pomocą innowacji możesz również zwiększyć globalne tempo rozwoju hrabstw: Currency (+10%), Coinage (+10%), Banking (+10%), Promissory Notes (+10%).

Ostatnią kwestią wymagającą omówienia jest opinia mieszkańców (popular opinion). Wiąże się ona przede wszystkim z panującą na danym terenie religią i kulturą. Jeśli hrabia będzie miał inne wyznanie lub kulturę niż jego poddani, nie będą oni z tego faktu zadowoleni. Niezadowoleni mieszkańcy mogą łączyć się we wrogie frakcje, które ostatecznie mogą doprowadzić do powstania. Bunty takie zwykle nie są groźne, jeśli jednak właśnie przejąłeś władzę nad obszarem zupełnie Ci obcym pod względem kulturowym i religijnym, powinieneś liczyć się z niepokojami.

W środkowej części okna hrabstwa (1) możesz znaleźć listę należących do niego baronii - Crusader Kings 3: Tytuły - Crusader Kings 3 - poradnik do gry

W środkowej części okna hrabstwa (1) możesz znaleźć listę należących do niego baronii. Jeśli klikniesz w którąś z ikon, w dolej części okna zobaczysz informacje na temat wybranej baronii, która jednocześnie zostanie oznaczona białym okręgiem na mapie. Możesz w tym miejscu (2) sprawdzić jakie otrzymujesz z danej baronii wpływy, zarówno w podatkach jak i żołnierzach, a także jaki łup zdobędziesz jeśli ją napadniesz. Limit jednostek (supply limit) wskazuje jak dużą armie baronia jest w stanie utrzymać na swoim obszarze. Jeśli znajdzie się tam armia której liczebność przekracza limit jednostek, będzie ona stopniowo cierpieć z powodu braku wystarczających zasobów, co oznacza głód i śmierć części żołnierzy.

Poniżej opisanego zestawu informacji znajdziesz przycisk (1) za pomocą którego możesz podnieść poziom wybranej baronii - Crusader Kings 3: Tytuły - Crusader Kings 3 - poradnik do gry

Poniżej opisanego zestawu informacji znajdziesz przycisk (1) za pomocą którego możesz podnieść poziom wybranej baronii. Po kliknięciu zobaczysz okno (2) ze szczegółowymi informacjami na temat tego jakie musisz spełnić wymagania i jakie otrzymasz korzyści na kolejnym poziomie. Na samym dole okna znajdują się sloty (3) na budynki jakie możesz wznieść w wybranej baronii (więcej na temat budynków przeczytasz na osobnej stronie). Jeśli baronia należy bezpośrednio do Ciebie lub do któregoś z Twoich wasali, możesz również zmienić jej nazwę (4). Korona obok ikony zmiany nazwy oznacza, że masz do czynienia ze stolicą hrabstwa. Wreszcie ostatnia, okrągła ikona (5) zawiera informacje na temat ukształtowania terenu.

Baron jest wasalem Hrabiego, natomiast Hrabia jest wasalem Księcia - Crusader Kings 3: Tytuły - Crusader Kings 3 - poradnik do gry

Baron jest wasalem Hrabiego, natomiast Hrabia jest wasalem Księcia. Tytuł książęcy, podobnie jak tytuł królewski i cesarski, ma bardziej abstrakcyjny charakter, gdyż jak widzisz rozbudowa infrastruktury Twojego królestwa odbywa się na poziomie hrabstwa. Z tego powodu zawsze warto mieć pod swoją bezpośrednią kontrolą kilka hrabstw, które będą stanowiły Twoje zaplecze gospodarcze. Z jednej strony, dochody z takich hrabstw są wyraźnie większe niż te które otrzymujesz z terenów zarządzanych przez Twoich wasali, z drugiej natomiast, sam możesz decydować o ich rozwoju. Aby sprawdzić jaki obszar faktycznie należy do danego księstwa, królestwa lub imperium wystarczy najechać myszką na odpowiadający mu herb co spowoduje podświetlenie jego terytorium.

Generalnie hierarchia tytułów wygląda więc następująco:

  1. Baronia
  2. Hrabstwo
  3. Księstwo
  4. Królestwo
  5. Imperium

Hierarchia ta przekłada się również na relacje między postaciami w grze. Władca posiadający tytuł o danej randze może być wasalem innego władcy tylko jeśli ten posiada tytuł wyższej rangi. Jako książę możesz być więc seniorem hrabiego lub barona ale nie możesz zwasalizować króla lub cesarza. Twoim wasalem nie może być również inna postać, która posiada tytuł o takiej samej randze jak Twój (książę nie może być wasalem innego księcia). Z poszczególnymi rangami wiążą się również korzyści w postaci przyrostu prestiżu czy limitu wasali jakich możesz posiadać. Oczywiście im wyższa ranga Twojego tytułu tym większe korzyści otrzymasz (szczegółowe zestawienie znajdziesz na Crusader Kings 3 wiki: https://ck3.paradoxwikis.com/Titles)

Tytuły De jure

Jednym z najważniejszych pojęć w grze są tytuły de jure. Określenie to oznacza ziemie które prawnie należą do danego tytułu. Przynależność taka wynika głownie z uwarunkowań historycznych. Dla przykładu Księstwo Małopolski jest de jure częścią Królestwa Polski.

Informacje o terenach de jure znajdziesz w środkowej części okna podglądu wybranego tytułu - Crusader Kings 3: Tytuły - Crusader Kings 3 - poradnik do gry

Informacje o terenach de jure znajdziesz w środkowej części okna podglądu wybranego tytułu. Na powyższym przykładzie możesz zauważyć, że Księstwo Thessaloniki zgodnie z prawem powinno składać się z trzech hrabstw. Innym sposobem na sprawdzenie ziem de jure jest wykorzystanie odpowiednich trybów mapy (więcej o trybach mapy znajdziesz na stronie poświęconej interfejsowi użytkownika).

Przynależność de jure do jakiegoś tytułu niesie ze sobą szereg konsekwencji - Crusader Kings 3: Tytuły - Crusader Kings 3 - poradnik do gry

Przynależność de jure do jakiegoś tytułu niesie ze sobą szereg konsekwencji. Jeśli posiadasz wasali, których tytuły nie są de jure powiązane z Twoimi tytułami, wówczas będziesz otrzymywał odpowiednio mniejsze wpływy od tych wasali. Jednocześnie każdy taki wasal otrzyma karę -5 do opinii na Twój temat (modyfikator Not Rightful Lige).

Przynależność de jure ma również wpływ na możliwość Tworzenia tytułów - Crusader Kings 3: Tytuły - Crusader Kings 3 - poradnik do gry

Przynależność de jure ma również wpływ na możliwość Tworzenia tytułów. Aby stworzyć tytuł książęcy lub królewski, musisz posiadać przynajmniej 51% jego tytułów de jure. Dla tytułów imperialnych wartość ta wynosi 81%.

Spektakularny przykład asymilacji, w którym rozdrobnienie dynastyczne doprowadziło do powstania de jure dwóch osobnych królestw: Polski i Wielkopolski - Crusader Kings 3: Tytuły - Crusader Kings 3 - poradnik do gry

Spektakularny przykład asymilacji, w którym rozdrobnienie dynastyczne doprowadziło do powstania de jure dwóch osobnych królestw: Polski i Wielkopolski

Stan de jure z czasem ulega zmianie. Zjawisko to ma charakter asymilacji i jest to bardzo długotrwały proces. W zasadzie polega on na zmianie powiązania de jure poszczególnych tytułów. Jeśli właśnie wszedłeś w posiadanie hrabstwa, które de jure nie należy do Twojego księstwa, to ulegnie ono asymilacji (Twoje nowe hrabstwo) jeśli ten stan rzeczy nie zmieni się przez okres 100 lat. W praktyce jest to raczej rzadka sytuacja, ponieważ na przestrzeni 100 lat prawdopodobnie zdążysz zostać królem i uzyskać, wyższy rangą tytuł de jure do spornych terenów. Asymilacja działa jednak na każdym poziomie hierarchii tytułów, przez co możliwe jest również asymilowanie tytułów książęcych a nawet królewskich, co jest jak najbardziej możliwe, jeśli Twoje imperium będzie przez długi czas stabilne. Licznik asymilacji rozpoczyna swój bieg w chwili przejęcia danego tytułu. Jeśli w takcie asymilacji utracisz jednak ów tytuł, licznik zacznie biec w drugą stronę ze zdwojoną szybkością. Załóżmy więc, że przez okres pięciu lat asymilowałeś tytuł Hrabiego Moskwy. W piątym roku doszło jednak do rebelii i jej stłumienie zajęło Ci trzy lata. Oznacza to niestety, że cały proces asymilacji będziesz musiał powtarzać od początku. Możesz również przyspieszyć tępo asymilacji tytułu poprzez przydzielenie odpowiedniego zadania (Integrate Title) swojemu kanclerzowi.

Roszczenia i zdobywanie nowych tytułów

Podstawą do zdobywania nowych tytułów są roszczenia, a więc prawa do posiadania tytułu, który aktualnie posiada ktoś inny. Istnieją różne typy roszczeń, jak również można je nabywać i wykorzystywać w różny sposób.

Roszczenia jakimi dysponuje dany władca możesz sprawdzić w jego karcie postaci - Crusader Kings 3: Tytuły - Crusader Kings 3 - poradnik do gry

Roszczenia jakimi dysponuje dany władca możesz sprawdzić w jego karcie postaci. Znajdują się one pod zestawieniem tytułów (1), a po kliknięciu w przycisk Claims dolna część karty postaci (2) zamieni się w szczegółową listę wszystkich roszczeń. Możesz w tym miejscu sprawdzić typ roszczeń, a także to kto jest aktualnym posiadaczem tytułu którego dotyczą.

Istnieją dwa główne typy roszczeń:

  1. pressed claim;
  2. unpressed claim;

Pierwszy typ (pressed claim) obejmuje roszczenia które w jakiś sposób zostały przez Ciebie wysunięte lub mają silną podstawę prawną. Są to na przykład roszczenia jakie posiadają dzieci do tytułów swoich rodziców, jeśli ich nie odziedziczyły lub też roszczenia do ziem jakie utraciłeś w wyniku przegranej wojny. Tego typu roszczenia są dziedziczone przez Twojego głównego dziedzica.

Drugi typ roszczeń (unpressed claim) obejmuje wszystkie pozostałe przypadki i są to roszczenia których nie można odziedziczyć. Oznacza to, że ten typ roszczeń wygasa wraz ze śmiercią osoby która jest ich posiadaczem. Przykładem takich roszczeń, są roszczenia nabywane poprzez fabrykacje.

Możliwa jest zmiana typu roszczeń w obydwie strony. Aby wzmocnić swoje roszczenia (zmiana z unpressed na pressed) musisz wypowiedzieć o nie wojnę. Jeśli zakończy się ona białym pokojem, roszczenia o które była toczona zmienią swój typ na pressed i staną się dziedziczne. Możliwa jest również zmiana w druga stroną, a więc z pressed na unpressed. Sytuacja taka ma miejsce w przypadku dziedziczenia roszczeń, które po przejściu na Twojego dziedzica zmieniają typ na unpressed.

Roszczenia możesz również przeglądać w oknie konkretnego tytułu - Crusader Kings 3: Tytuły - Crusader Kings 3 - poradnik do gry

Roszczenia możesz również przeglądać w oknie konkretnego tytułu. Klikając w przycisk Claimants zobaczysz po prawej stronie listę wszystkich osób które posiadają roszczenia do danego tytułu.

Roszczenia możesz nabyć na kilka sposobów - Crusader Kings 3: Tytuły - Crusader Kings 3 - poradnik do gry

Roszczenia możesz nabyć na kilka sposobów. Wspomniałem już o dziedziczeniu i fabrykacji, która polega na zleceniu odpowiedniego zadania Twojemu kapłanowi. Jeśli jesteś głową swojej dynastii (więcej na ten temat w rozdziale poświęconym zarządzaniu dynastią) możesz rościć sobie prawo do tytułów posiadanych przez innych jej członków. W tym celu wybierz okno dialogowe z wybraną postacią i sprawdź opcję w kategorii dyplomacja. Opcja Claim Title będzie kosztowała Cię punkty renomy (renown), natomiast Request Claim będzie wymagać punktów religii oraz akceptacji ze strony Twojego przywódcy religijnego. Istnieje również możliwość zakupu roszczeń (Buy Claim), również za punkty religii, jest ona jednak dostępna jedynie dla postaci które posiadają umiejętność Sanctioned Loopholes z drzewka nauki (drugie drzewko - Scholarschip Focus - przedostatnia pozycja).

Zgormadzone przez Ciebie roszczenia będziesz głownie wykorzystywał w celu prowadzenia ekspansji i nabywania nowych tytułów - Crusader Kings 3: Tytuły - Crusader Kings 3 - poradnik do gry

Zgormadzone przez Ciebie roszczenia będziesz głownie wykorzystywał w celu prowadzenia ekspansji i nabywania nowych tytułów. Są one bowiem podstawą (casus belli) do wypowiadania wojen o cudze tytuły. Jeśli wygrasz taką wojnę tytuł przypadnie Tobie, a jego poprzedni właściciel zostanie z silnymi roszczeniami do utraconych terenów. Pamiętaj jednak, że możesz również wypowiadać wojnę w cudzym imieniu. Jeśli któryś z Twoich wasali, dworzan lub nawet gości posiada roszczenia do jakiegoś tytułu, możesz w jego sprawie wystąpić zbrojnie. Zwycięstwo w takiej wojnie spowoduje jednak, że sporny tytuł przypadnie posiadaczowi roszczeń a nie Tobie, dlatego zawsze zwracaj uwagę czy występujesz w imieniu własnym czy też w interesie kogoś innego. W celu prowadzenia wojen możliwe jest również wykorzystanie roszczeń do ziem de jure, to jednak wymaga odpowiedniej innowacji w ramach Twojej kultury:

  1. Casus Belli z ery plemiennej, dla hrabstw de jure;
  2. Chronicle Writing z ery wczesnego średniowiecza, dla księstw de jure;
  3. Rightful Ownership z ery późnego średniowiecza, dla pozostałych tytułów de jure;

Roszczenia nie są jedynym źródłem casus belli dla wojen o cudze tytuły. Jeśli interesuje Cię tytuł władcy, który ma inną niż Ty religię, a jednocześnie jest ona postrzegana przez Twoją wiarę jako wroga, możesz wypowiedzeń świętą wojnę. Doskonałym przykładem takich konfliktów są krucjaty lub dżihad. Więcej na temat możliwych casus belli przeczytasz w rozdziale poświęconym wojnie.

Choć wojna jest jednym z podstawowych sposobów nabywania nowych tytułów, to nie zawsze konieczne jest stosowanie tak drastycznych metod - Crusader Kings 3: Tytuły - Crusader Kings 3 - poradnik do gry

Choć wojna jest jednym z podstawowych sposobów nabywania nowych tytułów, to nie zawsze konieczne jest stosowanie tak drastycznych metod. Jeśli interesuje Cię tytuł który jest w posiadaniu Twojego wasala, możesz mu go po prostu zabrać. W tym celu otwórz okno dialogowe wasala i wybierz opcję Revoke Title (1). Po lewej stronie zobaczysz menu odwoływania tytułu. Na samej górze znajdziesz listę (2) tytułów jakie możesz odebrać swojemu wasalowi. Niżej znajdują się dwie zakładki (3 - on Accept i on Decline), które pozwalają wyświetlić jakie skutki wywoła akceptacja lub odmowa ze strony wasala. Jeśli dysponujesz hakami na tego konkretnego wasala, możesz ich również użyć w tym miejscu (4). W praktyce decyzja o odwołaniu tytułu zrujnuje Twoje relacje z wasalem, a często doprowadzi też do otwartego buntu. Sytuacje załagodzić może fakt, że posiadasz roszczenia do tytułu który odbierasz, gdyż w przeciwnym wypadku czyn taki będzie odebrany jako akt tyranii i pogorszy Twoje relacje ze wszystkimi Twoimi wasalami. Odwoływanie tytułów jest więc instrumentem który należy stosować w ostateczności i w sytuacji w której naprawdę wiesz co robisz (ryzykujesz wojnę domową). Możliwość odwoływania tytułów dostępna jest jedynie jeśli posiadasz przynajmniej drugi stopień autorytetu (Crown Authority).

Jeszcze innym sposobem zdobywania nowych tytułów jest uzurpacja - Crusader Kings 3: Tytuły - Crusader Kings 3 - poradnik do gry

Jeszcze innym sposobem zdobywania nowych tytułów jest uzurpacja. Aby uzurpować tytuł jaki posiada inna postać musisz posiadać większość ziem de jure wchodzących w skład tego tytułu. Wymagania są tu podobne do tych jakie musisz spełnić w przypadku tworzenia nowych tytułów, z tą tylko różnicą, że w tym przypadku przypisujesz sobie już istniejący tytuł.

Na końcu warto wspomnieć o tym, że nowe tytuły będziesz również w drodze dziedziczenia. Możliwe jest więc takie prowadzenie polityki małżeństw dynastycznych, aby w ten sposób nabywać nowe ziemie lub roszczenia do nich.

Zarządzanie tytułami

Jak widzisz jest wiele sposobów na zdobywanie nowych tytułów. Istotne jest jednak również to, czy w danym momencie nie posiadasz ich zbyt wiele.

Hrabia i książę może kontrolować bezpośrednio lub poprzez swoich wasali, nie więcej niż 30 hrabstw - Crusader Kings 3: Tytuły - Crusader Kings 3 - poradnik do gry

Hrabia i książę może kontrolować bezpośrednio lub poprzez swoich wasali, nie więcej niż 30 hrabstw. Każde hrabstwo posiadane powyżej tego limitu będzie powodowało karę w wysokości 10% do otrzymywanego złota. Analogicznie, król i imperator może posiadać maksymalnie 2 księstwa, a przekroczenie tego limitu będzie skutkowało obniżeniem opinii jego wasali o 15. Możliwe jest również przekroczenie limitu domeny, a więc hrabstw i baronii znajdujących się pod twoją bezpośrednią kontrolą. W takiej sytuacji Twoje nowe posiadłości (przekraczające limit domeny) nie będą przynosiły żadnych zysków, a każda z nich doda -10 do opinii Twoich wasali. Limit domeny możesz sprawdzić w prawym górnym rogu ekranu, a jego wysokość jest zależna od rangi Twojego tytułu głównego, umiejętności zarządzania Twojej postaci i okrytych innowacji kulturowych.

Jak widzisz czasem warto pozbyć się nadmiarowych tytułów - Crusader Kings 3: Tytuły - Crusader Kings 3 - poradnik do gry

Jak widzisz czasem warto pozbyć się nadmiarowych tytułów. W przypadku tytułów rangi wyższej niż hrabstwo, możesz je po prostu zniszczyć, jednak zawsze warto się zastanowić czy nie da się ich wykorzystać w inny sposób. Niszczenie tytułów zasadniczo polecam jedynie w sytuacji w której posiadasz kilka tytułów tej samej rangi, przez co nadanie któregoś z nich innej postaci, doprowadzi do jej niezależności i utraty części Twoich ziem. W każdym innym przypadku, możesz nadmiarowe tytuły po prostu nadać swoim poddanym. W tym celu otwórz okno dialogowe z daną postacią i wybierz opcję Grand Titles (1). Po lewej stronie zobaczysz znajome menu, składające się głównie z listy (2) tytułów jakie możesz nadać.

Nadawanie tytułów jest bodaj jednym z najbardziej skutecznych sposobów poprawiania relacji z innymi postaciami. Jest to doskonały instrument polityczny, który niesie ze sobą jednak pewne ryzyko. Jak już wspomniałem, nadanie tytułu równej rangi co Twój tytuł główny, oznacza de facto nadanie wasalowi niepodległości. Ponadto istnieje ryzyko, że nadmiernie wzmocnisz jednego z Twoich wasali. Pamiętaj, że zmiennie nadanej jakiejś postaci poprawiają Twoją relację z ta postacią. W następnym pokoleniu bonusy te znikną i może się okazać, że jeden z Twoich poddanych jest silniejszy od Ciebie i niezbyt pozytywnie nastawiony do Twoich rządów.